मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

sadism एक आदिम मानवी प्रवृत्ती.

मारवा · · काथ्याकूट
या शब्दाचा उगम मार्क्वीस द साद या १८ व्या शतकातील फ़्रेंच सरदार व लेखक याच्या नावावरुन झाला. याचा जन्म तेव्हाच्या एका प्रभावशाली उमराव कुटुंबात झाला. हा सुरुवातीपासुन इतरांना यातना देउन लैंगिक आनंद मिळविण्यात समाधान मानत असे. याला अनेकवेळा वेश्यांशी अत्यंत क्रुरतेने वागल्याच्या कारणासाठी तुरुंगात टाकण्यात आले. बॅस्टील च्या कुप्रसिद्ध तुरुंगात ही याला टाकण्यात आले होते. तेथे त्याने त्याची अनेक कुप्रसिद्ध पुस्तके लिहीली. त्यात जस्टाइन आणि १२० डेज ओफ़ सॅडोम या बहुचर्चित पुस्तकांचा समावेश आहे. यातील १२० डेज ऒफ़ सोडोम वर आधारीत असलेला सिनेमा सालो १२० डेज ओफ़ सोडोम या नावाने पिएर पाउलो पासोलीनी या दिग्दर्शकाने बनविला. हा अत्यंत उग्र असा सिनेमा आहे. हा सिनेमा अनेक देशांत अनेक वर्षांसाठी बॅन करण्यात आला होता. मात्र इंटरनेट ने आता हा सहज उपलब्ध झालेला आहे. (कृपया अतिसंवेदनशील व्यक्तींनी हा सिनेमा पाहण्याचे टाळावे यातील उग्रतेने/क्रौर्याने कदाचित काहींना त्रास होउ शकतो म्हणुन ही आग्रहाची नम्र विनंती) तर सॅडीझम या शब्दाचा ऒक्सफ़र्ड डिक्शनरी ने दिलेला अर्थ मला अतिशय अचुक वाटतो तो म्हणजे एन्जॊयमेंट ऒफ़ क्रुएल्टी टु ऒदर्स आणि दुसरा सेक्शुअल परव्हर्ज्न कॅरेक्टराइज्ड बाय धिस यात सॅडीझम च्या दोन्ही महत्वाच्या बाजु कव्हर होतात असे मला वाटते एक म्हणजे लैंगिक संबधातील क्रुरता व इतर प्रकारची (लैंगिक नसलेली क्रुरता). दुसरया अ-लैंगिक क्रुरते चा स्कोप फ़ार वाइड आहे. यावरुन च बनलेला शब्द आहे सॅडीस्ट म्हणजे अशी व्यक्ती जी निरनिराळ्या प्रकारचा क्रुर व्यव्हार इतरांशी करुन आणि त्यामुळे इतरांना होत असलेल्या यातनेने आनंदीत होते. सॅडीस्ट लोकांनी सामुदायिक रीत्या असा आनंद घेण्याची अनेक उदाहरणे अगदी प्राचीन काळापासुन आहेत. रोम मधील ग्लॅडीएटर च्या स्पर्धांमधुन असे हिंसेचे क्रुरतेचे व्यवस्थित आयोजन च करण्यात येत असे. यात होत असलेली क्रुरता पाहुन.. यातना पाहुन चेकाळणारे प्रेक्षक निश्चीतच सॅडीस्ट होते. कॅलिगुला चा काळ अशा अनेक उदाहरणांनी भरलेला आहे. मध्ययुगीन इस्लामी शासन काळात देण्यात येणारया अनेक प्रकारच्या शिक्षा ज्यात गुन्हेगाराला सरळ साधे मारुन टाकण्यापेक्षा हाल हाल करुन सार्वजनिक रीत्या मारणे यामध्ये तेथील लोकांची सॅडीस्टीक प्रवृत्ती दिसुन येते. उदा. एखाद्याला जमिनीत पुर्णपणे गाडुन केवळ मुंडके बाहेर ठेउन नंतर त्यावर जमलेल्या सर्व लोकांनी दगड मारुन त्याला ठार मारणे ही बहुप्रचलित शिक्षा. यात ही विशेष बाब म्हणजे शासकांना आम लोकांतील या सॅडीस्ट प्रवृत्तीची असलेली पुरेपुर जाण व त्यांना या प्रकारच्या शिक्षेत सहभागी करुन घेउन वा ग्लॅडीएटर सारख्या उदाहरणांत प्रेक्षक बनवुन घेणे, व अशा पद्धतीने या मुळ सॅडीझम च्या वृत्ती ला खतपाणी च घातले जात असे व एक प्रकारे एनकरेज केले जात असे. अर्थात यात ही सत्ताधारयांचे हितसंबंध गुंतलेले असत. ही केवळ प्रातिनीधीक उदाहरणे झाली. मानवी इतिहास अशा अनेक उदाहरणांनी खचाखच भरलेला आहे. सॅडीझम अगदी लहान मुलांमध्ये ही दिसुन येतो. एकत्र खेळतांना लहान मुल अनेकदा एकमेकाला पनीशमेंट्स देतांना दिसतात. अनेक लहान मुलामध्ये प्राण्यांना मारण्याची यातना देण्याची प्रवृत्ती दिसुन येते. एखाद्या मांजराला पकडुन पाण्यात टाकणे, इ. अनेक प्रकारे लहान मुल असा छळ अतिश्य निरागसपणे करतांना दिसतात. अनेक सीरीयल कीलर च्या हीस्ट्री त अनेकदा त्याच्या बालपणात या सॅडीस्ट वृत्ती ठळकपणे आढळुन आलेल्या आहेत. त्यात त्यांना तर नैतिक ते वगैरेचा ही फ़ारसा सेन्स ही डेव्हलप झालेला नसतो त्यामुळे तर त्यात त्यांना काहीही गैर वाटत नाही. एक गोष्ट तर माझ्या अनेकदा पाहण्यात आलेली आहे एखादी वेडी व्यक्ती असेल तर अशा भिकारी वेड्या व्यक्तीमागे साधारण टीन एजर वा लहान मुलांचा ग्रुप लागतो. आणि ते त्याच्या मागे जाउन जाउन त्याला दगड मारतील कींवा डिवचतील की मग जेणेकरुन तो वेडा संतापाने त्यांच्या मागे धावतो आणि मग या मुलांना अधिकच आनंद येतो. हा प्रकार ही मुल अगदी बोर होइपर्यंत अथवा कोणी मोठ्यांनी आडकाठी आणेपर्यंत करत असतात. मला खात्री आहे आपणापैकी अनेकांनी हा प्रकार भारतात तरी बघितलेला असावा. धार्मीक संदर्भात सॅडीझम अतिशय ग्लोरीफ़ाइड रीतीने व्यक्त होतो. अनेक धार्मीक साहीत्यात आलेले उदा. गरुड पुराण इ. आलेले नरक यातनांचे वर्णन. अमुक अमुक पाप केल्यास कढईत टाकण्यापासुन च्या व्हरायटी शिक्षा अगदी बारीक सारीक वर्णन देउन केलेल्या आहेत. या वर्णनांतुन सॅडीस्टीक प्रवृत्ती ठळकपणे दिसुन येते. महाभारतातले अनेक प्रसंग बघावेत. सर्वच धर्मांच्या साहीत्यात या सॅडीस्टीक वृत्तीने भरलेले अनेक कंटेट आढळतात. धार्मीक संदर्भात मात्र मॅसोचिझम अधिक आढळतो. मॅसोचिझम मध्ये व्यक्ती स्वत:ला यातना देण्यात आनंद मानते. याला अजुन एका रीतीने एक्स्प्लेन करता येते. मॅसोचिझम इज सॅडीझम टर्न्ड टुवर्ड सेल्फ़ फ़्रॉम ऒदर्स. हा मुबलक प्रमाणात सर्व धर्मात आढळतो. जैन धर्मात हा अनेकदा दिसुन येतो. या धर्मात एक विधी आहे. जो मी स्वत: बघितलेला आहे. जे संन्यासी असतात त्यांच्यासाठी एक केश लोचन विधी असतो. यामध्ये