Skip to main content

दक्षिण भारतीयांच्या विचित्र उच्चार पद्धती व स्पेलिंग लिहिण्याच्या तर्‍हा

लेखक श्रीरंग_जोशी यांनी गुरुवार, 31/05/2012 या दिवशी प्रकाशित केले.
कंपनीतील अनेक दक्षिण भारतीय सहकाऱ्यांबरोबर काम करताना त्यांचे उच्चार व नावांचे स्पेलिंग वाचून आपल्या मातृभाषेची थोरवी पटते. त्यापैकी काहींना त्यांच्या मातृभाषेचा अतिरेकी अभिमान असतो व त्यापुढे इतर भाषा तुच्छ आहे अशा आविर्भावात ते वावरत असतात. डोळ्यात भरणारे नेहमीचे उदाहरण म्हणजे 'H' चा नको तिथे वापर किंवा अनुपस्थिती. कविता चे स्पेलिंग Kavita असे न करता Kavitha (कविथा) असे करणे. भास्कर चे स्पेलिंग Bhaskar असे न करता Baskar (बास्कर) असे करणे. नावातील शेवटच्या अक्षराला उगाचच एक मात्रा जोडणे उदा महेंद्र च्या ऐवजी महेंद्रा. एस पी बालसुब्रमण्यम एकदा मराठी सा रे ग म प मध्ये लिटिल चॅम्पस ला सा रे गा मा पा असे म्हणायचा आग्रह करत होते. इंग्रजी शब्दांचे उच्चार मातृभाषेप्रमाणे करून अर्थच बदलून टाकणे उदा जहाजातल्या 'ज' चा उच्चार जनार्दन मधल्या 'ज' सारखा करणे. एकदा एका जणाने कॉन्फ़रन्स कॉलमध्ये Reason चा उच्चार रिझन ऐवजी रिजन (Region) धमाल उडवून टाकली होती. काही वेळा आपल्याही लोकांना यांचा गुण नाही तर वाण लागलेला दिसतो. जसे चेपूवर गुढी पाडव्याचे स्पेलिंग गुडी (Gudi) पाडवा असे करणे. सन्माननीय मिपाकरांनी आपलेही असे अनुभव मांडावे जेणेकरून अश्या विचित्र उच्चारांचा योग्य तो अर्थ लावण्याची क्षमता विकसीत होईल. एवढे सारे दोष असूनही अंगभूत चिकाटी व भरपूर श्रम करण्याच्या गुणांमुळे बहुसंख्येने हे लोक सगळीकडे यशस्वी होताना दिसतात.
वाचने 57702
प्रतिक्रिया 196

प्रतिक्रिया

जय - गणेश गुरुवार, 31/05/2012
ते सोडा हो मला हे सांगा की सुंदर, आकर्षक, रेखीव चेहऱ्याच्या आणि सावल्या रंगाच्या सावूत इंडियन मुली लग्ना-नंतर पुरी सारख्या का फुगतात ?

विजुभाऊ गुरुवार, 31/05/2012
ते तसे पंजाबी मुलींच्या बाबतीत सुद्धा होते. ते जाऊदेत. मी एकदा हैद्राबादला असताना एकजण वी ट्रीटेड येवरी मिशन याज अ कास्ट सेंटर. एवरी मिशनरी हॅज अ कास्ट यलीमेंट. असे म्हणत होता. माझ्या डोक्यात मिशन = मिशन स्टेमेंट. मिशनरी = ख्रिस्ती धर्मप्रचारक असे अर्थ येत होते. त्यामुळे त्याचे बोलणे मला कळत नव्हते थोड्यावेळाने मला समजले तो मशीन ला मिशन म्हणत होता. आणि मशीन ला मिशनरी म्हणत होता

शुचि गुरुवार, 31/05/2012
आमच्या कंपनीत ऑनसाइट्/ऑफशोर सध्या विशिष्ठ प्रांतातील नोकरदारांचा भरणा चालू आहे. इझ इट अ वंडर की प्रोजेक्ट मॅनेजर त्याच प्रांतातून आला आहे. जरी हे मान्य केले की की ऑनसाआईट इंटर्व्ह्यू घेणारा एक पॅनल असतो तरी ऑफशोर त्यानेच सर्व निवडले आहेत.

गवि गुरुवार, 31/05/2012
व्हाट टापिक यू रेज स्सार ..साउधिंन्डियन पिप्पल वन्डर्फुल स्सार.. कम कम, ज्वाईन नो.. ह्याव सम स्न्याक्स... ह्याव ह्याव.. ओ.. फास्टिन्गा? व्वोके व्वोके..

चिरोटा गुरुवार, 31/05/2012
कविता चे स्पेलिंग Kavita असे न करता Kavitha (कविथा) असे करणे.
Kavita चा उच्चार कविटा असा होवू नये म्हणून kavitha असे लिहितात. उच्चार मात्र कविता असाच केला जातो.
नावातील शेवटच्या अक्षराला उगाचच एक मात्रा जोडणे उदा महेंद्र च्या ऐवजी महेंद्रा.
मात्रा इंग्रजीत जोडली जाते. भाषेत्(निदान कन्नडमध्ये तरी मात्र जोडली जात नाही) शब्द महेंद्र असाच लिहिला जातो. शेवटचे अक्षर तोडायची पद्धत नसल्याने तसे केले जाते. जिथे अक्षर तोडावे लागतेच तेथे पर्याय नसतो.मार्केट हा शब्द कन्नडमध्ये मार्केट्ट असा लिहिला जातो.(मार्केटा असा उच्चार होवू नये म्हणून). अवांतर- कन्नडमध्ये मुंबई मुंबै असा लिहितात. तेंडुलकर तेंडुल्कर तर गडकरी गड्करी असा लिहिला जातो.तिन्ही शब्दांचे उच्चार पाहिलेत तर ते योग्य वाटते.

Nile शुक्रवार, 01/06/2012
इन्नडा तंबी! सुडा पालं कुडे! वाट मला, मला? इन्ना रास्कला! ;-)

मिहिर गुरुवार, 31/05/2012
h चा वापर त्यांच्या आणि आपल्या वापरण्यातला फरक आहे. यात चूक किंवा बरोबर असे काही नाही. 'त' आणि 'ट' साठी 't' आणि 'थ' आणि 'ठ' साठी 'th' ही आपली रीत आहे. तर 'त' आणि 'थ' साठी 'th' आणि 'ट' आणि 'ठ' साठी 't' ही त्यांची रीत आहे. आपल्याला 'त' आणि 'थ' मधील फरक दाखवणे तर त्यांना 'त' आणि 'ट' यातील फरक दाखवणे जास्त महत्त्वाचे वाटते. (दाक्षिणात्य भाषांमध्ये 'त' आणि 'थ' यांच्या उच्चाराविषयी खूप फरक बर्‍याचदा केला जात नाही, असे वाटते) तसेही 'th' चा उच्चार 'त' आणि 'थ' च्या जवळपास होतो. 'ठ'शी त्याचा दूरान्वयेही संबंध नाही. तरीही आपण 'ठ' साठी ते वापरतोच ना? त्यांच्या दृष्टीने आपले असे करणे विचित्रपणाच नाही का? 'भास्कर'चे 'बास्कर' स्पेलिंग करणारी व्यक्ती बहुधा तमिळभाषक असावी. तमिळमध्ये ख, घ, थ, भ अशी 'महाप्राण' अक्षरे नाहीत. त्यामुळे त्या व्यक्तीचे नाव 'बास्कर'च असेल. इंग्रजीतील उच्चार म्हटले तर मराठीभाषकांचेही बरेच मजेशीर होतात. प्रमुख उदाहरण म्हणजे 'v' चे 'व्ही' होणे. यातला 'ह' आला कुठून असा प्रश्न माझ्या दाक्षिणात्य मित्रांना पडतो. आमच्या लॅबमध्ये 'voltage' चा 'होल्टेज' असा उच्चार करणारे लॅब असिस्टंट मराठीच होते. 'फिजिक्स' मधला 'ज' भाजीतला 'ज' नसून जमिनीतला आहे हे मला दाखवून माझी चूक सुधारणारा मित्र तेलुगुभाषकच होता. तालव्य 'झ'साठी (माझी मधला झ) 'z' वापरणारे आपणच! 'झेंडा', 'मुझे'(हिंदीतले) लिहिताना 'zenda', 'muze' अशा प्रकारची स्पेलिंग्ज मराठीमाणसांकडून सर्रास केले जातात, जी इतरभाषकांना वैचित्र्यपूर्ण वाटू शकतात. माझा मुद्दा त्यांचे बरोबर आणि आपले चूक किंवा त्याउलट असा नाही. ह्या दोन स्पेलिंग करणाच्या रीती आहेत इतकेच. मी मराठी रोमनमध्ये लिहिताना 'झ' साठी (झेंड्यातला सुद्धा) 'z' लिहितो, कारण दोन अक्षरे (jh) लिहिण्याऐवजी एकच अक्षर टंकणे सोपे वाटते. पण हिंदी रोमनमध्ये लिहिताना 'मुझे' साठी (jh) आणि 'जमीन', 'मर्जी' साठी (z) वापरतो.

आबा गुरुवार, 31/05/2012
अगदी अगदी... तसंही "ठ" आणि "थ" या दोन्हींसाठी आपण "th" वापरतोच की! तसच हे...

श्रीरंग_जोशी मंगळवार, 05/06/2012
सासर जर मद्रासमध्ये असते तर याविरुद्धचा धागा इडलीदोसा. कॉम वर निघाला असता तो सुद्धा तामीळ भाषेत. इल्ले इल्ले??

अमृत गुरुवार, 31/05/2012
लिहितात (THATHA असे न लिहीता)हे बघून जीव भांड्यात पडला होता माझा :-) बाकी इकडे H चा उच्चार 'हेच' असा केला जातो अगदी परदेशात राहून आलेले दाक्षिणात्य बंधुपण 'हेच'च म्हणतात. आता काही उदाहरणे अतिथी -> Athidhi कसं काय सकाळीच? -> how come morning morning? उशीर झाला काय आज ? -> टुडे लेटा? जेवायला चल्तोस काय? -> लंचा? आणखी आठवेल तसा टंकतोच :-) अमृथ अन्ना

मेघवेडा गुरुवार, 31/05/2012
हा हा, चालायचंच. त्यांची तशी तर्‍हा, आपली निराळी. त्यांच्याकडे 'ठ' आणि 'थ' ही व्यंजनेच नाहीत. तेव्हा ट साठी T आणि त साठी 'Th' साठी स्वाभाविकच आहे. (कुठे ईडलीदोसै.कॉम वर असंच मराठी भाषिकांची खिल्ली उडवणारा धागाही निघत असेल असे वाटून मौज वाटली.)

