पोतडी

हा कसा असतो बॉ?
समलंब चौकोन म्हणायचे असावे कदाचित. आणि समभुज किंवा समद्विभुज त्रिकोण
(स्मरणशील)बेसनलाडू

सिद्धता
ग्रसनी-मध्यकर्ण नलिका
डिंभक
अपृष्ठवंशीय
सरिसृप
तारामासा
बाओबाब वृक्ष
विषुववृत्तीय घनदाट अरण्याचा प्रदेश
मोसमी हवामानाचा प्रदेश

फोर्स = बल
विस्थापन = डिस्प्लेसमेन्ट
वेलॉसिटी = वेग
स्पीड = चाल
ऍक्सलरेशन = त्वरण
डिसलरेशन = अवत्वरण
मोमेन्टम = संवेग (?)
इम्पल्स = आवेग
पोटेन्शिअल एनर्जी = स्थितिज ऊर्जा/स्थैतिक ऊर्जा
कायनेटिक एनर्जी = गतिज ऊर्जा
रेजिस्टर = विद्युतरोध
ट्रान्सफॉर्मर = रोहित्र (?)
जनरेटर = जनित्र

(स्मरणशील)बेसनलाडू

मज्जारज्जू = मेड्युला ऑब्लान्गाटा (बहुधा)
तंतुकणिका = मायटोकॉन्ड्रिया
संयुग
नत्र वायू

बाकी बालभारतीचे ते चित्र आवडले :)

नंदन
(मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी
https://marathisahitya.blogspot.com/)

सार्‍वाची स्मरणशक्ती बरीच चांगली आहे. बाल भारतीचे चित्र पाहून कल्प ना आली शअळेचे बिल्ले असतील तर छापा, मज्जा येइइल. आपल्या जवळ मराथी यन्त्रालयाच कोश आहे. ह्व्वे तेवड्।ऍ शब्द लिहू!

अरे वा,एकदम शाळेतल्या बाकावर जाऊन बसल्यासारखे वाटते आहे..
आणखी काही-
कोबाको बरोबरचे आणखी ३ बाबाबा,बाकोबा,बाकोको
प्रमेय,व्यत्यास,
साध्य,सिध्दता
प्रतल,एकप्रतलीय ,नैकप्रतलीय,समांतर
बिंदू,रेषाखंड,किरण,रेषा,कंस,वर्तुळकंस
संच- नैसर्गिक संख्या संच,पूर्ण संख्या संच, पूर्णांक संख्या संच,परीमेय संख्या संच,अपरिमेय संख्या संच,वास्तव संख्या संच
सांत आणि अनंत संच
विभक्त संच,उपसंच

त्रिकोण- समभुज,समद्विभुज,विषमभुज,काटकोन,लघुकोन,विशालकोन त्रिकोण
चौकोन-चौरस,आयत,समभुज,समांतरभुज,समलंब,पतंग

शाळेत जीवशास्त्र शिकताना बेडकांच्या संदर्भात 'मिलन फुगवटा' हा शब्द ऐकला होता. बेडकांना म्हणे हा मिलन फुगवटा असतो आणि नरमादीच्या (नरमादीच्याच ना? कारण बेडकात कुणी लेस्बि किंवा होमो असल्याचे ऐकले नाही! ;) मिलनाच्या वेळी म्हणे हा मिलन फुगवटा चांगला टरारून फुगतो म्हणे!

अवांतर - हा मिलन फुगवटा हा नराला असतो किंवा मादीला असतो की दोघांना असतो या संदर्भात मला फारशी माहिती नाही! :)

आपला,
(मिलनोत्सुक!) तात्या.

बालभारतीचं चित्र खूप वर्षांनी पाहिलं आणि खूप बरं वाटलं!

आपला
(हळवा) तात्या.

इयत्त १० वी पर्यन्त तुम्ही करटक कशासाठी वापरला होता....
फार तर त्याने बेन्च वर नावे किन्वा इनामदार मास्तर= खडूस असले कहितरि खरड्णे हाच त्याचा उपयोग असतो..असेच मला वाटत होते.
( अजुनही त्याचा नेमका शालेय जिवनात उपयोग काय हे कळाले नाही)
एक ढ विजुभाऊ

जोड्या लावा (अंदाजपंचे)

गाळलेल्या जागा भरा (डोक्यात येइल ते)

एका वाक्यात उत्तरे द्या (वाट्टेल ते)

वाक्यात उपयोग करा (मनात येइल तसा)

सविस्तर उत्तरे द्या (तीच तीच वाक्ये पुन्हा पुन्हा लिहा)

संदर्भासहित स्पष्टीकरण (काहीच्या काही)

शास्त्रीय कारणे द्या (झाली गोची :( )

घटना ओळखा / साले द्या (आता आली पंचाईत.. ५ मार्क गेले..)