सर्व लोक ज्याचे केस वाढलेले आहेत अशा साधु/साध्वी भोवती जमतात मग त्या साध्वी चे केस हाताने ( कात्री/ब्लेड चा वापर न करता) एक एक करुन उपटले जातात. आणि याने होणारी वेदना त्या साध्वी ने चेहरयावर व्यक करणे अपेक्षीत नसते. आणि हा सोहळा सहसा सार्वजनिक रीत्या च अनेक प्रेक्षकांच्या साक्षीने केला जातो. व असे करणे ही गौरवाची आत्मसंयमाची त्यागाची बाब आहे असे अतिशय अभिमानाने मानले जाते. हे प्रातिनीधीक उदाहरण आहे अनेक धर्मात स्वत:ला यातना देण्याच्या अनेक परंपरा आढळुन येतात. स्वत:ला फ़टके मारणे, रक्त बंबाळ करणे इ. मात्र एरवी जो सॅडीझम वा मॅसोचिझम विकृती च्या व्याख्येत सरळ सरळ टाकला जातो. तो मात्र धार्मीक संदर्भात आला तर विकृती तर दुरच त्याला एखाद्या पवित्र भावनेने बघितले वा मानले जाते. या उलट लैंगिक संदर्भात मुळ संभोगा च्या वेळी ही सॅडीझम/मॅसोचिझम चा वापर दिसुन येतो. इंटरनेट वर तर या संदर्भात एक स्वतंत्र शाखाच आहे जीला बी.डी.एस.एम. असे म्हटले जाते.याला विरोधक विकृती तर समर्थक एक जीवनशैली म्हणुन संबोधतात. समर्थकांच्या मते दैंनदिन लैंगिक आयुष्यात येणारा कंटाळा घालविण्यासाठी आणि आपल्यातील आदिम प्रवृत्ती ना तॄप्त करण्यासाठी याचा सुरक्षीत एका मर्यादेत फ़ॅन्टसी म्हणुन वापर करण्यात काही गैर नाही. यासाठी विवीध साधने इत्यादींची नेट वर रेलचेल आहे. संभोगा दरम्यान एकमेकांना चावणे दंतक्षत करणे आदि मध्ये ही सुक्ष्म हिंसा दडलेली च असते. तीची डीग्री वाढवल्या वर मग तो ठळक असा सॅडीझम दिसु लागतो. या सर्वांमधील विरोधाभास म्हणजे धार्मिक पातळी वरचा प्रत्यक्ष सॅडीझम/मॅसोचिझम हा पवित्र आणि बेडरुम मधील बोरींग सेक्स लाइफ़ स्पाइस अप करण्यासाठी वापरलेला तसा निरुपद्रवी गमती जमतीचा सॅडीझम/मॅसोचिझम हा विकृत मानला जातो. तरुण मुलांमध्ये रॅगिंग संदर्भात सॅडीझम अत्यंत तीव्रतेने समोर येतो. रॅगिंग मध्ये अतिशय आक्रमक उघड्या नागड्या स्वरुपात सॅडीस्ट वृत्ती उफ़ाळुन आलेली दिसते. याचे प्रत्ययकारी चित्रण मागे महेश एलकुंचवारांच्या होळी नावाच्या नाटकात वाचले हते. परंतु होळी कीस झाडकी पत्ती असे भयानक रॅगिंग आज च्या तारखेला भारतात अनेक कॊलेजेस मध्ये होताना दिसते. यात विशेष बाब म्हणजे जी उच्च शिक्षण देणारी कॉलेजेस आहेत खासकरुन इंजिनीयरींग आणि मेडीकल मध्य याचे तुलनेने फ़ार जास्त प्रमाण दिसुन येते. म्हणजे जो सर्वात जास्त हुशार अभ्यासु असा एज्युकेटेड क्लास आहे त्यात सॅडीझम तर जास्त च दिसुन येतो. संस्कृतीने चढविलेली शिक्षण संस्काराची पुटे कीते तकलादु असतात ती आय आय टी च्या रॅगिंग च्या घटना बघितल्यावर कळुन येते. बर विशेष म्हणजे येथे आलेला क्लास हा जनरली सर्वच बाबतीत सहसा उच्च असतो आणि त्यातही परत शहरी भागातुन आलेल्यांकडुन ग्रामीण विद्यार्थ्यांची रॅगिंग अधिक तीव्रतेने होत असलेले हे दिसते. यात परेश रावल चा सिनेमा टेबल नं २३ आठवतो. सॅडीझम कधी कधी अतिशय सुक्ष्म अशा स्वरुपात समोर येतो. विजय तेंडुलकरांच नाटक बघा शांतता ! कोर्ट चालु आहे, यात बेणारे बाइना ज्या असामान्य पद्धतीने टॉर्चर केल जात तो समाजातल्या लोकांच्या मनातला अगदी गाभ्यातला सुक्ष्म सॅडीझम विजय तेंडुलकरांनी उलगडुन दाखविलेला आहे त्याला खरोखर तोड नाही. जे नाटक ते सर्व लोक मिळुन बेणारे बाई बरोबर खेळतात तो तर माणसाच्या या आदिम प्रवृत्तीचा घेतलेला अगदी खोल असा मागोवा आहे. अबु गरीब च्या तुरुंगात जगाने सॅडीझम चा सर्वोच्च अविष्कार बघितला. अमेरीकन सैनिकांनी जे अफ़गाणी कैद्यांवर अत्याचार केले त्यात विशेष म्हणजे काही अमेरीकन महिला सैनिकांचा देखील समावेश होता. या अमेरीकन महीला सैनिंकांनी अतिशय भीषण अशी सॅडीस्टीक प्रवृत्ती पुरुष सहकारयांच्या बरोबरीने दाखविली. विशेष म्हणजे हे स्त्री पुरुष ऑदरवाइज त्यांच्या कुटुंबात अगदी प्रेमळ वगैरे होते. त्यानंतर ज्या प्रचंड दांभिकतेने या अत्याचारांचे समर्थन केले ते काही काळापुर्वी रीलीज झालेल्या अबु गरीब पेपर्स मध्ये मुळातुन वाचण्यासारख आहे. युध्द कैद्यांवरील अत्याचाराने जागतिक इतिहासाची अनेक पाने भरलेली आहेत. नेमकी कुठली प्रेरणा असते सॅडीझम मागे ? एक माणुस स्वत:च्या हातात पॉवर आल्यानंतर दुसरया व्यक्तीला यातना देण्यात आनंद का मानतो? माणसाची घडण च अशी आहे का ? संवेदनशीलता, दयाळुपणा च्या बुरख्या मागे संस्काराच्या कंडीशनींग मागे प्रत्येकाच्या आत एक सॅडीस्ट दडुन बसलेला असतो का ? डोक बाहेर काढण्याची वाट बघत ? अनुकुल परीस्थीती येताच व्यक्त होण्यासाठी? याची सहसा अनेक बाजुने स्पष्टीकरणे दिली जातात एक म्हणजे सॅडीस्टीक व्यक्ती ही त्याच्या बालपणात अशा च कुठल्या ना कुठल्या प्रकारच्या हिंसेचा शिकार झालेली असते ज्याचा खोलवर परीणाम अशा व्यक्तीच्या व्यक्तीमत्वावर होत असतो. व अशी व्यक्ती मग पुढे जाउन सॅडीस्ट बनते. दुसर अस सांगण्यात येत की मुळात या सॅडीझम मागे ही अधिक खोलवर असलेली प्रेरणा ही इतरांवर सत्ता गाजविण्याची असते व त्यांचे पुर्ण नियंत्रण करणे ही असते. व त्यासाठी इतरांना यातना देणे अथवा अपमानित करणे हे त्या मुळ पॉवर प्ले चा एक भाग फ़क्त असतो. अशी व्यक्ती स्वत:त असलेली कमतरता न्युनगंड कुठेतरी दडपुन या मार्गाने स्वत:चे समाधान शोधत असते. चर्चे च्या माध्यमातुन या विषयाचा खोलवर वेध घ्यायला आवडेल.

