अपेक्षेप्रमाणे तुमचा धागा आलाच! 

अर्थात जेवढ्या वस्तुनिष्ठपणे तुम्ही facts and figures गोळा करून मांडले आहेत ते पाहता धागा यायला लागलेला वेळ योग्यच आहे.‌

या धाग्यावरील चर्चेत भाग घेण्याची माझी लायकी नसली तरी वाचत राहीन.

कांदा लिंबू यांच्याशी सहमत. खूप अभ्यास करून हा लेख लिहिला आहे हे वाक्या वाक्यातून जाणवतंय. 
तूर्तास, कॅप्टन स्मित हे लवकर पूर्ण बरे होवोत ही प्रार्थना .

गविशेठ, तपशीलवार लिहिले आहे. कालच बातमी वाचली आणि कॉकपीटमधील थरार, झटापट,  आणि त्या सर्व गोष्टीचं आश्चर्यही वाटलं होतं. प्रसंग पाहिला तर,   प्रवाशांचा जीवघेण्या प्रवासाचीच ती  वाटचाल सुरु होती. नशीब सर्व सुखरूप जमिनीवर पोहोचले.

सहप्रवासी असलेल्या वैमानिकांनी विमान नियंत्रणात आणले असे वाचले होते. पण आपल्या तपशीलवार लेखाने सर्व गोष्टी क्लियर झाल्या.

-दिलीप बिरुटे

विमान या वाहनाविषयी शून्य माहिती आहे. तुम्ही सविस्तर लिहिलंय त्यातला सुद्धा बराचसा भाग समजला नाही. भारतीय वैमानिकाने अतुलनीय शौर्य दाखवून स्वतःबरोबर १७० प्रवाशांचे प्राण वाचविले हे असामान्य शौर्य आहे. 

त्याचबरोबर अजून एक वेगळा राजकीय मुद्दा आहे. समजा ते विमान पडले असते तर मुख्य चालक भारतीय असल्याने जगभर भारताला उत्तरदायी ठरविले असते, भारताचे इस्राएल व युअअ यांच्याबरोबरील राजनैतिक संबंध गंभीररीत्या वाईट झाले असते व हिंदू दहशतवाद नावाचा भ्रम नव्याने जिवंत केला असता.

शूरवीर स्मित यांनी त्या १७० प्रवाशांवर व देशावर अनंत उपकार केले आहेत. 

एक भीति आहे. दहशतवाद्यांना एक नवीन कल्पना सुचली आहे. पहिल्या प्रयत्नात ती स्मित यांच्या 

पराक्रमामुळे अयशस्वी झाली असली तरी भविष्यात अतिरेकी अधिक नियोजन करून व सुधारणा करून असेच कृत्य करतील ही शक्यता नाकारता येत नाही आणि प्रत्येक वेळी चालक स्मित असतीलच असे नाही. 

खरेच अशक्य ते शक्य असेच म्हणावे लागेल.

पायलट गंभीर जखमी झालेला आहे. सोबतचा पायलट हा अतीरेकी आहे.विमान अस्थिर झालेले आहे.

अशा वेळेस विमानात आणखी दोन पायलट प्रवास करत असावेत. त्यानी विमान नियंत्रनात आणावे. सुखरूप जमिनीवर उतरवावे.

या पेक्षा आणखी  जास्त चमत्कार  तो काय असू शकतो

तुमच्या लेखाची वाट पाहत होतो, मला पण हे वाटले होते की नोज डाईव्ह मधे असताना विमानात लोकांनी पळत जाऊन कसे काय हँडल केले असेल परिस्थितीला. 

कारण एविएशन जास्त कळत नसले तरी हे कळते की एका खास उंचीवरून विमान खाली झोकून दिल्यास विमानाच्या आतील माणसे झिरो ग्रॅव्हिटी फील करतील (कैक अंतराळ संशोधन संघटना हे फिचर्स वापरतात आपापले अंतराळवीर स्पेसवॉक करता प्रशिक्षित करण्यासाठी). 

