शीर्षकहीन... (शीर्षक सुचवावे)

चांगलं लिहिलंय.  अस्तनीतले निखारे किंवा सहिष्णुतेचा दंभ मराठीस काळ किंवा मराठीस मरावेच लागेल  असे शीर्षक देता येईल.

मराठी माणसेच मराठी मारून हिंदी लादायचा अतोनात प्रयत्न करताहेत. मराठीस मरावेच लागेल, अन्यथा आपण सहिष्णु असल्याचे प्रशस्तीपत्र मिळणार नाही. 

मराठी भाषा अभ्यास केंद्र याबाबत चांगले काम करत आहे पण सरकारला मराठीला उत्तेजन द्यायचेच नाही असे दिसते. मुख्यमंत्रीही आपली अनेक निवेदने हिंदीत का करत असतात हे कळत नाही. यातून एक संदेश नक्की जातो. दोन मराठी लोकही हिंदी बोलताना पाहणे ही केवळ एक शिक्षा आहे.

उठ दुपारी, घे सुपारी? 😁😶‍🌫️

असे धागे वाचले की काही प्रश्न पडतात.

कित्येक लोक आयटी किंवा तत्सम क्षेत्रात काम करत असताना नोकऱ्या बदलतात आणि चेन्नई, हैद्राबाद, बंगलोर, कलकत्ता, दिल्ली अशा ठिकठिकाणी बदल्या स्वीकारतात. यांना सी, मग सी प्लस प्लस, मग सी शार्प वगैरे भाषा, त्या जोडीला येणारे तंत्रज्ञानातले नवीन प्रवाह हे सारे आत्मसात करणे भाग असते. त्यात भर म्हणून प्रादेशिक भाषा शिकणे सोपे आहे का? त्यातल्या त्यात लिपी वेगळी असेल, तर ती भाषा शिकणे अत्यंत जिकीरीचे ठरू शकते.

समजा एखाद्या मराठी युवकाने पाच वर्षाच्या कालावधीत तीन टिकाणी (चेन्नई, हैद्राबाद आणि बंगलोर) नोकरी केली, आणि अनुक्रमे तमिळ, तेलगू आणि कन्नड शिकण्यात तो कमी पडला, तर प्रत्येक ठिकाणी त्याने मार खायचा का? 

भाषिक अस्मितेतून मारहाण करणे योग्य असेल, तर अन्य प्रांतियांना तो नैतिक अधिकार आपोआप मिळतो आणि त्यांनी तो बजावला तर अन्य प्रांतातल्या मराठी समाजाला त्याची झळ पोचू शकते ही बाजू अवश्य लक्षात घ्यायला हवी. माझ्या माहितीत दक्षिण भारतात वर्षानुवर्षे काम केलेले आणि हिंदीतून संवाद साधणारे/ स्थानिक भाषा न शिकलेले कित्येक आयटी व्यावसायिक आहेत. सुदैवाने कुणाला मारहाण झाल्याचे कानावर आलेले नाही. असो. 

मराठीच मराठीचे मारेकरी

एके काळी "ज्ञानेश्वरे रचिला पाया तुका झालासे कळस" म्हणून मराठी लोक मराठी भाषेचे भव्य वैभव व्यक्त करत असत. समर्थांचे दासबोध, मोरोपंतांच्या आर्या, अत्रेंची भाषणें, सावकारांची काव्यें इत्यादी मराठी भाषेची भूषणे होती.

आज काल रिक्षावाल्याने मराठी बोलावे, चहा च्या दुकानावरील मराठी बोर्ड चा फॉन्ट काय असावा ह्यावर मराठी भाषिकांचे भाषा प्रेम आणि गर्व व्यक्त होतो हे पाहून वाईट वाटते. मराठी माणसाचे प्रतिनिधी म्हणूनं मराठी चॅनेल वर ज्या व्यक्ती विविध राजकीय पक्षांकडून येतात त्यांनाच मराठी भाषा येत नाही. मराठी वृत्तनिवेदक सुद्धा बोलताना तत पप करतात, अशुद्ध मराठी बोलतात. बापटांच्या निमित्ताने मराठी चॅनल पाहणे झाले तिथे एक हिंदुत्ववादी पक्षाचा प्रतिनिधी पुण्याची थोर परंपरा वगैरे वर काढताना "आम्ही DJ चा इस्तेमाल करणार नाही" म्हणाला. दुसऱ्या तथाकथित हिंदुत्ववादी आणि हल्ली सेकुलर झाल्येल्या पक्षाचा प्रतिनिधी तर काय ती अत्यंत ग्राम्य मराठी भाषा बोलत होता ते सुद्धा समजत नव्हते. त्याच्या एकूण संभाषणात कुठेही फुल्स्टोप काय, कॉमा काय काहीच नव्हते. मराठी भाषेला अनेक बोली असल्याने माझा ग्राम्य भाषेला विरोध नाही पण माध्यमात चर्चा करताना किमान इतरांना समजेल अशी तरी स्पष्ट मराठी भाषा बोलता आली पाहिजे. आणि ह्या व्यक्ती काही मुंबईत आलेल्या यादव किंवा मिश्रा नव्हत्या तर पाटील, कांबळे, जोशी इत्यादी होत्या.

जोशी नावाचा वार्ताहर News १८ साठी  बोलताना "पुण्यामंध DJ बंद करावा अशी मागणी होत आहे ... "  म्हणाला. शुद्ध शब्द आहे "पुण्यात" हे बोलायला सुद्धा सोपे आणि उच्चारायला सुद्धा सोपे. ABP माझा चा वार्ताहर अनेकदा "काळाच्या अणुरूप" म्हणत होता. परवानगीला "परवाणगि" म्हणत होता.

धीरज घाटे हे (कदाचित गणपती मंडळांचे कोणीतरी) - पथकला पतक म्हणत होते.

सुनील माळी नावाचे संपादक त्या वादांत आले. ह्यांची बोलताना इतकी भंबेरी उडाली कि जणू काही हा मराठी माणूसच नाही असे वाटेल. ते ३० सेकंड एकही फुल्स्टोप न घेता बोलले पण मूळ प्रश्नाला उत्तर नाही दिले. आपल्या समोरील वार्ताहराला "अरे तुरे" करून बोलले. वैयक्तिक चा उच्चार वयक्तिक म्हणून करत होते.

बहुतेक मराठी लोकांना हल्ली ती आणि ति ह्यांतील फरक कळत नाही असे सुद्धा वाटते. मातृ ला मात्र म्हणतात. पुण्याला पुन म्हणतात. 

आज की उद्या पासून हिंदी पंधरवडा नावाचा मूर्ख कार्यक्रम सुरू होणार आहे, ह्यात हिंदी ही राष्ट्रभाषा आहे असा खोटा प्रचार सरकारी खर्चाने सरकारी कार्यालयातून केला जाणार आहे, जागरूक लोकांनी असा प्रचार करणाऱ्या बँक्स, सरकारी खाती, ह्यांना जाब विचारणे गरजेचे आहे.

ग्रामीण महाराष्ट्र मराठी जपून आहे, पुण्य मुंबईतील मराठी जणच हिंदाळलेली आहे. ह्यानाच हिंदीचा पुळका जास्त असतो. 

हे असले लोक असताना मराठी भाषेला इतर बाहेरच्या शत्रूंची गरजच नाही. आणि यातल्या बऱ्याच लोकांची उदारता, पुरोगामित्त्व आणि सहिष्णुता फक्त उत्तर भारतीय आणि हिंदी पुरतीच मर्यादित असते... का ते सांगायला नकोच