ताज्या घडामोडी । फेब्रुवारी २०२३

अजूनही हेच असत्य पसरविणे सुरू आहे. अगदी आकडेवारीच बघायची तर - १९५७ मध्ये महाराष्ट्रातून जनसंघाचे (म्हणजे भाजपचा पछर्वावतार) २ खासदार निवडून आले होते. १९६६ मध्ये सेना स्थापनेनंतर १९६७ मधील विधानसभा निवडणुकीत जनसंघाचे ४ आमदार निवडून आले होते. १९७२ मधील विधानसभा निवडणुकीत जनसंघाचे ५ आमदार निवडून आले होते. या दोन्ही निवडणुकीत सेनेचे शून्य आमदार निवडून आले होते. १९७७ मध्ये जनसंघ जनता पक्षात विलीन झाल्यानंतर १९७८ मधील विधानसभा निवडणुकीत जनता पक्ष, इंदिरा कॉंग्रेस व संघटना कॉंग्रेस (यात यशवंतराव चव्हाण, वसंतदादा पाटील, यशवंतराव मोहिते इ. नेते होते) यांच्यात तिहेरी लढत होती. त्यावेळी शिवसेनेचे ३५ उमेदवार उभे होते. तिहेरी लढतीमुळे निदान मुंबईत, म्हणजे ज्या शहराला सेना आपला बालेकिल्ला समजते, तरी सेनेचे काही आमदार निवडून यायला हवे होते. पण तेव्हाही सेनेचे शून्य आमदार निवडून आले. १९८० मध्ये गुढीपाडव्याच्या मुहुर्तावर भाजप स्थापन झाला व लगेच दीड महिन्यात मे १९८० मध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपचे स्वबळावर राज्याच्या विविध भागातून १४ आमदार निवडून आले होते. ही विधानसभा निवडणूक सेना लढलीच नव्हती कारण इंदिरा कॉंग्रेसशी युती होती व युतीत ठरल्याप्रमाणे सेनेने विधानसभा निवडणूक न लढता इंदिरा कॉंग्रेसला पाठिंबा देऊन त्या बदल्यात विधानपरीषदेत दोन जागा मिळविल्या होत्या. तत्पूर्वी जानेवारी १९८० मधील लोकसभा निवडणुकीत देशभर इंदिरा कॉंग्रेसची प्रचंड लाट होती. त्यात इंदिरा कॉंग्रेसचे देशात एकूण ३५५ व महाराष्ट्रात ४८ पैकी ३९ खासदार निवडून आले होते. तेव्हा इंदिरा कॉंग्रेसने ४६ जागा लढून २ जागा सेनेला दिल्या होत्या. संपूर्ण महाराष्ट्रात इंदिरा कॉंग्रेसची प्रचंड लाट, मुंबई आपला बालेकिल्ला आहे हा सेनेचा भ्रम आणि इंदिरा कॉंग्रेसशी युती असल्याने सेनेचे दोन्ही उमेदवार मुंबईतून सहज निवडून यायला हवे होते. परंतु ते दोन्ही उमेदवार तिसऱ्या क्रमांकावर फेकले गेले होते. मुंबई महापालिकेतील काही प्रभागांच्या बाहेर सेनेला अस्तित्व नव्हते हे उघड होते. नंतर १९८५ मधील विधानसभा निवडणुकीत समाजवादी कॉंग्रेस, शेकाप, जनता पक्ष व भाजप यांची युती होती व त्यात समाजवादी कॉंग्रेसने ५६, जनता पक्षाने २०, भाजपने १६ व शेकापने १२ जागा जिंकल्या होत्या. शिवसेनेने मुंबई व मुंबईबाहेर अनेक जागा लढवूनही छगन भुजबळ हे एकमेव आमदार निवडून आले होते. पुण्यात सुद्धा कसबा पेठ मतदारसंघात सेनेने आप्पा थोरांतांना उभे केले होते. त्यांना फक्त ६००० मते मिळून अनामत रक्कम जप्त झाली होती. यातील बरीचशी मते मंडई परिसरातून होती कारण ते याच परिसरात रहात होते व ते मंडई गणेश मंडळाचे अध्यक्ष होते. "सह्याद्रीचे कडाडले कडे, आप्पा थोरात निघाले विधानसभेकडे" अश्या घोषणांनी भिंती रंगल्या