---- कृत्रिम बुद्धिमत्ता सध्या ChatGPT हे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (artificial intelligence) तंत्रज्ञान चर्चेत आहे. ते वापरून काय साध्य होऊ शकते, यावर दररोज नवीन कल्पना चर्चिल्या जात आहेत, विकसित केल्या जात आहेत. यातीलच एक कल्पना म्हणजे, भारतीय भाषांमध्ये शेती विषयावर चर्चा करणारा मदतनीस (voice assistant) ---- किसान जीपीटी मूळ भारतीय, शेतकरी कुटुंबात जन्मलेले, अमेरिकेत शिकलेले एक संगणक शास्त्रज्ञ (computer scientist) प्रतीक देसाई यांनी ChatGPT हे सर्वात आधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (artificial intelligence) तंत्रज्ञान वापरून, भारतातील नऊ भाषांमध्ये शेतीविषयक चर्चा करू शकेल, असा एक मदतनीस (voice assistant) तयार केला आहे. अगदी एखाद्या कृषी क्षेत्रातील अनुभवी तज्ञासोबत संवाद व्हावा, तो ही मातृभाषेत, अशा स्वरूपात ही सेवा उपलब्ध करून दिली आहे. खालील वेबसाईटवर मराठी भाषा निवडून, शेती संदर्भात प्रश्न विचारता येतील, चर्चा करता येईल: https://kissangpt.com/ याच विषयावरील हा लेख वाचनात आला: https://analyticsindiamag.com/kissangpt-brings-cutting-edge-ai-to-indias-agriculture-sector/ ---- प्रोजेक्ट भाषिनी खरं तर, किसान जीपीटी तंत्रज्ञान उपयोगात आणण्यासाठी, भाषेचा महत्वाचा अडसर होता. पण तो दूर झाला ते भारत सरकारच्या Digital India Corporation अंतर्गत जुलै २०२२ मधे सुरू झालेल्या प्रोजेक्ट भाषिनी मुळे: https://bhashini.gov.in/ UPI, CoWin, ONDC, यानंतरचा एक महत्वाकांक्षी, आणि कदाचित या सर्वांपेक्षा जास्त परिणामकारक असा हा प्रोजेक्ट असेल, जो देशातील ५०% पेक्षा जास्त लोकांपर्यंत ज्ञान/माहिती/तंत्रज्ञान पोहोचण्यासाठी असणारा भाषेचा अडसर कायमचा दूर करेल. ---- मिपासारख्या मराठी संकेतस्थळावर या विषयावर चर्चा झाली नाही, तर नवलच म्हणावं लागेल! ----