एकमुखाने बोला….. जय हो गुरुमैया की!

पण १८८ म्हणजे स्वातंत्र्य दिनानंतर तीनच दिवसांनी अवतार घेतलेले बाबा आहेत ते.

आज tags पण 188 लागल्यात का?

मटणाच्या पाकक्रूती हा टॅग विशेष आवडला आहे!

प्रभू _/\_ प्रभूंच्या महतीवर लिखान हामी आवडीने वाचतो. आम्ही सुद्धा तुमच्या सर्व गुरूंचे फ्याण हाहोत

च्यामारी, लैच खत्रनाक लिव्हलंय ! १८८ च्या सतत उल्लेखाने हळवं व्हायला झालं ! आम्च्य १८८ दिवस जुन्या असलेल्या पुर्वाश्रमीच्या गुरुंची ८वण झाली ! बा़की टॅगचा बाजार उठवल्यामुळे बाजारात हल्लकल्लोळ माजणार हे नक्की !

भडकलेल्या तपास अधिकाऱ्यांनी माझ्या खाजगी पर्णकुटीचा नाजुक दरवाजा दयाच्या मदतीशिवाय सहजपणे तोडला आणी आत घुसुन मला व बुसाबाला खेचुन एकमेकांपासुन वेगळे केले त्यावेळी आमची तीन दिवस आणि तीन रात्रींसाठी लागलेली अखंड रूदन समाधी भंग पावली!

😂

विशेष सूचना पुढचा धागा प्रसवण्यासाठि आप्ल्या डोक्याला लवकरात लवकर शॉट लागो ही सदगुरू चरणी ओल्ड मॉन्क प्रार्थना.

लवकर टाका.

श्वानाजीन हा शब्द वाचुन फुटलो 😂 😂 😂 पुढचा रहस्यमयी शॅाट लवकर लावा आमच्या डोक्याला!

खत्रा लिहलय! मजा आली. पुभालटा.

असलं फालतू लेखन असल्यावरमीपावरील सदस्य संख्या कमी होनार नाहीतर काय?? टिका करनारे लेख लिहा, पण जरा चांगले तरी लिहा.

एकमुखाने बोला….. जय हो गुरुमैया की!

पण १८८ म्हणजे स्वातंत्र्य दिनानंतर तीनच दिवसांनी अवतार घेतलेले बाबा आहेत ते.

आज tags पण 188 लागल्यात का?

मटणाच्या पाकक्रूती हा टॅग विशेष आवडला आहे!

प्रभू _/\_ प्रभूंच्या महतीवर लिखान हामी आवडीने वाचतो. आम्ही सुद्धा तुमच्या सर्व गुरूंचे फ्याण हाहोत

च्यामारी, लैच खत्रनाक लिव्हलंय ! १८८ च्या सतत उल्लेखाने हळवं व्हायला झालं ! आम्च्य १८८ दिवस जुन्या असलेल्या पुर्वाश्रमीच्या गुरुंची ८वण झाली ! बा़की टॅगचा बाजार उठवल्यामुळे बाजारात हल्लकल्लोळ माजणार हे नक्की !

भडकलेल्या तपास अधिकाऱ्यांनी माझ्या खाजगी पर्णकुटीचा नाजुक दरवाजा दयाच्या मदतीशिवाय सहजपणे तोडला आणी आत घुसुन मला व बुसाबाला खेचुन एकमेकांपासुन वेगळे केले त्यावेळी आमची तीन दिवस आणि तीन रात्रींसाठी लागलेली अखंड रूदन समाधी भंग पावली!

😂

विशेष सूचना पुढचा धागा प्रसवण्यासाठि आप्ल्या डोक्याला लवकरात लवकर शॉट लागो ही सदगुरू चरणी ओल्ड मॉन्क प्रार्थना.

लवकर टाका.

श्वानाजीन हा शब्द वाचुन फुटलो 😂 😂 😂 पुढचा रहस्यमयी शॅाट लवकर लावा आमच्या डोक्याला!

खत्रा लिहलय! मजा आली. पुभालटा.

असलं फालतू लेखन असल्यावरमीपावरील सदस्य संख्या कमी होनार नाहीतर काय?? टिका करनारे लेख लिहा, पण जरा चांगले तरी लिहा.

(गुरु) देव तुमचे रक्षण करो !

(गुरु) देव तुमचे रक्षण करो !

हार्दिक अभिनंदन & शुभेच्छा, पाभे !

🌼

(ता.क.: सदर पुस्तक आपल्या मिसळपाव.कॉम तसेच येथील संचालक, सभासद यांना अर्पण केले आहे. मिपावरच याचे प्रथम लेखन आणि प्रकाशन झालेले होते याचा मला अत्यंत अभिमान आहे. )

अतिशय उचित अर्पणपत्रिका ! पाभे म्हणजे मिपाचा सेलिब्रेटी लेखक ! पुस्तक डाऊनलोडलेले आहे. मुखपृष्ठ आणि पाभे प्रस्तावना आवडली हे इथे नोंदवून ठेवतो. मित्रमंडळींना पाठवत आहेच हेवेसांनल ! यथावकाश वैरी वाचून अभिप्राय देईनच !

हार्दिक अभिनंदन & शुभेच्छा, पाभे !

🌼

(ता.क.: सदर पुस्तक आपल्या मिसळपाव.कॉम तसेच येथील संचालक, सभासद यांना अर्पण केले आहे. मिपावरच याचे प्रथम लेखन आणि प्रकाशन झालेले होते याचा मला अत्यंत अभिमान आहे. )

अतिशय उचित अर्पणपत्रिका ! पाभे म्हणजे मिपाचा सेलिब्रेटी लेखक ! पुस्तक डाऊनलोडलेले आहे. मुखपृष्ठ आणि पाभे प्रस्तावना आवडली हे इथे नोंदवून ठेवतो. मित्रमंडळींना पाठवत आहेच हेवेसांनल ! यथावकाश वैरी वाचून अभिप्राय देईनच !

हार्दिक शुभेच्छा पाभे!

पुस्तकाचे नाव फार आवडल्या आहे बाकी विचार पुस्तक वाचुन मांडावे म्हणतो...

दफोराव तुमचे अभिनंदन ! :)

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- “To the Lutyens media: You have been defeated by the people. You don’t matter.”:- Arnab Goswami

@ चौथा कोनाडा, सेलिब्रेटी संबोधून आपण मला लाजवलेले आहे. अहो, मी सामान्य आहे हो. दुसरे असे की या नाट्याचे लेखन २०११ सालीच मिपावर टप्या टप्याने केले गेले होते. २०१६ नंतर त्यात लावण्या वगैरे लिहील्या अन मग २०१७ ला पुस्तक रुपाने प्रकाशीत केले गेले. आता २०२१ मध्ये याची ईकॉपी, ईबुक हे ई साहित्य प्रतिष्ठानतर्फे प्रकाशित केले आहे. तशा अर्थाने हे ई बुक म्हणजे वगनाट्याची तिसरी आवृत्त्ती आहे. आपण वर उल्लेखलेली अर्पणपत्रीका तशा अर्थाने पुस्तकातील अर्पण पत्रिका नाही. पुस्तकात आहेच वाद नाही पण त्याचा येथे केवळ उल्लेख केला आहे. तेथे मिपावरील अनेक दिग्गजांचा उल्लेख करून त्यांच्या ऋणात राहण्याचा प्रयत्न केला आहे. आपले तसेच नावातकायआहे, गॉडजिला, मदनबाण तसेच हा धागावाचक, पुस्तकवाचक यांचे आभार. https://www.misalpav.com/node/17161 https://www.misalpav.com/node/39223 http://www.misalpav.com/node/48940

मनःपूर्वक अभिनंदन पाभे.