होत्या. म्हणजे १९६६ मध्ये स्थापना झाल्यानंतर १९८५ पर्यंत झालेल्या ५ विधानसभा निवडणुकीत सेनेचा फक्त १ आमदार आणि तो सुद्धा मुंबईतून निवडून आला होता. जनसंघ-भाजपचा इतिहास पाहिला तर या काळातील प्रत्येक विधानसभा निवडणुकीत त्यांचे थोडेफार आमदार निवडून आले होते. १९८९ मध्ये युती होताना सेनेचा १ व भाजपचे १६ आमदार असे बल होते. मुंबई, ठाणे, पुणे, कोकण, विदर्भ, मराठवाडा, खानदेश अश्या सर्व भागातून भाजपचे १-२ आमदार निवडून आले होते. पण पत्रकार कायम हेच असत्य सांगत आले की शिवसेनेच्या जिवावर महाराष्ट्रात भाजप वाढला, महाराष्ट्रात अजिबात अस्तित्व नसलेल्या भाजपला शिवसेनेने महाराष्ट्रात रूजविले. अगदी कालच्या सकाळ मध्ये सुद्धा श्रीराम पवारांनी हेच असत्य सांगितले आहे. १९८५ नंतर गोपीनाथ मुंडे, ना. स. फरांदे, प्रमोद महाजन, वसंतराव भागवत, अण्णा डांगे, एकनाथ खडसे यांनी महाराष्ट्रात भाजपला बऱ्यापैकी तळागाळात नेले होते. श्रीरायजन्मभूमी आंदोलन, बोफोर्स अश्या प्रकरणातून जसा अनेक राज्यात भाजपचा पाठिंबा वाढला होता तसाच तो महाराष्ट्रातही वाढला होता. जर १९९० ची विधानसभा निवडणूक भाजप स्वबळावर लढला असता तर किमान ७०-७५ जागा जिंकून भाजप प्रमुख विरोधी पक्ष बनला असता. परंतु भाजपला सेनेशी युती करून सेनेला तब्बल १८३ जागा देऊन स्वत:ला फक्त १०५ जागा घेण्याची अवदसा आठवली आणि पुढील २५ वर्षे २०१४ पर्यंत भाजप युतीत अक्षरशः सडला आणि भाजपच्या जिवावर सेनेचा विस्तार झाला.

आपले सगळे पत्रकार आणि सगळे राजकीय विश्लेषक मात्र सेनेच्या जीवावर भाजपा राज्यात पसरला हेंच सांगत आलेले आहेत.

एखादी खोटी गोष्ट रेटून रेटून सांगितली तर ती खरी वाटायला लागते हे गोबेल्सचे तंत्र या पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषकांना चांगलेच अवगत आहे. १९५७ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये जनसंघाचे चार खासदार निवडून आले होते. त्यापैकी दोन जागा होत्या उत्तर प्रदेशातील (बलरामपूरमधून अटलबिहारी वाजपेयी आणि आणखी एक जागा) तर उरलेल्या दोन जागा होत्या महाराष्ट्रातील (तत्कालीन मुंबई प्रांत)- रत्नागिरीतून प्रेमजीभाई असर आणि धुळ्यातून उत्तमराव पाटील. ज्या काळात काँग्रेसच्या नावावर दगडही निवडून यायचा त्या काळात दोन लोकसभेच्या जागा जिंकणे ही नक्कीच मोठी कामगिरी होती. तेव्हा शिवसेनेचा जन्मही झाला नव्हता. नंतरच्या काळात जनसंघाने लोकसभेची जागा महाराष्ट्रातून जिंकली नाही पण विधानसभेत काही जागा अगदी हक्काच्या असल्यासारख्या जनसंघ जिंकत असे. सुरवातीच्या काळात पुण्यातून रामभाऊ म्हाळगी आणि शेजारी मावळमधून कृष्णराव भेगडे होतेच. नंतरच्या काळात कोकणातून श्रीधर नातू, अप्पासाहेब गोगटे, मुंबई-ठाण्यातून राम नाईक आणि राम कापसे, मराठवाड्यातून गोपीनाथ मुंडे वगैरे आमदार अगदी नेहमी जिंकत असत. १९८० मध्ये पूर्वाश्रमीचा जनसंघ भाजप