आईन्स्टाईनचा विशेष सापेक्षतावाद आणि व्यापक सापेक्षतावाद - ३ - कोपर्निकस ते न्यूटन
लेख २ - http://misalpav.com/node/7533
निकोलास कोपर्निकस (निक्लास कोपर्निग) १४७३ मधे पोलंड मधे जन्मला. त्याचा पिढीजात धंदा 'तांबे विकणे' हा होता. तांबे -> कॉपर ->कोपर्निकस असे नाव पडले असावे. घरचे वातावरण 'धंदो' असूनही कोपर्निकस ने चर्च आणि विज्ञान याना वाहून घ्यायचे ठरवले. त्याच्या आधी सगळ्या लहान-थोर विचारवंतानी पृथ्वी सपाट आहे असे जाहीर करून टाकले होते. कोपर्निकस ने 'टॉलेमी' चा 'या विश्वाच्या केंद्रस्थानी पृथ्वी आहे आणि सूर्यादि ग्रह - तारे तिच्या भोवती फिरत आहेत' हा विचार अमान्य केला. त्याने पहिले वहिले 'सूर्य' केंद्रस्थानी असलेले मॉडेल जगाला दिले. (भास्कराचार्यानी हे काम खूप आधी करून ठेवले होते पण 'टायमिंग' चुकले म्हणायला हवे कारण त्यावेळी परिस्थिती 'विज्ञानास' योग्य नव्हती जगात! असो)
विज्ञानाच्या दृष्टीने ही फारच मोठी घटना होती. फक्त चर्च वाल्यांचे जरा बिनसले होते कारण 'देवाची करनी न नारलात पानी' न ऐकता कोणीतरी विज्ञानाच्या आधारे त्याना आव्हान दिले होते. कोपर्निकस पासून केपलर, गॅलिलिओ पर्यंत बर्याच शास्त्रज्ञानी चर्च चा रोष ओढवत का होईना पण नव्-नवीन विचार मांडायला सुरुवात केली होती. न्यूटन चे जसे ३ नियम आपण शाळेत शिकलोय तसेच आणि तितकेच महत्वाचे ३ नियम केपलर ने दिले होते. गॅलिलिओ ने तर चक्क 'टेलिस्कोप' बनवून कोपर्निकस कसा बरोबर आणि चर्च कसे चूक हे 'पुराव्यानी शाबीत' करून दिले. अर्थात चर्च ने गॅलिलिओ ला फार छळले इतके की शेवटी त्याने स्वतःहून आपले बरेचसे संशोधन चुकीचे आहे हे मान्य केले.
१६ व्या शतकापासून ईंग्लंड देश बर्यापैकी नावारूपाला आला होता. सामजिक स्थैर्य होते. नव्-नवीन कल्पना उपजत होत्या. गॅलिलिओ १६४२ मधे मरण पावला आणि १६४३ मधे न्यूटन चा जन्म झाला. हा एक विक्षिप्त आणि अत्यंत गुंतागुंतीचे आयुष्य असलेला प्राणी होता. 'अल्केमी ' पासून 'येशू च्या वंशजांचा शोध घेणार्या संस्था चालविण्यापर्यंत' सगळ्या भानगडी केल्या. टांक्साळ चालवली, न्यायाधीशपदे भुषवली आणि रस्ते साफसफाई समित्या सुधा स्थापन केल्या.
सुदैवाने याहीपेक्षा मोठ्या भानगडी त्याने 'गणित' आणि 'विज्ञाना' मधे केल्या. केपलर चे नियम मूळ धरून गणिताच्या सहाय्याने ग्रह आणि त्यांची हालचाल यांबाबत जास्त अचूक भाष्य केले. साध्या गणिताने जमेना तर गणिताची एक नवीनच शाखा बनवली 'कॅल्क्युलस' .. त्यावरून ही पुढे 'लेबनिट्झ' बरोबर भांडण केले ते वेगळेच!
न्यूटनने गुरुत्त्वकर्षणाची संकल्पना दिलीच जगाला पण गणिताच्या आधारे प्रमेय साधून 'हे जग कसे चालतेय' हे दाखवून दिले. त्याने लिहिलेला ग्रंथ 'प्रिंसिपिया मॅथेमॅटिका' अजूनही विज्ञान जगतात सर्वोच्च आणि संपूर्ण मानला जातो. "वेळ आणि अवकाश या गोष्टी कधीही न बदलणार्या मानत न्यूटनने 'हालचालीचे' साधे सोपे पण अत्यंत उपयुक्त ३ नियम दिले. हे नियम वापरून अजूनही आपण आपल्या दिनक्रमात कितीतरी गोष्टी करतो. न्यूटन नंतर आता अजून विज्ञानात काही संशोधन करण्यासारखे शिल्लक नाही असे वाटत असताना आईन्स्टाईन ने १९०५ या जादुई वर्षात एका मागोमाग एक असे ५ पेपर लिहिले आणि जगाचे सगळे नियम उलत्-सुलट करून सोडले...
...'पिक्चर अभी बाकी था मेरे दोस्त!' :)
क्रमशः
-टायबेरीअस
याद्या
8087
प्रतिक्रिया
22
मिसळपाव
निकोलास कोपर्निकस
शिश्याने
In reply to निकोलास कोपर्निकस by अडाणि
__/^\__ प्रत्ये
In reply to शिश्याने by अवलिया
'न' चा महिमा...
In reply to शिश्याने by अवलिया
गॅलिलिओ ने
माहीती...
बाराला दहा कमी...
+१
In reply to बाराला दहा कमी... by श्रावण मोडक
+१
In reply to बाराला दहा कमी... by श्रावण मोडक
हेच म्हणते.
In reply to +१ by विसुनाना
असेच म्हणतो !
In reply to हेच म्हणते. by प्राजु
लिहा की
छान. नमनाला तीन पळ्या तेल
सहमत. गणित
In reply to छान. नमनाला तीन पळ्या तेल by धनंजय
++१
In reply to सहमत. गणित by नितिन थत्ते
क्षमस्व! - :)
लेखमाला
कोपर्निकस ते न्यूटन
एक प्रश्न!
कोपेर्निकसबद्दल अशी रम्यकथा माहीत नाही
In reply to एक प्रश्न! by टायबेरीअस
टायबेरिअस,
ग्रहांची वक्र गती