मनपूर्वक अभिनंदन पैजारबुवा,

हार्दिक अभिनंदन & शुभेच्छा, पाभे !

🌼

(ता.क.: सदर पुस्तक आपल्या मिसळपाव.कॉम तसेच येथील संचालक, सभासद यांना अर्पण केले आहे. मिपावरच याचे प्रथम लेखन आणि प्रकाशन झालेले होते याचा मला अत्यंत अभिमान आहे. )

अतिशय उचित अर्पणपत्रिका ! पाभे म्हणजे मिपाचा सेलिब्रेटी लेखक ! पुस्तक डाऊनलोडलेले आहे. मुखपृष्ठ आणि पाभे प्रस्तावना आवडली हे इथे नोंदवून ठेवतो. मित्रमंडळींना पाठवत आहेच हेवेसांनल ! यथावकाश वैरी वाचून अभिप्राय देईनच !

हार्दिक अभिनंदन & शुभेच्छा, पाभे !

🌼

(ता.क.: सदर पुस्तक आपल्या मिसळपाव.कॉम तसेच येथील संचालक, सभासद यांना अर्पण केले आहे. मिपावरच याचे प्रथम लेखन आणि प्रकाशन झालेले होते याचा मला अत्यंत अभिमान आहे. )

अतिशय उचित अर्पणपत्रिका ! पाभे म्हणजे मिपाचा सेलिब्रेटी लेखक ! पुस्तक डाऊनलोडलेले आहे. मुखपृष्ठ आणि पाभे प्रस्तावना आवडली हे इथे नोंदवून ठेवतो. मित्रमंडळींना पाठवत आहेच हेवेसांनल ! यथावकाश वैरी वाचून अभिप्राय देईनच !

हार्दिक शुभेच्छा पाभे!

पुस्तकाचे नाव फार आवडल्या आहे बाकी विचार पुस्तक वाचुन मांडावे म्हणतो...

दफोराव तुमचे अभिनंदन ! :)

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- “To the Lutyens media: You have been defeated by the people. You don’t matter.”:- Arnab Goswami

@ चौथा कोनाडा, सेलिब्रेटी संबोधून आपण मला लाजवलेले आहे. अहो, मी सामान्य आहे हो. दुसरे असे की या नाट्याचे लेखन २०११ सालीच मिपावर टप्या टप्याने केले गेले होते. २०१६ नंतर त्यात लावण्या वगैरे लिहील्या अन मग २०१७ ला पुस्तक रुपाने प्रकाशीत केले गेले. आता २०२१ मध्ये याची ईकॉपी, ईबुक हे ई साहित्य प्रतिष्ठानतर्फे प्रकाशित केले आहे. तशा अर्थाने हे ई बुक म्हणजे वगनाट्याची तिसरी आवृत्त्ती आहे. आपण वर उल्लेखलेली अर्पणपत्रीका तशा अर्थाने पुस्तकातील अर्पण पत्रिका नाही. पुस्तकात आहेच वाद नाही पण त्याचा येथे केवळ उल्लेख केला आहे. तेथे मिपावरील अनेक दिग्गजांचा उल्लेख करून त्यांच्या ऋणात राहण्याचा प्रयत्न केला आहे. आपले तसेच नावातकायआहे, गॉडजिला, मदनबाण तसेच हा धागावाचक, पुस्तकवाचक यांचे आभार. https://www.misalpav.com/node/17161 https://www.misalpav.com/node/39223 http://www.misalpav.com/node/48940

मनःपूर्वक अभिनंदन पाभे.

मनपूर्वक अभिनंदन पैजारबुवा,

अतिशय रोचक सुरुवात. लेखन नेहमी प्रमाणेच सरस, ओघवते, उत्सुकता जागवणारे ! हार्दिक शुभेच्छा !

एखादा गोडगोड प्रतिसाद देऊन पुढे जाणार होतो, पण तुम्ही प्रामाणिक अभिप्राय मागितल्याने आता विचार करून लिहिणे आले. खरं सांगायचं तर कथा आवडली नाही. शेवटपर्यंत न वाचता मध्येच सोडून द्यावी असे अनेकदा वाटले. काही कारणे सांगतो. तुम्ही "......" चा मुक्तहस्ते वापर केलेला आहे, तो काही पटला नाही. त्याच्या अति-वापराने तुटक छोटी वाक्ये बनली आहेत, उदाहरणच द्यायचे झाले तर या एकाच परिच्छेदात तुम्ही नायकाला टीव्ही, इस्पितळ, घर अश्या तीन ठिकाणी फिरवलं आहे. हे तीन वेगळे प्रसंग आहेत. """ 'तो' टीव्हीवर झळकला, "तर आपण आता थेट जोडले गेले आहोत...... सदानंद सोहकर... यांच्याशी..... काय भावना होत्या तुमच्या जेव्हा तुम्ही धाडस दाखवत, स्वत:चा जीव धोक्यात टाकत, त्या लहान मुलाला वाचवलतं...... तुम्ही पाहत आहात एस्क्युलिझिव मुलाखत.........". कानाला एयरफोन लावत मोबाईलच्या मदतीने सुरु असलेला इंटरव्यू एकदाचा संपला, त्या मुलाला वाचवण्याच्या धडपडीत सदानंदच्या हाताला मुका मार बसला होता, त्यामुळे त्याला सरकारी इस्पितळात दाखल केलं होतं आणि तीन-चार तासाच्या सरकारी सोपस्कारानंतर आता तो घरी आला होता, त्याच्या डाव्या हाताला प्लास्टर लावण्यात आलं होतं """ दुसरे उदाहरण - """ फक्त गाठोडं डोक्याशी ऊशी म्हणून घेत साताजन्माची झोप लागल्यासारखं निद्रिस्त झालेलं एक भिकारी जोडपं तेवढं तिथं होतं, ट्रेन येणार असल्याची उद्घोषणा फक्त त्या तिथल्या शांत माहौलाला भेदून काढत होती. त्या जोरदार डोळा लागलेल्या जोडप्यावर या आवाजाचा काही एक परिणाम जाणवत नव्हता, माहित नाही पण त्यांना या आवाजासोबत झोपण्याची सवय असावी कदाचित, ते दोघंही चिरकाल निद्रा अवस्थेतेत असल्यासारखे दिसत होते, एकूण रेल्वेकडचा गोंगाट त्यांच्यासाठी रोजचाच असणार बहुतेक…. पण आजतर रोजच्यासारखी वर्दळ नव्हती, रंगपंचमीची सुटटी असल्याकारणाने असेल, कदाचित म्हणूनच त्याचमुळे त्यांना अशी काळोखी बेफाम झोप भर सकाळी लागली होती का कोण जाणे! """ इतके तपशील खरोखर आवश्यकच आहेत का? कथेचा गाभा काय, याच्याशी ते जोडले गेले आहेत का? जर ही सगळी वाक्ये काढून टाकली तर कथेत फरक पडतो का? एखादा मुरब्बी कथाकार ३-४ शब्दात त्याच्या आईवडिलांचे लक्ष नव्हते (किंवा त्याचे आई-वडीलच त्या जागी नव्हते) ते सांगून जातो. अजून एक खटकलेली गोष्ट म्हणजे कथेतील प्रसंगाची गुंफण. सरळधोपट मार्गाने घडले तसे प्रसंग न सांगता जर अशी सुरुवात केली असती की नायक आपल्या हाताचे प्लास्टर पुन्हा-पुन्हा तपासून पाहत होता, कारण त्याचा विश्वासच बसत नव्हता. तो निघाला होता ते एका प्रकाशन संस्थेतील कार्यक्रमाला. अशी काही जर सुरुवात केली तर वाचकाला उत्कंठा निर्माण होते की नायकाच्या बाबतीत असे का झाले? त्यामुळे पुढचे वाचावे अशी इच्छा निर्माण होते. असो, एकंदर नाउमेद न होता तुम्ही पुन्हा लिहीत राहाल अशी आशा आहे. इतर मंडळी चांगले काय आहे ते सांगतीलच, पण न आवडलेले काय ते सांगावे म्हणून थोडे लिहितो आहे, गोड मानून घ्यावे ही विनंती.

