धडा पहिला.

या असल्या प्रश्नांना उत्तरे द्यायची नाहीत किंवा आणखी प्रश्नांना तयार रहायचं हे दोनच पर्याय तुमच्यासमोर असतात. हा पहिला धडा चांगला गिरवा!

"व्हिस्पर म्हणजे मोठ्या माणसांच्या हगीज" ही व्याख्या बर्‍याच वर्षांपूर्वी ऐकलेली आहे! त्यामुळे "ऑल द बेस्ट" एवढंच म्हणते!

कठिण आहे.

बाप रे बाप फारच कठीण काम आहे , खरच इतक्या लहान मुलांवर चहुकडून भडिमार होतोय की बरेचसे प्रश्न चार-पाच वर्ष अगोदरच विचारायला सुरवात होणार अस दिसताय... बराय लिहीत राहा

सोपे आहे.
सगळ्यात पहिले, लाजू नका. दुसरे, ज्ञान मिळवा. तिसरे, सत्य बोला. सरळ, सभ्य भाषेत. समजते ते मुलांना. तुम्ही कोंबडे झाकलेत तरी टीव्ही आहे, मित्र/मैत्रिणी आहेत, इंटरनेट आहे..

दुसरे, कन्येचे वय किती ते सांगा, पुढील सल्ला टंकतो.

(एकुलत्या कन्येचा बाप, अन डॉ. म्हणून अनुभवी,) आनंदी गोपाळ

धडा पहिला गिरवीन...... ;)
तुझ्या मुलीबद्दल काही लिहिलस की तिला भेटावसं वाटतं हे खरं. :)
मागल्या वर्षी झालेल्या भारतवारीत तिकडच्या डॉ. नी मी माझ्या मुलाला सांगायच्या त्या गोष्टी सांगितल्या का? असा सवाल केला. "अहो, अजून लहान आहे तो!" त्यावर काहीतरीच काय? माझी मुलगी सात वर्षांची आहे आणि तिला सगळं सांगावच लागलं म्हणाल्या.
आजकाल हे प्रश्न लवकर उभे ठाकतात आणि खरं ते सांगणं सोपं.
काही दिवसांपूर्वी माझ्या मुलानं एक हिंदी गाणं पाहिलं. त्यातले हिरो हिरवीन जे काय करतात ते पाहून मला विचारलं, " यांचं अफेअर आपल्याला कळलय पण ते त्यांच्या घरी कळलय का?" माझी हसून पुरेवाट झाली.

या विषयावर एक पुस्तक (मारियो मिरांडा यांची चित्रे असलेले) बघण्यात आले होते, (बहुधा तुमची मुले आणि तुम्ही असे काहीतरी नाव होते) ते एका इंग्लिश पुस्तकाचे मराठी रुपांतर होते. मुलांची जिज्ञासा मारू नये वगैरे.... त्यात या प्रश्नाचे काय उत्तर द्यावे हे सांगितले होते (अरे, सोपे आहे, बाबांनी आपले शिश्न... वगैरे वाचून कपाळावर हात मारून घेतला होता...)
असो. त्या प्रसंगासाठी शुभेच्छा. झाडाला जशी आपोआप फुले, फळे येतात (ती त्यात घालावी लागत नाहीत), तसे होते... वगैरे प्रयत्न करून बघा.

गणपा, उगाच लपवालपवी वा उत्तरे टाळणे हे करण्यापेक्षा साध्या, सोप्या आणि तिच्या वयाला झेपेल अशा भाषेत आणि तितकी माहिती दिलेली उत्तम.

वर्गात किती जागा आहेत? अजून अ‍ॅडमिशन ओपन आहे की झाली क्लोज? :ड

आमच्या कडेही आज ना उद्या हे बॉम्ब पडणारच आहेत. त्यामुळे तुमचे 'लेसन्स लर्न्ड' इथेही पास करा!

तुम्ही दोघांनीही विषय टाळून वेळ मारून नेली नाही किंवा आपल्या 'गप्प बस' ह्या परंपरेचा आधार घेतला नाही म्हणून :)
आमच्याकडेही आज ना उद्या ही वेळ येणार आहेच!

आमच्या लेकीने ५ वर्षाची असल्यापासुनच बाळ कुठुन येतं वगैरे विचारायला सुरुवात केली होती. शाळेत बाईंना विचार, मोठी झालीस की सांगेन, सायंसच्या पुस्तकात लिहिलेलं असतं आपण पुस्तक आणु यापैकी कशालाही दाद दिली नाही.

