मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

संगीत

पाडवा पहाट

डॉ.प्रसाद दाढे ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
आज सकाळी प॑.शिवकुमार शर्मा व राहूल शर्मा या॑च्या स॑तूरवादनाने कान तृप्त झाले. तबल्याला प॑.आनिन्दो चटर्जी व पखवाजावर प॑.भवानी श॑कर अशी साथ स॑गत होती. शिवजी॑नी सुरूवातीस 'बसन्त मुखारी' हा राग वाजविला. भवानी श॑करा॑च्या धृपदाने वातावरण असे काही भारून टाकले की प्राचीन शिवम॑दिराच्या गाभार्‍यात रूद्र ऐकतो आहोत असे वाटले.. न॑तरच्या जोड-झालाने वातावरण आल्हाददायक बनले. आनिन्दो चटर्जी॑नी अतिशय नजाकतीने तबल्याची साथ केली. त्यान॑तर शिवजी॑नी भैरवी राग उपशास्त्रीय ढ॑गाने वाजविला. दादर्‍यातील ब॑दिश आणि शेवटी द्रूत त्रितालात समापन केले. स॑तूर हे वाद्यच अतिशय मुलायम आणि 'सूदी॑ग' आहे.

काही ऍब्स्ट्रॅक्ट रागचित्रे!

विसोबा खेचर ·
II स्वरभास्कर पंडित भीमसेन जोशी प्रसन्न II
राम राम मंडळी, आज मी थोडं तात्विक चित्रविवेचन करणार आहे! खालील चित्रांत मला काही राग दिसले. या चित्रांना आपण 'ऍब्स्ट्रॅक्ट रागचित्रे' असं म्हणू. आपल्या हिंदुस्थानी अभिजात संगीतातली 'राग', ही पूर्णत: भावनांशी निगडीत असलेली संकल्पना आहे. एकच राग प्रत्येकाला तसाच दिसेल असं नव्हे. रागदारी संगीत किंवा एकंदरीतच कुठलीही कला, ही अनुभवायची गोष्ट आहे.

ईश्वर, सगुणातला आणि निर्गुणातला...!

विसोबा खेचर ·
लेखनप्रकार
राम राम मंडळी, आज मी तुम्हाला एक कथा सांगणार आहे, ष्टोरीच म्हणा ना! :) कथा तशी जुनी आणि पारंपारिकच, १९९५/९६ साली ऐकलेली. खैरागढ विद्यापिठाच्या संगीत विभागात ख्याल गायकीची सौंदर्यस्थळे असं काहीसं शीर्षक असलेल्या कार्यशाळेत मला डॉ जंगम यांनी रसिक श्रोत्याची भूमिका मांडण्याकरता मुद्दाम बोलावलं होतं (येण्याजाण्याचा आणि राहण्याचा खर्च देऊन बरं का!), तेव्हा गप्पांच्या ओघात जंगम साहेबांनी ही कथा मला सांगितली होती. डॉ जंगम तेव्हा त्या विद्यापिठाच्या संगीत विभागाशी निगडित होते, परंतु बर्‍याच वेळेला मुंबईला यायचे व मुंबईतील गाण्याच्या मैफलींमधूनच त्यांची माझी ओळख झाली होती.

गाण्यांच्या शोधात

ॐकार ·
कधी कधी बर्‍याच गाण्यांचा विचार डोक्यात घोळत असतो. विचार घोळवावा लागतो. गाणी एकरूपच असतात, ती घोळवावी लागत नाहीत. एखाद्या गाण्याचे शब्द, लय, ताल, राग, सुरावट लक्षात राहण्यामागे कारण काय असेल? जास्त विचार केला तर अनेक शास्त्रीय कसोट्या सांगता येतील. त्या कसोट्यांची रसिकतेला मात्र काही गरज नाही. अंतर्बाह्य असतं ते गाणं. त्यात शब्द , ताल , सूर , लय काहीच वेगळं नसतं. सगळं एकजीव असतं. उदाहरणं अनेक आहेत . असा बेभान हा वारा हे गाणं ऐकताना मी नेहमी मला एका चित्राचा कोपरा समजत आलो आहे. ते चित्र इतकं सजीव आहे की मला ते अगदी तसंच शब्दात बांधणं जमत नाही.