समजा तो प्रसंग पुढे जाऊन खूप महत्वाचा असेल तर त्याचं आतापासूनच काही तपशीलवार मुद्दे वाचकांसमोर मांडलेत तर जेणे करून पुढे कथानकात घडणाऱ्या प्रसंगाशी ते जोडून घेऊ शकतील अशी मला शक्यता वाटत असल्यामुळे मी तसं लिहलय. आणि ".... " हे असं लिहण्याला काही लिमिट असतं का? हे मी माहिती साठी विचारतोय. मला वाटत असं ".... " लिहण्याने एक फ्लो कायम राहतो, मग यांवर दुसरा कोणता उपाय आहे का ज्याने फ्लो कायम आहे हे दाखवता येईल. "तो निघाला होता ते एका प्रकाशन संस्थेतील कार्यक्रमाला" मूळात तो तिकडे जाताच नव्हता, त्यासाठी तुम्हाला कथा पूर्ण वाचायला लागेल.

अतिशय रोचक सुरुवात. लेखन नेहमी प्रमाणेच सरस, ओघवते, उत्सुकता जागवणारे ! हार्दिक शुभेच्छा !

एखादा गोडगोड प्रतिसाद देऊन पुढे जाणार होतो, पण तुम्ही प्रामाणिक अभिप्राय मागितल्याने आता विचार करून लिहिणे आले. खरं सांगायचं तर कथा आवडली नाही. शेवटपर्यंत न वाचता मध्येच सोडून द्यावी असे अनेकदा वाटले. काही कारणे सांगतो. तुम्ही "......" चा मुक्तहस्ते वापर केलेला आहे, तो काही पटला नाही. त्याच्या अति-वापराने तुटक छोटी वाक्ये बनली आहेत, उदाहरणच द्यायचे झाले तर या एकाच परिच्छेदात तुम्ही नायकाला टीव्ही, इस्पितळ, घर अश्या तीन ठिकाणी फिरवलं आहे. हे तीन वेगळे प्रसंग आहेत. """ 'तो' टीव्हीवर झळकला, "तर आपण आता थेट जोडले गेले आहोत...... सदानंद सोहकर... यांच्याशी..... काय भावना होत्या तुमच्या जेव्हा तुम्ही धाडस दाखवत, स्वत:चा जीव धोक्यात टाकत, त्या लहान मुलाला वाचवलतं...... तुम्ही पाहत आहात एस्क्युलिझिव मुलाखत.........". कानाला एयरफोन लावत मोबाईलच्या मदतीने सुरु असलेला इंटरव्यू एकदाचा संपला, त्या मुलाला वाचवण्याच्या धडपडीत सदानंदच्या हाताला मुका मार बसला होता, त्यामुळे त्याला सरकारी इस्पितळात दाखल केलं होतं आणि तीन-चार तासाच्या सरकारी सोपस्कारानंतर आता तो घरी आला होता, त्याच्या डाव्या हाताला प्लास्टर लावण्यात आलं होतं """ दुसरे उदाहरण - """ फक्त गाठोडं डोक्याशी ऊशी म्हणून घेत साताजन्माची झोप लागल्यासारखं निद्रिस्त झालेलं एक भिकारी जोडपं तेवढं तिथं होतं, ट्रेन येणार असल्याची उद्घोषणा फक्त त्या तिथल्या शांत माहौलाला भेदून काढत होती. त्या जोरदार डोळा लागलेल्या जोडप्यावर या आवाजाचा काही एक परिणाम जाणवत नव्हता, माहित नाही पण त्यांना या आवाजासोबत झोपण्याची सवय असावी कदाचित, ते दोघंही चिरकाल निद्रा अवस्थेतेत असल्यासारखे दिसत होते, एकूण रेल्वेकडचा गोंगाट त्यांच्यासाठी रोजचाच असणार बहुतेक…. पण आजतर रोजच्यासारखी वर्दळ नव्हती, रंगपंचमीची सुटटी असल्याकारणाने असेल, कदाचित म्हणूनच त्याचमुळे त्यांना अशी काळोखी बेफाम झोप भर सकाळी लागली होती का कोण जाणे! """ इतके तपशील खरोखर आवश्यकच आहेत का? कथेचा गाभा काय, याच्याशी ते जोडले गेले आहेत का? जर ही सगळी वाक्ये काढून टाकली तर कथेत फरक पडतो का? एखादा मुरब्बी कथाकार ३-४ शब्दात त्याच्या आईवडिलांचे लक्ष नव्हते (किंवा त्याचे आई-वडीलच त्या जागी नव्हते) ते सांगून जातो. अजून एक खटकलेली गोष्ट म्हणजे कथेतील प्रसंगाची गुंफण. सरळधोपट मार्गाने घडले तसे प्रसंग न सांगता जर अशी सुरुवात केली असती की नायक आपल्या हाताचे प्लास्टर पुन्हा-पुन्हा तपासून पाहत होता, कारण त्याचा विश्वासच बसत नव्हता. तो निघाला होता ते एका प्रकाशन संस्थेतील कार्यक्रमाला. अशी काही जर सुरुवात केली तर वाचकाला उत्कंठा निर्माण होते की नायकाच्या बाबतीत असे का झाले? त्यामुळे पुढचे वाचावे अशी इच्छा निर्माण होते. असो, एकंदर नाउमेद न होता तुम्ही पुन्हा लिहीत राहाल अशी आशा आहे. इतर मंडळी चांगले काय आहे ते सांगतीलच, पण न आवडलेले काय ते सांगावे म्हणून थोडे लिहितो आहे, गोड मानून घ्यावे ही विनंती.

समजा तो प्रसंग पुढे जाऊन खूप महत्वाचा असेल तर त्याचं आतापासूनच काही तपशीलवार मुद्दे वाचकांसमोर मांडलेत तर जेणे करून पुढे कथानकात घडणाऱ्या प्रसंगाशी ते जोडून घेऊ शकतील अशी मला शक्यता वाटत असल्यामुळे मी तसं लिहलय. आणि ".... " हे असं लिहण्याला काही लिमिट असतं का? हे मी माहिती साठी विचारतोय. मला वाटत असं ".... " लिहण्याने एक फ्लो कायम राहतो, मग यांवर दुसरा कोणता उपाय आहे का ज्याने फ्लो कायम आहे हे दाखवता येईल. "तो निघाला होता ते एका प्रकाशन संस्थेतील कार्यक्रमाला" मूळात तो तिकडे जाताच नव्हता, त्यासाठी तुम्हाला कथा पूर्ण वाचायला लागेल.

बोंबला... पण खरं सांगू, नाही आवडले इतके. म्हणजे हसलो खूप, पण ती कथा खूपच तरल आहे, त्याचे असे धिंडवडे सहन नाही झाले..

काही गोष्टी काही लेख असल्या राळी साठी निवडू नयेत.

