दुहेरी खेळ

अलेच्चा अशेे अशते होय. 

इतके सोप्पे असेल असे नव्हते वाटले.

रच्याकने कृबु च्या सहाय्याने इतकी बाळबोध कथा लिहील्याबद्दल अभिनंदन

त्यापेक्षा एखाद मेगाबायटी ज्ञानवर्धक प्रतिक्रिया छापली असती तर चालले असते भावा ! लोक तुला चिरतात भावा तू स्वतःचा कटवून घेऊ नको कांदा ! 🤣🤣🙏🏾🙏🏾

काय डोके लावले आहे. आयडिया आवडली आहे. पन इतकी मोठी कथा कशी दिली? तोच प्रॉम्प्ट वापरून मला तर इतकीच मिळाली:

--

रात्रीचे पावणेदोन झाले होते. पुण्याच्या एका मध्यवर्ती भागातल्या लहानशा खोलीत, लॅपटॉपच्या निळ्या प्रकाशात २५ वर्षांचा आकाश सावंत बसला होता. अग्निवीर भरतीची तयारी करणारा आकाश, धावण्यात आणि सैनिकी नियमांत उत्तम होता, पण एका चुकीच्या पावलामुळे तो भलत्याच दलदलीत अडकला होता.

महिन्याभरापूर्वी 'रिचा' नावाच्या एका आयडीवरून त्याला सोशल मीडियावर मेसेज आला होता. सुरुवातीला गोड बोलणारी ती प्रोफाईल हळूहळू भारतीय सैन्याच्या स्थानिक तळांविषयी, तुकड्यांच्या हालचालींविषयी विचारू लागली. पैशांचे आमिष दाखवले गेले. आकाशच्या लक्षात आले होते की ही रिचा नसून सीमेपार बसलेला आय.एस.आय.चा हँडलर 'इम्रान' आहे.

पण आकाशने घाबरून पळून जाण्याऐवजी एक धाडसी पाऊल उचलले—त्याने थेट महाराष्ट्र 'एटीएस' आणि 'मिलिट्री इंटेलिजन्स' (MI) शी संपर्क साधला.

एटीएसचे मेजर विक्रम आणि त्यांच्या टीमने आकाशला अटक केली नाही. उलट, त्याला 'डबल एजंट' म्हणून मैदानात उतरवले. Operation Mirror ची सुरुवात झाली होती.

"आकाश, इम्रानला वाटले पाहिजे की तू पूर्णपणे त्याच्या जाळ्यात अडकला आहेस," मेजर विक्रम खोलीतल्या डार्क स्क्रीनकडे पाहत म्हणाले. "तो तुला भरती केंद्राची माहिती मागेल. आपण त्याला माहिती देऊ... पण ती, जी आपल्याला त्याला द्यायची आहे."

आकाशने थरथरत्या बोटांनी टाईप केले: 'पुणे कंटोनमेंटमधील नवीन बॅचची यादी मिळवणं कठीण आहे, पण ५० हजार रुपये आधी पाठवले तर प्रयत्न करतो.'

काही मिनिटांतच उत्तर आले: 'पैसे पाठवले आहेत. बारामतीच्या एका स्थानिक हवाला एजंटकडून कोड दाखवून रक्कम घे.'

"गॉट हिम!" एटीएसचा ऑफिसर ओरडला.

पुढचे ४८ तास अत्यंत वेगवान घडामोडींचे होते. भारतीय यंत्रणांनी केवळ खोटी आणि जुनी लष्करी माहिती इम्रानपर्यंत पोहोचवली नाही, तर त्याने दिलेल्या पैशांच्या मार्गानुसार भारतात पसरलेल्या त्याच्या सर्व हवाला एजंट्सना ट्रेस केले. इम्रानला वाटत होते की तो अग्निवीरांच्या महत्त्वाकांक्षेचा गैरफायदा घेऊन भारतात गुप्तहेर तयार करतोय, पण प्रत्यक्षात त्याच्या प्रत्येक चालीवर भारतीय यंत्रणांचे बारीक लक्ष होते.