मग बाळ आईच्या पोटात असतं सांगितल्यावर बाहेर कसं येतं हा प्रश्न. मग मी " पोटातुन बाहेर येतं" असं सांगितल्यावर "पोट फाडुन येतं का ? " मी " हो". माझं सिझेरीअन झाल्याने मी खोटं बोलले नाही हे समाधान.

हे सांगितल्यापासुन मात्र " मला मुलगा व्हायचंय " असं सुरु झालं . का विचारलं तर " मी आई झाल्यावर बाळ माझं पोट फाडेल, आणि मला ते नकोय" हे उत्तर. आता काय बोलणार?

शेजारचा ३ वर्षांचा मुलगा ८ महीन्यांच्या प्रेग्नंट स्त्री कडे बोट दाखऊन त्याच्या आईला म्हणतो, "आई, बघ त्या आंटीचे पोट केवढे मोठे झाले आहे". ती आंटी आता त्या मुला़कडे आणी त्याचा आईकडे पाहु लागते.

मुलाची आई त्याला समजावते, "अरे, त्या आंटीच्या पोटात बाळ आहे ना, म्हणुन ते मोठे झाले आहे".

दुसर्‍या क्षणाला मुलाचा अत्यंत आश्चर्याने पुढचा प्रश्ण "आंटीने बाळाला खल्ले ?"

बाळाची आई आणी ती आंटी दोघीही सपाट...

बाबा, कौन्सेलिंग म्हणजे काय?'

कौन्सेलिंग म्हणजे समुपदेशन! - असे उत्तर देयचे... पुढचे प्रश्न, "yeh... whatever ! " असे म्हणत, आपोआप थांबले असते. ;)

असो. उत्तरे कशी देयची हे काळवेळ (आणि वय) बघून ठरवावे लागते. पण "गप्प बस" अथवा काहीतरी भलतेच मनात बसेल अशा प्रकारची देऊ नये इतकेच म्हणेन.

एवढ्या लहान वयात 'ह्या' माहितीची खरंच मुलांना गरज असते का?

जेंव्हा अशा गोष्टींची गरज उत्पन्न होते तेंव्हा कळतेच कळते. पूर्वीच्या काळी इतक्या लहान वयात काही माहिती नसताना सुद्धा मुलं मुली लग्नाच्या वयाची झाली तेंव्हा त्यांना स्वतःच्या शरीराची आवश्यक ती माहिती मिळालीच होती. आणि लग्न झाल्या नंतर हनिमूनला का जायचं असा प्रश्न कोणालाही पडला नाही. जे हनिमुनला गेले त्यांनाही मुले झाली आणि जे गेले नाहीत ( घरीच हनिमून साजरा झाला) त्यांनाही मुले झाली.

पूर्वीच्या काळी अशी माहिती लहान वयात पुरविली जायची नाही त्याने काय नुकसान झाले आणि आता आपण मुलांची जिज्ञासा पूर्ण करून त्यांच्या नकळत्या वयात ही माहिती देऊन नक्की काय साध्य करतो आहोत असा मला प्रश्न पडतो.

मेक्सीको मध्ये काहि शालेय पुस्तकात प्राण्यांच्या जनन पद्धतींची ( अंडज, सस्तन वगैरे...) माहिती छान कार्टुन वगैरे मार्फत दिलेली बघितली आहे. मनुष्य मात्रांची प्रोसेस समजवुन सांगण्याआधी चांगली भुमीका बांधली जाते अशाने...

अर्धवटराव

वयात येण्यार्‍या मुलीला आई म्हणते, "स्विटी, आय थींक वी नीड टु टॉक... इट्स टाईम टु डिस्कस अबाऊट सेक्स".. मुलीचं उत्तत "शुअर मॉम... फील फ्री टु आस्क मी एनि डाऊट्"

अर्धवटराव

:-)