नावाने कुठले कुठले लेख विडंबनासाठी उचलत होते आणि काकोंचीफुले अधुनमधून वर डोकं काढतो. म्हटलं याचाही काढा लसाविमसावि. पण प्रयत्न बरा आहे.

येकच नंबर झालंय. लिहिते राहा.

भन्नाट विडंबन. हहपुवा :-) :-)

नाही आवडले ... काही कलाकृती विडंबना साठी नसतात.

शामच्या आई कृतीचंही विडंबन झालं. शामची मम्मी. विडंबन जुन्या कृतीकडे घेऊन जातंच.

विडंबनाची काही ठीकाणी एक काही ठीकाणी दुसरी मतं बघुन गमत वाटली

विडंबन एकदम भन्नाट जमलंय. मजा आली.

ये विडंबन जिनको आवड्या उनका भी भला और जिनको नही आवड्या उनका भी भला! काही प्रतिसाद वाचून गम्मत वाटली आणि काही प्रश्न पडले ते त्यांनाच विचारतो :-)

विडंबनाचे कशाशी तरी संबंध जोडण्याने समस्या निर्माण होत आहे. इथे कितीतरी "तरल" कवितांचे विडंबन झाले आहे. लोकांनी त्याचा आनंद ही घेतला आहे. काही वेळेस तर मुळ कवी ने सुध्दा दाद दीली आहे. तसे बघायला गेले तर ते दुसरे विडंबन सुध्दा चुकीचे वाटु शकते. कशाशीही रीलेट न करता त्याच्याकडे बघायला हवे.

विडंबन छान.

पण मिठाच्या वाटीत बोट बुडवून चाटण्यात आणि थू... थू ...करत खारट थुंकी एकमेकांच्या अंगावर उडवण्यात जास्त मजा यायची.

गावठी पिणाऱ्यांच्या ह्या सवयीचा चपखल वापर केलेला बघून (हसून हसून) ठार मेलो. मी टवाळ आहे म्हणून मला विनोद आवडतो, की मला विनोद आवडतो म्हणून मी टवाळ आहे हे माहित नाही 😀 पण भारीच झालंय विडंबन, जाम हसलो राव! (स्वर्गवासी) टर्मीनेटर

=)))))))))))))))))))))))))))))))))))))

भारीच! खुप हसलो.

भंकस आवडत नसेल त्यांनी विडंबन वाचू नये :=) आपल्याला मूळ कथा आणि विडंबन दोन्ही आवडते.

एक नंबर विडंबन !

+१

ज्याम हसलो, लै हसलो ! गड्डा झब्बू _/\_

हे त्या कलाकृतीचा सन्मान आहे असे मला वाटते. गडकरी, केशवसुत सारख्या दिग्गज साहित्यिकांच्या कलाकृती सुद्धा यातून सुटल्या नाहीत. काही गंभीर प्रकृतीचे तर काही टवाळखोर त्यामुळेच संदीप खऱे यांनी लिहीलेली कविता चपखल वाटते. मी हजार चिंतानी हे डोके खाजवतो तो कट्ट्यावर बसतो, घुमतो शिळं वाजवतो भगवद्गीतेचेच विडंबन केले ही तर लेखन सीमा. व्यंगचित्र हे सुद्धा विडंबनच, किती मोठा संदेश यातून कलाकार देतो हे महत्वाचे. मी पण बरेच वेळा स्वतःला थाबंवतो. मला विडंबन आवडते. ताण तणाव दुर करण्याचे उत्तम साधन आहे.

बोंबला... पण खरं सांगू, नाही आवडले इतके. म्हणजे हसलो खूप, पण ती कथा खूपच तरल आहे, त्याचे असे धिंडवडे सहन नाही झाले..

काही गोष्टी काही लेख असल्या राळी साठी निवडू नयेत.

नावाने कुठले कुठले लेख विडंबनासाठी उचलत होते आणि काकोंचीफुले अधुनमधून वर डोकं काढतो. म्हटलं याचाही काढा लसाविमसावि. पण प्रयत्न बरा आहे.

येकच नंबर झालंय. लिहिते राहा.

भन्नाट विडंबन. हहपुवा :-) :-)

नाही आवडले ... काही कलाकृती विडंबना साठी नसतात.

शामच्या आई कृतीचंही विडंबन झालं. शामची मम्मी. विडंबन जुन्या कृतीकडे घेऊन जातंच.

विडंबनाची काही ठीकाणी एक काही ठीकाणी दुसरी मतं बघुन गमत वाटली

विडंबन एकदम भन्नाट जमलंय. मजा आली.

ये विडंबन जिनको आवड्या उनका भी भला और जिनको नही आवड्या उनका भी भला! काही प्रतिसाद वाचून गम्मत वाटली आणि काही प्रश्न पडले ते त्यांनाच विचारतो :-)

विडंबनाचे कशाशी तरी संबंध जोडण्याने समस्या निर्माण होत आहे. इथे कितीतरी "तरल" कवितांचे विडंबन झाले आहे. लोकांनी त्याचा आनंद ही घेतला आहे. काही वेळेस तर मुळ कवी ने सुध्दा दाद दीली आहे. तसे बघायला गेले तर ते दुसरे विडंबन सुध्दा चुकीचे वाटु शकते. कशाशीही रीलेट न करता त्याच्याकडे बघायला हवे.

विडंबन छान.

पण मिठाच्या वाटीत बोट बुडवून चाटण्यात आणि थू... थू ...करत खारट थुंकी एकमेकांच्या अंगावर उडवण्यात जास्त मजा यायची.

गावठी पिणाऱ्यांच्या ह्या सवयीचा चपखल वापर केलेला बघून (हसून हसून) ठार मेलो. मी टवाळ आहे म्हणून मला विनोद आवडतो, की मला विनोद आवडतो म्हणून मी टवाळ आहे हे माहित नाही 😀 पण भारीच झालंय विडंबन, जाम हसलो राव! (स्वर्गवासी) टर्मीनेटर

=)))))))))))))))))))))))))))))))))))))

भारीच! खुप हसलो.

भंकस आवडत नसेल त्यांनी विडंबन वाचू नये :=) आपल्याला मूळ कथा आणि विडंबन दोन्ही आवडते.

एक नंबर विडंबन !

+१

ज्याम हसलो, लै हसलो ! गड्डा झब्बू _/\_

हे त्या कलाकृतीचा सन्मान आहे असे मला वाटते. गडकरी, केशवसुत सारख्या दिग्गज साहित्यिकांच्या कलाकृती सुद्धा यातून सुटल्या नाहीत. काही गंभीर प्रकृतीचे तर काही टवाळखोर त्यामुळेच संदीप खऱे यांनी लिहीलेली कविता चपखल वाटते. मी हजार चिंतानी हे डोके खाजवतो तो कट्ट्यावर बसतो, घुमतो शिळं वाजवतो भगवद्गीतेचेच विडंबन केले ही तर लेखन सीमा. व्यंगचित्र हे सुद्धा विडंबनच, किती मोठा संदेश यातून कलाकार देतो हे महत्वाचे. मी पण बरेच वेळा स्वतःला थाबंवतो. मला विडंबन आवडते. ताण तणाव दुर करण्याचे उत्तम साधन आहे.

नवगुरू आचार्य "विज्ञाननिष्ठ" यांचे चरणी अर्पण :-)) जय गुरुदेव!

हेच एक बघायचं, म्हणजे वाचायचं राहिलं होतं =))

Whatever floats your boat

बाबा विज्ञाननिष्ठ यांनी अंतराळात सोडलेलया स्मृती स्ट्रिंग्ज तुमच्या मेंदूत शिरतील

गुद्दा झब्बु, तुमची गुद्दे घातलेली व्यक्ती(वि)चित्रणे मला जाम म्हणजे जामच आवडतात..