वाचन 24811 वाचनखूण प्रतिक्रिया 87

मनीषा Sat, 04/26/2014 - 20:58
माझ्या भाच्याने एकदा त्यांच्या एका खेळाबद्दल सांगीतले होते. एकाला मधे ठेवून त्याच्याभोवती वर्तुळाकार उभे रहायचे. आणि त्या मधल्या मुलाला भरपूर चिडवायचे, त्याच्या खोड्या करायच्या इ. तो मधे असलेला, जोवर न रडता, तक्रार न करता राहतो तो पर्यंत तो खेळात आहे. ज्यावेळी तो रडेल, चिडेल, तक्रार करेल किंवा प्रतिकार करण्याचा प्रयत्नं करेल त्या वेळी तो खेळातून बाद ठरतो म्हणे.

सहजीवन ही मूळ प्रवृत्ती आहे कारण अस्तित्वात आपण सगळे एकमेकांशी जोडलेलो आहोत. फक्त मानव मानवांशी जोडलेले आहेत असं नाही, वृक्ष आपल्याशी जोडलेले आहेत कारण त्यांचा उत्छ्वास आपला श्वास आहे आणि आपला उत्छ्वास त्यांचा श्वास आहे. आपण समुद्राशी जोडलेलो आहोत कारण तो जलनीधी वर्षेचा कारक आहे. चंद्र सागराशी जोडलेलायं कारण त्याच्यामुळे सागराला भरती-ओहोटी आहे; सागर चलायमान आहे. पृथ्वीचं सूर्याशी नातं आहे आणि पृथ्वीवर जीवन प्रकट झालंय म्हणून सूर्याला प्रकाशण्यात आनंद आहे. सूर्यामुळे पृथ्वी आहे असं नाही तर सूर्यमालेतल्या प्रत्येक ग्रह-तार्‍यामुळे सूर्य विविक्षित ठिकाणी आहे. आणि अश्या अनंत सूर्यमाला एकमेकांशी संलग्न आहेत कारण त्यांच्यात पारस्पारिक अनुबंध आहे! त्यामुळे सॅडिझम (परपीडन) किंवा मॅसोचिजम (स्वपीडन) सुख देत नाही ते उन्माद निर्माण करतं. तो उन्माद क्षणीक सुखाचा आभास निर्माण करतो पण शेवटी त्याचं रुपांतर अपराध भावात होतं. हा अपराधभाव विसरायला किंबा जस्टीफाय करायला पुन्हा नवा उन्माद लागतो आणि ते दुष्टचक्र चालू राहातं. तस्मात, सॅडिझम ही आदीम मानवी प्रवृत्ती नाही हे लक्षात घेणं श्रेयस आहे. एकदा आपण सर्व अस्तित्वाशी एकरुप आहोत याची जाणीव झाली की पीडनात दु:ख आहे हे समजतं.

तुमचा अभिषेक Sun, 04/27/2014 - 00:26
छान लेख आहे. बरेच कवर केलेत. स्वताला काही माहीतीची फारशी भर टाकता येणार नाही. स्वानुभव बोलायचे झाल्यास माझ्यासाठी हातावर बसलेला मच्छर एकाच फटक्यात मारून त्याचे रक्त काढणे इतपतच आसूरी आनंद. अर्थात त्यापासून स्वताला धोका असेल तरच, अन्यथा इतर किडा न मारता उचलून भिरकाऊन देतो. तर माझ्यात याचा अंश नाहीये असे बोलू शकतो. तरी लहानपणी चतुर दोरीला बांधून त्यांचा छळ करायचो. हॉस्टेलमधले किळसवाणे आणि लैगिकतेशी संबंधित असलेले रॅगिंग प्रकाराबद्दल माहीत आहेच. नक्कीच हा मानसिक आजार वा विकृती, अन्यथा किडे तर आम्हीही केले. कधीतरी मस्करीची कुस्करी देखील होते पण काही जणांचा हेतूच कुस्करी करायचा असतो.

