अमेरिका ५ - व्हिजिट Nvidia

ह्या उद्योगांमध्ये मराठी लोक शक्यतो पडत नाहीत. गेल्या १५ वर्षात मी एकही मराठी माणूस अमेरिकेत असली कामे करताना पाहिलेला नाही. पंजाबी हिंदू, शीख, गुजराती पटेल इत्यादी मात्र पुष्कळ आहेत. पाकिस्तानी माणसे आहेत, त्यातल्या काहींशी पुष्कळ बोलणे झाले आहे. थोडक्यात सांगायचे तर काम कष्टाचे असते, परंतु विजेवर चालणारी साधने, यंत्रे असतात, त्यामुळे भारतात असते तशी ढोर मेहनत करावी लागत नाही. आपल्याकडे ज्या कामाला १५-२० लोक ठेवतात त्यासाठी इकडे १-२ लोक पुरतात, कारण मदतीला असलेली यंत्रे. शहरात घरे महाग पडतात, त्यामुळे कष्टकरी लोक रोज तीन-चार तास दुरून गाडी चालवत येतात. अधिकृत कामगारांचे शोषण वगैरे होत नाही. मेक्सिकोतून आलेल्या अनधिकृत कामगारांची मात्र एक वेगळीच भीषण दुनिया आहे, ती फार वाईट आहे, त्याबद्दल पुन्हा केंव्हातरी.

एखाद्या साफसफाई वाल्या मुला /मुलीचे, हॉटेलात वेटर म्हणुन काम करणार्‍यांच्या पालकांचे , टॅक्सी / ट्रक चालविणार्‍या मुलांच्या पालकांचे मनोगत
बहुतेक परदेशात ( पाश्चिमात्य ) शिकायला आलेलया भारतीय मुलांना किंवा कॅनडा ऑस्ट्रेल्या न्यू झीलंड सारखया देशात जिथे नोकरी नसताना पण कायम राहण्याचा परवाना मिळतो ( स्किल मायग्रेशन ) तिथे सुरवातीला आपले शिक्षण आणि अनुभवाशी निगडातील नसलेले काम करावि लागतात, उपहारगृहात भांडी घासण्यापासून ते माल मध्ये सफाई कामगार म्हणून ... कधी कधी त्यात माणूस अडकूनही पडतो... पण फार थोडे... आणि मराठी भागातील माणूस त्यामामाने सरासरी चांगलं शिकलेलला असल्यामुळे असे कमी दिसतील त्यामानाने "कूछ भी करके लेकिन हमे उथें जाना हि है " ( पंजाबी उच्चार ) आणि इतर प्रातांतील लोक दिसतात आणि असे होऊ शकते ... अर्थात असे असले तरी हि लोक कष्ट मात्र भरपूर करतात आणि पुढे जातात
ऑस्ट्रेल्यात शिक्षण हा "धंदा "जेव्हा वाढलला तेवहा वाटेल त्या टिनपाट ४ खोल्यातील "कॉलेज" मधील कोर्स करणाऱ्यांना व्हिसा मिळू लागला किंवा न्यू झीलंड मध्ये पण, तेव्हा अश्या लोकांचे प्रमाण वाढले
पण कष्टाला मान असल्यामुळे पुढे हा फरक आर्थिक दृष्टया दिसत नाही
गावखाते टाईप (लघूउद्योग) उद्योगांची ऑफीसे / कार्यशाळांची काय परिस्थिती असते याचा कुणाला अनुभव आहे काय ?
होय आहे .. लेखिकेने जे वर्णन केले आहे ते एका अंतर्राष्ट्रीय उद्योगाचे आहे
छोट्या उद्योगात, चहा कोफी देणे येथे असते पण जास्तीत जास्त बिस्कीट आणि ख्रिसमस ला एखादी मेजवानी मालकांतर्फे .. + अर्थात सर्वसाधारण स्वच्छता इत्यादी अस्ते ...बाकी फार काही विशेष नाही .. आणि अर्थात त्या त्या उद्योगवार अवलंबून आहे थोडे, कारखाने उत्पादन अश्या उद्योगात एवढे "पॉश "नसते ...
थोडयाफार फरकाने उत्तर अमेरिकेत हे असेच असावे . जर्मनीत पण साधारण असेच दिसले

आपण म्हणता अगदी तसं नाही पण रमेश मंत्र्यांचे चिरंजीव राजेंद्र मंत्री यांचे 'अमेरिका! अमेरिका!' हे प्रवासवर्णन नेहमीपेक्षा वेगळं आहे. यात प्रामुख्याने बुद्धी, कष्ट, शिक्षण, चटपटीतपणा, तडफ यांचा अभाव असलेल्या आणि त्यामुळेच बेताच्या परिस्थितीत राहणाऱ्या अमेरिकी लोकांचं वर्णन आहे.
पॉल थऱ्यू (Paul Theroux) चं Deep South हे प्रामुख्याने अमेरिकेच्या दक्षिण भागातल्या काळ्या (आणि अर्थातच) बेताच्या परिस्थितीत राहणाऱ्या, त्यांचे प्रश्न, अडचणी यांच्या कहाण्या असलेलं पुस्तक आहे.
अजून एक पुस्तक आहे, मला नाव आठवत नाही, त्यात एक एमई झालेला सिव्हिल इंजिनिअर आपली पत्नी, पंधरासोळा वर्षांचा मुलगा, असं कुटुंब घेऊन अमेरिकेला जातो, तिथं आपण जेमतेम साक्षर आहोत असं भासवत अंगमेहनतीच्या नोकऱ्या करतो. मुलगाही मॅकडी इ. ठिकाणी काम करतो. अशी सुरुवात करत मग त्या माणसाला पुढे आपल्या क्षेत्रात शिक्षणाच्या योग्यतेनुसार नोकऱ्या मिळतात असे साधारण कथानक आहे. जरी ते पुस्तक कादंबरी म्हणून प्रसिद्ध झाले आहे तरी एकंदरीत अनुभवांची सत्यता पाहता ते खरेखुरे अनुभवकथनच मला वाटते. बहुतेक भागवत नावाचे लेखक असावेत.

माहितीपूर्ण. पेक माहिती नव्हतं. च्यायला, आपल्याकडे हे कधी सर्वसामान्य होईल देवास ठाऊक. आपण नुस्तं रस्त्यावर बोलत राहिलो तरी लोक टकाटका बघत राहतात. काम धंदे सोडून सर्व फोकस आपल्यावर. सुधरा रे...!
होईल ! वेळ जाऊ द्यावा लागेल. महत्त्वाचे म्हणजे असे करणार्‍यांची क्वांटिटी वाढली म्हणजे नजर मरत जाईल. काल परवाच म. प्र. मधील एका ज्युनियर नेवी कॅडेट म्हणत होता की "यार आपके मुंबई मे लडकिया एक तो टांगे दिखाती है या तो कमर" हमारे यहा ऐसा नही होता. मनात म्हणालो याने तर अजून मुंबई पाहिलीच नाही. असो.

उगाचच "तुमचा काय जीव ? यांचा काय जीवलीया ?" हे चक्रधर स्वामींचे वचन आठवले.