इन द ओबवियस कॅप्टन स्मित मच्छार ह्यांचे शौर्य अतुलनीय आहे. त्यांच्या लिंक्ड इन प्रोफाईल नुसार ७८७ फॅमिली वर ९७५० तास फ्लाइंग एक्स्पेरियन्स होता त्यांना तसेच ते आता लाईन ट्रेनर म्हणून नवोदित वैमानिकांना मेंटरिंग करत होते, किमान आता फ्लाय दुबईच्या शाळेतील पंतोजी तरी किती जबरदस्त असतात ह्यावर शिक्कामोर्तब झालेच आहे म्हणायचे. 

उरता उरला राजकीय विचारांचा प्रश्न तर मानवी गाढवपणाला सीमा नसते. आता ह्यातून हजार गोष्टी आणि दहा हजार अंदाज वर्तवले जातील प्रत्येकाकडून आपापल्या चौकटीला सुखावणारे पण सत्य काय ते येईल तोपर्यंत थांबता यायला हवे. 

अहमदाबाद एअर इंडिया क्रॅश झाली तेव्हा पण पायलट एरर म्हणून बोंबाबोंब झाली होती, पण नंतर बोईंगला प्रश्न विचारले गेलेच होते. फक्त मिडल ईस्ट वर उडणारी फ्लाईट, सह-वैमानिक ओमानी (पर्यायाने मुसलमान) आणि कॅप्टन इन कमांड / फ्लाईट कमांडर भारतीय हिंदू असल्याच्या कच्च्या मालातून वाटेल तसे गुऱ्हाळ चालू झालेच आहे.

(हिंडेनबर्ग) खोंडे

पण सर्वात मोठा स्ट्रोक ऑफ लक म्हणजे याच विमानात फ्लाईदुबईचेच २ अतिरिक्त वैमानिक, ऑफ ड्यूटी क्रू , हे प्रवासी म्हणून प्रवास करत होते..

👍👍

अगदी बरोबर, दैव बलत्तर!

यापुढे विमानात एक तरी(तिसरा) राखीव वैमानिक असावा असा नियम व्हावा 👍

हा लेख अपेक्षित होता तुझ्याकडून. 😊

बातम्या वाचताना काही  शंका आल्या होत्या. त्यांच व्यवस्थित समाधान केलं या लेखानं. धन्यवाद 🙏🏻

लोकहो,

ओमानी वैमानिक नियुक्त झालाच कसा विमानात मुळातून? इस्रायलचा नियम सांगतो की इस्रायलशी राजनैतिक संबंध नसलेल्या देशाचा नागरिक हा इस्रायलमध्ये उररणाऱ्या विमानाचा वैमानिक म्हणून नेमण्यात येऊ नये.

ओमानचे इस्रायलशी राजनैतिक संबंध नाहीत. मग ओमानी शिरूच कसाकाय शकतो काकपीठात? मोसाद झोपा काढीत होती काय ? मलातरी ही एक तद्दन थापेबाजी वाटते आहे.

आ.न.,

-गा.पै.

आपल्याला प्रश्न पडला होता की नोज डाईव्ह मधे असलेल्या विमानात प्रवासी कॉक्पीट पर्यंत पोचले कसे ? त्यावर हे (पटण्यालायक) एक्स्प्लेनेशन असे आहे की यानिव हायून आणि एक ऑफ ड्यूटी पायलट ऑनबोर्ड असताना विमानातील लाईट कट झाले आणि केबिन प्रेशर जाणवण्याइतके कमी झाले. ह्यात हायुन हा स्वतः एअर क्रॅश इन्व्हेस्टीगेशन बघून बघून शिकलेला माणूस (आमच्या जमातीचा) होय आणि जो ऑफ ड्यूटी पायलट होता तो अर्थातच तुमच्या जमात - ए - उडनखटोलाचा होताच. केबिन प्रेशर आणि लाईट लक्षात आल्यावर ते दोघे कॉक्पीट डोअर पर्यंत पोचले तेव्हा त्यांना कळले की काहीतरी गडबड आहे आणि तोवर आतमधून भयानक साहस दाखवत कॅप्टन मच्छार ह्यांनी जखमी अवस्थेत cockpit door अनलॉक केले ज्यामुळे तो पायलट आणि हायुन आत शिरले आणि नोज डाईव्ह मधे गेलेल्या विमानाला कंट्रोल करून स्पायरल मध्ये जाण्याच्या आधी परत लेवल वर घेऊन आले. तुर्तास उपलब्ध डेटा मधे तरी हे जास्त कन्व्हिन्सिंग वाटते आहे. अर्थात अजून प्रश्नही निघतीलच ह्यातून बघू पुढे काय काय होते ते.