चिरोटा गुरुवार, 31/05/2012
ठ आणि थ तामिळमध्ये नसावेत. मल्याळम्,तेलुगु,कन्नड मध्ये आहेत. तेलुगु/कन्नडमध्ये ह्रस्व/दीर्घ ए व ह्रस्व/दीर्घ ओ हाही प्रकार आहे. उ.दा. रीटेल मधला टे दीर्घ लिहितात्.फोन मधला फो दीर्घ फो. जोडाक्षरे कधीकधी वेगळ्या प्रकारे लिहिली जातात. चिन्ह शब्द अनेकवेळा चिह्न लिहिला जातो.

पैसा गुरुवार, 31/05/2012
मस्त लेख आणि प्रतिक्रिया पण बेश्टच आहेत. सौदिंडियन्स ना हसताना रजनीकांथाच्या दिव्य हिंदीची पण आठवण ठेवा बर्का!

तिमा गुरुवार, 31/05/2012
आमच्या शेजार्‍यांना बरीच वर्षे म्हणे 'गरवारे' हे 'गारवेअर' असे वाटत होते. असो. आमच्या 'तर्खडकरी' उच्चारांनाही बरेच जण हंसतात. कोणी को णाला नांवे ठेवू नये. अर्थ समजल्याशी मतलब.

स्मिता. शुक्रवार, 01/06/2012
तुमच्या गारवेअर वरून आठवले, बंगलोरात 'तळवलकर' जिमच्या काही शाखा निघाल्यावर तिकडले लोक त्याला 'टॉल वॉकर' जिम म्हणत.

मेघवेडा शुक्रवार, 01/06/2012
याउलट, एकदा आमच्या शेजार्‍यांच्या दारावरील "Walawalkar" ही पाटी एका मनुष्यानं 'वळवळकर' अशी वाचली होती ते आठवलं! :)

मराठे गुरुवार, 31/05/2012
इंग्रजी 'एच' इतर (अ-इंग्रजी) भाषियांनी एक 'फिलर' सारखं वापरलं आहे, त्यामुळे जेव्हा एखाद्या भाषेतलं व्यंजन इंग्रजीत लिहायची वेळ येते आणी त्यासाठी तंतोतंत इंग्रजी अक्षर सापडत नाही तेव्हा हा 'एच' त्यांच्या मदतीला धावतो. काही ठिकाणी इंग्रजी 'जे' पण याच पद्धतीने वापरलेला दिसतो (उदा: सॅन होजे असा उच्चार असलेला शब्द सॅन जोस असा लिहिलेला आढळतो). शेवटी इंग्रजीत फक्त २६ अक्षरं.. प्रत्येक भाषेतले उच्चार त्यात लिहून दाखवायचे म्हणजे थोडं रिसायकलींग करावंच लागतं. माझ्या आडनावाचं इथली लोकं जे कडबोळं करतात त्याची तर्‍हा काय वर्णावी! 'मार्थ' काय, 'मराथ्' काय! अर्थात त्यात आपल्याकडे जे स्पेलिंग शिकवतात त्यातच प्रॉब्लेम आहे. 'मोरे' आडनावाचा माझा मित्र आज 'मोर' बनून राहिलाय! जर त्याने स्पेलिंग 'MORAY' असं केलं तर त्याचा उच्चार बरोबर केला जाईल. शब्दात शेवटी 'इ' असेल तर मधल्या मूळाक्षराचा उच्चार बदलतो- हे ज्ञान माझ्या मुला बरोबर टिव्हीवर शैक्षणीक कार्यक्रम बघताना झालं. आम्हाला शाळेत सरळ धोपट इ चा उच्चार एह् असा होतो असं शिकवलं होतं... चालायचंच!

सोत्रि शुक्रवार, 01/06/2012
माझ्या आडनावाचं इथली लोकं जे कडबोळं करतात त्याची तर्‍हा काय वर्णावी! 'मार्थ' काय, 'मराथ्' काय!
अगदी अगदी! माझ्या एका जुन्या कंपनीतील अमेरिकन ऑफिस मॅनेजर मला तिथे पहिल्यांदा बघून तीन ताड उडाली होती. तो पर्यंत फक्त इ-मेल कम्युनिकेशन झाल्यामुळे मला ती 'मार्था' समजून बसली होती. पण प्रत्यक्षात दाढी मिशीवाला बुवा बघितल्यावर तिला आश्चर्य वाटले होते ;) - ( मार्था (?) ) सोकाजी

श्रीरंग_जोशी गुरुवार, 31/05/2012
नक्कीच आपले उच्चारही परिपूर्ण नसतात. परंतु वेगळेपणाची जाणीव झाल्यावर सुधारणा केली जाते. जसे Opportunity चा उच्चार लहानपणापासून अपॉsssर्चूनिटी असा करायची सवय असूनसुद्धा विदेशात आल्यावर ऑपरट्युनिटी असे बदलणारे काही लोक मी पाहिलेत. अन अनुभवाबरोबर उच्चारांमधली प्रगती दखलपात्र नक्कीच असते. याउलट दक्षिण भारतीयांचे. सलग १०-१२ वर्षे परदेशात राहूनसुद्धा यंटायर, यम्पटी असेच उच्चार करण्याचा हेका न सोडणे. अशा वेळी विदेशी सहकाऱ्यांच्या चेहऱ्यावरील भाव बघण्यासारखे असतात. परदेशात असूनही कुठल्याही सार्वजनिक स्थळी आपला कंपू जमवून मातृभाषेत जोर-जोरात गप्पा हाणणे हा आणखी एक अवगुण.

बॅटमॅन शुक्रवार, 01/06/2012
>>परदेशात असूनही कुठल्याही सार्वजनिक स्थळी आपला कंपू जमवून मातृभाषेत जोर-जोरात गप्पा हाणणे हा आणखी एक अवगुण. प्रचंड असहमत. आपापला कंपू करून आपल्या मातृभाषेत गप्पा मारणे (जोर-जोरात असो किंवा कसेही असो) ह्याला अवगुण म्हणणे हे मानसिक गुलामगिरीचे आणि न्यूनगंडाचे बर्‍यापैकी व्यवच्छेदक लक्षण आहे. स्वतःची मातृभाषा मराठी असल्याचा अभिमान नसणे, अभिमान आहे असे सांगणे/आंजावरती लिहिणे तरी तो कृतीत-पक्षी प्राधान्याने मराठीतून बोलण्यात कधीच न दिसून येणे वगैरे असले की स्वतःच्या मातृभाषेचा अभिमान असणार्‍यांचा राग येणे क्रमप्राप्त आहे. "आम्ही कसे मातृभाषेला डौन्मार्केट म्हणून दडपतो पण हे बघा कसे त्यांची मातृभाषा मिरवतात, (शिवाय त्यामुळे त्यांचे काहीही अडतदेखील नाही)", अशी ती जळजळ आहे, दुसरे काही नाही.

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
मातृभाषा मिरवण्याची ही असली ओंगळवाणी संस्कृती त्यांची त्यांना लखलाभ!! मुळात मातृभाषा हि मिरवण्याचीच गोष्ट नसावी. परदेशात येऊन आपली भाषा व संस्कृती जपण्यासाठी मराठी मंडळे, बृहन्महाराष्ट्र संमेलने, विश्व साहित्य व विश्व नाट्य संमेलने या प्रकारचे दर्जेदार मार्गच परदेशातील मराठी माणूस अवलंबितो.

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
कुठेतरी समजण्यात प्रचंड गडबड होतेय. २ किंवा जास्त मराठी माणसांनी परदेशात आपापसात मराठी बोलले तर काय बिघडले? बाकी कुठला मार्ग दर्जेदार याबद्दल बरेच वाद घालता येतील, पण मराठीत बोलणे हे "ओंगळवाणे" कसे होऊ शकते हे मला अजूनही कळले नाही. जरा स्पष्ट करता का? >>मुळात मातृभाषा हि मिरवण्याचीच गोष्ट नसावी. मग काय तिची लाज वाटून न बोलण्याची गोष्ट असावी का? अन्यभाषिक लोकांना समजण्यास त्रास होऊ नये हे पटते पण म्हणून आपापसात मराठी बोलण्याला का इतका आक्षेप? काय घोडं मारलंय त्या बिचार्‍या मातृभाषेने?

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
याचे एक प्रातिनिधिक उदाहरण सांगतो. बरेचदा विमानप्रवासापूर्वी बोर्डिंगसाठी उभे असताना, या लोकांच्या (तंबी, गारू, अण्णा वगैरे) त्यांच्या भाषेत जोर-जोरात गप्पा सुरू होतात. आजूबाजूला अथवा रांगेत उभी स्थानिक माणसे त्यामुळे त्रासलेली दिसतात. अश्या वेळी ते (स्थानिक माणसे) आपल्याकडेही जळजळीत कटाक्ष टाकतात. अन या गोष्टीचे या गोंधळी मंडळींना काही सोयरसुतूक नसते. याउलट मराठी माणसे आजू बाजूची परिस्थिती पाहूनच आपले वर्तन करतात.

बिपिन कार्यकर्ते सोमवार, 04/06/2012
मला वाटतं तुमची, मातृभाषेत बोलणे आणि जोरजोरात (दुसर्‍यांना त्रास होईल इतपत जोरात) गप्पा मारणे यात गल्लत होत आहे. तपासून बघा. मी स्वतः दाक्षिणात्य लोकांच्यात अगदी जवळच्या सहवासात कैक वर्षं काढली आहेत. त्यामुळे, विशेषत: तमिळींचे एक व्यवच्छेदक लक्षण मला जे जाणवले ते हे की एखाद्या समूहात इतरभाषिकांची काळजी न करता तमिळमधे तासन्तास गप्पा मारणे. खूप सार्‍या तमिळींच्या सहवासातून झालेल्या निरीक्षणावरून हे सांगतो आहे. इतकंच नव्हे तर हापिसातल्या मिटिंग्जही (बॉस तमिळ आणि अधिकांश सहकारीही तमिळ) तमिळमधेच व्हायला लागल्या. हे प्रकरण इतकं पाराकोटीला गेलं की त्यावरून खूप लफडी झाली ऑफिसमधे. आणि गंमत म्हणजे तमिळींकडून याचं समर्थन केलं जात होतं. 'तुम्ही शिका की मग तमिळ, आम्ही का शिकायचं हिंदी?' वगैरे मुक्ताफळंही ऐकायला मिळाली. अर्थात सगळेच तमिळी हे मुद्दाम करतात असं नाही. मूळात, लहानपणापासून तमिळ ही भाषा इतकी कानावर पडते त्यांच्या, हिंदी नाहीच आणि इंग्लिश शाळाकॉलेजमधेच, शिवाय करमणुकीची सगळी साधनं तमिळमधेच... त्यामुळे आपसूक तीच भाषा येते तोंडात. अनोळखी माणसालाही ते प्रथम, 'तमिळा?' असंच विचारतात. थोड्याफार फरकाने हीच परिस्थिती मल्याळींमधेही दिसून येते. पण केरळात हिंदीविरोध बव्हंशी नाहीच त्यामुळे ते प्रयत्न करतात आणि कामचलाऊ ते उत्तम अशा कोणत्याही प्रकारचे हिंदी बोलायला लागतात.

