सांजाव

आज 'सांजाव' चा उत्सव गोव्यात साजरा होतोय. एक वेगळाच खास गोवन ख्रिस्ती उत्सव. 'सेंट जॉन' चा अपभ्रंश सांजाव. घरोघर सांजाव सांजाव ओरडत पैसे/दारू मागायची, डोक्यावर पावसाळी वनस्पतींचे मुकुट घालून माडाचे 'पिराडे' (झावळीला माडाशी जोडणारा भाग) ठोकत फिरायचं, आणि शेवटी विहिरीत, तळ्यात नाहीतर चिखलात उड्या घेऊन मनसोक्त भिजून/बरबटून. घ्यायचं. असा हा पावसाळी उत्सव. आमच्या घरी एकदाच एक माणूस सांजाव ओरडत आला होता. खास गोवन काळी तुकतुकीत त्वचा, डोक्यावर चक्क काटेरी शतावरी गुंडाळलेली, असं ते ध्यान आलं. मुळात तर्र होऊन आला होता. पिराडा ठोकत ठोकत त्याने गाणी म्हटली, पैसे घेऊन निघून गेला. त्यानंतर त्या मधेच उगवणाऱ्या माणसाचं नावच सांजाव पडून गेलं. कायम नशेत यायचा. काही काम आहे का म्हणायचा. पावसाळ्यातली काहीबाही कामं असायचीच, तो निमूटपणे करायचा. पैसे घेऊन निघून जायचा. पैसे घेऊन हा दारूवर उधळणार म्हणून आई वैतागायची. त्याला खायला द्यायची. आमचं ब्राह्मणी जेवण त्याला जात नसेल, पण खायचा बापडा. बाकी तो फुल करमणूक वाटायचा मला. त्या सांजावच्या दिवशी त्याने गाणी म्हटलेली असल्याने तीच प्रतिमा डोळ्यात बसली होती. एकदा असाच आला, आणि चहा पीत गप्पा ठोकत बसला होता. मला बघून बाबांना म्हणाला, 'येदेच आशिल्ले म्हजे चली, देवान व्हेले, बायल व्हेली'(एवढीच होती माझी मुलगी, देवाने नेली. बायकोलाही नेलं). पुढे काही दिवस सांजाव आला. आणि नंतर कधीच दिसला नाही. दारू पिऊन पिऊन गेला असेल बिचारा. पण त्याचं ते वाक्य मला अजून आठवतं. कायम दारूच्या नशेत असणारा सांजाव आठवतो. आता कळतं दारूच्या नशेत का असायचा.. आज सांजावचा उत्सव आहे. फेसबुकवर फोटो बघून आमचा सांजाव आठवला, आणि त्याचं ते वाक्य-देवान व्हेले..