राहुल गांधही ते इंडिी युतीतील एका ही नेत्याने पायलटची प्रश्ंसा केली नाही. व्होट बॅँक भीतीने.  

या धक्कादायक घटनेवर तुमचा लेख येणे अपेक्षितच होते. नेहमीप्रमाणे मस्त लेख.

बोईंग ७३७ मॅक्ससारखी प्रवासी विमानं साधारणपणे +२.५ जी (गुरुत्वाकर्षण) ते -१ जी लोड फॅक्टरसाठी डिझाइन केलेली असतात.

यात काहीतरी फॅक्टर ऑफ सेफ्टी असेलच ना?म्हणजे +२.५ ते -१ जी साठी डिझाईन केले असले तरी फॅक्टर ऑफ सेफ्टी धरून प्रत्यक्षात त्या फ्रेमची सहन करायची क्षमता जास्त असेल का? थोडी चूक झाली तर लोकांचे जीव जातील अशा कोणत्याही सिस्टीममध्ये फॅक्टर ऑफ सेफ्टी बऱ्यापैकी असावी असे वाटते. त्यामुळे नॉर्मल लोड येईल या परिस्थितीची मर्यादा जरी ओलांडली गेली तरी फॅक्टर ऑफ सेफ्टीमुळे विमान वाचले असेल का? 

मागे एअरक्रॅश इन्व्हेस्टिगेशनमध्ये एक भाग बघितला होता. एका फेडेक्स विमानाच्या वैमानिकाला आत्महत्या करायची होती म्हणून त्याने विमान पाडायचा प्रयत्न केला होता. त्यानंतर स्वत: वैमानिकानेच विमान पाडायचा प्रयत्न केला अशी दुसरीच घटना वाचली/ऐकली.

समयोचित अभ्यासपूर्ण तांत्रिक लेख. 

ब्लॅक बॉक्स चे विष्लेषण करतात, त्यातील डेटा खाजगी, संवेदनशील असतो, पण त्यातील तथ्ये सार्वजनिक उपलब्ध करतात का?

अजित पवारांच्या घटनेतील तथ्य अभ्यासली गेली आहेत का? 

सर्वच घटना हि संशयास्पद आहे. अमेरिकेतील मिडटर्म जवळ असताना आणि ट्रम्प चा सुपडा साफ होण्याची चिंन्हे असताना हे अचानक हि घटना घडते. त्यामुळे ह्यावर सखोल तपास होण्याचा गरज आहे.

- विमान इतक्या जोराने खाली आहे तर प्राणवायूची मास्क खाली का आली नाहीत ? 
- ओमानी वैमानिकाने नक्की हत्यार कसे आणले ? 
- ओमानी वैमानिकांना इस्राएल मध्ये येण्यास बंदी आहे तरी सुद्धा हा माणूस आला कसा ?
- विमान ने म्हणे nose dive घेतली पण इतर कुणी जखमी झाल्याची बातमी नाही. 
- अनेक लोकांनी विडिओ रिकॉर्डिंग केले आहे पण हीच मंडळी मदत करण्यास पुढे आली नाही. 
- एका प्लम्बर ने म्हणे प्लॅन लेवल केले. इतर पायलट नि नाही.

भारतीय कॅप्टन मच्छर ह्यांना दाद द्यायला पाहिजे. हसबरा च्या प्रोपागंडा मध्ये मच्छर ह्यांना महत्व दिले गेले नाही. कदाचित मच्छर ह्यांचा जीव वाचणे झिओनिस्ट आणि CIA च्या प्लेबुक मध्ये नसावे.