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
+१. असेच म्हणतो. जोरजोरात बोलणे आणि मातृभाषेत बोलणे यात झालेल्या गल्लतीमुळे असे होतेय, दुसरे काही नाही.

प्रीत-मोहर सोमवार, 04/06/2012
मी माझ्या चेन्नैच्या वास्तव्यात काही वेगळच पाहिल. माझ्या हापिसजवळच्या एका शाळेत लेंग्वेज फेस्टीवल होत . तर तिथे ईंग्रजी /तमिळ या भाषाम्ची पूजा करा. इतर भाषांशी आपल देण-घेण नाही. त्या आपल्या भाषा नाहीत. अस लहान पोरांना सांगितल जात होत. तेही तिथले शिक्षक आणी राजकारणी व्यासपीठावरुन बोलत होते. बाकी चालुद्यात.

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
आपल्या देशाच्या दुर्दैवाने हे असेच आहे. परंतु आजकाल तेथील युवापिढीला इतर राज्यांतील युवा पिढीपासून तुटल्यासारखे वाटते (असे एका तमीळ मित्राकडून ऐकले आहे). म्हणजे भविष्यात चित्र पालटू शकते.

प्रदीप गुरुवार, 07/06/2012
खूप सार्‍या तमिळींच्या सहवासातून झालेल्या निरीक्षणावरून हे सांगतो आहे.
बिपीन, तुम्हीसुद्धा! (हिंदाळलेल्या मराठीकडे मिपाकरांनी 'लक्ष द्यावे' अशी अजिजीची मागणी नुकतीच इथे वाचल्याने हे तात्काळ लिहीत आहे).

बिपिन कार्यकर्ते शुक्रवार, 15/06/2012
अर्रर्रर्र! क्षमस्व! पण काही लकबी आता अंगवळणी पडल्यासारख्या झाल्या आहेत. आपल्या कथाकादंबर्‍यासिनेमांमधले रिक्षावाले, धोबी इ. सुद्धा आजकाल हिंदीतच बोलतात तिथे असे बारीक बारीक काहीतरी येतंच तोंडून! :(

३_१४ विक्षिप्त अदिती शुक्रवार, 01/06/2012
अपॉsssर्चूनिटी असा करायची सवय असूनसुद्धा विदेशात आल्यावर ऑपरट्युनिटी असे बदलणारे
असे बदलणारे लोक अमेरिकेतली कोणतीतरी बोलीभाषा बोलतात (चूभूदेघे). अस्सल अमेरिकन o या मूळाक्षराचा उच्चार ऑ असा करत नाहीत, अ आणि आच्या मधला काहीसा करता. (राणीच्या) इंग्लिशमधे opportunity चा जो उच्चार होतो तो देवनागरीत लिहायचा असल्यास ऑपर्च्युनटी असा काहीसा लिहावा लागेल. अशीच गोष्ट schedule या शब्दाची. इंग्लिश उच्चार शेड्यूल, अमेरिकन स्केड्यूल. ड चा उच्चार ड आणि ज यांचं मिश्रण असणारा. देवनागरीत लिहीणार कसा आणि नाही एखाद्या मराठी माणसाला समजला तर त्याचा दोष काय? boulevard या मूळ फ्रेंच शब्दाचा उच्चार बुलऽवाह असा काहीसा होतो, इंग्लिश/अमेरिकन त्याला बुलवार्ड म्हणतात आणि मराठी उच्चार बु-ले-वा-र्ड. फ्रेंच, इतालियन अशा भाषांमधून जे शब्द इंग्लिश्/अमेरिकन भाषांमधे उचलले आहेत, त्यांत विशेषतः t आणि d यांचे उच्चार त आणि द असे काहीसे होतात. अमेरिकेत रहाणारे मराठी मातृभाषक बहुसंख्येने या अक्षरांचे उच्चार ट आणि ड असे करतात. उदाहरणार्थ tiramusu (टिरामिसू), enterprenuer (आंट्रप्रिन्युअर). तिरामिसूचा हा उच्चार ऐकून एखादा इतालियानो गोड खाणंच कायमचं सोडून देईल. खुद्द (उत्तर) इंग्लंडात, इंग्लिश लोकंच (वेल्श आणि स्कॉटीशही नाहीत) h, often यांचे उच्चार हेच आणि ऑफ्टन असे करतात. मराठी लोकं fridge, couch, dais, tube या शब्दांचे जे उच्चार करतात ते मातृभाषा इंग्लिश (किंवा अमेरिकन, कनेडीयन, ऑस्ट्रेलियन, न्यूझीलंडीश) असणारे किती लोकं करत असतील? बहुदा कोणीही नाही. चला मुलांनो, घाटी लोकांची टर उडवू. बाकीचं सोडा, इंग्लिशमधे वारंवार वापरला जाणारा शब्द आहे the. या 'द'चा उच्चार मराठी केल्यास, जीभ दाताच्या (मूळाशी/टाळूला लावून केल्यास) तो ही साफ चूक असतो. किती मराठी भाषिकांना हा उच्चार नीट करता येतो? निदान परदेशात रहाणार्‍या किंवा इंग्लिश्/अमेरिकन चित्रपट आणि टीव्ही पहाणार्‍यांना? फार कमी. एक दक्षिण भारतीय मित्र आणि मी यांच्या मते या the आणि एकूण th च्या उच्चारावरून कोणाचे उच्चार किती आंग्लाळलेले आहेत याचं बर्‍यापैकी अंदाज येतो. मेघवेडाच्या प्रतिसादात एक भर: मूळ भारतीय लोकांचा भारतीय उच्चार सुटत नाही. पॉश, उच्चभ्रू भारतीयांच्या उच्चारांवरून प्रांत समजत नाही, पण भारतीयपणाही सुटत नाही. शिवाय नीट अभ्यास केल्यास भारतीय उच्चारांवर ब्रिटीश संस्कार आहेत, अमेरिकन आहेत का ऑस्ट्रेलियन हे ही समजतं. टीपः इतर भाषांमधले उच्चार (मला समजले आहेत ते मूळ उच्चारांच्या फार जवळचे आहेत असं मी समजते आणि ते उच्चार) देवनागरीत लिहीणं अशक्य आहे. या विषयाचा अधिक आनंद लुटण्यासाठी मूळ पिग्मॅलियन मजेदार आहे. 'ती फुलराणी'त एवढा भाग फार सुरेख रूपांतरित केलेला आहे.

क्लिंटन शुक्रवार, 01/06/2012
अरे वा. उत्तम प्रतिसाद. बाकी अमेरिकेत दक्षिणेकडील राज्यांमधल्यांचे उच्चार थोडे वेगळे असतात. कृष्णवर्णीय लोक अजूनच वेगळे बोलतात. इंग्लंडमधले आणि ऑस्ट्रेलियातले लोक अजून निराळे उच्चार करतात. मी अमेरिकेतील आमच्या विद्यापीठात आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांच्या ओरिएंटेशनला गेलो असताना मला एक ऑस्ट्रेलियन विद्यार्थी भेटला होता. तो विद्यापीठात त्या दिवशी सकाळीच पहिल्यांदा आला होता आणि बोलताना बोलून गेला: "आय व्हिजिटेड द युनिव्हर्सिटी फॉर द फर्स्ट टाइम टुडाए". आता त्याचा टुडाए म्हणजे "टुडे" हे मला कळायला जरा वेळच लागला. तेव्हा प्रत्येकाची इंग्रजी भाषा बोलायची लकब वेगळी असते.तशीच दाक्षिणात्यांचीही लकब वेगळी आहे.आता यावरून त्यांची थट्टा उडवायचे कारण नाही. मराठी लोकही अनेकदा प्रत्येक शब्दाचा अगदी "मराठी बाण्याप्रमाणे" ठसठशीत उच्चार करतात. प्रमोद महाजनांच्या इंग्रजी बोलण्यातून ते अनेकदा जाणवायचे.डेव्हिल्स ऍडव्होकेट मध्ये करण थापरने प्रमोद महाजनांची घेतलेली या मुलाखतीत साधारण ५४ सेकंदांनंतर "we are able to communicate our viewpoint" चा उच्चार प्रमोद महाजनांनी केला आहे तसा मराठी माणूस सोडून इतर कोणाला तितक्या स्पष्टपणे जमेल असे वाटत नाही.तेव्हा यावरून मराठी उच्चारांचीही थट्टा उडवावी का?

बॅटमॅन शुक्रवार, 01/06/2012
>>फ्रेंच, इतालियन अशा भाषांमधून जे शब्द इंग्लिश्/अमेरिकन भाषांमधे उचलले आहेत, त्यांत विशेषतः t आणि d यांचे उच्चार त आणि द असे काहीसे होतात. अमेरिकेत रहाणारे मराठी मातृभाषक बहुसंख्येने या अक्षरांचे उच्चार ट आणि ड असे करतात. बरोब्बर. t आणि d यांचे उच्चार हे मधले असतात, ज्यांना "अल्व्हिओलर" म्हणतात. म्हणजे त म्हणताना जीभ दातांना स्पर्श करते, आणि ट म्हणताना मागे जाते. आता यांच्या बरोब्बर मध्यभागी जीभ ठेवून उच्चार करा की मग इंग्रजी t चा उच्चार होईल. ट, ड हे उच्चार मूर्धन्य (रेट्रोफ्लेक्स) असतात, तर त, द हे दंत्य .अधिक माहितीकरिता हा दुवा बघता येईल. http://en.wikipedia.org/wiki/Voiceless_alveolar_stop तिथे उच्चारदेखील ऐकता येईल. >>बाकीचं सोडा, इंग्लिशमधे वारंवार वापरला जाणारा शब्द आहे the. या 'द'चा उच्चार मराठी केल्यास, जीभ दाताच्या (मूळाशी/टाळूला लावून केल्यास) तो ही साफ चूक असतो. किती मराठी भाषिकांना हा उच्चार नीट करता येतो? निदान परदेशात रहाणार्‍या किंवा इंग्लिश्/अमेरिकन चित्रपट आणि टीव्ही पहाणार्‍यांना? फार कमी. एक दक्षिण भारतीय मित्र आणि मी यांच्या मते या the आणि एकूण th च्या उच्चारावरून कोणाचे उच्चार किती आंग्लाळलेले आहेत याचं बर्‍यापैकी अंदाज येतो. अगदी प्वाइंटाचा मुद्दा. हा th साधारणपणे एखाद्या तोतर्‍या माणसाने 'स' चा उच्चार करावा त्यासारखा असतो- त्यातला "त/थ" हा अगदी आला-न-आला इतपतच असतो. "स वाटणारा थ" अशी त्याची अतिशय रफ व्याख्या करता येईल. त्याचा उच्चार इथे ऐकता येईल. http://en.wikipedia.org/wiki/Voiceless_dental_fricative आणि मराठी अ‍ॅक्सेंट नीट येण्या-न-येण्याचे व्यवच्छेदक लक्षण जसे ळ, च(चमचा मधला च) ह्या उच्चारांच्या शुद्धतेवरून कळून येते, तीच गोष्ट इंग्रजी अ‍ॅक्सेंटबद्दल या th च्या बाबतीत. विकिवर या विषयावर एक स्वतंत्र लेखच आहे. http://en.wikipedia.org/wiki/Pronunciation_of_English_th

पिशी अबोली शुक्रवार, 26/04/2013
माहितीपूर्ण प्रतिसादाबद्दल थँक्यू.. (यातील 'थ'चा उच्चार मुद्दाम डेंटल नसलेला (थोडक्यात,बिन-आंग्लाळलेला) वाचावा.. :p )

कौतिक राव मंगळवार, 05/06/2012
आम्च्या येथील २ अनुभवः तमीळ लोक शिकागो ला चिकागो म्हणतात.. काही मराठी लोक आयडल ला आयडियल म्हणतात..