व्यक्ती(?)चित्रण जमलेय ... हायला क्रमश: आहेच का अजुन..

जाऊ दे हो.. मनो रुग्ण (आजारी) माणूस आहे. . . . . . . . . . . . . . . . . . अर्थात तुम्ही दूर -लक्ष केलेलेच आहे म्हणा! =))

वांझोट्या चर्चांनी भरलेला बोर्ड पाहून बेजार झालेल्या शेकडो-हजारो सामान्य मिपा वाचकांना विरंगुळा देणारे लेखन. वामा मोड सोडून प्रतिसाद देण्यासाठी Log in करायला भाग पाडलंत राव! You said it, Man!!

आमच्या मेमरी स्ट्रिंग पिळल्या गेल्या आणि त्यावरच्या जळल्याच्या खुणाही फॉर्मॅट झाल्या

हाहाहा..मस्त लिहिलंय...पुढच्या भागाच्या प्रतीक्षेत :)

नवगुरू आचार्य "विज्ञाननिष्ठ" यांचे चरणी अर्पण :-)) जय गुरुदेव!

हेच एक बघायचं, म्हणजे वाचायचं राहिलं होतं =))

Whatever floats your boat

बाबा विज्ञाननिष्ठ यांनी अंतराळात सोडलेलया स्मृती स्ट्रिंग्ज तुमच्या मेंदूत शिरतील

गुद्दा झब्बु, तुमची गुद्दे घातलेली व्यक्ती(वि)चित्रणे मला जाम म्हणजे जामच आवडतात..

व्यक्ती(?)चित्रण जमलेय ... हायला क्रमश: आहेच का अजुन..

जाऊ दे हो.. मनो रुग्ण (आजारी) माणूस आहे. . . . . . . . . . . . . . . . . . अर्थात तुम्ही दूर -लक्ष केलेलेच आहे म्हणा! =))

वांझोट्या चर्चांनी भरलेला बोर्ड पाहून बेजार झालेल्या शेकडो-हजारो सामान्य मिपा वाचकांना विरंगुळा देणारे लेखन. वामा मोड सोडून प्रतिसाद देण्यासाठी Log in करायला भाग पाडलंत राव! You said it, Man!!

आमच्या मेमरी स्ट्रिंग पिळल्या गेल्या आणि त्यावरच्या जळल्याच्या खुणाही फॉर्मॅट झाल्या

हाहाहा..मस्त लिहिलंय...पुढच्या भागाच्या प्रतीक्षेत :)

अहो, त्या पदार्थांनी तोंडाला पाणी सुटले हो ! मस्तच. पु लेखमालेस शु !

बेष्ट समारोप. सुरेख झाली मालिका.

झक्कास की हो! आवडले.

परत एकदा रसना खवळून उठली! खल्लास फोटो अन खाद्ययात्रा. एक हलकीफुलकी दुरुस्ती सुचवतो, गोड मानून घेणे इतकेच काय भारतातल्या मोजक्याच 'मिशिगन स्टार' दर्जा असलेल्या हा मिशिगन स्टार नसून मिशलीन स्टार होय असे वाटते, १९व्या शतकात स्वयंचलित चारचाकी गाड्या प्रसिद्धी पावल्या तसे त्यांना पूरक-एकमेकांस पूरक उद्योग पक्षी पोलाद, रबर टायर वगैरे उभे राहिले, अशीच एक टायर कंपनी होती मिशलीन (michelin) त्यांना टायर्सचा खप वाढवायचा होता पण लोकांनी गाड्या फिरवल्याच नाहीत तर टायर्स झिजून जुनी होणार कशी?? अन नव्या टायर्सचा खप वाढणार कसा?? त्यातून मिशलीन पडली अस्सल फ्रेंच कंपनी, फ्रेंच लोक खवय्येगिरीत वंगबंधूंचे कार्बन कॉपी किंवा एकाला झाकावे दुसऱ्याला काढावे इतकेच दर्दी, कुठं सोव्हिग्नोन कॅबरीनेट रेड वाईन उत्तम मिळते, कुठले मिमोलेत चीज सर्वोत्तम, बॅगवेत ब्रेड ताजी कुठे मिळते वगैरे सतत हुडकणारे म्हणजे फ्रेंच. झालं, मिशलीन मधल्या एका हुशार पात्राने शक्कल लढवली आणि दरवर्षी ते लोक एक मिशलीन गाईड काढू लागले सुरुवातीला (१९००-१९२२) गाईडमध्ये फक्त गाडीचे तेलपाणी वंगण वगैरे माहिती असे १९२२ पासून मिशलीननं फ्रेंच लोकांचे खाद्यप्रेम ओळखून गाईडमध्ये उत्तमोत्तम जिन्नसा मिळणारी हॉटेल्स अंतर्भूत करायला सुरुवात केली अन गम्मत म्हणजे त्यानंतर लोक गाड्या जास्त फिरवू लागले, टायर्सचा खप वाढला!! त्यानंतर मिशलीननं गाईड जरी प्रकाशित केली न केली तरी कंपनी दरवर्षी जगातील सर्वोत्तम उपहारगृह/भोजनालयांचे रेटिंग नक्कीच करते, ही प्रोसेस भयानक खडतर असते अन नावाजलेला ब्रिटिश शेफ गॉर्डन रामसे चक्क एकदा मिशलीन परिमणांवर नापास सुद्धा झालाय, त्या कडक चाचणीतून पार होणाऱ्या हॉटेल्सला वर्षभरासाठी मिशलीनकडून १,२ किंवा ३ स्टार दिले जातात ही रेटिंग बदलत असतात, म्हणून कायम मिशलीन रेटिंग मध्ये राहणे म्हणजे अशक्यप्राय असते, जे हॉटेल सतत दोन वर्षे राहिले ते तर म्हणजे सर्वोत्तम हॉटेल गणले जाते. अशी ही कथा "मिशलीन स्टार्सची"

लेख मिशलीन स्टार आहे.

अप्रतिम लेखमालेचा सुरस शेवट फार आवडला. माशांना "जलपुष्प" म्हणतात हे वाचल्यावर ज्या कोणी हा शब्द पहिल्यांदा वापरला असेल त्याचं कौतुक वाटलं. छानच शब्द आहे. बंगाली मिठाईंची नावंसुद्धा खूप गोड आहेत. वाचायलाही आवडली. खायला त्या ठिकाणी जायलाच हवं. पुढील लेखनाची प्रतिक्षा आहे.

वाह वाह वाह !!! ती थाळी आत्ता बसून खावीशी वाटत्ये !!!अप्रतिम माहिती, आणि मस्त लेखमाला :)

काही भागांवर मी प्रतिसाद लिहायचा कंटाळा केला,पण सर्व भाग आवर्जून वाचले. अप्रतिम लेखमाला. बंग (की वंग ?) संस्कृतीची विस्तृत ओळख झाली. पुढील लेखमालेस मनपूर्वक शुभेच्छा.

समारोप _/\_

लेखमाला. आणि आणि त्यावर कळस म्हणजे हा समारोपाचा बंगभोज !!! मत्स्यमंजिरी काय, शहाळ्यातल्या मलईत शिजवलेले प्रॉन्स काय, माछेर झोल काय....!! छ्या.... जायला लागतंय कोलकात्याला.

मिपावरील माझ्या आवडीच्या लेखमालांपैकी ही एक लेखमाला.बंगालचा ऐतिहासिक,सामाजिक, सांस्कृतिक व चालिरीतींचा विस्तारपूर्वक सचित्र धांडोळा आपण सर्वांसाठी खुला केलात. त्याबद्दल अनेक आभार.