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 09:27
मारवा यांचा सॅडीझम या विषयाचा विस्तृत धांडोळा घेण्याचा प्रयास स्तुत्य वाटतो. (त्याचवेळी एकाच बास्केट मध्ये अनेकवीध उपप्रकार एकत्र भरले गेले असल्याने प्रत्येक वाचक त्याच्या वेगवेगळ्या उपप्रकारावर प्रतिसाद नोंदवू शकतो असे होऊ शकते. हे नोंदवण्याचे कारण माझा प्रतिसाद माझ्या आधीच्या अथवा नंतरच्या प्रतिसादांशी जुळेलच असे नाही.) sadism ला मराठी न्यायव्यवहार कोशात परपिडानंद आणि masochism ला आत्मपीडानंद हे सुचवलेले शब्द चपखल वाटतात. वरच्या प्रतिसादात 'तुमचा अभिषेक' यांनी वापरलेला असूरीआनंद हा शब्दसुद्धा आहे पण काही वेगळ्या अर्थछटांचाही त्यात आंतर्भाव होत असावा का, अर्थात इतर अर्थछटा हा धाग्याचा मुख्य विषय नाही. मी मानववंशशास्त्राचा जाणकार नाही, ही माझी मर्यादा असूनही; शिकारी अवस्थेतून होत आलेल्या मानवी उत्क्रांतीच्या अंगाने या मानवी समस्यांना समजावून घेणे शक्य आहे का याबाबतीत माझ्या अनुमानीत परिकल्पना मांडणे आवडेल.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 11:30
या दोन प्रयोगातुन येणारे निष्कर्ष धक्कादायक आहेत. हे प्रयोग सर्वसामान्य माणसांमध्ये सॅडीस्टीक वृत्ती कशा विपुल प्रमाणावर आढळुन येतात हे दाखवितात. यातील पहील्या प्रयोगात ७१ विद्यार्थ्यांना ४ प्रकारची कामे देण्यात आली आणि कोणते काम निवडायचे याचे स्वातंत्र्य त्यांना देण्यात आले. यात एक काम होते बग्ज मारणे दुसरे बग्ज मारण्यासाठी मदत करणे तिसरे टॉयलेट क्लीन करणे चौथे थंड पाण्यात हात घालुन काम करणे यात बग्ज कीलर च काम घेणारयांची संख्या सर्वात जास्त होती त्यांना मग एक एक जीवंत बग देण्यात आला त्या बग्ज ना मुद्दाम नावे देण्यात आली त्यांना एक एक बग कॉफी ग्राइंडर मध्ये टाकण्यास सांगण्यात आले त्यानंतर एक क्वेश्चनरी देण्यात आली त्यात त्यांना त्यांच्या भावनासंबंधी विचारण्यात आले...... ..... ...... कृपया हा आणि पुढील प्रयोगा साठी येथे वाचा त्यातुन एक निष्कर्ष असा काढण्यात आला की.........तीन प्रकारच्या प्रवृत्ती एक वा अधिक प्रमाणात ज्या व्यक्ती त आढळतात ती सह्सा सॅडीझम कडे झुकते त्या म्हणजे narcissism, psychopathy, and Machiavellianism. तिघांना मिळुन संबोधन आहे डार्क टायरॅड ..... या संबधातील लिंक कृपया बघावी हा लेख मुळातुन वाचण्यासारखा आहे http://well.blogs.nytimes.com/2013/09/16/everyday-sadists-among-us/?_php=true&_type=blogs&_r=0

In reply to by मारवा

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 14:22
मारवाजी, माझ्या मतांना कदाचित कुठे बदलण्याची गरज असू शकते, या मोकळेपणा सहीत आपले आणि इतरांचे विचार अभ्यासेन; मी विषयातला कुणी जाणकार वगैरे नाही त्यामुळे कदाचित जरा अंमळ वेळ घेईन, कदाचित माझ्या विचारांच्या फ्लो मधील विचार आधी लिहून मोकळा होईन, पण स्वतःच्या अल्पमतीने आपल्या उत्तरांना प्रतिसाद नक्कीच देण्याचा माझा निश्चीत प्रयत्न असेल. माझ्या प्रतिसादांना आपली उत्तरे येताहेत ती अशीच येऊ द्यात आपल्या धाग्यांच्या आणि प्रतिसादांच्या निमीत्ताने मला माझे विचार पडताळून घेण्याची संधी आपण उपलब्ध करून देताय त्या बद्दल धन्यवाद.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 11:46
माणुस कसा असला पाहीजे काय केले पाहीजे हे सर्व आयडीयलीझम मध्ये येते. तुमच स्टेटमेंट आयडीयलीस्टीक आहे. परंतु प्रत्यक्षात माणुस कसा आहे व्हॉट इज जे आहे ते जसा माणुस आहे तसा हे हा आयडीयलीझम नाकारतो. बिकमींग महत्वाचे असु शकते असायला हवे परंतु बीइंग कम्स फर्स्ट, माणसात हिंसा, वर्चस्वाची भावना सॅडीझम असतो हे वास्तव आहे. त्याच काय करायच त्याला कस बदलायच हा नंतरचा भाग आहे महत्वाचा विषय ही आहे. पण मुळात माणसात हे सर्व ट्रेट्स आहेत हे स्वीकार करण ही सत्याकडे जाण्याची पहीली पायरी आहे. एक म्हण या संदर्भात आठवतेय मॅन इज नो डाउट ग्रेटेस्ट अ‍ॅनिमल अमाँग ऑल अ‍ॅनिमल्स बट ही कन्व्हेनियंटली फरगेट्स दॅट ही इज अ‍ॅनिमल फर्स्ट !

In reply to by मारवा

आणि पीडन हा व्यक्तिमत्त्वाचा परिणाम आहे, वास्तविकतेचा नाही. चुकीच्या गृहितकांवर बांधलेली इमारत बरोबर असू शकत नाही. मागे समर्पण नांवाची (अती) दीर्घकथा इथे प्रकशित झाली होती, त्यावेळी पीडन म्हणजे प्रेम नाही यावर भरपूर चर्चा झालेली आहे. तस्मात, पीडनवृत्ती आदिम आहे म्हणून ती मान्य करण्यात आणि त्यायोगे जस्टीफाय करण्यात अर्थ नाही. I n short, sadism is not a natural condition and if one claims so, it needs correction.

In reply to by संजय क्षीरसागर

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:01
The mantis is famous because the female often eats the male during intercourse, the latter being easily overpowered by his mate, but hardwired to proceed with the mating process. The sadistic part is that mantises do not bother to kill their prey before eating them: as soon as the insect embraces the hapless lover, it begins to consume it alive. Although we tend to be less sympathetic towards invertebrates, the brutality of mantis eating habits is noteworthy, and viewed as the creature is viewed as a remorseless killer by many cultures around the world.

In reply to by मारवा

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:08
मला एक सांगा माणसामध्ये द्वेष,हिंसा,क्रोध अशा नकारात्मक प्रवृत्ती आहेत ना ? त्या त्याच्या बीइंग चा पार्ट नाहीत का ? त्यांच अस्तित्व आपण नाकारु शकतो का ? अगदी लहान बालकांमध्ये ज्यांच व्यक्तीमत्व अजुन पुरत विकसीत ही झालेल नाही त्या मध्ये ही या प्रवृत्ती आढळुन येतात यांना नाकारण शक्य आहे काअ ? तसेच वर दिलेल्या प्राणि जगतातील उदाहरणात ही सॅडीझम दिसुन येतो तो ही अनैसर्गिक आहे असे आपणास म्हणायचे आहे का? संस्कृती ने आपले काम ज्या माणसावर सुरु केले नाही त्यात हे आढळत नाही का ? आपणास माहीत आहे का की एके काळी जवळ जवळ संपुर्ण मानवी समाज हा कानीबलीस्ट होता ?