श्रीरंग_जोशी मंगळवार, 05/06/2012
मी पण चिकागो असा उच्चार मी तमीळ व गुल्ते लोकांकडून बरेचदा ऐकला आहे.

श्रीरंग_जोशी बुधवार, 06/06/2012
झेकोस्लोव्हाकिया असा माझा उच्चार ऐकून एकदा एका उ. भा. मित्राने माझीही टर उडवली होती. मी म्हणालो आमच्या भाषेत असेच लिहितात म्हणून माझा उच्चार तसा आहे. यापुढे चेकोस्लोव्हाकिया असे म्हणत जाईन. त्या देशाचे विभाजन होऊन चेक रिपब्लिक व स्लोव्हाकिया अशी सुटसुटीत नावे असलेले २ देश निर्माण झालेत.

पिशी अबोली शुक्रवार, 26/04/2013
प्रत्येकाच्या मातृभाषेचा त्याच्या दुसर्‍या-तिसर्‍या भाषेवर प्रभाव पडतोच पडतो. आणि त्यात चूक काहीच नाही. उलट त्यात कमीपणा वाटून न घेता इंग्रजी उच्चारांचा बाऊ न करणे यात दाक्षिणात्यांचे मलातरी कौतुक वाटते. इंडियन इंग्लिश हा इंग्रजीचा मान्यताप्राप्त प्रकार आहे हे नमूद करावेसे वाटते. बाकी परदेशात किती जोरा-बिरात बोलतात मला माहीत नाही. पण मातृभाषेचा प्रभाव ही टाळता न येण्यासारखी गोष्ट आहे. आणि ती टाळायचा प्रयत्न भारतात तरी करायची गरज नाही,नसावी.

आशु जोग सोमवार, 07/10/2013
अजून एक राहीलं टेम्परवारी. आणि ते चुम्मा आणि छुपके फार गोंधळात टाकतात. काय चाललय ? असं विचारल्यावर "कुछ नही छुपके" म्हणजे असच काहीतरी. आणि तेच तमिळवाल्यांचं चुम्मा. "व्हॉट धिस लेडी चुम्मा इटींग ग्वावा विधौट गिविंग एनिबडी" असं आमचा मास्तर म्हणाला होता एकदा.

आशु जोग गुरुवार, 31/05/2012
मराठी माणूस जेव्हा जनरल तिमय्यांचा उच्चार थिमय्या करतो तेव्हा संताप येतो. वर्तमानपत्रातही तोच प्रकार. ज्या तिमय्यांनी प्रथम पंतप्रधानांशी पंगा घेऊन काश्मीर पाकिस्तानच्या ताब्यातून पूर्ण मुक्त करण्याचा आटापिटा चालवला होता त्यांच्या नावाची मोडतोड नको. मुथ्थय्या मुरलीधरन चूक. मुत्तय्या मुरलीधरन

अभ्या.. बुधवार, 09/10/2013
मराठी माणूस जेव्हा जनरल तिमय्यांचा उच्चार थिमय्या करतो तेव्हा संताप येतो.
कुठला मराठी मनुष्य करीअप्पा असा न लिहिता अगदी बरोबर 'कार्यप्पा' असा लिहितो?

हुप्प्या गुरुवार, 31/05/2012
H ह्या अक्षराला हेच (अक्षराचा पाय कसा मोडायचा?) म्हणण्याची काही दाक्षिणात्य बांधवांची पद्धत असते. हे अक्षर ह ध्वनीकरता वापरले जाते याचा विसर पडू नये म्हणून एच ऐवजी हेच म्हणा असे कोणी ठरवले असेल बहुधा. दक्षिण भारत सोडून अन्य कुठे हा उच्चार ऐकला नाही. Fixed ला फिक्सेड म्हणणे. Bridge ला ब्रिज्ज्ज म्हणणे. मराठी भाषिक लोकांचे इंग्रजी बोलताना जे घोटाळे होतात त्यातला एक म्हणजे J चा उच्चार जोर ह्या शब्दातल्या ज सारखा करणे. दीर्घ ए व दीर्घ ओ नसल्यामुळे red आणि raid वा bread आणि braid चा उच्चार सारखाच करणे. (ह्यातल्या काही शब्दात चक्क दोन स्वर आहेत ज्याचा उच्चार रेडपेक्षा रेइड असा काहीसा होतो. )

सुनील गुरुवार, 31/05/2012
भारतात १४ भाषा आहेत आणि १४ प्रकारचे इंग्लिश येथे बोलले जाते! :) म्हणून काय सगळ्यांनीच एकमेकांची खिल्ली उडवत बसायची? दुसर्‍याची भाषा बोलताना स्वभाषेची लकब त्यात थोडीशी डोकावणारच. हे सगळ्यांच्याच बाबतीत होते. आणि इंग्रजी मातृभाषा असलेल्या देशांत काय अवस्था आहे? अमेरिकेत थोडाफारतरी एकजिनसीपणा आहे, पण इंङ्लंडात तर गावागावातून उच्चार बदलतात.

भरत कुलकर्णी गुरुवार, 31/05/2012
उत्तरप्रदेशी नावातल्या 'श 'चा उच्चार 'स' करतात. जसे सुरेशकुमार=सुरेसकुमार, शिवशंकर=सिवसंकर बाकी श्रीरंग_जोशी यांचे आपल्या भाषेच्या थोरवीबद्दल मत पटले. सर्वसाधारण मराठी चांगले बोलणार्‍या व्यक्तींचे इंग्रजी / हिंदी शब्दोच्चार बहूदा निटच असतात. फक्त मिपावर 'केल्या गेले', 'पाहिल्या जाईल' असे लेखन का केले जाते ते समजत नाही. :-)

श्रीरंग_जोशी गुरुवार, 31/05/2012
आपण बनवत असलेल्या सुक्या भाज्या जसे बटाटा, भेंडी, त्यांनाही ते करी म्हणतात ; -). मातृभाषेचा प्रभाव प्रत्येकावर असणारच, आपल्या राज्यात वा आपल्या लोकांशी हवे तश्या पद्धतीने बोलावे. पण परदेशातील लोकांबरोबर संवाद साधताना थोडेतरी तारतम्य बाळगावे ही अपेक्षा अवाजवी म्हणता येणार नाही.

अमृत रविवार, 03/06/2012
तुम्ही किती वर्षे दक्षिणेत राहिले आहात? नक्कीच कोण्या मुर्ख दाक्षिणत्याला सुक्या भाजीला करी म्हणताना ऐकले असेल. इथे सुक्या भाजीला केवळ आणि केवळ फ्राय म्हणतात आलू फ्राय, भेंडी फ्राय,कॅरट फ्राय, प्रॉन फ्राय बरीच लांब यादी आहे . सर्सकट जन्रलायझेशन करू नये. अमृत

विश्वनाथ मेहेंदळे रविवार, 03/06/2012
हे मी ही ऐकले आहे. जोशींची काही मते टोकाची असली तरी हे निरीक्षण बरोबर आहे. मुळात दाक्षिणात्य लोक हा एकजिनसी प्रकार नाही. चार राज्ये, त्यातील वेगवेगळे भाग.. बेंगळूरू आणि चेन्नई हे केवळ ५-६ तासांच्या अंतरावर असले तरीही लोकांमध्ये बराच फरक असू शकतो. (मुंबई -पुणे ३ तासांवर आणि एका राज्यात असूनही फरक नाही का पडत?) असो, तर माझा तमिळ रुममेट सुक्या भाजीला करी म्हणत असे. प्रास भाऊंच्या भाषेत, इत्यलम ;-)

श्रीरंग_जोशी रविवार, 03/06/2012
दक्षिणेकडल्या राज्यात मी एक दिवसही राहिलेलो नाहीये. परंतु परदेशात गेली अनेक वर्षे अश्या व्यक्तींबरोबर रूममेट म्हणून राहिलोय. कार्यालयात एकत्र काम केले आहे. हा अनुभव चारही राज्यातील लोकांकडून आलेला आहे. गंमत म्हणजे, काहींना सुचवून देखील पाहिले की प्रत्येक भाजी हि करी नसते. एकदा मी जेवणात आमरस बनवला, तर माझ्या कानडी (आपले सख्खे शेजारी राज्य हो) रूममेट ने असली उत्स्फूर्त व नकारात्मक प्रतिक्रिया दिली की आंब्यांचा असाही वापर करतात तुमच्याकडे?

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
त्या कानड्याला विचारा की कर्नाटकातील तो नक्की कुठला म्हणून. उत्तर कर्नाटक भागात तरी आमरस विथ पुरणपोळी हा लै हिट्ट प्रकार आहे.

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
दक्षिण कर्नाटक. परदेशात येण्यापूर्वी तो नोकरीनिमित्त दीड - दोन वर्षे पुण्यात होता. तरीही मराठी भाषा, संस्कृती व आहार याविषयी अनभिज्ञ होता हे वेगळे सांगणे न लगे.

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
ओके. बाकी उत्तर भारतीय हेदेखील याबद्दल काऽही वेगळे नसतात. हा संकुचितपणाचा रोग भारतातील सर्व प्रांतांना सारखाच लागू आहे. तुम्हाला दाक्षिणात्यांचे अनुभव आले तसे इतर कितीतरी लोकांना उत्तर भारतीयांचे आलेत. मराठी, बंगाली आणि क्वचित इतर कोणी जरा ओपन असतात अन्य ठिकाणची संस्कृती जाणुन घेण्याबाबत. बाकी याबाबतीत मला आलेले अनुभव तरि चांगलेच आहेत. माझा एक तमिळ मित्र मराठी शिकला, मराठी सिनेमे बघतो, तर एक बंगाली मित्रदेखील मराठी शिकलाय, तीच गोष्ट एका तेलुगु मित्राची.