नावाने आल्यावर विधानसभा निवडणुकीत १२ आणि १९८५ मध्ये १६ आमदार होते. त्याउलट शिवसेनेने १९९० पूर्वी केवळ चार विधानसभेच्या जागा जिंकल्या होत्या. त्या होत्या १९७० च्या पोटनिवडणुकीत परळमधून वामनराव महाडीक, १९७२ मध्ये गिरगावमधून प्रमोद नवलकर, १९८५ मध्ये माझगावमधून छगन भुजबळ आणि १९८७ च्या पोटनिवडणुकीत पार्ल्यातून रमेश प्रभू. मग महाराष्ट्रात शिवसेनेने भाजपला मोठे केले हे म्हणणे कितपत तथ्याला धरून आहे? तरीही तसे कोणाला वाटत असले तरी अशा लोकांना पुढील प्रश्न पडत नसतात त्यामुळे त्यांची उत्तरे द्यायचा काही संबंधच नाही. १. जर शिवसेनेने भाजपला मोठे केले असेल तर मग १९८४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मुंबई मध्य उत्तर मतदारसंघातून मनोहर जोशी आणि मुंबई मध्य दक्षिण मतदारसंघातून वामनराव महाडीक यांनी भाजपच्या कमळ या चिन्हावरून निवडणुक का लढवली होती? २. शिवसेनेला धनुष्यबाण हे चिन्ह नक्की कधी मिळाले? ३. १९८५ मध्ये छगन भुजबळ कोणते चिन्ह घेऊन जिंकले होते? ४. १९८५ च्या मुंबई महापालिका निवडणुकीत शिवसेनेने १७५ पैकी ७० जागा जिंकल्या होत्या (म्हणजे ते पण पूर्ण बहुमत नव्हते). त्यावेळी वेगवेगळ्या वॉर्डांमध्ये शिवसेना उमेदवारांना वेगवेगळी चिन्हे का घ्यावी लागली होती? त्याकाळी प्रचारासाठी भिंती रंगवायचे आणि महापालिका निवडणुकीत एक रस्ता एका वॉर्डात आणि त्याच्याच शेजारचा रस्ता दुसर्‍या वॉर्डात असू शकतो. अशावेळी भिंती रंगविणार्‍या कंत्राटदाराला शेजारच्या वॉर्डांमध्ये शिवसेना उमेदवारांची चिन्हे वेगळी असतील तर ती काळजी घेऊन भिंती रंगवाव्या लागत होत्या. ते का? तेव्हा धनुष्यबाण कुठे गेला होता? ५. शिवसेनेचे तथाकथित बालेकिल्ले होते गिरणगाव आणि ठाणे. १९८० च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गिरणगाव (परळ-शिवडी-एलफिस्टन रोड- प्रभादेवी) मधून वामनराव महाडीक आणि ठाण्यातून सतीश प्रधान या शिवसेना उमेदवारांनी त्यांचे डिपॉझिट तरी वाचवले होते का? त्याचवेळी मुळची जनसंघाची पार्श्वभूमी असलेले रामभाऊ म्हाळगी, सुब्रमण्यम स्वामी आणि राम जेठमलानी हे जनता पक्षाचे उमेदवार लोकसभेवर निवडून गेले होते. तेव्हा लोकसभेची जागा जिंकायच्या जवळपास तरी शिवसेना होती का? ६. १९८९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये शिवसेनेचे चार खासदार महाराष्ट्रातून निवडून गेले. त्यापैकी केवळ एक- मुंबई मध्य उत्तर मधून विद्याधर गोखले हेच शिवसेना उमेदवार म्हणून लढले होते पण उरलेले तीन विजयी उमेदवार- मुंबई मध्य दक्षिणमधून वामनराव महाडीक, औरंगाबादमधून मोरेश्वर सावे आणि हिंगोलीमधून अशोक देशमुख या उमेदवारांचा उल्लेख अपक्ष उमेदवार म्हणून का आहे? https://eci.gov.in/files/file/4120-general-election-1989-vol-i-ii/ वर निवडणुक आयोगाचे अधिकृत निकाल उपलब्ध आहेत तिथून खात्री करून घेता येईल. असो.