In reply to by मारवा

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:16
विल ड्युरांट याच्या स्टोरी ऑफ सीव्हीलायझेशन च्या पहील्या अवर ओरीएंटल हेरीटेज या पहील्या भागातील पुस्तकाचा हा उतारा बघा यात कानिबालीझम कीती आदिम काळापासुन प्रचलित आहे हे दिसुन येते. याच पुस्तकात विल ड्युरांट दाखवुन देतात की वात्सल्य आदि भावना या कशा हळु हळु नंतर विकसीत होत गेल्या. वात्सल्य ही काही आदिम भावना नव्हती. To all the varied articles of diet that we have enumerated, man added the greatest delicacy of all- his fellowman. Cannibalism was at one time practically universal; it has been found in nearly all primitive tribes, and among such later peoples as the Irish, the Iberians, the Picts, and the eleventh-century Danes. `010217 Among many tribes human flesh was a staple of trade, and funerals were unknown. In the Upper Congo living men, women and children were bought and sold frankly as articles of food; `010218 on the island of New Britain human meat was sold in shops as butcher's meat is sold among ourselves; and in some of the Solomon Islands human victims, preferably women, were fattened for a feast like pigs. `010219 The Fuegians ranked women above dogs because, they said, "dogs taste of otter." In Tahiti an old Polynesian chief explained his diet to Pierre Loti: "The white man, when well roasted, tastes like a ripe banana." The Fijians, however, complained that the flesh of the whites was too salty and tough, and that a European sailor was hardly fit to eat; a Polynesian tasted better. `010220 What was the origin of this practice? There is no surety that the custom arose, as formerly supposed, out of a shortage of other food; if it did, the taste once formed survived the shortage, and became a passionate predilection. `010221 Everywhere among nature peoples blood is regarded as a delicacy- never with horror; even primitive vegetarians take to it with gusto. Human blood is constantly drunk by tribes otherwise kindly and generous; sometimes as medicine, sometimes as a rite or covenant, often in the belief that it will add to the drinker the vital force of the victim. `010222 No shame was felt in preferring human flesh; primitive man seems to have recognized no distinction in morals between eating men and eating other animals. In Melanesia the chief who could treat his friends to a dish of roast man soared in social esteem. "When I have slain an enemy," explained a Brazilian philosopher-chief, "it is surely better to eat him than to let him waste.... The worst is not to be eaten, but to die; if I am killed it is all the same whether my tribal enemy eats me or not. But I could not think of any game that would taste better than he would.... You whites are really too dainty." `010223 Doubtless the custom had certain social advantages. It anticipated Dean Swift's plan for the utilization of superfluous children, and it gave the old an opportunity to die usefully. There is a point of view from which funerals seem an unnecessary extravagance. To Montaigne it appeared more barbarous to torture a man to death under the cover of piety, as was the mode of his time, than to roast and eat him after he was dead. We must respect one another's delusions.

In reply to by मारवा

१) मँटीस इज अ‍ॅन एक्सेप्शन आणि अपवाद नियमच सिद्ध करतो! २) दुसरा भाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. इतर सजीव अस्तित्त्वाशी अजाणता एकरुप आहेत त्यामुळे (मँटीस सोडता) परपीडन करतांना कुणीही दिसत नाही. त्यात पुन्हा, `मादीला आनंद होतो' असं मानणं हा निव्वळ मानवी दृष्टीकोन आहे. अस्तित्वाशी आपणही एकरुपच आहोत पण ते समजण्याची क्षमता (`जाणीवपूर्वक एकरुपता') ही संभावना फक्त माणसात आहे. त्यामुळे चुकीच्या गृहितकामुळे ती संभावना संपेल. Now with this understanding, love is basic & positive whereas sadism is un-natural & negative. Sadism needs correction.

दादा कोंडके Sun, 04/27/2014 - 11:58
यातील १२० डेज ऒफ़ सोडोम वर आधारीत असलेला सिनेमा सालो १२० डेज ओफ़ सोडोम या नावाने पिएर पाउलो पासोलीनी या दिग्दर्शकाने बनविला.
बघायला पाहिजे हा सिनेमा. 'हॉस्टेल' सुद्धा याच थीमवर होता. मागे चीन मध्ये वाघ-सिंहाच्या पिंजर्‍यात जिवंत गाय-बैल सोडून त्यांची शिकार (?) बघण्यासाठी लोकं तिकिट काढून जात. प्रसारमाध्यमातून बोंबाबोंब झाल्यावर ते प्रकरण थांबलं असावं. बाकी, सॅडीझम आणि मॅसोचिझम या मानवाच्या नैसर्गिक प्रेरणा आहेत आणि प्रत्येकात त्या थोड्या-फार प्रमाणात असतातच या बाबत दुमत असू नये. पण याचं ग्लोरिफिकेशन करू नये याच्याशीही सहमत.

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 12:15
आदिम मानवाच्या अगदी शिकारीपूर्व स्थितीचा आपण विचार करू लागतो तेव्हा, ज्याला शिकारीकरता शस्त्र वापरण्याचीही माहिती झाली नसेल, तृणधान्यांचीही ओळख कदाचित झाली नसेल, गवत आणि पाला खाऊ शकत नाही, झाडावर फळे नाहीत किंवा वृक्षराजीपासून दूर जायला लागतय अशी स्थितींमध्ये इतर हिंस्त्र श्वापदांपासून कोणत्याही शस्त्रावाचून स्वतःचा बचाव करणे, त्यांनी मारलेले प्राणी/भक्ष्य इतर अनेक तशाच प्राण्यांशी स्पर्धा करत मिळवणे हे कौशल्य साध्यकरताना स्वतःच्या बुद्धी कौशल्यावर पाळीव प्राणी हिंस्र श्वापदांपुढे स्वतःहूनही जाणार नाहीत तर मानवी समूह बनवून त्यांना त्याकडे ढकेलणे अशा काही रणनितींचा वापर करावा लागला असेल. हा फक्त स्वतःचे अन्न मिळवण्याची लढा नाही तर स्वतःचा समूह सुरक्षीत ठेवण्यासाठीही प्रत्येक क्षणी लढावी लागलेली लढाई असणार. मिळवलेल्या अन्नाला इतर प्राण्यांपासून सुरक्षीत ठेऊन स्वतःसाठी पोटभर मिळवण्यासाठी मानवी समूहात आपापसातील चढाओढही होत असणार. या जीवनाच्या चढाओढीत ऑफेन्स इज द बेस्ट डिफेन्स हे ही तत्व मोठ्या प्रमाणावर आमलात आले असेल. इतर हिंस्र प्राण्यांनी केलेली प्रत्येक शिकार त्यांना चकवा देऊन ती मिळवणे ती मिळवताना सामूहीक कृतीच्या वेळी निर्माण करावे लागणारे उन्माद, आणि यश मिळाल्या नंतरचा आनंद हा वेळोवेळी नियमीतपणे साजरा होत असणार. ती जीवनशैली जगतानाची ती किमान गरज असणार. शस्त्रांसहीत शिकार करता येऊ लागल्या नंतर प्रत्येक शिकारीच्या विजयाचा आनंद साजरा केला जात असेल तर नवल नाही. ह्यातील हिंस्रश्वापदा सोबतच्या असंख्य बॅटल्स लूजींग ठरून मानवी समूहांना त्यांचे अनेक सदस्य गमवावेही लागत असणार. (आणि त्या प्रत्येकवेळी (उन्मादाच्या) त्याच नाण्याची विषादाची दुसरी बा़जूही मानव अनुभवत असणार आणि या विषादांच्या भावनांच रुपांतरण कालानुक्रमे अंहीसेच्या इच्छेतही विकसीत झाल असू शकत.) जिथे प्रश्नच प्रत्येक क्षण जगण्याचा जिंकण्याचा आहे तेथे इतर प्राण्याला परपिडा होताना स्वतःची भूक येत्या काही क्षणात भागवली जाईल याचा आनंद होण हा तत्कालीन मानवाकरता कदाचित अपवाद नव्हे नियम असेल का ? (टिपः इथे उद्देश आताच्या मानवाच्या परपिडानंदाच समर्थन असा नाही. केवळ एक शक्यता समजून घेण्याचा प्रयत्न मात्र आहे.)