शेवटी, जेव्हा इम्रानने अत्यंत महत्त्वाचा 'प्लॅन' आकाशला सोपवला आणि त्याचा मुख्य भारतीय हस्तक भेटायला पाठवला, तेव्हा पुणे एटीएसने छापा मारून संपूर्ण नेटवर्क उद्ध्वस्त केले. सीमेपार बसलेला हँडलर पाकिस्तानच्या एका अंधाऱ्या खोलीत स्क्रीनसमोर डोके धरून बसला होता—त्याला कळून चुकले होते की, ज्याला तो आपला मोहरा समजत होता, तो तर भारताचा 'डबल एजंट' निघाला.

--

अजून चांगली कथा हवी असे सांगैतले तर हे मिळाले!

एकुणच बेसिक प्लॉट लिहिता येतो आहे पण ए आय ला अजून बरीच मजल गाठायची आहे असे वाटते. उदा.: एटीएसच्या आतच एक काळी मेंढरू लपली होती.  हे सरळ सरळ black sheep चे भाषांतर आहे... इतके काही तरी भंगार चिकटाचिकटवी करत असेल तर न केलेलेच बरे!

--

पुढचे ४८ तास अत्यंत वेगवान घडामोडींचे आणि श्वास रोखून धरायला लावणाऱ्या थराराचे होते. एटीएसच्या सायबर सेलने तयार केलेली 'डिजिटल पॉयझन' नावाची एक एन्क्रिप्टेड फाईल आकाशने इम्रानला पाठवली. या फाईलमध्ये वेस्टर्न कमांडच्या तुकड्यांच्या खोट्या हालचालींचा तपशील होता, पण सोबतच एक गुप्त 'ट्रॅकर ट्रोजन' कोडींग होती. इम्रानने रावळपिंडीतील एका सुरक्षित सर्व्हरवर जशी ती फाईल डाऊनलोड केली, तसा भारतीय गुप्तचर यंत्रणांना त्याच्या सर्व्हरचा मूळ आय.पी. ॲड्रेस आणि त्याच्या नेटवर्कमधील इतर चार भारतीय नंबर एकाच वेळी ट्रेस झाले.

इम्रानने दिलेल्या कोडचा वापर करून आकाशने बारामतीतल्या हवाला ऑपरेटरकडून रोख रक्कम स्वीकारली. एटीएसने त्या ऑपरेटरला लगेच ताब्यात न घेता त्याच्यावर २४ तास पाळत ठेवली. त्यातून मुंबई, जळगाव आणि अमरावती येथील एका मोठ्या बेकायदेशीर आर्थिक रॅकेटचा पर्दाफाश झाला. सीमेपार बसलेला इम्रान भ्रमात होता की तो अग्निवीर भरतीच्या आडून भारतात स्वतःचे जाळे पसरवतोय, पण प्रत्यक्षात त्याच्या प्रत्येक चालीचा वापर भारतीय यंत्रणा त्याचेच मोहरे टिपण्यासाठी करत होत्या.

तिसऱ्या दिवशी कथेला एक भयानक आणि अनपेक्षित वळण मिळाले.

इम्रानने अत्यंत घाईघाईत आकाशला मेसेज केला: 'पुण्यातील आर्मी सप्लाय डेपोबाहेर रात्री १२ वाजता एक व्यक्ती तुला भेटेल. त्याच्याकडे एक अत्यंत गुप्त पेनड्राइव्ह आहे. तो ताब्यात घे आणि मला डेटा ट्रान्सफर कर. तुला ५ लाख रुपये मिळतील.'

मेजर विक्रम आणि एटीएसच्या टीमने तात्काळ लष्करी डेपोच्या परिसरात साध्या वेषात सापळा रचला. ठरल्याप्रमाणे रात्री १२ वाजता एक गडद जॅकेट घातलेला माणूस अंधारातून बाहेर आला. आकाश त्याच्या जवळ गेला. सांकेतिक शब्द बोलले गेले. त्या माणसाने खिशातातून पेनड्राइव्ह बाहेर काढला.

त्याच क्षणी एटीएसच्या कमांडोजनी चारही बाजूंनी त्याला घेरले. "हालचाल करू नकोस!" मेजर विक्रम ओरडले.

