मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

उत्तर ध्रुवीय प्रदेशाची सफर ०९ : किर्केनेसचे स्नो हॉटेल

डॉ सुहास म्हात्रे · · भटकंती
==================================================================== उत्तर ध्रुवीय प्रदेशाची सफर : ०१... ०२... ०३... ०४... ०५... ०६... ०७... ०८... ०९... १०... ११... १२... १३ (समाप्त)... ==================================================================== ...मोठ्या उत्साहाने बाहेर पडलो होतो पण माणसांची रहदारी कमी का झाली होती ते लगेच कळले. अगोदर थंडी होतीच पण सूर्यप्रकाश कमी झाल्यानंतर तिचा कडाका प्रकर्षाने वाढला होता. अर्ध्या तासातच हॉटेलच्या उबेत परत आलो आणि बसची वाट पाहत बसलो. पावणेसहाला स्नो हॉटेलचा गाइड येउन सगळ्यांची व्हाउचर्स तपासून गेला. बस बरोबर सहाला आली आणि आम्ही स्नो हॉटेलच्या दिशेने निघालो. स्नो हॉटेल आर्क्टिक हॉटेलपासून तसे फार दूर नव्हते. केवळ पंधरा वीस मिनीटांतच पोहोचलो. गावाच्या बाहेरच्या भागात एका ठिकाणी बस थांबली आणि उतरल्यावर सगळ्यात पहिले या पाटीचे दर्शन झाले... बसमधून उतरून अर्धप्रकाशीत बर्फाच्या रस्त्यावरून गाइडच्या मागून चालत गेलो आणि इतका वेळ उत्सुकतेने वाट पाहत असलेल्या स्नो हॉटेलच्या प्रवेशद्वाराजवळ पोहोचलो... इग्लूप्रमाणे बनवलेल्या प्रवेश्द्वारातून आत शिरल्यावर हॉटेलचे मुख्य द्वार लागले.. हा दरवाजाच हीच केवळ एकुलती धातूची वस्तू या हॉटेलमध्ये आहे आणि तेही हा दरवाजा सतत उडाझाप करून मोडू नये म्हणून ! याच्यातून प्रवेश करून आपण एका बर्फाच्या भिंतीसमोर येतो. हि भिंत रिसेप्शन आणि हॉटेलच्या अंतर्भागाचे दरवाज्यातून आत येणार्‍या वार्‍यासून रक्षण करते. तिला वळसा घालून आपण रिसेप्शन डेस्कसमोर येतो... रिसेप्शन्च्या मागे ती बर्फाची भिंत दिसत आहे. तिच्यावर शोभेसाठी सुरूच्या फांद्या खोचल्या आहेत. हे रिसेप्शनचे तेथील गर्दी कमी झाल्यावर काढलेले चित्र... आणि हे आहे रिसेप्शनमधले बर्फाचेच झुंबर... रिसेप्शनमधल्या खुर्च्याही बर्फाच्या होत्या. सर्व बाजूच्या भिंतींवर बर्फाची कोरीवकामे होती... . शोभेच्या वस्तूंसारखे ठेवलेले बर्फाचे शिल्प... स्वागतिकेने फळांचा रस देवून आमचे स्वागत केले आणि आमच्या खोल्यांचे क्रमांक लिहिलेले कागद दिले. खोल्यांना दरवाजे नसून कापडी पडदे असल्याने किल्ल्या देण्याचा प्रश्नच नव्हता ! हॉटेलचा आकार इंग्लिश Y अक्षरासारखा होता. त्याचा खालचा देठ म्हणजे प्रवेश्द्वार आणि तिन्ही रेषा मिळतात तेथे रिसेप्शन होते. वरच्या दोन फांद्या म्हणजे दोन व्हरांडे होते. प्रत्येक व्हरांड्याच्या दोन्ही बाजूला खोल्या होत्या. प्रत्येकात दहा म्हणजे एकूण २० खोल्या होत्या. व्हरांडा... खुर्च्यांवर बसायला टाकलेली कापडे, बेडवर टाकलेल्या चादरी आणि दरवाज्यावरचे पडदे सोडले तर हॉटेलच्या आत इतर सर्व काही बर्फाचे होते. बर्फाचा कचरा टाकायचा डबा... गाइडने सांगीतले की, "दर खोलीत एक थीम धरून भिंतीवर कोरीवकामे केलेली आहेत. आपापल्या खोल्यात जाण्याअगोदर सर्वांनी सर्व खोल्यांना भेट देवून बघून घ्या." मग काय कॅमेर्‍याला मेजवानीच मिळाली... . ................ . . . . . . . . . . . . नंतर सगळ्यांना खास थंडी निरोधक आयुधे देण्यात आली… त्यात मुख्य म्हणजे माकडटोपी, हातमोजे, स्लिपींग बॅग आणि तिच्या आत वापरायची एक कापडी पिशवी. एका गाइडने ह्यातल्या शेवटच्या दोन गोष्टी कशा वापरायच्या त्याचे प्रात्यक्षिक करून दाखवले. प्रथम कापडी पिशवीत शिरायचे... आणि मग तिच्यासह स्लिपींग बॅगमध्ये शिरायचे... या स्लिपींग बॅग्ज -१५ सेल्सियस तापमानापर्यंत संरक्षण करू शकतात. इग्लूमध्ये साधारण -४ सेल्सियस तापमान असते, म्हणजे चिलखत जरूरीपेक्षा जास्तच मजबूत होते ! मात्र त्याच्या आत एकट्याने शिरताना बर्‍यापैकी कसरत करावी लागणार होती ! यानंतर आम्हाला ५०-७५ मीटर दूर इतर सुविधा असलेल्या लाकडी इमारतीत (log hut) नेण्यात आले. जर कोणाला रात्री स्नो हॉटेल फारच थंड वाटले तर येथे येऊन झोपण्यासाठी काही कोच होते. शिवाय स्वच्छतागृह, शॉवर, सौना, चहा-कॉफीची व्यवस्थाही होती. आपापल्या इग्लूमध्ये जाऊन बॅगेत शिरण्याअगोदर आठवणीने स्वच्छतागृहाचा वापर करण्याची खास सुचना गाइडने दिली... कारण जर रात्री निकड वाटली तर बॅगेतून बाहेर पडून योग्य कपडे चढवून -१० ते -१५ अंश तापमानात ५०-७५ मीटर चालत येइपर्यंत बहुतेक स्वच्छतागृहाचा वापर करण्याची गरज राहणार नाही अशीच शक्यता जास्त होती! लाकडी इमारत (log hut)... त्यानंतर आम्ही शेजारीच असलेल्या दुसऱ्या लाकडी इमारतीत असलेल्या जेवणाच्या व्यवस्थेकडे गेलो. हे तिचे प्रवेशद्वार... बाहेरून जरी लहानशी दिसत असली तरी ही इमारत आत बरीच मोठी होती आणि ४० पेक्षा अधिक प्रवासी आरामात बसून जेवण्या येवढी प्रशस्त होती. मध्यभागी एक शेगडी आणि त्याभोवती स्वागतकक्ष आणि जेवायला बसायची व्यवस्था होती. आत छान गरम वातावरण होते त्यामुळे आम्हाला आमची सगळी थंडीनिरोधक चिलखते उतरवून आरामात जेवणाचा आस्वाद घेता आला... . आजच्या जेवणाचा बेत फारच मस्त होता. सुरुवात रेनडियर सॉसेजने झाला. प्रत्येकाने हेवे ते सॉसेज निवडून सळईला टोचून मधल्या शेगडीवर हवे तेवढे भाजून घ्यायचे आणि बटाट्यापासून बनवलेल्या चपातीसारख्या पातळ नॉर्वेजियन ब्रेडमध्ये गुंडाळून खायची अशी मजेदार सुरुवात झाली. या बटात्याच्या चपातिला लुंप असे म्हणतात. स्वागतिकांबरोबर शेफ स्वतः जातीने प्रवाशांची व्यवस्था पाहत होता. त्याने आमच्याकरिता बनवलेल्या बेताची माहिती देत होता, जेवणाच्या पदार्थांबद्दलच्या प्रवाश्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे देत होता. एकंदर एकदम घरेलू आणि खेळिमेळिचे वातावरण निर्माण झाले होते. जेवणही छान चवदार होते. मुख्य कोर्समध्ये भाजलेले कॉड व सामन मासे, भाजलेला बटाटा आणि नॉर्वेजियन सॅलॅड होते. जेवणानंतर आम्ही परत स्नो हॉटेलवर परत आलो. रात्रीच्या अंधुक प्रकाशात तो परतीचा रस्ता फारच गुढरम्य वाटला... सरतेशेवटी आम्ही खोलीकडे जायला आमच्या गुहेत शिरलो... माझ्या खोलीचे प्रवेश्द्वार... माझ्या खोलीचा आतून पाहताना (पडद्याने झाकलेला) दरवाजा...चित्राच्या खालच्या भागात माझ्या बर्फाच्या दिवाणाचा पायाकडील भाग दिसत आहे. आणि हा मी, झोपायच्या पिशवीत पूर्णपणे लुप्त होण्याअगोदरच्या अवस्थेत... रात्री झोप छान आली. मात्र या पिशवीत झोपताना एका कुशीवरून दुसरीवर वळताना सर्व पिशवीला आपल्याबरोबर फिरविण्याचे भान ठेवावे लागते. नाहीतर पिशवीचा चेहऱ्याकडचा उघडा भाग डोक्याच्या मागच्या बाजूला जातो आणि परत योग्य अवस्थेत येण्याकरता बरीच कसरत करावी लागते ! अश्या अवस्थेत झोपण्याची सवय नसल्याने एक दोनदा जाग आली. सकाळी न्याहारीच्या वेळी अश्या पिशवीत प्रथमच झोपणाऱ्या प्रवाश्यांच्या