बंगाली शाकाहारी जेवण म्हणजे मोठे तुकडे असलेली वांग्याची आणि बटाट्याची भाजी आणि भात इतकीच धारणा होती (पुण्यातली काही बंगाली जेवण मिळणारी हाटेलं). तुमच्या लेखाद्वारे त्यातील वैविध्याचाही प्रत्यय आला. बाकी बंगाली मिठायांबाबत काही प्रश्नच नाही. आहाहाहा. ही लेखमाला खूपच छान झाली, ओघवते लेखन, विपुल माहितेने लेखात आलेली समृद्धता. तुमच्या पुढील अशाच एखाद्या रोचक माहितीच्या प्रतिक्षेत. -प्रचेतस

सुंदर लेखमालेचा तेव्हढाच सुंदर समारोप. बाकी बंगाली खाद्यपदार्थांची नावे खुपच गमतीदार आहेत. कोलकाता शहराच्या जडणघडणीची एव्हढी सुंदर माहिती तुमच्या लेखमालेमुळेच मला मिळाली. त्याबद्दल तुमचे खुप आभार!

मालिकेचा पहिला आणि हा शेवटचा भागच वाचला आहे. गलेमा आणि दिवाळी अंक वाचत असताना ह्या रसरशीत लेख मालिकेतले मधले भाग वाचायचे राहून गेले त्याची चुटपूट लागून राहिली आहे! ह्या भागातील 'जोलभरा संदेश' आणि 'रसगुल्ला' हे शब्द वाचून खूप साऱ्या जुन्या आठवणींना उजाळा मिळाला. वडील मध्य रेल्वेमध्ये अधिकारी होते, महिन्या दोन महिन्याआड त्यांची कामानिमित्त एकतरी कलकत्ता (तेव्हा ह्या शहराला कोलकाता म्हणत नव्हते. त्यामुळे कलकत्ताच 😀 ) वारी होत असे. ते कलकत्याला गेले कि मी आणि माझी मोठी बहिण खूप खूष व्हायचो, कारण ते येताना आम्हा दोघांच्या आवडीचे 'जोलभरा संदेश' आणि 'रसगुल्ला' व आणखीन काही दर्जेदार मिठाया तर आणायचेच, वर मला जास्ती आनंद व्हायचा तो प्रत्येक वेळी त्यांनी माझ्यासाठी आणलेल्या 'स्पोर्ट्स शूज' साठी! कलकत्तावासीयांच्या फुटबॉल प्रेमामुळे कि अन्य काही कारणाने ते माहित नाही, पण तेव्हा मुंबईतही उपलब्ध नसलेल्या इतक्या वेगवेगळ्या रंगाचे आणि डिझाईनचे स्पोर्ट्स शूज कलकत्याला मिळायचे. तेव्हा मला अक्कल आणि जतन करून ठेवण्या एवढी जागा असती तर त्या मिठायांचे खोके, पत्र्याचे डबे आणि माझ्या बालपणापासून ते त्यांच्या रीटायरमेंट पर्यंत सुरु राहिलेल्या ह्या परंपरेत त्यांनी आणलेल्या शूज चे एक मस्त म्युझियम बनवता आले असते 😀 असो, लेख खूप आवडला, आता मधले वाचायचे राहिलेले भाग सलग वाचून काढतो... धन्यवाद.

लेखमाला. थोडी त्रोटक वाटली...अजून खूप काही लिहीता आले असते. खरे म्हणजे हे फक्त कोलकत्याचं वर्णन होतं..पूर्ण बंगाल नव्हे. बंगाल मधे टागोर आणि शांतिनिकेतन, चैतन्य महाप्रभू, स्वामी विवेकानंद व प्रभु रामक्रिष्ण, शरद्चंद्र, सुभाषबाबू ......इ इ खूपच गोष्टी येतील........ आता पुढची लेखमाला कशावर? भूतान वर लिहा. :-)

सर्व भाग वचले, अप्रतिम वर्णन.... पुढील लेखमलेच्या प्रतिक्षेत....

धन्यवाद अनिंद्य सर , लेख खूप आवडला . आणी स्टार द्यायचे झाल्यास माझ्याकडुन मिशलीन ३ स्टार नि३

@ कुमार१ @ यशोधरा @ तेजस आठवले @ वीणा३ @ जॉनविक्क @ सुमो @ नरेश माने @ संजय पाटिल @ नि३सोलपुरकर, उत्साह वाढवणाऱ्या प्रतिसादाबद्दल अनेक आभार _/\_

अप्रतिम भाग आणि मालिकाही. फार छान गोड शेवट केला आहे. सगळे प्रचि तोंपासु. फार खुणावत असलेले हे शहर, हा भाग वाचल्यानंतर हात पसरून आलिंगन द्यायलाच तयार आहे असे वाटले. पुलेशु

लागलीच. जलपुष्प शब्द आवडला. जालमुरी, फुचका, संदेश आणि मिश्टी वा! सांगता करायला स्वीट डिश हवीच. मजा आली. एका अपूर्व लेखमालेबद्दल अनेक, अनेक धन्यवाद.

भीषण सुंदर! काही भाग वाचून, सगळे भाग प्रकाशित झाल्यावर वाचायचे म्हणून अर्धवट सोडलेली ही मालिका पुन्हा पहिल्यापासून वाचली. तुमचा अभ्यास, त्याची मुद्देसूद मांडणी आणि सोबत सुरेख प्रकाशचित्रांची जोड ही त्रिवेणी सुरेख जमलीये. मनाने त्या त्या ठिकाणी जाऊन आले मी. _/\_

@ रातराणी, Thank you ! मालिका तुम्हाला आवडली हे वाचून आनंद वाटला.

याबद्दल थोडाफार वाद असला तरी विंग्रजी तारखेप्रमाणे आज २४ ऑगस्ट कोलकात्याचा बड्डे आहे. त्यानिमित्ताने रसगुल्ला खाऊन गोडतोंडी शुभेच्छा !

अहो, त्या पदार्थांनी तोंडाला पाणी सुटले हो ! मस्तच. पु लेखमालेस शु !

बेष्ट समारोप. सुरेख झाली मालिका.

झक्कास की हो! आवडले.