लहानपणी आमचे काही सिनिअर मित्र "कुत्र्या़कडे" निर्खून पाहयला सांगत. " नाहीतर तुमचा निर्वंश होईल असे म्हणत. बरेच दिवस बेंबीतून बाळ बाहेर येते असा माझा समज होता. मग मला बेम्बी कशासाठी असाही प्रश्न पडत असे. पुढे सातवीच्या वर्गात " या" विषयावर एक पानाचा धडा होता. पण त्या धड्याची पाळी ( त्यात पाळीचा उल्ल्लेख होता ) आल्यावर देशमुख गुरुजींची तटापलिकडे घोडा फेकला. पुढे " मै अभी बच्चा नही हूं " चे ज्ञान झाले. विशी ओलांडली. youth times नावाच्या मॅग मधून our bodies ourselves या मथळ्याखाली डॉ. मीनाक्षी राव यांचे लेख येत. व डेबोनेर मधे डॉ प्रकाश कोठारी मदतीला होतेच . यामुळे काही संकल्पना क्लिअर होत गेल्या. आजही अनेकाना क्लोनिंग व इन विट्रो फर्टीलायशेशन मधील फरक कळत नाही. माणसा मधे स्त्री पुरूष असे दोनच प्रकार नसून अनेक आहेत हे आता देखील काहीना माहीत नाही.न्यून गंड ,भय, विनाकारण संकोच हे आजही यातील शत्रू अस्तित्वात आहेत. खाण्यापिण्या सारखेच लिंगजीवन हे एक आहे .त्यात वाईट हिडीस मानायचे काही कारण नाही. हे मला तरी वर नमूद केलेल्या लेखकांकडून कळले.
यावेळी पालक म्हणून मला अशा प्रश्नांची उत्तरे द्यायची वेळ आली. त्यावेळी मी कोणतेही उत्तर टाळले नाही.त्यासाठी थोडीफार शाब्दिक कसरत करावी लागली हे मात्र खरे !

टीव्ही आणि सिनेमे कुठल्या वयाच्या मुलांबरोबर कुठले बघायचे हे ज्या पालकांना समजत नाही त्यांनाच असल्या प्रश्नांना नको त्या वयात (मुलांच्या) सामोरे जावे लागते (हे प्रतिसादांवरून पण लक्षात येतंय).. असो ज्याचा त्याचा प्रश्न.

आमच्या लहान पणी असे कुतूहलपूर्ण प्रश्न विचारल्यावर आईचे समंजस उत्तर असे "बाळ काही गोष्टी मोठा झाल्यावर आपोआप कळतात". मला वाटायचे आपोआप कशा कळणार? पण त्या कळल्यावर 'आपोआप'चा अर्थ कळला.
बाकी माध्यमे वगैरे तेव्हाही होतीच फक्त आता इतका भडीमार नव्हता. परंतु आताइतके सेक्सचे उदात्तीकरण देखील नव्हते. "आता तू मोठा झाला आहेस मुलींच्या अंगचटीला जायचे नाहीस. भांडणे वगैरे काय ती तोंडाने बोलून दुरुन करायची" अशीही समज मिळाल्याचे आठवते आहे .

मला वाटतं ,तीला जे आहे ते सगळं विस्त्रुत रीत्या सांगावं .

माझ्या लहानपणी मीही आईला विचारलं होतं " एवढं मोठं बाळ आईच्या पोटात जातच कसं ?"

त्यावर आईने उत्तर दीलं होतं ," देवबाप्पा ठेवतो पोटात बाळ ,आणि योग्यवेळ आली की डॉक्टर बाहेर काढतो .
आईचं सीझेरीअन असल्यामुळे डॉक्टर पोटाचं ऑपरेशन करुन बाळ बाहेर काढतात असं उत्तर मीळालं होतं मला .
पण मी आत्ता असं म्हणेन ,की जर तीचे सहा वर्ष पूर्ण असतील तर तीला रोजच्या काही संबंधीत चर्चेतुन स्त्रीच्या शरीराबाबत पूर्ण माहिती द्यायला काय हरकत आहे?.
मासिक पाळी बद्दल आई आधीच का नाहि सांगत? किती प्रॉब्लेम होतो जेव्हा अचानक ह्या गोष्टी समोर येतात तेव्हा .
महत्वाचं म्हणजे .आईने मुलीला सर्वप्रथम ' स्त्री ' च्या शरीराबाबत ,तीच्यात होणार्‍या बदला बाबत पूरेपूर माहिती द्यायला हवी तेही शास्त्र्शुद्ध पद्धतीने .
स्त्री च्या शरीरात होणारे बदल हे तीच्यासाठी किती महत्वाचे आहेत हे तिला समजेल अश्या भाषेत सांगण महत्वाचं आहे .
थोडक्यात , बाळ बाहेर कुठुन येतं ? ह्या प्रश्नासाठी तुम्ही जीवशास्त्राच्या पूस्तकातल्या डायेग्राम चा उपयोग करा .
शरीरात एक जीव निर्मान होतो ,तो कुठे असतो ,कसा सर्व्हायव्ह करतो ...मग तो हळु हळु मोठा होतो ,जसे तु दर वर्शी
वाढदीवसाला इन्चाने वाढते तसं बाळ दर महिन्याला वाढतं .जेव्हा आईच्या पोटातल्या पिशवीत ते मावेनासं होतं ते बाहेर
यायला बघतं .आईच्या पोटातल्या पिशवीचं तोंड कुठे असतं हे तिला त्या डायेग्राममधुन स्पष्ट करता येईल .
अर्थात ह्यासाठी तिच्या आईचं बौद्धिक बळ पणाला लागेल ह्यात वाद नाहि ..पण त्यामुळे आई लेकीत ' मैत्रीनीचं ' नातं घट्ट होइल .
माझ्या आईने माझ्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं मी सहवीत असताना दीली होती . तेव्हा मी १० ते ११ वर्षांची असेन ..
पण त्यानंतर नातं इतकं घट्ट झालं की कुठल्या मुलाने प्रपोझ केलं, कोण आवडतो ,का आवडतो ? ह्या असल्या गोष्टीही मी तिच्यापासुन कधीच लपवल्या नाहित .