चाचणी परीक्षा

तोंडी परीक्षा

सुडोपोडीआ, अमिबा, रंगद्रव्य, मुडदूस, गलगंड, रातांधळेपणा

इग्लू, पश्मिना, खरीप आणि रब्बी पिके, पठार, समशितोष्ण, खनिज पदार्थ

लिटमस कागद, आकुंचन आणि प्रसरण, लंबकाची दोलने, प्रज्वलन, प्रात्यक्षिक

द्रवरूप, वायूरूप, घनरूप, आल्मली, अल्कली, मेदाम्ले

सुभाषितमाला, रुपे द्या, रुपे ओळखा

समांतर, काटकोनात छेदतो, त्रिज्या, प्रमेय, गुणोत्तर, सूत्र, घनफळ, भाज्य, भाजक

वर्तन पत्रिका - ३ लाल सह्या झाल्यावर आमचे परीक्षेत २ मार्क कमी करायचे! (आधीच उल्हास त्यातून फाल्गुन मांस!)

ठरलेले सुविचार:

नेहेमी खरे बोलावे.

प्रयत्नांच्या वेलीवर यशाची फळे.

वाचून मजा आली.
बालभारतीचे चित्र तर फार छान वाटले पाहून.

मला ४ थीचा इतिहास फार आवडायचा..शिवाजी महाराज विशेष असे ते पुस्तक होते..त्यात मी सातार्‍यात अश्या शाळेत होतो की जेथे भिंती कूडाच्या..जूना ऐतिहासिक वाडा होता तो. त्यामुळे इतिहास शिकायला पार्श्वभूमी जोरात आणि त्यात शिवरायांचा इतिहास. विचारु नका..ते कान्होजी आंग्रे आणि इतर सर्व पात्रे फार आवडायची.

आणि ६ वी चा भूगोल.. जगातील निरनिराळ्या हवामानाच्या प्रदेशांचे वरणन..वाहवा... फळफळावळांचा देश..इत्यादी..मस्त !

मराठीचे पुस्तक तर काय प्रत्येक वर्षाचेच आवडायचे. ८वी मध्ये कोकणातले दिवस म्हणून रविंद्र पिंग्यांचा धडा होता फार आवडला होता. आणि डोह या दिलीप कुलकर्णींच्या संग्रहातला 'उन्हातले दिवस' फार मस्त वाटायचे ते धडे वाचताना...

शिवाय... स्वामिंच्या मांडीवर उसे वगैरे आहेच..३ लाख बांगडी फुटली..वगैरे..

(प्रतिसाद थोडा 'अवांतरच' आहे असे दिसते..कारण शब्दांची पोतडी म्हणता म्हणता मी वेगळेच काही लिहिले..पण आठवणी जाग्या झाल्या म्हणून..असो.)
--लिखाळ.
'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

मी सेमीइंग्लिश मधून शिकलो असल्याने तसे बरेच मराठी शब्द पण माहीत आहेत.
महत्वाचे काही.
वर्तुळ.
त्रिज्या,
व्यास,
परिमिती(ही न काढता येण्याची परीणती गणिताच्या पेपरात तांबड्या भोपळ्याने झाली)
कर्ण्(महाभारतातला नव्हे गणितातला. यानेच आमच्या गणिताच्या पेपरात आमचे वस्त्रहरण केले)
भुजा,
पायथागोरसचे प्रमेयः काटकोन त्रिकोणात काटकोना समोरील बाजूची लांबी इतर दोन बाजूंच्या लांबीच्यावर्गाच्या बेरजेच्या वर्गमूळाइतकी असते(आम्ही याला 'पायथागोरसच्या' प्रमेय म्हणत असू . जरी मी ते इंग्रजी मधून शिकलो असलो तरीही.)
सम प्रमाण आणि व्यस्त प्रमाण( याचे उदाहरण म्हणजे माझे गणितातील मार्क "गणितात मिळणारे मार्क पेपर लिहीणार्‍याच्या आकाराच्या व्यस्त प्रमाणात असतात." याला कारण म्हणजे मी माझे बालपणापासून राखून असलेले "वजन")