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
अर्थातच उत्तर भारतीयांच्याही काही विचित्र तऱ्हा आहेतच. पण आपले व त्यांचे उच्चार, आपले हिंदीवरील प्रभुत्व, व खाण्या - पिण्याचे समान पदार्थ यामुळे बराच एकजिनसीपणा आला आहे. आपली उदाहरणे ऐकून बरे वाटले. हिंदीवर प्रभुत्व असणारे व राष्ट्रभाषा हिंदीच्या बऱ्याच परीक्षा दिलेले माझेही काही तामीळ मित्र आहेतच. पण हि सारी अपवादात्मक उदाहरणे.

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
>>पण आपले व त्यांचे उच्चार, आपले हिंदीवरील प्रभुत्व, व खाण्या - पिण्याचे समान पदार्थ यामुळे बराच एकजिनसीपणा आला आहे. म्हणजे दाक्षिणात्य लोक निव्वळ वेगळे म्हणून त्यांचा त्रास आणि उत्तर भारतीय आपल्यासारखे असल्यामुळे त्यांचा त्रास नाही असेच ना? त्रास वगैरे गोष्टी या प्रवृत्तीवर आधारलेल्या असाव्यात, अमुक एका समाजाविरुद्ध तो डायरेक्टेड नसावा. बाकी ओपन दाक्षिणात्य अपवाद असतात(मलयाळी सोडून) हे मान्यच आहे, तसे उत्तर भारतीयपण. त्यांच्या लेखी भारतात हिंदी सोडून अन्य भाषा आणि उत्तर भारतीय सोडून अन्य संस्कृती अस्तित्वातच नसते. बाकी दाक्षिणात्य कितीही स्वतःत गुरफटलेले असले तरी इन जनरल ते थोडेतरी मिसळतात असा अनुभव आहे.

शकु गोवेकर शुक्रवार, 01/06/2012
दर पाच मैलावर भाषा बद्लते म्हणजे पंच क्रोशी तील भाषा बद्ली होते असे म्हट्ले जाते मराठी सुद्धा १)पुणेरी - काय हो आजची बात मी काय आहे ते सांगा २)मुंबई ची - अपुन ला आजची वार्ता काय ते बोला ३)नाग पुरी- काय बे,आज पेपर ला काय हाय ४)गोंय ची- कित्या वार्ता असान ५)कोल्हापुरी-म्हंजे आजची बातमी सांगतु का ६)अहिराणि- ७)बेळगावी,जत्,जम खिंडी- काय बा,हमाला आजची बातमी सांगा की वो -- ८)सातारी-पन म्या बातमी सांगतु नव्ह ९)माल वणी-आज ची बातमी काय असा १०)विरार्,वसई- आजची खबर काय/केम ११) १२) निवड्णुकी च्या वेळी होउ पाहणारे /होउ घात लेले आम दार्,खास दार सुद्धा मुलाखाती च्या वेळी अशीच मराठी टी व्ही वर वापरताना दिसतात

प्रास शुक्रवार, 01/06/2012
२)मुंबई ची - अपुन ला आजची वार्ता काय ते बोला
कै च्या कै, वाट्टेल ते.....?

प्रदीप शुक्रवार, 01/06/2012
पंच क्रोशीतील (पंचक्रोशीतील) मुंबई ची ( मुंबईची) नाग पुरी (नागपुरी) गोंय ची (गोंयची) माल वणी (मालवणी)...... .................. बाकी चालू दे.

शिल्पा नाईक गुरुवार, 25/04/2013
१. मुंबई मध्ये खुप english शब्द वापरून एक वेळ माणस बोलतात. हे असल रस्त्यावर राहणारे पण बोलत नाहीत. २. विरार वसई मध्ये अशी भाषा बोलली जाते हे तुम्हाला कोणी सांगीतल? प्रतिक्रीया द्यायची म्हणून काहीही लिहु नका Please.

तुमचा अभिषेक शुक्रवार, 26/04/2013
सहमत बरेच लोकांचा गैरसमज आहे की मुंबईकरांच्या मराठीवर हिंदी टोनचा प्रभाव असतो.. पण प्रत्यक्षात आम्ही मुंबईकर हिंदीतले काही शब्दच वापरतो, ते ही बरेचदा चपलखपणे बसतील असे, पण अ‍ॅक्सेंट हा मराठीच असतो... तसेच हिंदी सुद्धा आम्ही चांगलीच बोलतो..

रणजित चितळे शुक्रवार, 01/06/2012
आपण आपल्या दृष्टीकोनातून बघतो. तमीळ मध्ये त, थ, द, ध हे वेगवेगळे नाहीत. त्या मुळे स्वाती चे स्वाथी करतात. आपल्या मध्ये सुद्धा खुप स्ट्रॉन्ग mti (mother tongue influence) आहे. आपण इंग्रजी बोलताना तो जाणवतो. हिंदी बोलताना तो जाणवतो. बंगाल्यांमध्ये पण खूप असतो. मध्ये प्रसिद्ध मराठी कवी (नाव आठवत नाही आता) ते म्हणत होते तमीळ लोक देवनागरी मध्ये का नाही लिहित तामीळ. मला असे म्हणायचे आहे का बरे लिहावे त्यांनी देवनागरी मध्ये तामीळ. त्यांची भाषा छान आहे. समृद्ध आहे. आपल्या परसेप्शन मध्ये ती वेगळी आहे म्हणून करप्ट आहे असे का वाटावे. आपले ते चांगले आपले ते बरोबर, दुस-यांचे सगळे चूकीचे असे का वाटते आपल्याला.

llपुण्याचे पेशवेll शुक्रवार, 01/06/2012
मध्ये प्रसिद्ध मराठी कवी (नाव आठवत नाही आता) ते म्हणत होते तमीळ लोक देवनागरी मध्ये का नाही लिहित तामीळ. मला असे म्हणायचे आहे का बरे लिहावे त्यांनी देवनागरी मध्ये तामीळ. त्यांची भाषा छान आहे. समृद्ध आहे. आपल्या परसेप्शन मध्ये ती वेगळी आहे म्हणून करप्ट आहे असे का वाटावे. याचे कारण असे असावे की पूर्वी मराठी भाषा देखील फक्त मोडीत लिहीली जायची. देवनागरीचा वापर कमी होता. शाळांमधे देखील मोडी शिकवली जायची. परंतु महाराष्ट्राने पुरोगामित्व स्विकारून देवनागरी लिपीचा अंगिकार केला तद्वत तमिळनाडूनेही तो का करू नये. कदाचित असा असेल त्यांचा आशय. आपले ते चांगले आपले ते बरोबर, दुस-यांचे सगळे चूकीचे असे का वाटते आपल्याला. आपले चांगले आहे ते बरोबर वाटण्यात काहीही चूक नाही. अतिरेकी सहिष्णुतेमुळे आपले जितके नुकसान झाले आहे तितके दुसर्‍या कशानेही झाले नसेल.

मिहिर शनिवार, 02/06/2012
याचे कारण असे असावे की पूर्वी मराठी भाषा देखील फक्त मोडीत लिहीली जायची. देवनागरीचा वापर कमी होता. शाळांमधे देखील मोडी शिकवली जायची. परंतु महाराष्ट्राने पुरोगामित्व स्विकारून देवनागरी लिपीचा अंगिकार केला
फक्त मोडी नव्हे. मराठी लिहिण्यासाठी मोडी आणि देवनागरीचा वापर पूर्वीपासून होत होता. मोडीचा वापर मुख्यतः पत्रव्यवहारासाठी होत असे. काव्य वगैरे देवनागरीमध्येच लिहिले जात असे. श्रवणबेळगोळ येथील 'श्रीचामुंडराजें करवियलें' हा शिलालेख सुद्धा देवनागरीमध्येच आहे. तेव्हा मराठीने मोडी सोडून नव्या देवनागरीचा अंगिकार केला असे नसून छपाईसाठीच्या सोपेपणामुळे (मुख्यतः) मोडी मागे पडून देवनागरीचा वापर वाढला. त्यामुळे मराठी देवनागरीत लिहिणे आणि तमिळ देवनागरीत लिहिणे या पूर्णतः भिन्न गोष्टी आहेत.

llपुण्याचे पेशवेll सोमवार, 04/06/2012
फक्त मोडी नव्हे. मराठी लिहिण्यासाठी मोडी आणि देवनागरीचा वापर पूर्वीपासून होत होता. मोडीचा वापर मुख्यतः पत्रव्यवहारासाठी होत असे. काव्य वगैरे देवनागरीमध्येच लिहिले जात असे. श्रवणबेळगोळ येथील 'श्रीचामुंडराजें करवियलें' हा शिलालेख सुद्धा देवनागरीमध्येच आहे. तेव्हा मराठीने मोडी सोडून नव्या देवनागरीचा अंगिकार केला असे नसून छपाईसाठीच्या सोपेपणामुळे (मुख्यतः) मोडी मागे पडून देवनागरीचा वापर वाढला. त्यामुळे मराठी देवनागरीत लिहिणे आणि तमिळ देवनागरीत लिहिणे या पूर्णतः भिन्न गोष्टी आहेत. असहमत. पत्रव्यवहार राज्यकारभार संपूर्णत:, इतकेच नव्हे तर कारकूनी कित्ते देखील सरसकट् मोडीतच लिहीले जात. 'श्रीचावुंडराये करवियलें' हे देवनागरीत नाही कारण सदरलेखामधे पृष्टमात्रा वापरल्या आहेत. पृष्ठमात्रा देवनागरीत वापरल्या जात नाही (कमीतकमी सध्याच्यातरी). मोडी मागे पडून देवनागरीचा वापर वाढला. छपाईतंत्र जसे सुधारत होते तसे मोडीमधे पुस्तके छापणे ही काही अत्यंत कीचकट किंवा अवघड बाब नव्हती. देवनागरीचा वापर हा विषेशत्वाने केला गेला. यावर सकाळमधे पूर्वी देखील अनेक लेख येऊन गेले आहेत. त्यामुळे मराठी देवनागरीत लिहिणे आणि तमिळ देवनागरीत लिहिणे या पूर्णतः भिन्न गोष्टी आहेत. माझ्यामते या पूर्णतः भिन्न गोष्टी नाहीत. सार्वत्रिकीकरणासाठी आणि सोपेपणासाठी केलेल्या / स्वीकारलेल्या ह्या सुधारणा आहेत. असेक एक उदाहरण म्हणून 'अ‍ॅ' या व्यंजनाकडे बघता येईल. वस्तुतः हे व्यंजन मराठी अंकलिपीत अस्तित्वात नाही परंतु इंग्रजी शब्दांचा उच्चार नेमकेपणाने दाखवण्यासाठी मराठी भाषेने हे नवे व्यंजन स्वीकारले अन्यथा हिंदी भाषेप्रमाणे बँकेला 'बैंक' म्हणत राहीलो असतो. फरक आहे या वॄत्तीचा अभाव असण्याचा.