माझी आई जगातली सगळ्यात बेस्ट आई आहे ,आई पेक्षाही एका मैत्रीनीच नातं तीने छान निभावलं आहे.
एक अशी मैत्रीन ,जीच्यापासुन आयुष्यातल्या छोट्यमोठ्या घटनाही कधीच लपून राहील्या नाहित
माझी जीवलग मैत्रीन ..माझी आई .

:)

देव पोटात बाळ ठेवतो आणि पोटाचं ऑप्रेशन करुन बाळ बाहेर येतं असं म्हटल्याचं आठवतं.
पण, ऑप्रेशन म्हटल्यावर पोटातुन रक्त-बिक्त बाहेर येत असेल या उपप्रश्नाबरोबर बाळापेक्षा रक्ता-बिक्ताचं लेकीला टेन्शन आल्याचंही आठवतं.

च्यायला, या प्रसार माध्यमांनी आपली लैच गोची करुन ठेवली आहे,इतकं मात्र खरं आहे. आता ते किती योग्य आणि अयोग्य याचा लेखाजोगा मांडणंही अवघड आहे.

-दिलीप बिरुटे

संपादक कुठल्याही प्रश्नातून मार्ग काढतातच. ;)

आम्ही सुपात आहोत तर.

सांभाळा गणपाशेट.तुमचा अनुभव आमच्या कामास येईल. वाखु साठवत आहे.

आमच्या वेळेस 'वयात येताना' हे विठ्ठल प्रभूंचे पुस्तक वाचायला द्यायचे.
पण ते १३-१४व्या वर्षी.
माझी ही अशी परीक्षा माझ्या ५ वर्षाच्या भाचीनी मी कॉलेजात असताना घेतली होती.

ओव्हर फ्रॅन्कनेस !!

काही गोष्टी 'आपोआप ' कळण्यात ही गम्मत असते :)

( उगा कॅलरीज मोजुन जेवण्यात मजा नसते तशीच ;) ) *

श्रेयअव्हेर : पाषाणभेद

काकाश्रींशी सहमत !
निसर्ग हा सर्वात मोठा गुरु आहे,त्याची किमया घडताच योग्य ज्ञान मिळते.
लहानपणातील निरागस प्रश्नांना उगाच कुतुहल अजुन वाढवणारी उत्तरे देउ नयेत ! त्यांच्या विश्वात त्यांना रमुदे,उगाच आपण त्यांना मोठे करण्याची घाई करु नये ! जसे वय तसेच त्या वयाला साजेसे उत्तर.

अवांतर :--- प्राण्यांना सेक्स एज्युकेशन द्यायची गरज भासत नाही पण माणसाला वाटते, सांगा हुशार कोण ? ;)

खेड्यात लहानपण घेल्याने निसर्गाने लैगिक शिक्षण केले.
काही प्रसंग :
१.रानात चरायला घेवून गेलेली गाय विताना पहिली आणि मूल जन्माला कसे येते ते समजले.
२.बैल - गाय , बोकड - बकरी व कुत्रे ( भाद्रपद आलाच आहे ) यांचे मैथुन नेहमी पाहायला मिळे. त्यातून मूल पोटात कसे जाते ते ही समजले.
३. काही अवयव भेदक शिव्या ही उपयोगी आल्या!

निसर्ग राजा सांगतो ! सगळे सांगतो !!

सहज प्रेरणांना दाबायचे कसे हे समाजाकडून शिकावे >>

=)) =)) =))

चुकुन सहजराव एखाद्या/ च्या प्रेरणेला धरून दाबत आहेत असे चित्र समोर उभे राहिले =))