हा सर्व माझा skepticism आहे. इस्राएल सारख्या दुष्ट आणि रोग राष्ट्राचा जिथे जिथे संबंध आहे इथे कुठल्यास माहितीवर विश्वास ठेवणे कठीण आहे.

आज ब्रिटिश एअरवेजचे बोईंग ७७७ विमान आयर्लंडवर असताना अचानक ३७,००० फुटांवरून ९००० फुटांवर आल्याने चालकाने तात्काळ ७७०० संदेश पाठविला.

ते बहुतेक नियंत्रणात आणून लंडनला परत आणण्यात आले.

एकंदरीत बोईंग विमानांचे अपघात जास्त होताना दिसताहेत व अमेरिकन कंपनी असल्याने फारशी चर्चा होताना दिसत नाही.

विमान नोजडाईव्ह मधून सरळ करायचे काम स्मित यांनी केले की त्या ओमानी पायलटाने केले हे कळेलच. 

३४००० फुटावरुन १७००० फुटावर फक्त ३० सेकंदात आले म्हणजे नाक खाली आणि शेपूट वर असेच झाले असणार. त्या स्थीतीत प्रवाशांची काय हालत झाली असणार कल्पनाही करवत नाही. 

अभ्यासपूर्णं लेखाबद्दल धन्यवाद. 

ग्राउंड ऑपरेशन्स मधले घोर लॅपसेस ह्या निमित्ताने नजरेस आले, ते पण फ्लाय दुबई साईडने. जनरल ऑपरेशनल अग्रीमेंट नुसार इस्रायलचे ज्या देशांसोबत राजनयिक (डिप्लोमॅटिक) संबंध नाहीत तिथले पायलट ह्या सेक्टर वर नसतात. अशात हमामी नियुक्त कसा झाला ? ह्याच्या अगोदर त्याला ओमान एयर ने सतत कट्टरपंथी साहित्य वाचतो/ वेबसाईट सर्च करतो म्हणून नोकरीवरून काढून टाकले होते असे असताना फ्लाय दुबईने त्याला नोकरीवर ठेवले कसे ? म्हणजे क्रिटिकल जॉब वर ठेवताना फ्लाय दुबईने काहीही बॅकग्राऊंड चेक घेतले नव्हते का ? असल्यास त्याची नियुक्ती तेल अविव सेक्टर वर कशी अन् का झाली असावी ? ह्याच्या मध्ये फ्लाय दुबईच्या पायलट ड्यूटी असैनमेंट रोस्टर्स किंवा ती देणाऱ्या सिस्टिमचा ग्लिच आहे का ? असे हे कैक प्रश्न आहेत.

सगळा प्रकार अतिशय उत्कंठापूर्ण आणि थरारक आहे. भीतिदायक देखील आहे.

लार्ज कॉर्पोरेशन्स आणि मुळात एविएशन सारख्या स्पेसिफिक तांत्रिक, लॉजिस्टिकल आणि ऑपरेशनल अशा अनेक अंगानी जटील असणाऱ्या सिस्टिम्स मधे एखादा जरी मूविंग पिस बिघडला की त्याचे परिणाम दशकानुदशके चालणाऱ्या युद्धांत होतो. मला वाटते की अजस्त्र सिस्टीम्स मधे चेकलिस्ट मनिफेस्टो किती आणि कुठवर करणार फॉलो? कुठेतरी लूपहोल राहणारच.

शेवटी मानवी मन या सगळ्या डिटरमिनिस्टिक, नियमबद्ध, कायदेशीर, हायरार्किकल सिस्टीमवरती कसे अब्सर्डली मात करते हे पाहून थक्क व्हायला होते. कुणाच्या मनात कुठल्या धारणा राज्य करीत असतील हे अत्यंत अचूक ओळखणे जोवर शक्य नाही तोवर एक लूज कडी कायम राहणार.  एका हजारो फूट उंचावरून उडणाऱ्या मानवी बुद्धिचा एक उच्च आविष्कार असलेल्या तांत्रिक चमत्काराला जमिनिवर आदळून लोकांचा प्राण घेत इश्वरापाशी स्वर्गात जाण्याच्या धारणा बाळगणाऱ्या किंवा या क्रूर घटनेला न्याय्य म्हणणाऱ्या मध्ययुगीन धर्मकल्पनांना  कवटाळणाऱ्या मनांचे काय करायचे हो गविजी?

