सोनाली माझ्या ऑफीसमधली एक सहकारी. नेमून दिलेले काम अगदी वेळेवर करायचे हई तिची खासीयत. थोडिशी अल्लड खट्याळ,इनोसंट कोणी कधी चेष्टा केली तरी खेळकरपणे घेणारी.छोट्या छोट्या गप्पातही ती मनमोकळे इनोसंट हसायची तिचा जेंव्हा इंटर्व्ह्यू झाला तेंव्हा या मनमोकल्या हसण्याने तीने तो इंटर्व्ह्यू तीने सहज जिंकला होता. ऑफिसात जनसंपर्काचे काम तिच्याकडे. विषेश करून प्रथमच आलेले क्लायन्ट ती फार सुंदर रीतीने हाताळायची. त्याना एकदम घरगुती वातावरणात आणून ठेवायची. काय अशी जादू होती कोण जाणे पण तिच्याशी बोलल्यावर प्रत्येकाला ती अगदी घरातली एखादी बहीण्/वहिनी असावी अशीच भावना निर्माण व्हायची. अन त्यामुळे बोलताना येणार्‍या ऑफीशीयल व्यावसायीकतेची अडचण एकदम नाहिशी व्हायची. एक दिवस तिचा फोन आला. तिचे वडील आजारी होते त्यामुळे ती काही काळासाठी ऑफीसात येणार नव्हती. तिच्या वडीलांचा भिक्षुकीचा व्ययसाय होता. त्याना ब्लड कॅन्सर डिटेक्ट झाला होता. आजाराची स्टेज असाध्य होती. ते याच अजाराने जाणार हे सर्वाना कळून चुकले होते. सोनाली च्या चेहेर्‍यावर या गंभीर आजाराची पुसटशी सुद्धा छाया नव्हती. आम्हाला सर्वानाच तिच्या या वागण्याचे आश्चर्य वाटत होते. वडीलांच्या मागे तिच्यावर पडण्यार्‍या जबाबदार्‍यांची तिला जाणीव नव्हती की ती तसे दाखवत नव्हती हे कळायला मार्ग नव्हता. ती तिची म्हातारी आई, लग्न झालेली मोठी बहीण एवढेच काय तिचे जवळचे लोक. एक दिवस मला रात्री साडेनऊ वाजता माझ्या एका सहकार्‍याचा फोन आला. " सोनालीचे वडील गेले. लगेच इकडे ये? " मी रात्री दहा च्या सुमारास तिच्या घरी पोहोचलो. फोन करणारा सहकारी बाहेरच भेटला. त्याने थोडेसे काही सांगितले तिच्या घरातले दृष्य अक्षरशः सुन्न करणारे होते. सोनाली आणि तिची म्हातारी आई दोघी एका कोपर्‍यात शांत बसून होत्या. वडील जमिनीवर एका गादीवर होते. जिवंतपणाची कोणतीच खूण त्यांच्या उरली नव्हती. त्या एका खोलीच्या घरातच लुगड्याचे पार्टीशनकरून दोन खोल्या करण्यात आल्या होत्या . घरात इतर कोणीच नव्हते. सोनालीला विचारले तेंव्हा ती रडत नव्हती पण तिचा अल्लडपणा हरवला होता. डोळे कशाचातरी वेध घेत शून्यात होते. वडील दुपार पर्यन्त खोकत होते ते खोकायचे बंद झाले त्यालाही जवळ जवळ चार/पाच तास उलटून गेले होते. त्यांच्या श्वास बंद झालाय आणि ते गेले हे सांगून डॉक्टर निघून गेले होते. वाड्यातल्या आजूबाजूच्या घरातून टीव्ही सिरीयल चे आवाज येत होते. सोनाली ला विचारून मी तिच्या नातेवाईकाना फोन लावले. बाहेरगावच्या नातेवाईकानी आत्ता एसटी नाही सकाळच्या गाडीने येतो असे सांगितले. सख्ख्या बहिणीने सुद्धा असेच सांगितले. गावातल्या नातेवाईकानीही अशीच काहितरी उत्तरे दिली. अंत्ययात्रा कधी काढणार याची विचारणा सुद्धाकेली नाही सोनालीची आई काहीच बोलत नव्हती. जे काही होतय ते बहुधा तिला अपेक्षीत असावे . मला फोन करणारा सहकारी संध्या काळपासून तिथेच होता . तो पोरगेलेसाच होता. त्याला काहीच कळत नव्हते. नातीवाईक ,शेजारी/पाजारी यांचे रीस्पॉन्सेस मला धक्कादायक होते. जिथे सांत्वन करायला यायला कोणी तयार नव्हते तेथे अंत्ययात्रेला कोणी येईल का हाच प्रश्न होता. मी माझ्या काही मित्राना फोन केले . सकाळी एका अंत्ययात्रेला जायचे आहे तयारी ठेवा असे सांगितले. पाचसहा जण तयार झाले. माझ्या सहकार्‍याला मी घरी जाऊन यायला सांगितले डॉक्टरांकडे जाऊन कायदेशीर बाबिची पूर्तता करून घेतली. अंतयात्रेसाठी आमची अडचण अशी होती की आम्ही अधिकृत नातेवाईक नव्हतो. नुसत्या सहानुभूतीचा उपयोग नव्हता. सकाळी केंव्हातरी सोनालीची मोठी बहीण आली. तिच्या सासर्‍यानी अंत्ययात्रेची तयारी केली वाड्यातल्या इतर घरातल्या लोकाना गोळा करून आणले. पुरेसे लोक जमल्यावर अंत्ययात्रा निघाली. हा प्रसंग मनाला चरा पाडून गेला. मनाशी ठरवले की आपण मेल्यावर आपल्या मुलाबायकोला आपल्या प्रेतासोबत असे एकटेच बसु द्यायचा प्रसंग येऊ द्यायचा नाही. मनात अनेक वेळा त्या घटनेची सचित्र पारायणे झाली. डोळे मिटले की ते घरात भिंती शेजारी पडलेले प्रेत, अपिरीचित चेहृयाची सोनाली आणि ती तिची काहीच भाव व्यक्त न करणारी अबोल म्हातारी आई डोळ्यासमोर यायचे. कोण्या माणासासोबत हे असे का घडत असेल हा प्रश्न पुन्हा पुन्हा पडायचा. एका मित्राला असाच हा प्रसंग सांगितला. त्याने दिलेले उत्तर फारच मार्मिक होते. तो म्हणाला "लोका तुमच्या बरोबर संबन्ध ठेवत नाहीत कारण त्यासाठी तुम्हीसुद्धा त्यांच्यासोबत संबंध ठेवायचे असतात .कदाचित ते इतरांशी नेहमी फटकून वागले असतील त्यामुळे असू शकेल" मला त्यावेळी हे उत्तर थोड्या वेळेसाठी पटले. माणूस जिवन्त असेपर्यन्त हे ठीक आहे पण मेल्यानन्तरसुद्धा...................? माणूसकी...मरणान्तान्ती वैराणी.......वगैरेचं काय? आपल्या संदर्भात हे असे होऊ नये ............... हे लिहितानासुद्धा माझ्या डोळ्यापुढे ते दृष्य येत आहे.