दिव्याची प्रकाशझोत त्या संशयिताच्या चेहऱ्यावर पडली आणि मेजर विक्रम यांच्यासह सर्वांचेच पाय जमिनीला खिळले. समोर उभा असलेला माणूस दुसरा कोणी नसून—पुणे एटीएसच्या सायबर सेलचाच एक वरिष्ठ इन्स्पेक्टर 'देशपांडे' होता!

एटीएसच्या आतच एक काळी मेंढरू लपली होती. देशपांडे गेल्या दोन वर्षांपासून इम्रानचा मुख्य भारतीय हस्तक म्हणून काम करत होता आणि सैन्याचे खरे डॉक्युमेंट्स बाहेर पुरवत होता. एटीएसच्या इतर कोणालाही या संशयाची पुसटशी कल्पनाही नव्हती.

"माझ्यावर संशय येऊ नये म्हणून इम्रानने आकाशचा वापर 'कॅरिअर' (माहितीची देवाणघेवाण करणारा मध्यमस्थ) म्हणून करायचे ठरवले होते," देशपांडेने मान खाली घालून कबुली दिली. देशपांडेला वाटले होते की आकाश एक साधा, पैशांचा भुकेला अग्निवीर इच्छुक मुलगा आहे, पण त्याला कल्पना नव्हती की आकाशने आधीच मेजर विक्रम यांच्याशी हात मिळवणी केली आहे.

काही तासांतच, देशपांडेच्या कबुलीवरून भारतात पसरलेल्या संपूर्ण स्लीपर सेलच्या १२ जणांना रातोरात उचलण्यात आले.

रावळपिंडीतील एका अंधाऱ्या, वातानुकूलित खोलीत लॅपटॉपच्या स्क्रीनवर 'Connection Terminated' आणि सर्व हस्तकांचे नंबर्स 'Out of Service' आलेले पाहून इम्रानच्या पायाखालची जमीन सरकली. आपल्याच जाळ्यात आपण कसे अडकलो आणि एका २५ वर्षांच्या साध्या अग्निवीर इच्छुकाने 'डबल एजंट' बनून आपला संपूर्ण खेळ कसा उधळला, हे लक्षात येताच तो डोके धरून खुर्चीत कोसळला. सीमेवर न जाताही आकाशने भारतासाठी एक मोठी लढाई जिंकली होती.

--

संगणक प्रशिक्षण केंद्रात  दाखल झालो. त्यावेळेस प्रोग्रामिंग शिकवणाऱ्या शिक्षकाने चांगले प्रोग्रामिंग कसे करावे याचे उदाहरण देताना सांगकाम्या नोकराचे (रोबोट)उदाहरण दिले होते. ते असे...

मालकाने  नोकराला शंभर ग्राम काजू आणायला सांगीतले. 

नोकर घरापासून जवळ असणाऱ्या पहिल्या दुकानात गेला. काजू द्या म्हणाला.

काजू नाहीत, दुकानदार म्हणाला.

नोकर पुन्हा घरी गेला. 

पुन्हा दुकानात जाऊन  काजू मागीतले.

पुन्हा दुकानदाराने काजू नाहीत  म्हणले.

नोकर असेच करत राहिला.त्याची बॅटरी संपली आणी रस्त्यातच मेला.

सध्या तरी ए आयचे असेच आहे वाटते.

(सेल्फ स्टाईल संगणक इंजिनियर )

प्रत्येकाची व्यक्तिगत शैली पूर्ण नष्ट होऊन साचेबद्ध गुळगुळीत उत्तम क्रमाने आणि सर्व मुद्दे कव्हर करणारे लेखन आता सर्वत्रच येत जाईल. पण आता लिंक्डिन आदि स्थळांचे जे झाले आहे (सर्वच लेख एकाच आदर्श लेखकाने लिहिल्यासारखे.. माणसा माणसात फरकच नाही) ते सपाटीकरण झपाट्याने सगळीकडे येईल. सपाट ग्राफ इसीजी म्हणजे मानवी उत्स्फूर्त आणि विविध प्रकारे व्यक्त होण्याचा मृत्यू.

छान आहे कथा.