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
श्रीमंत - देवनागरी लिपीचा वापर करणे ही फारच लांबची गोष्ट झाली. मध्य व उत्तर भारताची संस्कृती थोडा उदारपणा दाखवून समजून घेतली तरी अनंत उपकार होतील. अन परदेशात आपल्या सवयी व भावना संयमात ठेवून वागले तरी इतर देशाबद्दल चुकीचे चित्र उभे राहणार नाही. अवांतरः हिंदी भाषेने सुद्धा काही वर्षांपूर्वी मराठीतून आलेल्या 'ळ' या अक्षराचा आपल्या वर्णमालेत समावेश केलेला आहे.

शिल्पा ब सोमवार, 04/06/2012
अवांतरः हिंदी भाषेने सुद्धा काही वर्षांपूर्वी मराठीतून आलेल्या 'ळ' या अक्षराचा आपल्या वर्णमालेत समावेश केलेला आहे. एखादं उदां देता का?

शिल्पा ब सोमवार, 04/06/2012
अवांतरः हिंदी भाषेने सुद्धा काही वर्षांपूर्वी मराठीतून आलेल्या 'ळ' या अक्षराचा आपल्या वर्णमालेत समावेश केलेला आहे. एखादं उदा. देता का?

श्रीरंग_जोशी सोमवार, 04/06/2012
त्याच्या वापराचे उदाहरण तर मलाही कधी दिसले नाही. परंतु २००१ साली याबाबतची बातमी वृत्तपत्रात वाचल्याचे स्मरणात आहे. त्यामागचा उद्देश परभाषांमधून हिंदीमध्ये येणाऱ्या शब्दांचा अपभ्रंश टाळणे हा होता. जसे बाळ ला बाल असे म्हटले जाते. एकंदरीत राजमान्यता मिळाली तरी 'ळ' अक्षराला हिंदी भाषेत लोकमान्यता मिळालेली नाही. परंतु भाषेविषयी अधिकार असणाऱ्या समितीने उदारपणा दाखवला हे स्पृहणीय आहे.

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
ळ संस्कृतमध्ये आहे, पण हिंदीमध्ये तो घेतला गेला हे नक्कीच इंटरेस्टिंग आहे.

llपुण्याचे पेशवेll सोमवार, 04/06/2012
हिंदीमधे ळ लिहीता येईल पण तो हिंदीभाषिक बोलणार कसा? :) पुढची पायरी - आता हा ळ इंग्रजीत कसा नेता येईल. ;)

बॅटमॅन सोमवार, 04/06/2012
भाषाशास्त्रविषयक/प्राचीन भारतीय इतिहासविषयक इंग्रजी पुस्तकांमध्ये ळ हा विंग्रजी एल् च्या खाली एक डॉट् देऊन लिहिला जातो, ट व ड हे अनुक्रमे इंग्रजी टी व डी च्या खाली डॉट् देऊन लिहिले जातात, ऋ हा इंग्रजी आर् च्या खाली एक डॉट् देऊन लिहिला जातो, इ.इ.

बॅटमॅन मंगळवार, 01/10/2013
असहमत. पत्रव्यवहार राज्यकारभार संपूर्णत:, इतकेच नव्हे तर कारकूनी कित्ते देखील सरसकट् मोडीतच लिहीले जात. 'श्रीचावुंडराये करवियलें' हे देवनागरीत नाही कारण सदरलेखामधे पृष्टमात्रा वापरल्या आहेत. पृष्ठमात्रा देवनागरीत वापरल्या जात नाही (कमीतकमी सध्याच्यातरी).
बळंच? श्रीचावुंडराये करवियलें चा फटू बघा आणि कोई मुझे कहो कि ये देवनागरी नही है???????? marathi बाकी, मोडी आणि देवनागरीची तुलना केली तर लगेच कळून येईल की मोडी मागे का पडली ते. आणि अर्थातच, मराठी आणि तमिऴ देवनागरीत लिहिणे जवळपास पूर्णतःच वेगळे आहे.

श्रीरंग_जोशी शुक्रवार, 01/06/2012
मान्य आहे त्यांच्या भाषेत थ, भ नसतील पण इंग्रजी भाषेत एखाद्या स्पेलिंग चा उच्चार जसा होतो त्याचा काही संबंध ठेवावा ना. Thick चा उच्चार कुणी तिक नाही करत मग परभाषिक लोक मुथय्या, थिमय्या असे उच्चार करणारच. साध्या मराठी माणसांना दक्षिण भारताबद्दल जेवढी माहिती असते त्या तुलनेत त्या लोकांना महाराष्ट्राबद्दल किती माहिती असते हा विचार केल्यास कळेल हा कोश किती घट्ट विणलेला आहे. एका तटस्थ माणसाकडून ऐकले होते... परदेशात कसे राहू नये हे दक्षिण भारतीयांकडून शिकावे व कसे राहावे हे मराठी माणसांकडून शिकावे.

मराठे शुक्रवार, 01/06/2012
>> परदेशात कसे राहू नये हे दक्षिण भारतीयांकडून शिकावे व कसे राहावे हे मराठी माणसांकडून शिकावे. जोशीसाहेब, इतकं जनरलायझेशन करू नका! ह्यातूनच पुढे द्वेषाचे तण उगवतात!

श्रीरंग_जोशी शुक्रवार, 01/06/2012
नक्कीच, द्वेषभावना वाढीस लागेल असे आपल्याकडून काहीच घडू नये. ते मत एका त्रयस्थ व्यक्तीचे आहे. मा. त. क्षेत्रात काम करीत असल्यामुळे अनेक दक्षिणी सहकारी आहेतच. अन वरील सर्व वर्णनाला अपवाद असणारेही लोक पाहिले आहेत (विशेष करून मोठ्या हुद्द्यावरील).

रेवती शुक्रवार, 01/06/2012
परदेशात कसे राहू नये हे दक्षिण भारतीयांकडून शिकावे व कसे राहावे हे मराठी माणसांकडून शिकावे. किंचित सहमत. असे सरसकटपणे मात्र म्हणता येणार नाही. तरीही नॉर्थ इंडीयनांबाबत बोलायचे झाल्यास, इतकेही माजू नये असे म्हणावे लागेल.......सगळ्यांनाच नाही पण बर्‍याचजणांना. ;)

चेतनकुलकर्णी_85 शनिवार, 21/09/2013
ह्याच धर्तीवर आपल्या मराठमोळ्या लोकांचे हिंदी तसेच फारिन मध्ये गेल्यावर आपल्या नावाची होणारी चिरफाड या वर पण ढासू धागा येऊ दे!! बाकी बॉस हा मराठी असल्या पेक्षा सौथ इंडिअन असलेला कधीही चांगला असे माझे वैयक्तिक मत आहे.

प्रशांत उदय मनोहर शुक्रवार, 01/06/2012
केमिकल फर्म्युला फार व्हिनिगार यीज सी हेच् थ्री सी वो वो हेच या लोकांना च, छ, ज, ़झ मधला फरक (क,च,ट,त,प च्या वर्गांमधल्या अनुनासिक वगळता उरलेल्या चार व्यंजनांमधला भेद ) कळत नाही किंवा तो भेद असूनही गौण मानला जातो त्यामुळे अनेकदा गोंधळ होतो. पाच-सहावर्षांपूर्वीची गोष्ट. एन.सी.एल.मध्ये आमच्या लॅबेत सुगता चौधुरी (बंगाली), टिजो (मलयालम्) तसेच काही मराठी, कन्नड इ. लोकं होते. एकजण सुगताला म्हणाला - your name is very big, so we'll call you "su" (सू) यावर टिजो उद्गारला, - but where are the animals? आम्हाला काही कळलं नाही की या प्राण्याला प्राणी कुठे हा प्रश्न अचानक का पडला? मग लक्ष्यात आलं की या महोदयांनी "सू" हा शब्द "झू" (zoo)सारखा वापरला. :-O

रेवती शुक्रवार, 01/06/2012
माझ्या मुलाला तेलुगु लोक मुकुल म्हणण्याऐवजी मुख्खल म्हणतात. इतकेच नाही तर नावाचे स्पेलींग माहीत असलेले लोक असं विचारत होते की मुख्खल तो पिक्कल जैसाही लगता है| अयसा नाम कायकू दिया? काय बोलायचे? :)

चिरोटा शुक्रवार, 01/06/2012
लहानपणी ग्रूपमध्ये एक तामिळ मुलगा होता.खेळण्यासाठी बोलवायला त्याच्या घरी आम्ही गेलो. वडिलांनी दरवाजा उघडला."आहे का?" आम्ही मित्रांनी विचारले."आगनीकुगया"वडिल म्हणाले. अर्थच लागेना. शेवटी लाईट पेटला- मित्र संडासात होता.

यकु शुक्रवार, 01/06/2012
=)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =))=)) =)) =)) =))=))=)) =))=)) =)) =)) =)) तोंडातल्या तोंडात बोललं की कुठल्याही भाषेची अशी काशी होते. तोतर्‍या माणसांची त्यामुळंच चेष्टा केली जाते.

श्रीरंग_जोशी शुक्रवार, 01/06/2012
एकदा आमच्या कंपनीमध्ये एक नवी मुलगी रुजू झाली. तिला कुणीतरी कार्यालयात जाण्याऱ्येण्याच्या सोयीविषयी विचारले तर ती म्हणाली की ती डायली राइड शटल चा वापर करते. कुणाला काही कळेचना. मग एकाचा दिवा पेटला की तिला डेली राइड असे म्हणायचे आहे.

श्रीरंग_जोशी शुक्रवार, 01/06/2012
खास करून पहिली नोकरी करणाऱ्या अभियंत्यांच्या विपत्र किंवा इतर ठिकाणी व्याकरणाची पार ऐशीतैशी झालेली असते. आपल्याला लहानपणीपासून सांगण्यात येते की दक्षिण भारतीय लोकांचे इंग्रजी फार उत्तम असते. त्यामुळे हि बाब अधिक ठळकपणे लक्षात येते...

चिरोटा शनिवार, 02/06/2012
कदाचित द़़क्षिण भारतिय म्हणजे फक्त मद्रासी म्हणजे केवळ अय्यर्/अय्यंगार नामक व्यक्तीच असा (स्वातंत्र्यपूर्व)समज असल्याने असेल. अजूनही वरील आडनावाच्या(वा ज्ञातीच्या:टॅम्ब्रॅम!!) लोकांचे इंग्रजी बोलणे/लिहिणे बरेच उजवे असते असा माझा अनुभव आहे.

हुप्प्या शनिवार, 02/06/2012
दुसर्‍या देशात, राज्यात आपण जातो तेव्हा एक वेगळी संस्कृती तिथे असते. आपण तिथे रुळण्याकरता आपल्याला कसे बदलावे लागेल ह्याचा जाणीवपूर्वक प्रयत्न केलाच पाहिजे. नाहीतर एक स्टिरियोटाईप बनतो. बोलण्यात, वागण्यात, आचार (मॅनर्स) ह्या बाबतीत बरोबर चूक असे काही नसते. भोवतालचे बहुजन जे करतात तेच प्रमाण मानणे फायद्याचे ठरते. पण स्वत:चे आत्मपरीक्षण केले गेले पाहिजे. त्याकरता तेवढी प्रगल्भता असली पाहिजे. परक्या भागात आपली संस्कृती टिकवणे आणि ती दुसर्‍यावर लादणे ह्यातला फरक ओळखता आला पाहिजे.

