मनोज दाणींच्या पानिपतवरील चित्रमय ग्रंथातील काही अन्य पेंटींग्ज -शनिवार वाडा सन १८२०

१९२१ च्या सुमारास प्रिन्स ऑफ वेल्स यांच्या भारतभेटीत ते पुण्यात आले होते, त्यावेळी त्यांनी पर्वती, शनिवारवाडा या जागांना भेट देण्याचं ठरवलं होतं. एवढा मोठा माणूस येण्यार म्हणल्यावर तत्कालीन ब्रिटिश सरकार कामाला लागले, वाड्यातील जुने अवशेष नक्की काय आहेत यासाठी उत्खनन केले गेले. महत्वाचे म्हणजे नगारखान्यातील दुरुस्ती केली गेली, तिथले कठडे वगरे गायब होते, ते कोनकर वाड्यातून आणून बसवलेले आहेत, त्यामुळे नगारखान्याचे स्वरूप आज आपल्याला थोडे बदललेले दिसते. कमलपुष्पे चित्रात थोडी वेगळी काढली आहेत, हे निरीक्षण बरोबर आहे.

गेल्यावर चौथरे पाहून प्रत्येक वेळी प्रश्न पडतो की या इमारती प्रत्यक्षात कशा असतील. सात मजली बांधकाम कसं असेल. वेगवेगळ्या महालांचे उल्लेख वाचलेले असतात. ते आकाराने केवढे असतील.

एका उत्तम विषयाला हात घालणारा लेख.वास्तविक शनिवारवाड्यात इंग्रजांची वर्दळ अगदी सुरवातीपासून असणार, त्याच्या नोंदी आणि चित्र त्यांनी नक्कीच कोठेतरी असू शकतील.दुर्दैवाने हा ठेवा आपल्याला आज उपलब्ध नाही.पेशवाईत बरेच स्थैर्य लाभले असल्यामुळे कदाचित पेशव्यांनी शनिवार वाड्याची चित्र काढून घेतलेली असू शकतात. या दृष्टीने शोधमोहीम राबवून काही मिळते आहे का बघायला हवे.

बाकी हा लेख तुटक वाटला. याविषयावर सविस्तर लिहिलंत तर फार बरं होईल. तुमच्या लेखणीतुन वाचायला आवडेल.