Skip to main content

स्मरणाला मदत

लेखक उपयोजक यांनी बुधवार, 04/11/2020 11:09 या दिवशी प्रकाशित केले.

चांगली स्मरणशक्ती कोणाला नको असते? सर्वांनाच हवी असते. याच स्मरणशक्तीच्या विश्वाचा एक भाग आहे स्मृती सहायक.स्मृती सहायक म्हणजे जे काही आठवायचं आहे ते आठवायला मदत करणारी साधने.या साधनांपैकीच एक साधन आहे आद्याक्षरांपासून बनवलेली लघुरुपे.

भरपूर मुद्दे किंवा मोठी यादी असेल तेव्हा या प्रत्येक मुद्द्यातला महत्वाचा शब्द किंवा यादीतल्या वस्तू यांची आद्याक्षरे घेऊन त्यापासून एखादा शब्द किंवा वाक्य बनवणे ही युक्ती वापरली जाते.

यातले काही शब्द हे मजेदार असतात.किंबहूना ते मजेदार असल्यानेच लक्ष वेधून घेतात आणि दीर्घकाळ स्मरणात राहतात.

उदा. BB ROY of Great Britain has Very Good Wife हे विद्युत रोधकांवरील रंगपट्टे लक्षात ठेवण्यासाठीचे वाक्य प्रसिद्ध आहे.किंवा इंद्रधनुष्याचे रंग लक्षात ठेवण्यासाठी तांनापिहिनिपांजां

असे बरेच शब्द तुम्ही ऐकले असतील.काहीवेळा बनवलेही असतील.

तर मग येऊ द्यात अशी 'स्मृती सहायक लघुरुपे'. संग्रह होऊ द्या.ज्ञानसाठा वाढवायला मदत करुया. _/\_

लेखनविषय:
लेखनप्रकार
वाचने 11644
प्रतिक्रिया 18

प्रतिक्रिया

उपयोजक बुधवार, 04/11/2020 12:19

लांबीचा जडबंबाळ लेख आला की आजची नवतरुण मुले न वाचताच TLTR लिहून पळून जातात. ;)

विजुभाऊ बुधवार, 04/11/2020 14:07

स्मरण शक्ति वाढवायची आहे का.
अनेक मार्ग आहेत.
पद्धती आहेत.
२५०/३०० पानी पुस्तक , २०० वस्तुंची लीस्ट , १५० आकडी संख्या सहज लक्षात ठेवता येते.

वयस्क बुधवार, 04/11/2020 20:21

शाळेत असताना भूगोलाच्या परीक्षेत बऱ्याचदा एक प्रश्न असे. तो म्हणजे दोन मोठी शहरे जोडणाऱ्या रेल्वे मार्गावरील शहरांची नावे द्या. मुंबई व मद्रास मार्गावरच्या शहरांची नावे लक्षात ठेवण्यासाठी हा short form मी लक्शात ठेवला होता.

ंमुम्पुमीहुबन्गारसिकेरीम

मुम्बई, पुणे, मिरज, हुबळी, बन्गलोर, आरसीकेरी, मद्रास.

जयन्त बा शिम्पि गुरुवार, 05/11/2020 15:24

मराठीत व्रुत्ते व अलंकार शिकतांना,मात्रा मोजाव्या लागत. यासाठी मी सोपी पद्धत स्वीकारली होती. एकुण आठ गण आहेत. पुर्वीची रीत अशी होती... 'य ' यमाचा, म्हणजे पहिला लघु, नंतरचे दोन्ही गुरु, 'भ ' भास्कराचा ,म्हणजे पहिला गुरु, नंतरचे दोन्ही लघु, , 'म' म्हणजे ' मारावा ' .....पण हे लक्षात ठेवणे कठीण वाटे. त्यासाठी मी सोपी सांकेतिक पदावली पाठ केली होती. ती अशी....
" यरतन भजसम " विस्त्रुत स्वरूप असे....(य) आद्य लघु, (र) मध्य लघु , (त) अन्त्य लघु, (न) सर्व लघु , (भ) आद्य गुरु,(ज) मध्य गुरु,(स) अन्त्य गुरु, (म) सर्व गुरु.
यात उरलेल्या दोन्ही ठिकाणी पहिल्या तीनात गुरु ची मात्रा मोजणे व 'भ','ज' 'स' साठी उरलेल्या दोन्ही ठिकाणी लघु ची मात्रा मोजणे अपेक्षित आहे. थोडे अधिक खुलासेवार म्हणजे " य " आध्य लघु,मध्य गुरु,अन्त्य गुरु. हा झाला 'य' गण. 'र' गणासाठी ,पहिला गुरु,मधला लघु व शेवटी गुरु.. याप्रमाणे उर्वरित् तपासून पाहा. समर्थ रामदास स्वामींचे ' मनाचे श्लोक ' भुजंगप्रयात ' व्रुत्तात आहेत. उदाहरणार्थः ' मना सज्जना भक्तिपंथेची जावें " { भुजंगप्रयाती "य' हे चारही येती } ह्या ओळीत तीन तीन अक्षरांचे गट पाडल्यास व त्यांच्या मात्रा मोजल्यास , लक्षात येइल की ' य ' गणाची लक्षणे म्हणजे " आद्य लघु,मध्य गुरु,अन्त्य गुरु, चारही गटास बरोबर लागू होतात.
' भुजंगप्रयाती "य' हे चारही येती ' ही ओळ सुद्धा व्रुत्ताचे नाव व त्यातील गण कोणते आहेत , हे दर्शविते. म्हणजेच व्रुत्ताचे नाव व गणाचा प्रकार ,वेगळा पाठ करावयास नको.

इरसाल गुरुवार, 05/11/2020 17:42

स्कॅटिव्हक्रोमॅफेकोनिकॉझि.
स्कँडियम, टिटेनियम, व्हॅनेडियम, क्रोमियम, मॅग्नेशियम, फेरस, कोबाल्ट, निकेल, कॉपर, झिंक

शा वि कु गुरुवार, 05/11/2020 18:58

- आता शिजवा कप कमी खा (यत्ता तिसरी, आपला जिल्हा.)
सांगली जिल्ह्याचे तालुके-
आटपाडी,तासगांव, शिराळा, जत, वाळवा, कवठेमहांकाळ, पलूस, कडेगाव,मिरज ,खानापूर

पदावली कशी सोडवायची-
भागूबेवडा- भागाकार,गुणाकार,बेरीज,वजाबाकी- डावीकडून उजवीकडे.
तानापिहिनीपाजा- इंद्रधनुष्याचे रंग.

सिरुसेरि गुरुवार, 05/11/2020 20:12

chemistry periodic table - first 20 elements - क्रम लक्षात ठेवायची पद्धत - आमच्या सरांनी शिकविली होती .

H HE LI BE BCNOF NE NA MG AL SI P S CL AR K CA