या अनुभवाच्या कहाण्या ऐकून बरीच करमणूक झाली ! ==================================================================== सकाळी सहालाच जाग आली. नऊ वाजता परतीची बस पकडून ओस्लोचे विमान पकडायचे होते. झोप पुरी झाल्याने ताजातवाना होतोच. शिवाय शॉवर वगैरेची व्यवस्था सार्वजनिक होती. त्यामुळे सर्वाच्या अगोदर लॉग हटमध्ये शिरून आपले काम आटपून घ्यायचे ठरवले होते. लगेच पिशवीतून बाहेर पडून आवश्यक कपडे चढवले, खोलीचे शेवटचे दर्शन घेतले आणि बाहेर पडलो. हा निर्णय किती फायदेशीर होता हे हॉटेलच्या बाहेर पहिले पाऊल टाकले तेव्हाच ध्यानात आले. रात्री अंधारामुळे नीट न दिसलेला परिसर आता सकाळच्या अंधुक प्रकाशात एका वेगळ्या जगात घेऊन गेला. हा परिसर जुन्या नॉर्वेजियन खेड्यासारखा बनवला होता... थोड्या दूरवर दिसणारी सुविधा इमारत... तिच्या बाजूचे आमचे जेवणघर... सुविधा इमारतीच्या रस्त्याच्या दुतर्फा बर्फाने भरलेली झाडे... . आवारातले बर्फाचे शिल्प... हॉटेलपासून जरा दूर गेल्यावर झालेले हे त्याचे दर्शन... . गर्दी होण्याअगोदर सर्व भराभर आटपून न्याहारी चोपून झाली. न्याहारी करताना सतारीवर हिंदुस्तानी संगीताचे सुर ऐकू येत होते. स्वागतिका तिच्या कामातून थोडी वेगळी झाली की तिला विचारू असे म्हणत होतो तेवढ्यात तिनेच टेबलजवळ येऊन मी भारतीय आहे का असे विचारले. मी हो म्हणताच मोठ्या उत्साहाने तिच्या भारत भेटीची कहाणी सांगितली. तिने दिल्ली परिसर आणि राजस्थानला भेट दिली होती. भारतीय संगीत फार आवडले... गाण्यांचे शब्द नीट कळले नाही तरी सुर मनाला भिडतात असे काहीसे म्हणाली. येताना संगीताच्या बर्‍याच सीडीज आणल्या आहेत आणि येथे नेहमी लावते असेही सांगितले. भारतीय संगीताची मोहिनी उत्तर ध्रुवाजवळ पण पोचलेली आहे ! भारताला परत भेट देण्याचा विचार आहे असेही म्हणाली. ती श्रीलंकेतही फिरून आली आहे पण तिथल्या लोकांच्या वागण्याबाबत तिची तक्रार होती. नॉर्वे उभय देशांच्या आणि जागतिक पातळीवर श्रीलंकेच्या तमिळ जनतेची बाजू सतत उचलत असतो, बहुदा त्याचा परिणाम असावा. बाहेर आलो तेव्हा आठच वाजले होते. आता बरेच उजाडले होते, परिसराचा फेरफटका करायला बाहेर पडलो. तेथे एका विभागात रेनडियर होते... एका बाजूला एका भले मोठे बर्फाने थिजलेले तळे होते... आणि त्याच्या बाजूच्या टेकडीमागून सूर्य डोकावू लागला होता... दूरवर त्या तळ्यावर कुत्रांच्या स्लेडच्या सफारीची तयारी सुरू झाली होती... बसची वेळ होत आली तसे आम्ही सगळे सामान गोळा करून १०० मीटरवरच्या बस थांब्यावर पोहोचलो. बसने आम्हाला आर्क्टिक हॉटेलपर्यंत आणून सोडले. हॉटेलबाहेर अगोदर सांगितलेल्या स्लेडवाल्या ढकलगाड्या आपल्याकडे सायकली चेन लावून ठेवतात तशा लावलेल्या होत्या ते बघून मजा वाटली... तेथून विमानतळावर जाणारी सार्वजनिक बस पकडली. रात्री भरपूर बर्फवृष्टी झाली होती. काल संध्याकाळी साफ केलेले सगळे रस्ते परत बर्फाने भरून गेले होते... विमान वेळेवर आले आणि आम्हाला पोटात घेऊन त्याने ऑस्लोच्या दिशेने भरारी घेतली... (क्रमशः ) ==================================================================== उत्तर ध्रुवीय प्रदेशाची सफर : ०१... ०२... ०३... ०४... ०५... ०६... ०७... ०८... ०९... १०... ११... १२... १३ (समाप्त)... ====================================================================
वाचन 21923 प्रतिक्रिया 57