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 12:47
आजच्या काळात लहानमुलांना टोकाची हिंसा पहावयासही मिळू नये अशी सहसा आपली इच्छा असते (मी व्यक्तीशः या बाबतीत आग्रही असतो). मला नसीरुद्दीन शहाच्या चित्रपटातला एक सीन (अंधूक) आठवतो ज्यात तो दोन लहान मुलांना कोणतासा प्राणी मारून खाण्यास देतो/शिकवतो आणि हेच वास्तव आहे आणि हा जीवनाचा संघर्ष तो लढलाच पाहीजे टाईप काही प्रभावी डायलॉग आहे. (कुणाला या चित्रपटाचे नेमके नाव, डायलॉग ठाऊक असल्यास कृपया द्यावा). अर्थात त्यावेळीतरी नसीरुद्दीन च्या तोंडचा डायलॉग मला भावला होता. प्राण्यांची माहिती देणारी बर्‍यापैकी चॅनल्स आहेत त्यातल्या एका कोणत्याश्या लघूपटात एक रानडूकरांच्या कळपातील पिल्लू पाणवठ्यावर पाणी पिता पिता श्वापदाची चाहूल लागताच त्याच्या सोबतचा कळप पुढे निघून जातो पिल्लू मागे राहत, पिल्लाच्या आईला लक्षात आल्या नंतर ती मागे फिरते पोहोचे पोहोचे पर्यंत श्वापदाने ते पिल्लू तिच्या समोर गट्टम केल असतं तीचा चेहरा पडतानाच ती वास्तव स्विकारून कळपाकडे मागे फिरते. त्यात एका खर्‍या खूर्‍या प्राणी (रानडूक्कर) आईच्या चेहर्‍यावरचे दोन्ही भाव दुख्खाचा आणि वस्तुस्थिती स्विकारल्याचा लपत नाहीत. आजच्या काळात आपण आपल्या मुलांना जपतो आदीम मानव आणि त्याची मुलं हे वास्तव प्रत्येक क्षणाला डोळ्या देखत अनुभवत तोंड देतच आणि प्रसंगी जगण्यासाठी स्वतःही त्याच हिंस्रता बाणवत जगली वाढली असली असावीत.

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 14:10
मुले आपापल्या पालकांना शिकारींचा आनंद घेताना पाहून स्वतःही आंनद घेण्यात शिकली असणार. घटना घडतानाच आठवतात असे नाही. तर एखादी घटना घडण्याची शक्यता वाटून सुद्धा मनात विचार येतात, खरे तर एखाद्या घटनेच्या प्रसंगी कसे वागावे याची मानसीक पुर्वतयारी हे (बर्‍याचदा इंट्रूजीव्ह) विचार घडवून घेत असतात. संधी अथवा आव्हान समोर आल्यानंतर दुर्लक्षकरणे, गर्भगळीत होणे, पळून जाणे, स्वसंरक्षणाचा सामना करणे ते ऑफेन्सीव्ह स्टान्स घेणे प्रसंगी क्रौर्यासहीत ऑफेन्सीव्ह स्टान्स घेणे हे या घूसखोरी करणार्‍या (इंट्रूजीव्ह) विचारांचा अविभाज्य आणि नैसर्गिक भाग असते. इतर विचारांसोबत क्रौर्यासहीत ऑफेन्सीव्ह स्टान्सचा घूसखोर विचार सुद्धा पर्यायांच्या स्वरूपात सर्वसामान्य प्रत्येक व्यक्तीच्या मनात वेळोवेळी कळत नकळत येऊन जातच असतात नव्हे तर त्यातून असणार्‍या रिस्क अ‍ॅव्हर्शन करता मनाची पुर्वतयारी करण्यासाथी ते गरजेचे सुद्धा असतात. एक हिंस्र श्वापद तुमच्या पुढ्यात आहे तुम्हाला गर्भगळीत होणे जमलेले नाहीए माघारीचा पळण्याचा मार्ग उपलब्ध नाहीए त्याने हल्ला आधी हल्ला केला तर तुम्हाला स्वसंरक्षणाचा वेळ सुद्धा मिळणार नाहीए, तुमच्या हातात शस्त्र आहे तुम्ही ऑफेन्सीव्ह वर जाणार की नाही ? इथे काय चांगले काय वाईट हा प्रश्न नाहीए मार्ग काढण्यासाठी लागणार्‍या तुमच्या मनाच्या तयारीचा प्रश्न आहे आणि या संबंधीचे विचार अगदी क्रूरसुद्धा तुम्हाला त्यातील जोखीमांचा (रिस्कची) जाणीव करून देत असतात. तुम्ही अचानक घरात आलाय गॅस बंद आहे गॅसवरील भांड्यातला एक पदार्थ तुम्हाला चाखायचा आहे. तुम्ही डोळे झाकून त्या भांड्याला हात लावाल? बहुधा नाही, कारण बंद गॅसवरील गोष्टही गरम असू शकते त्याचा चटका बसू शकतो हे पुर्वीचे अनुभव आणि घूसखोर विचार/स्वप्ने यांनी तुमच्या मनाची तयारी करून ठेवलेली असते. कोणत्याही ललित कलेचा आस्वाद घेत असताना रौद्र, बीभत्स, भयानक इत्यादी रसांचाही समावेश केला जातो, क्रुरतेच्या बातम्या ऐकतो अथवा टिव्हीवरील एखादी एपीसोड बघतो तेव्हा यातील नको असलेले बाजूला सारावयाचे अनुभव पर्याय आणि कृती आपण नकळत आपण आपल्या मनाला सांगत असतो. म्हणून नकारात्मक विचार घूसखोर पद्धतीने मनात येण स्वागतार्ह आहे जो पर्यंत तुमच मन त्याला अंमलबजावणी योग्य म्हणून स्विकारत नाही. परपिडांनद घेऊ इच्छिणार्‍या स्थिती आणि तशी इच्छा नसलेल्या स्थिती मधला हा फरक नाही की इच्छा नसलेल्या लोकांमध्ये घूसखोर नकारात्मक विचार येतच नाही पण सोबत गॅसवरचे भांडे गरम असू शकते या शक्यते प्रमाणे त्याच्या नावडत्या/नकोशा परिणामांच्या अथवा आवडत्या गोष्टीला दुखवायचे नाही या कल्पनेने ते नाकारले जात असतात. राजे रजवाड्यांचा फावल्या वेळातील उद्योग शिकारीचाच असे. आजही शिकारींचा आनंद घेणारे लोक आढळून येतात. अर्थात माणूस सुसंस्कृत होऊ लागला तसा हा परपिडेचा आनंद शिकार्‍यांकरताही बहुतांश इतर प्राण्यांबद्दल मर्यादीत झाला असावा.