पुण्याचे पेशवे

अतिशीत हवामानाचे प्रदेश (ह्यावरची आचरट कोटी करुन आम्ही वर्गात हसत असू! आणि मास्तरांना कळले की मग डोळ्यात आसू!!:)
समशीतोष्ण कटिबंधातले प्रदेश
विषुववृत्तीय घनदाट अरण्याचे प्रदेश = ट्रॉपिकल
भूशिर
सामुद्र्धुनी
उपसागर = बे
समुद्र = सी
महासागर = ओशन
आखात = गल्फ
तळे = पाँड
सरोवर = लेक
नदी
नद (असाही एक शब्द ऐकल्याचे आठवते - अतिशय मोठ्या नदीला म्हणतात बहुधा 'ब्रम्हपुत्रा' हा नद आहे?)
कर्कवृत्त = ट्रॉपिक ऑफ कॅन्सर
विषुववृत्त = इक्वेटर
मकरवृत्त = ट्रॉपिक ऑफ कॅप्रिकॉर्न
खग्रास
खंडग्रास

मराठी व्याकरणात
प्रत्यय - स, ला, ते, स, ला, ना, ते
वृत्ते - शार्दूलविक्रीडित, वसंततिलका (गाई वसंततिलका तमजाजगागी = १४ मात्रा) (त्याकाळी शिकवण्याची पध्दत इतकी छान होती की कित्येक गोष्टी फारसा प्रयास न करताही चांगल्या लक्षात राहू शकल्या ह्याचं बरचसं श्रेय मी तरी शिक्षकांना देईन)
समास - बहुव्रीही
काळ - भूत, भविष्य, वर्तमान (आम्ही वर्गात असताना एकदा वर्तमानकाळाशी फारकत झाल्यामुळे एका प्रश्नाचे उत्तर देऊ शकलो नव्हतो (मुदलात प्रश्नच ऐकला नव्हता!) तेव्हा मास्तर चांगलेच कर्दनकाळ झालेले आठवतात!)

इतिहासात - आग्र्याहून सुटका ह्या धड्यावरील एक प्रश्न होता -
औरंगजेबाने शिवाजी महाराजांना कसे वागवले? - सविस्तर उत्तर द्या -
एकाने फक्त एका शब्दात लिहिले होते "वाईट". (त्यानंतर औरंगजेबाने महाराजांना वागवले नसेल इतके वाईट त्या महाभागाला मास्तरांनी वागवले!:)

चतुरंग

प्रत्येक पाठ्य-पुस्तकाच्या पहिल्या पानवर असायची....

भारत माझा देश आहे।
सारे भारतीय माझे बांधव आहेत।
माझ्या देशावर माझे प्रेम आहे।
माझ्या देशातल्या समृद्ध आणि
विविधतेने नटलेल्या परंपरांचा मला अभिमान आहे।
त्या परंपरांचा पाईक होण्याची पात्रता
माझ्या अंगी यावी म्हणून मी सदैव प्रयत्न करीन।
मी माझ्या पालकांचा, गुरुजनांचा
आणि वडीलधार्‍या माणसांचा मान ठेवीन
आणि प्रत्येकाशी सौजन्याने वागेन।
माझा देश आणि माझे देशबांधव
यांच्याशी निष्ठा राखण्याची
मी प्रतिज्ञा करीत आहे।
त्यांचे कल्याण आणि
त्यांची समृद्धी ह्यांतच माझे
सौख्य सामावले आहे।

-(भारतीय) छोटी टिंगी

मूडदूस हा रोग कसा असतो आणि तो झालेला रोगी कसा दिसतो याची मला आजतागायत कल्पना नाही. परंतु, मूडदूस हा शब्द जेव्हा प्रथम शाळेत ऐकला तेव्हा मला मुडदूशा ह्या माश्याची आठवण झाल्याचे अजून आठवते!!!

टीप - मूडदुशा हा एक माश्याचा चविष्ट प्रकार आहे.

Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

हातापायाच्या काड्या आणि पोटाचा नगारा..म्हणजे मुडदुसाचे लक्षण... असे दूरशनवरच्या पुन्हा पुन्हा दाखवल्या जाणार्या आणि विशिष्ट लकबीत समालोचन करणार्या एका ध्वनिफितीतले वाक्य आठवते :) (ड जीवनसत्व युक्त अश्या कोवळ्या उन्हात बसणे हा उपाय सुद्धा आठवतोय :)
--लिखाळ.

'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

शिवाजी महाराज
शिवाजी महाराजांचा वेताळ (फँटम),
नाना फ्डणिसांचा देव आनंद

इ.इ.