परत एकदा रसना खवळून उठली! खल्लास फोटो अन खाद्ययात्रा. एक हलकीफुलकी दुरुस्ती सुचवतो, गोड मानून घेणे इतकेच काय भारतातल्या मोजक्याच 'मिशिगन स्टार' दर्जा असलेल्या हा मिशिगन स्टार नसून मिशलीन स्टार होय असे वाटते, १९व्या शतकात स्वयंचलित चारचाकी गाड्या प्रसिद्धी पावल्या तसे त्यांना पूरक-एकमेकांस पूरक उद्योग पक्षी पोलाद, रबर टायर वगैरे उभे राहिले, अशीच एक टायर कंपनी होती मिशलीन (michelin) त्यांना टायर्सचा खप वाढवायचा होता पण लोकांनी गाड्या फिरवल्याच नाहीत तर टायर्स झिजून जुनी होणार कशी?? अन नव्या टायर्सचा खप वाढणार कसा?? त्यातून मिशलीन पडली अस्सल फ्रेंच कंपनी, फ्रेंच लोक खवय्येगिरीत वंगबंधूंचे कार्बन कॉपी किंवा एकाला झाकावे दुसऱ्याला काढावे इतकेच दर्दी, कुठं सोव्हिग्नोन कॅबरीनेट रेड वाईन उत्तम मिळते, कुठले मिमोलेत चीज सर्वोत्तम, बॅगवेत ब्रेड ताजी कुठे मिळते वगैरे सतत हुडकणारे म्हणजे फ्रेंच. झालं, मिशलीन मधल्या एका हुशार पात्राने शक्कल लढवली आणि दरवर्षी ते लोक एक मिशलीन गाईड काढू लागले सुरुवातीला (१९००-१९२२) गाईडमध्ये फक्त गाडीचे तेलपाणी वंगण वगैरे माहिती असे १९२२ पासून मिशलीननं फ्रेंच लोकांचे खाद्यप्रेम ओळखून गाईडमध्ये उत्तमोत्तम जिन्नसा मिळणारी हॉटेल्स अंतर्भूत करायला सुरुवात केली अन गम्मत म्हणजे त्यानंतर लोक गाड्या जास्त फिरवू लागले, टायर्सचा खप वाढला!! त्यानंतर मिशलीननं गाईड जरी प्रकाशित केली न केली तरी कंपनी दरवर्षी जगातील सर्वोत्तम उपहारगृह/भोजनालयांचे रेटिंग नक्कीच करते, ही प्रोसेस भयानक खडतर असते अन नावाजलेला ब्रिटिश शेफ गॉर्डन रामसे चक्क एकदा मिशलीन परिमणांवर नापास सुद्धा झालाय, त्या कडक चाचणीतून पार होणाऱ्या हॉटेल्सला वर्षभरासाठी मिशलीनकडून १,२ किंवा ३ स्टार दिले जातात ही रेटिंग बदलत असतात, म्हणून कायम मिशलीन रेटिंग मध्ये राहणे म्हणजे अशक्यप्राय असते, जे हॉटेल सतत दोन वर्षे राहिले ते तर म्हणजे सर्वोत्तम हॉटेल गणले जाते. अशी ही कथा "मिशलीन स्टार्सची"

लेख मिशलीन स्टार आहे.

अप्रतिम लेखमालेचा सुरस शेवट फार आवडला. माशांना "जलपुष्प" म्हणतात हे वाचल्यावर ज्या कोणी हा शब्द पहिल्यांदा वापरला असेल त्याचं कौतुक वाटलं. छानच शब्द आहे. बंगाली मिठाईंची नावंसुद्धा खूप गोड आहेत. वाचायलाही आवडली. खायला त्या ठिकाणी जायलाच हवं. पुढील लेखनाची प्रतिक्षा आहे.

वाह वाह वाह !!! ती थाळी आत्ता बसून खावीशी वाटत्ये !!!अप्रतिम माहिती, आणि मस्त लेखमाला :)

काही भागांवर मी प्रतिसाद लिहायचा कंटाळा केला,पण सर्व भाग आवर्जून वाचले. अप्रतिम लेखमाला. बंग (की वंग ?) संस्कृतीची विस्तृत ओळख झाली. पुढील लेखमालेस मनपूर्वक शुभेच्छा.

समारोप _/\_

लेखमाला. आणि आणि त्यावर कळस म्हणजे हा समारोपाचा बंगभोज !!! मत्स्यमंजिरी काय, शहाळ्यातल्या मलईत शिजवलेले प्रॉन्स काय, माछेर झोल काय....!! छ्या.... जायला लागतंय कोलकात्याला.

मिपावरील माझ्या आवडीच्या लेखमालांपैकी ही एक लेखमाला.बंगालचा ऐतिहासिक,सामाजिक, सांस्कृतिक व चालिरीतींचा विस्तारपूर्वक सचित्र धांडोळा आपण सर्वांसाठी खुला केलात. त्याबद्दल अनेक आभार.

बंगाली शाकाहारी जेवण म्हणजे मोठे तुकडे असलेली वांग्याची आणि बटाट्याची भाजी आणि भात इतकीच धारणा होती (पुण्यातली काही बंगाली जेवण मिळणारी हाटेलं). तुमच्या लेखाद्वारे त्यातील वैविध्याचाही प्रत्यय आला. बाकी बंगाली मिठायांबाबत काही प्रश्नच नाही. आहाहाहा. ही लेखमाला खूपच छान झाली, ओघवते लेखन, विपुल माहितेने लेखात आलेली समृद्धता. तुमच्या पुढील अशाच एखाद्या रोचक माहितीच्या प्रतिक्षेत. -प्रचेतस

सुंदर लेखमालेचा तेव्हढाच सुंदर समारोप. बाकी बंगाली खाद्यपदार्थांची नावे खुपच गमतीदार आहेत. कोलकाता शहराच्या जडणघडणीची एव्हढी सुंदर माहिती तुमच्या लेखमालेमुळेच मला मिळाली. त्याबद्दल तुमचे खुप आभार!

मालिकेचा पहिला आणि हा शेवटचा भागच वाचला आहे. गलेमा आणि दिवाळी अंक वाचत असताना ह्या रसरशीत लेख मालिकेतले मधले भाग वाचायचे राहून गेले त्याची चुटपूट लागून राहिली आहे! ह्या भागातील 'जोलभरा संदेश' आणि 'रसगुल्ला' हे शब्द वाचून खूप साऱ्या जुन्या आठवणींना उजाळा मिळाला. वडील मध्य रेल्वेमध्ये अधिकारी होते, महिन्या दोन महिन्याआड त्यांची कामानिमित्त एकतरी कलकत्ता (तेव्हा ह्या शहराला कोलकाता म्हणत नव्हते. त्यामुळे कलकत्ताच 😀 ) वारी होत असे. ते कलकत्याला गेले कि मी आणि माझी मोठी बहिण खूप खूष व्हायचो, कारण ते येताना आम्हा दोघांच्या आवडीचे 'जोलभरा संदेश' आणि 'रसगुल्ला' व आणखीन काही दर्जेदार मिठाया तर आणायचेच, वर मला जास्ती आनंद व्हायचा तो प्रत्येक वेळी त्यांनी माझ्यासाठी आणलेल्या 'स्पोर्ट्स शूज' साठी! कलकत्तावासीयांच्या फुटबॉल प्रेमामुळे कि अन्य काही कारणाने ते माहित नाही, पण तेव्हा मुंबईतही उपलब्ध नसलेल्या इतक्या वेगवेगळ्या रंगाचे आणि डिझाईनचे स्पोर्ट्स शूज कलकत्याला मिळायचे. तेव्हा मला अक्कल आणि जतन करून ठेवण्या एवढी जागा असती तर त्या मिठायांचे खोके, पत्र्याचे डबे आणि माझ्या बालपणापासून ते त्यांच्या रीटायरमेंट पर्यंत सुरु राहिलेल्या ह्या परंपरेत त्यांनी आणलेल्या शूज चे एक मस्त म्युझियम बनवता आले असते 😀 असो, लेख खूप आवडला, आता मधले वाचायचे राहिलेले भाग सलग वाचून काढतो... धन्यवाद.

लेखमाला. थोडी त्रोटक वाटली...अजून खूप काही लिहीता आले असते. खरे म्हणजे हे फक्त कोलकत्याचं वर्णन होतं..पूर्ण बंगाल नव्हे. बंगाल मधे टागोर आणि शांतिनिकेतन, चैतन्य महाप्रभू, स्वामी विवेकानंद व प्रभु रामक्रिष्ण, शरद्चंद्र, सुभाषबाबू ......इ इ खूपच गोष्टी येतील........ आता पुढची लेखमाला कशावर? भूतान वर लिहा. :-)

सर्व भाग वचले, अप्रतिम वर्णन.... पुढील लेखमलेच्या प्रतिक्षेत....