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 15:43
या विषयात एकुण उपप्रकार बरेच आहेत, त्यामूळे विश्लेषणा पुर्वीच सरमिसळ आणि निष्कर्श घाईची शक्यता नाकारता येत नाही. अर्थात इतर उपप्रकारांकडे वळण्या पुर्वी अक्रौर्य अथवा परपीडा टाळण्याची वृत्ती काही जणांना तेवढीच नैसर्गीक पणे संस्कार न देताही येते का? एक व्यक्ती एका पक्षाला शिकारी साठी मारतीए, त्याच्या सोबतच्या दहा व्यक्ती त्याचा आनंद घेण्याचीच शक्यता जास्त असते का ? मला इजा होऊन दु:ख होऊ शकते तर त्या पक्षालाही इजा होऊन दु:ख होत असणार हि सम-वेदनाही (संवेदनशीलता) अहींसेकडे नेण्यास कारणीभूत होऊ शकते पण इथेही त्या व्यक्तीचा त्या पक्ष्याला होणारी इजा आणि मला होऊ शकणारी इजा याचा मनोव्यापारातील कार्य कारण संबंध विचारात घ्यावा लागतो. अपवादात्मक लोकांच्या मनोव्यापारात हे नैसर्गीकपणे घडते त्यांना त्या पक्षाला शक्य असलेली वेदना स्वतःहून नकोशी होते पण बहुतांश हिंसा टाळणार्‍या लोकांना ह्या संवेदनेची जाणीव होते पण ती इतर कुणीतरी करून दिल्या नंतर हा फरक किरकोळ वाटला तरी प्रत्यक्षात महत्वाचा असावा कारण हि संवेदना बहुतांश लोकांना त्या मर्यादीत क्षेत्रा पर्यंतच होत असू शकते का? कारण याच संवेदनांनी हिंसा टाळण्यासाठी आग्रही पणे शाकाहार घेणारे लोक इतर काही प्रसंगी परपीडेचा आनंदही घेताना दिसून येतात. बर्‍याच प्रसंगी या विरोधाभासांकडे विश्लेषण करताना दुर्लक्ष होत असते का ? आणि शिकार खेळताना आनंद उपभोगणारा राजाच्या मनात इतर प्रसंगी चुकूनही परपीडेचा आनंद घेण्याची इच्छा होत नाही किंवा घेताना दिसत नाही असे होते का? बरेच लोक अहींसेकडे जगा आणि जगू द्या हा प्युअर रॅशनलीझम ते पापपुण्य नर्कातल्या शीक्षांच्या भिती ते पुर्नजन्म नको असणे इतपर्यंत कारणेही असू शकतात. पण सर्वात महत्वाचे पालक किंवा बाजूच्या समाजाच्या वागणूकीतून वेळीच मिळणारे सुयोग्य संस्कार/ सुयोग्य समज हि बहुधा सर्वात प्रभावी घटक ठरत असावी.

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 16:13
आता क्रौर्याच्या मुद्याकडे वापस येऊ या. क्रौर्य करणारा प्रत्येक क्रुरतेच्या घटनेत आनंद अनुभवत असेलच असेही नाही. निव्वळ पेशन्स तुटल्या नंतरचे फ्रस्ट्रेशन, बदला या ठिकाणी क्रौर्य करणार्या व्यक्तीचा अनुभव कदाचित अगतीकता संपवण्याचा किंवा रागाचा असू शकेल किंवा रेल्वे इंजीनच्या ड्रायव्हरचा अनूभव खेदाचा दुख्खाचाही असू शकेल किंवा खाटीक खान्यात काम करणार्‍या व्यक्तीला आनंदही नाही दुख्खही नाही अशी बोथट जाणीव सूद्धा असू शकेल का ? तर युद्धात झालेले क्रौर्य केवळ जीवनसंघर्षाचा भाग असल्यामुळे युद्ध उन्माद असूनही आनंद असेलच असेही नाही अशीही स्थिती असू शकते का ? फ्रस्ट्रेशन, बदला यासाठी बर्‍याचदा परपिडानंद नसताच्याही क्रौर्यालाही बर्‍याचदा परपिडानंद या कॅटॅगरीत टाकले जाऊ शकते. इथे परपिडानंदाचा आरोप करणारी व्यक्ती केवळ भावनाविवशतेतून तसे करत असते का शिक्षा अधिक कठोर झाल्यामुळे भावनाविवश व्यक्तींनाही परपिडानंद मिळणार असतो ?