यकु शनिवार, 02/06/2012
परक्या भागात आपली संस्कृती टिकवणे आणि ती दुसर्‍यावर लादणे ह्यातला फरक ओळखता आला पाहिजे. +१ आमचं (आता काही दिवसच राहिलेत, तरी पण आमचंच ;-) ) इंदूर याचं जितंजागतं उदाहरण आहे. पहिल्यापासूनच मराठी लोक इथे होते वगैरे ठिकच, कारण आता अख्ख्या उ.प्र. बिहार मधले उथळ खळखळाट करणारे लोंढे म.प्र. मध्येही आले आहेत. पण इंदूरमध्ये मराठी आणि हिंदीचा वापर असा काही सेम टू सेम रक्तात भिनलाय की मूळ हिंदी वाल्यांना बिलकुल वाटत नाही हे परके आहेत आणि या हिंदी भागात गाड्यांच्या मागे 'मी मराठी' असं ठळक लिहीलेलं असलं तरी हिंदीवाल्यांनी मराठी लोकांना ठोकलं असं गेल्या सात महिन्यात तरी एकदाही झालेलं नाही

श्रीरंग_जोशी शनिवार, 02/06/2012
मध्यप्रदेश व छत्तीसगड मध्ये पूर्वीपासून स्थायिक झालेल्या मराठी लोकांनी मराठी भाषा व संस्कृतीचे संवर्धन उत्तमरीत्या केले आहे. विशेषतः तेथील स्थानिक भाषा व संस्कृतीचा योग्य मान ठेवून.

श्रीरंग_जोशी रविवार, 03/06/2012
एकदा मी अन माझा नव्याने रुजू झालेला कानडी सहकारी टॅक्सी ने जात होते. चालक नायजेरियन होता. माझ्या सहकाऱ्याकडे पाहून मोठ्या उत्साहाने व प्रेमाने म्हणाला, 'कियाली...?'....... 'कियाली...?' सहकाऱ्याला काहीच कळेना? प्रथम मला वाटले की चालक त्याच्या मातृभाषेत काही विचारतोय की काय? तेवढ्यात माझा दिवा पेटला, त्याला म्हणायचे होते 'कि हाल हैं?'. पूर्वी कधी तरी एका पंजाबी ग्राहकाकडून 'हॉउ आर यू? ' चे भारतीय भाषांतर त्याने शिकून घेतले होते? अन कुणीही भारतीय ग्राहक भेटला की तो संवादाची सुरुवात या शब्दाने करीत असे. मला या गोष्टीचे फार कौतुक वाटले. दुर्दैवाने कानडी सहकाऱ्याला पंजाबी ढंगाचे हिंदी कळणे शक्यच नव्हते. त्यामुळे मला अनुवादकाची भूमिका वटवावी लागली. चालकाने देखील नेमका उच्चार शिकून घ्यायचा प्रयत्न केला.

परिकथेतील राजकुमार सोमवार, 04/06/2012
आपल्याला किती भाषांचे किती ज्ञान आहे आणि आपण बोंबलत किती गावे आणि देश हिंडलो आहोत हे सांगण्याची सोय करणारा धागा आला एकदाचा. थोड्या वेळाने मोकळा वेळ मिळाला की विकीची मदत घेऊन देईन माझा सविस्तर प्रतिसाद.

श्रीरंग_जोशी मंगळवार, 05/06/2012
परा गुरूजी - माझ्यासाठी आपले मिपावरील स्थान असे आहे जसे एकलव्यासाठी द्रोणाचार्यांचे. अमेरिकेसारख्या देशात कामासाठी वास्तव्य असणे यात विशेष असे काय? अन आपल्याच देशातील इतर भाषेचे जुजबी ज्ञान असणे यातही विशेष असे काही नाही.

श्रीरंग_जोशी बुधवार, 06/06/2012
टी राजेंदर एक आघाडीचा दिग्दर्शक आहे तामीळ चित्रपटांचा. जरा शीघ्रकोपी आहे एवढच!!

पुष्कर जोशी मंगळवार, 23/04/2013
आता गंमत पहा कि सगळ्या मीडिया चे camunication रोमन लिपी मध्ये होते... महाराष्ट्रास सगळे मीडिया दक्षिण भारतीय समाजात असल्याने ... Solapur चे शोलापूर होते... काही गमती बंगाली मध्ये V चा उच्चार "भी" असा करतात त्यामुळे सौरभ ला ते sauraV असे लिहितात आणि मग मराठी वर्तमानपत्रा मध्ये पण सौरव असे लिहून येते ... कारण बंगली लिपी > रोमन > देवनागरी अशा प्रवासाची गमत अवांतर : हवा > अरबी शब्द , मान > संस्कृत प्रत्यय ... मग हवानाम मराठी शब्द कसा ..?!

श्रीरंग_जोशी बुधवार, 24/04/2013
इतर भाषांमधून शब्द आयात करणे हे कुठल्याही भाषेच्या प्रवाहीपणाचे लक्षण आहे. हवामानच काय गणना करणे अवघड होईल एवढे तत्सम व तत्भव शब्द आपल्य भाषेत मिळतील. इंग्रजीचेच बघाना कर्म, गुरू, मंत्र, अवतार, निर्वाण कितीतरी शब्द सर्रास वापरले जातात.

रमेश आठवले शुक्रवार, 26/04/2013
श्रीरंग जोशी म्हणतात - ''कंपनीतील अनेक दक्षिण भारतीय सहकाऱ्यांबरोबर काम करताना त्यांचे उच्चार व नावांचे स्पेलिंग वाचून आपल्या मातृभाषेची थोरवी पटते." आणि सन्माननीय मिपाकरांनी आपलेही असे अनुभव मांडावे जेणेकरून अश्या विचित्र उच्चारांचा योग्य तो अर्थ लावण्याची क्षमता विकसीत होईल." ---- .सर्व दक्षिणी भाषा या आपआपल्या परीने समृद्ध आहेत आणि निदान १००० वर्षे तरी विकसित होत आल्या आहेत. त्यांच्या रूढी प्रमाणे त्यांनी इंग्लिश मध्ये लिहिण्यासाठी आणि उच्चारासाठी एक किंवा दुसरी पद्धत ( convention ) वापरली म्हणून त्यांची पद्धत विचित्र आणि मराठी पद्धत तेवढी थोर असे म्हणता येत नाही. . इंग्लिश मातृभाषा मानणार्या वेगवेगळ्या लोकांच्या स्पेलिंग आणि उच्चार यामध्ये साम्य असत अस नाही. schedule या शब्दाचा ब्रिटीश आणि अमेरिकन उच्चार सारखा नाही. george bernard shaw याने यावर त्याच्या खास शैलीत अशी मल्लीनाथी केलेली आहे.तो म्हणतो - - America and Britain are two nations divided by a common language -. .स्वातंत्र्या नन्तरच्या काही वर्षात नेहरू यांनी असे विधान केले होते - we have many English languages such as पंजाबी इंग्लिश, मराठी इंग्लिश ,बेंगाली इंग्लिश and मल्याळी इंग्लिश. .थोडे अवांतर - .थोडे अवांतर - १. फक्त मराठीत च च ज झ या व्यंजन समूहांचा दन्त्य आणि तालव्य असे दोन्ही उच्चार होतात यातील दन्त्य उच्चार दक्षिण भारतीय भाषांची देण आहे असे वाटते. संस्कृत आणि इतर उत्तरेकडील भाषात फक्त तालव्य उच्चार ऐकू येतो. २. आपण शासन या शब्दाचा सरकार अशा अर्थाने वापर करतो जसे महाराष्ट्र शासन व तसेच चेष्टा या शब्दाचा अर्थ थट्टा मस्करी असा करतो. माझ्या एका दक्षिणेतील पण मुंबईत वावरलेल्या मित्राला याचे हसू येते. बाकीच्या भाषांत या शब्दांचे punishment आणि effort असे मूळ संस्कृत मध्ये असलेले अर्थ वापरतात. .-भाय आर यु भांडरींग इन द भरान्डा लाईक ए भेग्याबॉन्ड मिस्टर भर्मा - हे बंगाली उच्च्चारांचे विडम्बन आपल्याला माहित असेलच.

श्रीरंग_जोशी शनिवार, 27/04/2013
मूळ चर्चाविषय बराच त्रोटक असल्याने मी त्यांच्या भाषेलाच पूर्ण दोष देतोय असा अर्थ निघत असेल तर तो माझ्या मांडणीचा दोष आहे. आपल्या सविस्तर प्रतिसादाबद्दल व उदाहरणांबद्दल धन्यवाद. या चर्चेच्या अगोदर माझ्या मनात असलेल्या अनेक प्रश्नांचे उत्तर जाणकारांच्या माहितीवर्धक प्रतिसादांमुळे मिळाले आहे. मूळ प्रस्तावात अन प्रतिक्रियांत अनेकांनी उदाहरणे दिली आहेत ती प्रवृत्तीची. मी मा.त. क्षेत्रात काम करत असल्याने नोकरीच्या पहिल्या दिवशीपासून आजपर्यंत अवतीभवती बहुसंख्येने असणार्‍या दक्षिण भारतीय सहकार्‍यांकडून आलेल्या अनुभवांनुसारच निरिक्षणे लिहिली आहेत. बरेचदा कामाशी संबंधीत मिटिंग्ज फोनवरून होतात कारण सहभागी होणारे वेगवेगळ्या शहरांत अन देशांत असतात. आता जर कुणी reason चा उच्चार रिजन असा करत असेल तर इतरांचा गैरसमज अन गैरसोय होणारच नं? वर्षानुवर्षे परदेशात राहूनसुद्धा आपले उच्चारांमुळे दुसर्‍यांची गैरसोय होऊ नये असा विचार न करता स्वतःला न बदलणार्‍यांच्या प्रवृत्तीवर हे भाष्य आहे. माझ्या नावाचे स्पेलिंग (Shrirang) इमेल पत्त्यात व माझ्या इमेल स्वाक्षरीत स्पष्ट दिसतानाही Srirang असे करणारे नेहमीच भेटतात. माझ्या वडीलांचे नाव श्रीनिवास असे असूनही तेच नाव असणार्‍या एकाही दक्षिणी सहकार्‍याचे स्पेलिंग मी Shrinivas आजवर केलेले नाही. कालचेच उदाहरण आहे एक प्रेमळ स्वभावाची म्हातारी अमेरिकन मॅनेजर (७० च्या आसपास वय असलेली) फोनवरची मिटींग संपल्यानंतर वैतागून म्हणत होती. अरे किती हे मनि (मणि) एकाच टिममध्ये? नावे घेताना पूर्ण घेत जा की. कोणता मनि (मणि) काय काम करत आहे हे आम्हाला कसे कळणार? मी मराठी माध्यमात शिकलेला असल्याने मला ज्याप्रकारचे इंग्रजी उच्चार पाचवीपासून शिकवले गेले होते ते मी आजही वापरत राहिलो तर माझ्यामुळेही कदाचित इतरांची गैरसोय होईल.