जुनी व दुर्मिळ हिंदी चित्रपट गीते (दुवा)

संजय अभ्यंकर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
मित्रहो, जुन्या व दुर्मिळ गाण्यांसाठी सापडलेला एक दुवा http://www.indianscreen.com/songs.htm संजय अभ्यंकर

शुभेच्छा...!

प्राजु ·
मिसळपाव वर प्रेम करणार्‍या सगळ्या सभासदांना आणि वाचकांना व्हॅलेंटाईन्स डे च्या हार्दिक शुभेच्छा...! प्रेम द्यावे प्रेम घ्यावे प्रेमामध्ये चिंब नहावे जीवन हेच प्रेम असावे प्रेमासाठीच जगत रहावे... - प्राजु

आज़ जाने की जि़द ना करो...

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
राम राम मंडळी, आज़ जा़ने की जि़द ना करो.. हे गाणं आपल्याला इथे ऐकता येईल आणि इथेही ऐकता येईल! फ़रिदा खा़नुमने गायलेलं एक अतिशय सुरेख गाणं!

ऑर्गन रसास्वाद! वादन-गप्पा-संवाद...

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
राम राम मंडळी, येत्या रविवारी, म्हणजे ३ फेब्रुवारीला सकाळी ९ वाजता सहयोग मंदिर, घंटाळी ठाणे येथे 'ऑर्गन रसास्वाद! वादन-गप्पा-संवाद...' हा कार्यक्रम ठाण्यातील कलारसिक मंडळ या संस्थेने आयोजित केला आहे. पं. विश्वनाथ कान्हेरे यांचा शिष्य अनंत जोशी (उच्चारी अन्ता जोशी! ;) हा आमचा दोस्त. आमचा अन्ता हा हिंदुस्थानी ख्याल गायनाला संवादिनीची उत्तमपैकी साथसंगत करणारा तरूण पिढीतील एक उमदा कलाकार. 'ऑर्गन रसास्वाद! वादन-गप्पा-संवाद..' या कार्यक्रमाची मूळ संकल्पना ही अन्ताची आहे. ऑर्गन या वाद्यावर आमचेही अत्यंत प्रेम!

ताज्या दमाचे गायक!

चतुरंग ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
यू-ट्यूबवर मध्यंतरी राहुल देशपांडेचे "बगळ्यांची माळ फुले" ऐकायला मिळाले. फारच सुंदर वाटले. पं.वसंतराव देशपांड्यांचा (भाईकाकांच्या भाषेत "वसंत खाँ!") हा नातू. डोळे मिटून ऐकले तर वसंतरावांच्या आवाजातली झार राहुलच्या आवाजातही सहीसही कळते! देवाचे देणे - आपण फक्त ऐकणे!! चतुरंग

कुणी मत देता का मत?

विसोबा खेचर ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
मुक्तछंदात काही ओळी लिवायचा आमचा एक प्रयत्न! कुणी मत देता का मत? एका गायकाला कुणी मत देता का मत? खरं सांगतो बाबांनो, गायक आता लाचार झाला आहे! झी, सोनी, आणि स्टारप्लस आणि कुणी कुणी त्याला लाचार केला आहे...! कुणी मत देता का मत? एका गायकाला कुणी मत देता का मत? कुणी सांगितलं की कलाकार एखादाच असतो, अभिमानी असतो? कुणी सांगितलं की त्याचं फक्त कलेशीच इमान असतं म्हणून? खरं सांगतो बाबांनो, गायक आताशा एस एम एस मुळेच लहानमोठा ठरतो! कुणी सांगितलं की एस एम एस मुळे वाहिन्यांना लाख्खो रुपये मिळतात? कुणी सांगितलं की संगीतकला ही वाहिन्यांच्या दारातली एक बाजारबसवी रांड झाली आहे म्हणून? तसं काही नाही बाबा