flying jewels अर्थात फुलपाखरं भाग १

नम्स्कार मंडळी, "ताजे होउन जा" या सदरात फुलांच्या फोटोचा आनंद घेतलात आता पाहुयात फुलपाखरं. सहसा दर रविवारी किंवा वेळ असेल तेंव्हा अजुनही सकाळी ६/६.३० वाजता भटकंती साठी घराबाहेर पडतो. साधारण २ वर्षापुर्वी ही भटकंती व्यायाम,निसर्गसान्नीध्य येवढ्या पुरतीच मर्यादीत होती.एके दिवशी गळ्यात कॅमेरा, पाठीवर सॅक घेतलेला माझा जुना शालेय मित्र "युवराज" येउरच्या जंगलात भेटला. अवांतर गप्पा आणि जुने किस्से चघळताना कळलेकी तो फुलपाखरांचे फोटो काढण्यासाठी वरचेवर येतो. कुतुहल म्हणुन त्या दिवशी मी पण त्याच्या बरोबर भटकलो.घरी परतत असताना त्याने सांगीतले की गेली १५/१७ वर्षं तो फुलपाखरांचा आभ्यास करतो आहे आणि त्यासाठी बरचसा भारत पालथा घातला आहे/ घालतो आहे. त्याने स्वतःचे yuwarajgurjar.com हे संकेतस्थळ सुद्धा चालु केलं आहे. फुलपाखरां विषयी मराठीतुन सर्वसमावेशक माहिती देणारं हे एकमेव संकेतस्थळ असावं. त्याने काढलेले फोटो पाहुन मनोमन मी त्याचा चाहता कम शिष्य जादा झालो आणि फोटोग्राफीचा नाद लागला. काही रत्न तुमच्या समोर उघड्तोय खरा पण त्याची नावे (वापरातील किं शास्त्रीय)अजुन मला माहीत नाहीत त्या बद्दल क्षमस्व. जभरातील फुलपाख्रारांच्या २८०००/३०००० जाती आत्ता पर्यंत माहीती झाल्या आहेत. आकारातील (मुलच्या हाताच्या करंगळीच्या नखा एवढ ते फुट भर मोठं) व रंगातील प्रचंड वैविध्यता पाहुन थक्क व्हायला होत. एवढासा जिव पण ब्रिडिंग सिजन मधे फजारो कि.मी. स्थलांतर करतो यावर विश्वासच बसत नाही. फुल पाखराचे जिवन चक्र म्हणजे अंडी, आळ्या(सुरवंट),कोश(प्युपा) आणि फुलपाखरु माझ्या कडे अद्याप अंडी व कोशाचे फोटो नाहीत.अंड्यातुन बाहेर पड्ल्यवर सुरवंटाच एकच काम जास्तीतजास्त खादाडी. मादी देखील हा विचार करुनच त्या त्या प्रकारच्या पानांवर अंडी घालत असते. वरील सुरवंट स्वताला कोशस्थ करतात आणि मग काटेरी सुरवंटाचे होते हे फुलपाखरु. अजुन पंख ओले कोवळे आहेत. काही तासातच पखांत भरीव पणा येतो आणि काटेरी वाल्याचा वाल्मिकी होतो. काही वयस्क फुलपाखरं बहुसंख्य फुलपाखरांचा पंखाच्या खालचा आणि वरचा भाग रंगाच्या बाबतीत वेगळा असतो. हे पंख अत्यंत नाजुक अश्या खवल्यांनी (स्केल्स) बनलेले असतात.आपण जर फुलपाखरु पकडल तर हे रंगीत खवले आपल्या बोटांना चिकटलेले दिसतील. हे निघालेले खवले परत तयार होत नाहीत. कायम स्वरुपी नुकसान सोसुन ते पंगु झालेल असत. खालुन बघीतल्यास.... तेच वरुन बघीतल्यास..... सुर्यस्नान (सन बास्किंग) करतो आहोत. वरील काही फोटोत पहात आहात कसं उन्हात पंख पसरुन कसं अंग शेकत बसल आहे ते? रात्र भर थंडी आणि पहाटेच दव पार गारठुन जातो हा छोटा जिव. म्हणुन मग उन्हात आपले पंख (सोलार पॅनल सारखे) पसरुन उष्णता शोषुन घ्यायची, पंख धडाला जिथे मिळतात तो आखडलेला स्नायु चार्ज करायचा आणि मग दिवसभर भटकायच. याला सुर्यस्नान म्हणता येइल. अजुन चार्ज नसल्याने फोटो काढण्याची हिच एक संधी असते.म्हणुनच सकाळी उन्ह वर यायच्या आत फोटो काढायला पोचाव लागत.एकदा का चार्ज झाले की मग सापडत नाहीत लवकर. हे सगळ कश्या साठी तर पोटासाठी ..... खुप झालं चरण थोडा आराम पाहीजे आता आम्हाला (प्लीज डोन्ट दिस्टर्ब नाउ.नाहीतर संपादकाना कळविण्यात येइल. उर्वरीत भाग खालिल ३ फोटो नंतर क्रमशः) कॅमेरा = निकोन डि९० लेन्स = निकोन डिएक्स १८-५५