बदामी. हंपी, ऐहोळे, बदामी इत्यादी ठिकाणांची मधे जे फोटो काढले ते आत्ता टाकत आहे. लिनाबाईंचे आभार मानायला पाहिजे कारण मी हे फोटो विसरलो होतो. बरेच आहेत पण त्यातील काही निवडकच टाकतो नाहीतर खूपच पाने भरतील. दुसरे म्हणजे यात इतिहास अजिबात लिहीत नाही कारण मग लेख नेहमीप्रमाणे “क्रमश:” करावा लागेल. सध्या मुसोलिनी पूर्ण करायचे असल्यामुळे तो मोह टाळला आहे. :-) गेल्या गेल्या हा गुलाबीसर रंगाचा दगड नजरेत भरतो. या दगडाच्या अंगभूत रंग आणि पोत यांनी मुर्तींमधे मजा आणली आहे. बदामी हे शहर आता छोटे असले तरी एके काळी चालुक्यांची राजधानी होती. (५४३ ते ८००) अत्यंत भरभराटीस आलेले हे राज्य नंतर लयास गेले. या काळात अनेक डोंगरात त्यांनी देवळे खोदली त्यातील बदामीखुद्दचे आपण काही फोटो बघणार आहोत. कारागिरांची हजेरी. त्यांच्याही प्रती आदर व्यक्त करूयात. गुहा - देऊळ १ असे म्हणतात हे ५ व्या शतकात कोरले गेले. याच्यातील अर्धनारीनटेश्वराची मुर्ती भव्य आणि अचूक आहे. आत शंकराची पिंड आणि गणपती इ. च्या मुर्ती आहेतच. खाली आमची गाईड मुर्ती समजावून सांगताना. ही मुसलमान होती पण तिला माहिती बर्‍यापैकी होती. तिच्या ज्ञानात थोडीफार भर घालून आम्ही दुसर्‍या गुहेत गेलो. गाईड व अर्धनारीनटेश्वर. तेथूनच पुढचे दिसणारे विहंगम दृष्य. समोरच्या छोट्या किल्ल्यावरचे देऊळ - गुहा/देऊळ क्रमांक २ याच्यात श्री विष्णूचे दोन अवतारांच्या मुर्ती आहेत. एक वराह आणि दुसरा त्रिविक्रम. वराह त्रिविक्रम गुहेतील त्या काळातील रंग. अजून शाबूत आहेत. साठ एक पायर्‍या चढून गेले की तिसरी गुहा येते. असे म्हणतात किर्तिवर्मन राजाने ही खोदली आणि विष्णूला अर्पण केली. (५७८ इ.स.) विष्णू खांबावरील अप्रतीम नक्षिकाम- एक गंमतशीर शिल्प - आपल्या दारू पिउन धुंद झालेल्या स्त्रीला सावरणारा पुरूष - नृसिंहाचा अवतार. त्रिविक्रम चवथ्या गुहेत सर्व जैन तिर्थंकरांच्या मुर्ती आहेत. शेवट या दृष्याने करूयात. मित्रहो माझा हंपी आणि या विभागातील मुर्ती शास्त्राचा आभ्यास चालू आहे. तो झाला की एक मस्त लेख मालिका टाकणार आहे. क्रमशः नाही... जयंत कुलकर्णी. ता.क. लवकरच मी माझ्या मित्रांसाठी ह्युएन्संगचा प्रवास यावर ६० एक मिनिटांचा एक कार्यक्रम करणार आहे. ज्यांना रस आहे त्यांनी मला व्यनि किंवा खरड करावी. जागा कमी असल्यामुळे हे करणे भाग आहे. 0