मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

दोन मूठ राख

गंगाधर मुटे · · जे न देखे रवी...
लेखनविषय:
काव्यरस
दोन मूठ राख

अस्तित्वहीनाने एकदा
अस्तित्वाला आव्हान दिलं...

म्हणालं

"तुला लोळवायला दोन घटका
पुरेशा ठरतील.... माझ्यासाठी"

अस्तित्व हसलं......

म्हणालं

"जिंकणे किंवा हरणे... दोनपैकी एक
काहीतरी नक्कीच करू शकेन मी....

पण तुझं काय?
तुला ना नांव, ना गांव... ना हात ना पाय
ना बाप .......................... ना माय

माझ्याशी दोन हात करण्यापूर्वी
माझ्याशी बरोबरी कर
अंधुकसं का होईना...
पण स्वतःचं अस्तित्व तयार कर...

आणि

अभयपणे हे सुद्धा लक्षात घे की
मी संपलो तरी, मी नाहीच सरणार
माझी दोन मूठ राख तरी
नक्कीच उरणार....!"

पण
बिनमायबापाच्या लेकरा तुझं काय?????

                         - गंगाधर मुटे "अभय"
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(रानमेवा काव्यसंग्रह - प्रकाशन दि. १०.११.२०१०)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

वाचने 4052 वाचनखूण प्रतिक्रिया 19

कवितेतला विचार नकारात्मक आणि अपूर्ण वाटला. घराच्या कोणत्या तरी कोनाड्यात उलट्या टांगलेल्या काळ्या बाहूलीलाही असेच काहीसे वाटत असावे की "माझ्या मूळेच हे घर टिकून आहे, मी नसते तर....". घरमालका कडेही ती बाहूली तशीच मगृर पणे पहात असते. तसा काहीसा विचार अस्तित्व या कवितेमधे करते असे वाटले. आणि तशीही अस्तित्वाने अस्तित्वहिनाचा उपहास करावा ही तर जगरहाटीच आहे, त्यात विशेष ते काय? पैजारबुवा,

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

सतिश गावडे Fri, 07/22/2016 - 10:15
आणि तशीही अस्तित्वाने अस्तित्वहिनाचा उपहास करावा ही तर जगरहाटीच आहे, त्यात विशेष ते काय?
जरा वेगळ्या कोनातून पाहीले तर "अस्तित्व" कधी अस्तित्वहीनाचा उपहास करणार नाही असे वाटते.

In reply to by सतिश गावडे

हम्म... हे देखिल बरोबरच आहे खरे... आणि माझें जाणणें नेणणें । तें तंव भूतांचिया दैवाचें करणें । म्हणौनि भूतीं भावाचें होणें । विषम पडे ॥ माझे असे होते कधिकधि. पैजारबुवा,

In reply to by सतिश गावडे

नाखु Fri, 07/22/2016 - 09:53
असे म्हणून तुम्ही झुंडशाहीचे समर्थक+सहभागी ठरू शकाल अशी मला सार्थ भीती वाटते. कवीता २०१० ला खरेच अर्थवाही होती पण अता...... मिपा वारकरी शहरी नाखु

In reply to by अभ्या..

सतिश गावडे Fri, 07/22/2016 - 10:19
मला या कवितेत लागलेले अर्थः अस्तित्व: कर्तृत्ववान, ज्याने स्वतःची अशी एक ओळख किंवा प्रतिमा जनमानसात तयार केली आहे असा अस्तित्वहीन: कर्तृत्वहीन, स्वतःची अशी एक ओळख किंवा प्रतिमा नाही असा

चांदणे संदीप Fri, 07/22/2016 - 11:36
पण रूपकांचा गोंधळ होतोय का? अस्तित्वहिनाला बिनमायबापाचे लेकरू म्हणणे म्हणजे नक्की काय? कवितेचा आशय आणि एकंदरित रचना आवडलीच! Sandy