 

आताच ही बातमी दिसली -दिल्लीहून चेन्नईला जाणाऱ्या इंडिगोच्या विमान, एका प्रवाशाच्या पॉवर बँकला आग लागल्याने हैदराबाद विमानतळावर उतरविण्यात आले. विमानातील सर्व प्रवासी आणि क्रू सुरक्षित आहेत. अधिकाऱ्यांनी या घटनेची चौकशी सुरू केली आहे.

चेक इन बॅगेज घेताना प्रत्येक वेळी "यात पॉवर बँक किंवा इतर इलेक्ट्रॉनिक साहित्य आहे का?" असे विचारतात पण हॅन्ड बॅगेज मध्ये मात्र पॉवर बँक किंवा इतर इलेक्ट्रॉनिक साहित्य नेऊ देतात. त्याचे कारण विमानाच्या पोटात, सामान ठेवतात तिथे अश्या घटना टाळणे हे असते.

लगोलग ही बातमीसुद्धा दिसली! प्रवाशाच्या पॉवरबँकला आग लागल्याने लुफ्थांसाचे विमान वळवण्यात आले. थोडी शोधाशोध केली असता अश्या घटना वेळोवेळी घडत आहेत असे दिसते. 

साहना,

इस्राएल सारख्या दुष्ट आणि रोग राष्ट्राचा जिथे जिथे संबंध आहे इथे कुठल्यास माहितीवर विश्वास ठेवणे कठीण आहे.

शतश: सहमत आहे. विमान खाली येतानाचे ट्रॅक लॉग आजूनही अंदाजे ( estimated ) असेच दाखवताहेत. कृष्णपेटिकेचा पत्ता नाही. अपघातग्रस्त एअर इंडिया १७१ च्या पेटिकेचा अहवाल ज्याप्रमाणे आजूनही गुलदस्त्यात आहे, तसंच हिचंही होणार.

न्यूयॉर्क पोस्ट म्हणतो की क्याप्टन स्मित यांस डोक्यावर वार झाले होते आणि त्याचा हात फाटला होता ( इंग्रजी दुवा ). पण या दाव्याची पुष्टी केलेली मलातरी सापडली नाही.

नाही म्हणायला विमानाच्या सुकाणूचा ( रडर ) तुकडा निखळलेला दिसतो आहे. विमान अचानक खाली आल्याने असा तुकडा तुटू शकतो का, तसंच इतर नियंत्रणपृष्ठांना काही हानी पोहोचली आहे का हे माहीत नाही. उत्तरं मिळतील अशी आशा नाही.

बाथरूम अल-बाथरूमी विमानाचा सहवैमानिक असणार आहे हे मोसादला माहीत नव्हतं, यावर माझा विश्वास नाही. मलातरी हे सगळं नाटक वाटतं. मोदींनी तब्बल दहा मिनिटं क्याप्टन स्मितशी बातचीत केली हे अगदीच केविलवाणं वाटतं. कुणीतरी मोदींचा हात पिरगळला आहे. आमचं न ऐकाल तर एअर इंडिया १७१ सारखा अपघात पुनरपि घडवू, अशी धमकी दिलेली असू शकते.

यांकी तांबडतोंड्यास मध्यावधी निवडणुका जिंकायच्या आहेत. तस्मात तो इस्रायलशी फटकून वागणार वा तसं नाटक तरी करणार. कदाचित दोनेक वर्षांत नवा यांकी राष्ट्राध्यक्ष इस्रायलशी विपरीतीवान निपजू शकतो. अशा वेळेस भारतासारखा खंदा सहकारी सोबत असलेला बरा. यासंबंधी इंग्रजी बातमी : https://www.msn.com/en-in/news/other/netanyahu-warns-future-us-presiden…

म्हणून असली नाटकं चाललेली वाटतात. 

आ.न.,

-गा.पै.