चहाची पाने आणि वाफप्रक्रीया

चहाच्या पानापासुन चहा पावडर करेपर्यंत ज्या अनेक क्रिया-रीतींतुन चहाचे पान जाते त्यावर एक ग्रंथ लिहीता येईल. ह्या रीतींमुळेच चहाचे अगणित प्रकार, चवी, वास, रंग, तयार झाले. ह्या सर्व उत्पादन पद्धती अर्थातच एकदम विकसित झाल्या नाहीत व अनेक डोकेबाज माणसांनी त्यात अनेक आवश्यक बदल घडवून आणले आहेत. अशीच एक छोटीशी गोष्ट. पुर्वी तोडून वाळवलेल्या चहाच्या पानांवर वाफेचा फवारा मारला जाई. वाफेतील उष्णते व आर्द्रतेमुळे, सुरुवातीची अतिशय कडक झालेली चहांची पाने मऊ होऊन त्यात ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया सुरु होई. ह्यानंतर पुन्हा ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया ठराविक काळानंतर थांबवण्यासाठी ती पाने वाळवली जाई. नंतर अशी पाने पुढील क्रियांसाठी पाठवली जात. ह्यात गोची अशी असे की, चहाची सुरुवातीची वाळवलेली पाने कमी-अधिक कडक असत व ती पाने त्याच्या कडकतेनुसार वर्गवारीकरुन त्यावर किती कमी-जास्त उष्णतेची वाफ मारली पाहीजे हे ठरे. अर्थातच हे काम खूप कौशल्याचे असे अन्यथा चहाची प्रत बदलत असे. ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया त्यावर अवलंबून असल्यामुळे ते काम खूप अनुभवी लोकांकडून करवून घेतले जाई. पानांत खूप जास्त आर्द्रता झाली तर ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया लांबे व त्यामुळे चहाच्या पानात बुरशी तयार होत असे. असा चहा अर्थातच आरोग्याला धोकादायक असतो. वरील कौशल्यावर जास्त अवलंबून राहणे दिवसेंदिवस कठीण होऊ लागले व त्यासाठी त्यावर उपाय शोधण्यासाठी एका डोकेबाज माणासाला प्राचारण करण्यात आले. त्याने ती उत्पादन प्रक्रिया पाहील्यानंतर विचारले की, "वाफ ही तुम्ही पानांवर ह्यासाठी मारता की, त्यात आर्द्रता व उष्णता असते. त्याऐवजी, तुम्ही उष्णता व आर्द्रता वेगवेगळी करुन का नाही वापरत?" झाले, युक्ती गवसली आणि त्यानंतर, एका धुक्यासदृश आर्द्रता-वातावरण केलेल्या खोलीत नुसती गरम हवा पानांवर मारली जाऊ लागली व ह्या दोन्ही प्रक्रीयांत एकाचवेळी अधिक चांगला समन्वय निर्माण झाला. लागणारे अंगभूत कौशल्यही कमी झाले व चहाची प्रत-वारंवार अधिक सुधारली.