धन्यवाद अनिंद्य सर , लेख खूप आवडला . आणी स्टार द्यायचे झाल्यास माझ्याकडुन मिशलीन ३ स्टार नि३

@ कुमार१ @ यशोधरा @ तेजस आठवले @ वीणा३ @ जॉनविक्क @ सुमो @ नरेश माने @ संजय पाटिल @ नि३सोलपुरकर, उत्साह वाढवणाऱ्या प्रतिसादाबद्दल अनेक आभार _/\_

अप्रतिम भाग आणि मालिकाही. फार छान गोड शेवट केला आहे. सगळे प्रचि तोंपासु. फार खुणावत असलेले हे शहर, हा भाग वाचल्यानंतर हात पसरून आलिंगन द्यायलाच तयार आहे असे वाटले. पुलेशु

लागलीच. जलपुष्प शब्द आवडला. जालमुरी, फुचका, संदेश आणि मिश्टी वा! सांगता करायला स्वीट डिश हवीच. मजा आली. एका अपूर्व लेखमालेबद्दल अनेक, अनेक धन्यवाद.

भीषण सुंदर! काही भाग वाचून, सगळे भाग प्रकाशित झाल्यावर वाचायचे म्हणून अर्धवट सोडलेली ही मालिका पुन्हा पहिल्यापासून वाचली. तुमचा अभ्यास, त्याची मुद्देसूद मांडणी आणि सोबत सुरेख प्रकाशचित्रांची जोड ही त्रिवेणी सुरेख जमलीये. मनाने त्या त्या ठिकाणी जाऊन आले मी. _/\_

@ रातराणी, Thank you ! मालिका तुम्हाला आवडली हे वाचून आनंद वाटला.

याबद्दल थोडाफार वाद असला तरी विंग्रजी तारखेप्रमाणे आज २४ ऑगस्ट कोलकात्याचा बड्डे आहे. त्यानिमित्ताने रसगुल्ला खाऊन गोडतोंडी शुभेच्छा !

@ संपादक / साहित्य संपादक मंडळी, अनुक्रमणिका करून मालिकेचे सर्व भाग एकत्र ओवण्यासाठी विनंती.

आर्मेनिअन लोकांची माहिती विशेष आवडली.

फक्त ६,७ आणि ८व्या भागांना नावे आहेत. बाकी भागांना नाही. अनुक्रमणिकेत भाग १,२,३ असं येईल.

नेहमीप्रमाणेच सुंदर महिती व फोटो. छान सुरु आहे माला..

@ कंजूस, @ जॉनविक्क, @ कुमार१, आपणा तिघांचे आभार. कोलकात्याच्या खाद्यसंस्कृतीबद्दलचा मालिकेचा अंतिम भाग इथे आहे :- https://misalpav.com/node/45677

कोलकत्याच्या ह्या पैलूबद्दल कधीच वाचले नव्हते. त्यातही आर्मेनियन, ज्यू आणि पर्शियन लोकांच्या योगदानाबद्दल शून्य माहिती होती. धन्यवाद ह्या भागाबद्दल.

दिवाळीआधीपासून जालसेवा फारच रुसली आहे. कशीबशी लंगडत खुरडत चालली आहे. कधी आल्याची नोंद करण्यापूर्वीच सारे ठप्प होते तर बहुतेक वेळा गमन करण्याआधीच जासेवा गुप्त होते. आठदहा दिवस तर गमनच करता आले नव्हते. असो. आर्मेनिअनांबद्दल प्रथमच माहिती मिळाली.

त्यांच्या संपत्तीबद्दल ईर्षेचा सुप्त भाव शहरवासियांमध्ये दिसून येतो.

सुरेख संयत शब्दांकन. सिनेगॉग सुंदर. मी फक्त एकच कोचीनचे सिनेगॉग पाहिले होते. वाजिद अलीबद्दल पण छान माहिती.

मुघल शैलीतल्या या मशिदीचे वेगळेपण म्हणजे पाठीला जोडलेल्या सयामी जुळ्यांसारखी रचना.

मस्त निरीक्षण आणि भाष्य. मुख्य म्हणजे एवढे तपशील देऊनही कुठेही जंत्रीसारखे कंटाळवाणे होत नाही. वेग, रंजकता आणि उत्कठा ८व्या भागातही कायम आहे. हॅट्स ऑफ. धन्यवाद.

@ सुधीर कांदळकर, ...... एवढे तपशील देऊनही कुठेही जंत्रीसारखे कंटाळवाणे होत नाही...... Hope so :-) हा भाग मला थोडा 'ठिगळं जोडल्यासारखा' वाटला होता पण शहारातील अ-बंगाली समुदायांबद्दल थोडे लिहिणे गरजेचे वाटले. विस्तृत प्रतिसादाबद्दल आभारी आहे. _/\_

@ संपादक / साहित्य संपादक मंडळी, अनुक्रमणिका करून मालिकेचे सर्व भाग एकत्र ओवण्यासाठी विनंती.

आर्मेनिअन लोकांची माहिती विशेष आवडली.

फक्त ६,७ आणि ८व्या भागांना नावे आहेत. बाकी भागांना नाही. अनुक्रमणिकेत भाग १,२,३ असं येईल.

नेहमीप्रमाणेच सुंदर महिती व फोटो. छान सुरु आहे माला..

@ कंजूस, @ जॉनविक्क, @ कुमार१, आपणा तिघांचे आभार. कोलकात्याच्या खाद्यसंस्कृतीबद्दलचा मालिकेचा अंतिम भाग इथे आहे :- https://misalpav.com/node/45677

कोलकत्याच्या ह्या पैलूबद्दल कधीच वाचले नव्हते. त्यातही आर्मेनियन, ज्यू आणि पर्शियन लोकांच्या योगदानाबद्दल शून्य माहिती होती. धन्यवाद ह्या भागाबद्दल.

दिवाळीआधीपासून जालसेवा फारच रुसली आहे. कशीबशी लंगडत खुरडत चालली आहे. कधी आल्याची नोंद करण्यापूर्वीच सारे ठप्प होते तर बहुतेक वेळा गमन करण्याआधीच जासेवा गुप्त होते. आठदहा दिवस तर गमनच करता आले नव्हते. असो. आर्मेनिअनांबद्दल प्रथमच माहिती मिळाली.

त्यांच्या संपत्तीबद्दल ईर्षेचा सुप्त भाव शहरवासियांमध्ये दिसून येतो.

सुरेख संयत शब्दांकन. सिनेगॉग सुंदर. मी फक्त एकच कोचीनचे सिनेगॉग पाहिले होते. वाजिद अलीबद्दल पण छान माहिती.

मुघल शैलीतल्या या मशिदीचे वेगळेपण म्हणजे पाठीला जोडलेल्या सयामी जुळ्यांसारखी रचना.

मस्त निरीक्षण आणि भाष्य. मुख्य म्हणजे एवढे तपशील देऊनही कुठेही जंत्रीसारखे कंटाळवाणे होत नाही. वेग, रंजकता आणि उत्कठा ८व्या भागातही कायम आहे. हॅट्स ऑफ. धन्यवाद.

@ सुधीर कांदळकर, ...... एवढे तपशील देऊनही कुठेही जंत्रीसारखे कंटाळवाणे होत नाही...... Hope so :-) हा भाग मला थोडा 'ठिगळं जोडल्यासारखा' वाटला होता पण शहारातील अ-बंगाली समुदायांबद्दल थोडे लिहिणे गरजेचे वाटले. विस्तृत प्रतिसादाबद्दल आभारी आहे. _/\_