मला टोकाचा वा साधाही विरोध करायचा नाही. प्रत्येक गोष्टिला मर्यादा असावी. त्यात चिकित्सा देखिल येते. बालपणी कशाची चिकित्सा करावी याला अजूनच जास्त मर्यादा असाव्यात. कारण चिकित्सा कशी करायची याचं कोणतं फ्रेमवर्क त्या वयात नसतं म्हणून मुले कुठेही वाहवत जाऊ शकतात. पालक, शिक्षक, देश, धर्म यांची चिकित्सा करावी इतकी बुद्धी लहानपणी नसते. शिवाय यांची चिकित्सा केलीच तर कोणकोणत्या बाबींची करावी, काय अर्थ काढावा, कसे वागावे याची उत्तरे काहीही निघू शकतात. ================ मंत्र्यांना अभिप्रेत नसू शकतील असे बरेच उद्देश आणि परिणाम आपण आपल्या कवितेत घातले आहेत. त्याच्या विरुद्ध बाजूचे मी माझ्या पायरसीमधे घातले आहेत. अर्थात दोहोंचं संतुलन असावं हे स्पष्टच आहे. ================= जे लोक स्वतः अत्यंत उत्तम संस्कारात वाढतात त्यांना सार्वजनिक आत्मनिर्णयनाची रिस्क कळत नाही. त्याचे एक उदाहरण आपण असाव्यात. मात्र भारतातल्या सामान्य मुलाला मात्र पालक, गुरुजन, ईश्वरप्रणित मूल्ये आदर्श मानून मोठे होणे आवश्यक आहे. विवेक, संस्कार जास्त महत्त्वाचे. चिकित्सा म्हणजे चांगुलपण नव्हे. शिवाय आवश्यक देखिल नाही कंपल्सरिली. अगोदर चांगले व्हा, चिकित्सा कशी करायची, कशाची करायची ते शिका , मग करा. ==================== विद्यार्थ्यांचा मूळ कल बिघडण्याकडे असतो, आणि पालक, गुरु आणि समाजाच्या त्रिमितिय प्रेशरमधे ते जागेवर राहातात (किमान हळू बिघडतात) असं माझं व्यक्तिगत निरिक्षण आहे म्हणून प्रतिसाद लिहिला. ================================ अपवादात्मक ठिकाणी मुलांनी चिकित्साच काय, यांना सरळ धाब्यावर बसवावे. पण जनरल आव्हान काय असावं?