रॉजरमूर शुक्रवार, 20/09/2013
आपल्याच लोकांनी इंग्रजीत लिहितांना राम चे Rama आणि योग चे योगा केले त्याचे काय ?

रामपुरी शुक्रवार, 20/09/2013
एवढा मनोरंजक धागा नजरेतून सुटला कसा? :) :) (पण एकंदरीत दक्षिण भारतीय, त्यातल्या त्यात तमिळ, डोक्यात जातात ते त्यांच्या प्रत्येक ठिकाणी फक्त स्वभाषिकांचे कोंडाळे करून राहण्याच्या सवयीने...)

खटपट्या शुक्रवार, 20/09/2013
खाना खाया ? = काना काया ? न्युयोर्क मध्ये एका टैक्सी वल्याने विचारले होते की पटेल चा अर्थ दुकान होतो का ? कारण सर्व भारतीय दुकानावर पटेल असे लीहीलेले असते.

ज्ञानव शुक्रवार, 20/09/2013
महेंद्र ला काना लावला तर महेंद्रा होतो मात्र मात्रा लावली तर महेंद्रे होते.....

मनिम्याऊ शनिवार, 21/09/2013
"मिस कोल, मिसेस पोल आपके होल मे स्नेक्स खाणे को बुला रही है" (अर्थ- मिस कौल, मिसेस पॉल आपको हॉल मे स्नॅक्स खाने को बुला रही है)

उद्दाम शनिवार, 21/09/2013
कन्नड जोक . बाईकडे दूधवाला येतो आणि दूध देता देता बाईना विचारतो, आज मालक नोकरीवर का गेले नाहीत? बाईची मुलगी त्याच वेळी बाईला विचारते दुधाचे काय करु? बाई एकाच शब्दात उत्तर देते -- हालिडे हॉलिडे म्हणजे सुट्टी . हाल ईडे म्हणजे दूध ठेव.

बॅटमॅन मंगळवार, 01/10/2013
हाही एक जोक. तसा यत्ता चौथीतला वैग्रे आहे अन बहुत प्राचीन आहे. एक मुलगा एका मुलीला विचारतो, तुझे नाव काय आणि तू कुठे चाललीस? मुलगी एका शब्दात उत्तर देते. (हो, तीच ती, कुणाच्याही हाथ न आनेवाली)

यसवायजी मंगळवार, 01/10/2013
ए अजुन १ अजुन १ - कनडा ज्योक वेटर गिर्र्हाईकाला एन बेकु? (काय पायजे) विचारतो अन त्याचा मित्र विचारतो की ते चित्र कशाचं आहे? तो म्हंतो 'वंटी'. (वंटी= उंट/ One Tea)

आशु जोग रविवार, 22/09/2013
मराठी लोकच मराठी बिघडवतात तेव्हा डोक्यात जातात. केलं होतं -> केलेलं मे गेलो होतो -> मी गेलेलो. बाकी देवाला प्रसाद चढवणे देवळाऐवजी मंदिरात जाणे मी तुझ्या नजरेत उतरलो इ. इ.

श्रीरंग_जोशी रविवार, 22/09/2013
स्वभाषेबाबत तुमची काळजी समजू शकतो परंतु कुठलीही भाषा विविध भौगोलिक विभागात वेगवेगळ्या प्रकारे वापरली जाणारच तसेच काळानुरूप त्यात बदल होणारच. इंग्लंडमध्येसुद्धा इंग्रजीची कॉकनी ही शैली काही प्रदेशात वापरली जाते. आपल्याला परिचित नसलेली आपल्याच भाषेची दुसऱ्या शैली ऐकताना जरा विचित्र वाटते. मला स्वतःला 'म्हणाला' / 'म्हणाली' ऐवजी 'म्हणला' / 'म्हणली' ऐकणे विचित्र वाटायचे पण हळूहळू सवय झाली. हिंदी भाषेच्या संवादांत उर्दूचा वापर नसता झाला तर हिंदी चित्रपट कसे वाटले असते याची कल्पना करवत नाही. बाकी मटा-मराठी बद्दल न बोललेलेच बरे.

मनिम्याऊ मंगळवार, 24/09/2013
आजपरेन्त या जुन्या पर्सन्गात "अश्लील्ता" कधी जाणवली ना बा... असेल असेल... अश्लील असेल

रेवती सोमवार, 30/09/2013
पर्वाच माझ्यावर व माझ्या मराठी मैत्रिणीवर आरोप झाला की आम्ही भेटलो की फक्त मराठी बोलतो. पण त्यांना फक्त हिंदी बोललेलं समजतं म्हणून त्यांच्याशी हिंदीत (जसे येत असेल तसे) बोलतो ना आम्ही. आता एकमेकिंशी फक्त दोघीच असताना हिंदीत बोलायचे म्हणाजे कमाल आहे! अमूक एका मसाल्यात 'दगडफूल' असते असे हिंदीत कसे बोलायचे ते समजले नाही त्यामुळे उधर हमारा घोडा अड्या था|

बॅटमॅन सोमवार, 30/09/2013
आता एकमेकिंशी फक्त दोघीच असताना हिंदीत बोलायचे म्हणाजे कमाल आहे!
उत्तर भारतीयांना ही अक्कल साधारणपणे आजिबात नसते असे म्हटले तरी चालेल. हिंदी सोडून अन्य भारतीय भाषांचे अस्तित्त्व त्यांच्या लेखी नसल्यात जमा. आणि हे इथपर्यंत मर्यादित नाही, फेसबुकच्या भिंतीवरही मराठी मजकूर जास्त का लिहितोस असे विचारण्यापर्यंत काही *&^% ची मजल गेली होती. फार डोक्यात जातात अशावेळी. "मलाही एकदादोनदा बोलले तेव्हा मी सरळ उत्तर दिले. "माझी भिंत अन मी. काय अन कुठल्या भाषेत शेअर करायचे ते मी पाहीन. मला बोलणारे तुम्ही कोण?" इतके सरळ बोलल्यावरही धुसफूस सुरूच असते. डोक्याचा भागच अंमळ कमी म्हटले तरी चालेल.

क्लिंटन मंगळवार, 01/10/2013
फेसबुकच्या भिंतीवर मराठी का लिहितोस असा प्रश्न आला म्हणजे त्या व्यक्तीला आपण काय लिहिले आहे हे वाचायची इच्छा आहे पण मराठी समजत नसल्यामुळे काय लिहिले आहे हे समजत नाही असा होतो. फेसबुकावर आपण ज्या काही कारणांनी लिहित असतो त्यात इतरांनी आपण लिहिलेले वाचावे हे पण एक कारण असतेच. तेव्हा ज्यांना आपण काय लिहिले आहे ते कळणार नाही किंवा त्यात इंटरेस्ट वाटणार नाही अशांपासून असे पोस्ट हाईड करता येतात. तसे केल्यास चांगले होईल. तसेच फेसबुकावर मी प्रचंड अ‍ॅक्टिव्ह आहे त्यामुळे मला एक गोष्ट नक्कीच माहित आहे (इतरांनी सांगितली आहे). चर्चांमध्ये अमराठी मित्रांनाही सहभागी होता यावे म्हणून मुद्दामून इंग्रजीत पोस्ट लिहिली आणि त्यात एखादा मराठी प्रतिसाद आला तर तो इतरांना न कळून त्यांचा विरस होऊ शकतो. शक्यतो असे प्रकार टाळलेले बरे असे माझे वैयक्तिक मत आहे :)

बॅटमॅन मंगळवार, 01/10/2013
हम्म ते आहे, पण अंततोगत्वा हा प्रकार वैयक्तिक अभिव्यक्तीचा असल्याने असे कुणी बोलू नये असे माचे मत आहे. असो. :)

क्लिंटन मंगळवार, 01/10/2013
हा प्रकार वैयक्तिक अभिव्यक्तीचा असल्याने असे कुणी बोलू नये असे माचे मत आहे.
पण पब्लिक फोरमवर अशी अपेक्षा करता येणार नाही ना. पब्लिक फोरमवर काहीही लिहिले की ते "मी केवळ माझ्यासाठी लिहिले आहे" असे म्हणता येणार नाही.तसे लिहायचे असते तर ते स्वतःच्या डायरीत का लिहिले नाही आणि फेसबुकावर का लिहिले हा प्रश्न येणारच :)

बॅटमॅन मंगळवार, 01/10/2013
पब्लिक फोरमवर लिहिले तेव्हा लोक बघणार आणि बोलणार हे खरेच, पण प्रत्येकाला स्वतःला पाहिजे त्या भाषेत बोलायचे स्वातंत्र्य नसेल तर त्याला काही अर्थ नाही. एखादा डिस्कशन ग्रूप असेल तर गोष्ट वेगळी, पण जण्रल फेसबुकबद्दल असे बोलता येणार नाही असे मला वाटते.

क्लिंटन मंगळवार, 01/10/2013
पब्लिक फोरमवर लिहिले तेव्हा लोक बघणार आणि बोलणार हे खरेच, पण प्रत्येकाला स्वतःला पाहिजे त्या भाषेत बोलायचे स्वातंत्र्य नसेल तर त्याला काही अर्थ नाही.
प्रत्येकाला आपल्या भाषेत लिहायचे स्वातंत्र्य नक्कीच आहे.मी हिरव्या देशात असताना अनुभव घेतला आहे की इतर भाषीय भारतीय विद्यार्थी असतानाही (२/५/१० किंवा कितीही) अनेकदा तामिळ आणि तेलुगु भाषिक विद्यार्थी त्यांच्या भाषेत बोलायला सुरू करून द्यायचे.ते मुद्दामून करायचे की नाही अशी कल्पना नाही.पण त्यामुळे होते काय की आपल्याला कळू नये म्हणून मुद्दामून हे विद्यार्थी त्यांच्या भाषेत बोलत आहेत असा समज/गैरसमज इतरांचा होतो. (या बाबतीत मराठी विद्यार्थी इतर भाषिक बरोबर असताना बहुतांश वेळा हिंदी/इंग्रजीतून बोलायची काळजी घ्यायचे हे पण लिहितो).आता या विद्यार्थ्यांना त्यांच्या भाषेत बोलायचे स्वातंत्र्य नाही का? तर तसे नक्कीच नाही.पण तरीही असा समज्/गैरसमज इतरांचा होऊ शकतो. त्याचप्रमाणे फेसबुकवर मुद्दामून मराठीत लिहिल्यामुळे अमराठी मंडळींना कदाचित तसेच वाटत असावे.असे वाटणे समर्थनीय आहे की नाही हा मुद्दाच नाही पण असे वाटू शकते हे नक्कीच. असो.