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 16:39
परपिडांनद घेण किंवा न घेण हे माझ्या मते मुख्यत्वे संस्कारसिद्ध आहे, जे संस्कार जाणता अथवा अजाणता पालक आणि आजूबाजूच्या परिसराने दिलेले असतात. एकच सारखा संस्कार देणारी व्यक्ती एका व्यक्तीस संस्कार देण्यास सफल होऊ शकते आणि दुसर्‍या व्यक्तीस संस्कार देण्यास असफल होऊ शकते. असफल होणे हे संस्कार घेणार्‍या व्यक्तीवर असलेल्या इतर विचारांचे, निष्कर्षांचे, प्रभावांचे फलित असू शकते पण असे नकारात्मक फलित येईल म्हणून संस्कार देणे सोडले गेल्यास महत्वाची संधी दवडल्या सारखेही होऊ शकते. पालकांच्या संस्कारातून वाढलेली परपिडानंद न घेणारी व्यक्ती नंतरच्या कालावधीत पिअरप्रेशरने परपिडेचा आनंद उपभोगतानाही आढळू शकते जसे कि रॅगींगचे उदाहरण. रॅगिंगचे रॅकेट चालवणार्‍या एखाद्याला लहाणपणा पासून परपिडानंद असू शकतो म्हणून रॅगींग करणार्‍या प्रत्येकाला लहाणपणापासून परपिडानंद घेण्याची सवय असेलच असेही नाही तो त्या कालावधीत नकारात्मक संस्कारांना मिळालेल्या संधीचा प्रभाव असतो. रॅगींग घेणारी व्यक्ती महाविद्यालयीन जीवनाच्या आधी आणि नंतरही परपीडानंद न अनुभवणारी असू शकते. असच अजून एक उदाहरण व्यक्ती परपिडानंद न घेणारी नाहीए परंतु एखाद्या शत्रुचा पराजय झाला की (तो पराभव स्वतः केला नसला तरीही) परपिडानंद घेताना दिसून येते म्हणजे कमी अधिक प्रमाणात परपिडानंद प्रासंगिक स्वरूपात कुणालाही होऊ शकतो. परपिडानंद प्रासंगिक स्वरूपात कुणालाही होऊ शकतो याच कारण अस की परपिडानंद न होण जेवढ नैसर्गीक असू शकत तेवढच क्वचीत परपिडेने आनंद होणही नैसर्गीकही असू शकत. स्वतः प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष परपिडा न दिलेला पण स्वतःच नैराश्य/दु:ख दूरकरणारा परपिडानंद आदर्श नसेल पण मन मोकळ करणारा असू शकतो का हे त्याच्या मर्यादांसहीत लक्षात घेतले पाहीजे कारण या परपिडानंदातून पुढच्या वेळी स्वतः परपिडा देण्याचे समर्थन करण्याची भिती असू शकते.

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 17:16
परिस्थिती अथवा घटनाजन्य असमाधानाचे प्रतिसाद बऱ्याचादा सुयोग्य अधिकृत मार्गाने उमटून शंकांचे निरसन होत नाही तर ते व्यक्ती व्यक्तीत अथवा समाजात निंदा नालस्तीच्या स्वरूपात प्रकट होत रहातात. एका बाजूने दोन किंवा अधिक व्यक्ती अनुपस्थीत व्यक्ती अथवा परिस्थितीबद्दल निंदाकरतात तेव्हा त्यांचे आपापसातेले भावबंध घट्ट होण्यास सहाय्यकारी होते. येथे परनिंदेचा नकारात्मक परिणाम पूर्वग्रह, रोष आणि असंतोषास बळकटी येत जाते. बऱ्याचदा या सामाजिक असंतोष अथवा असमाधानाच्या परिस्थीतीचा टोकाची भाषा वाढीस लागते. (अंशत संदर्भ: मराठी विकिपीडिया) जर असंतोष समाजाच्या दोन वेगवेगळ्या गटातील असेल तर दुसऱ्या गटातील लोकसुद्धा तशाच स्वरूपाच्या पण असमाधान निंदा पूर्वग्रह आणि असंतोषास बळकटीच्या स्थितींना पोहोचतो. दोन्ही समूहाचे असे नेते सलेक्टीव्हली दुसऱ्या समूहाच्या नकारात्मक बाजू दाखवण्यात मग्न होतात. परिणामी समूहात परस्पर अविश्वास आणि असुरक्षीततेची भावना घर करते. अफवा पसरतात अथवा पसरवल्या जातात एखाद्या क्षूल्लक कारणावरून ठिणगी पडल्याचा फायदा घेत परस्पर विरोधी गटांना परपिडा दिली जाते. कायदा आणि सुव्यवस्था ढासळल्याचा फायदा इतरही गुन्हेगार लूटारू आणि इतर हिसंबंधी उठवण्याचा प्रयत्न करतात त्यामुळे परिस्थितीस बऱ्याचदा गंभीर वळण लागण्याचा संभव असतो. परस्पर विरोधी आक्रोश असलेल्यांना परपिडा देण्याची इच्छा असू शकते पण आनंद येण्याची शक्यता कमी असली तरी पिअर ग्रूप मधील स्वतः प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष परपिडा न दिलेल्यास स्वतःच नैराश्य/दु:ख दूरकरणारा परपिडानंद होताना पाहून परपिडा देणारा स्वतःचे परपिडा देणे जस्टीफाय करू लागण्याची शक्यता असते का ? आणि परिस्थितीत केवळ संधी म्हणून लूट करणार्‍यांचा परपिडानंद कशा प्रकारचा असतो याच्या व्यक्ती आणि समूहाच्या मानसशास्त्रीय उकलीची संधी आणि प्रयत्न फारसे होताना दिसत नाहीत. तसे त्या बाबतीतील सामाजिक संस्कार घडणेही होत नसावे. हेच अविश्वास टिकून राहील्यास क्वचीत परिणती जिनोसाईड मध्येही होऊ शकते त्यामुळे अप्रीय घटना घडून गेल्या नंतर काहीच न घडल्याचे डिनायल (दोन किंवा अधिक बाजूंचे) किंवा केवळ आक्रस्ताळा आक्रोश या पेक्षा एकमेकांची बाजू वेळीच समजून घेऊन अविश्वास दूर करण्यास साहाय्यभूत तर्कसुसंगत भूमीका साहाय्यकारी असू शकतात एवढेच या निमीत्ताने नोंदवता येऊ शकते बाकी हा स्वतंत्र चर्चांचा विषय आहे.

अनुप ढेरे Sun, 04/27/2014 - 12:16
प्रत्यक्ष हिंसा बघायला आवडणं हे तुम्ही सेडीझमचं उदाहरण म्हणून दिलं आहे? पण वॉयलंट सिनेमे, टॅरेंटिनोचे काही सिनेमे, अथवा अपोकॅलिप्टो सारखे सिनेमे आवडणं हे पण सेडिझम आहे का? अवांतरः 'होली' या नाटकावर सिनेमा पण आहे. होली याच नावाचा. केतन मेहता नी दिग्दर्शित केलेला. आमिर खानचा पहिला पिच्चर बहुदा,

मारवा Sun, 04/27/2014 - 13:31
सॅडीझम चा अवलंब केला जातो. रॅगिंग करणारे सुशिक्षीत विद्यार्थी सुसंस्कृत व संपन्न घरातील असतात. सर्व्हायव्हल ची अशी कुठलीही निकड त्यांना नसते. निव्वळ सुख (उन्माद) जे सॅडीझम पासुन मिळते त्यासाठी, सत्ता गाजविण्याची उपजत वृत्ती यातुन, तसेच वर दिलेल्या नारसिसिझम (स्व च्या अतिरेकी प्रेमात पडण्यातुन, ) इत्यादीतुन ही याचा अवलंब केला जातो. अबु गरीब मधील अमेरीक्न सैनिकांना निर्वस्त्र/निशस्त्र/निसत्व करुन टाकलेल्या अफगाणिंकडुन कुठल्याही प्रकारची थ्रेट नव्हती. परंतु त्यांना ही शिअर प्ल्रेझर ऑफ सॅडीझम साठी टॉर्चर करण्यात आले यात अपमानित करुन आनंद मिळविणयाचा ही बराच भाग होता. कटटर मुस्लीम धर्मीयात असलेल्या आस्थांना लक्ष्य करुन ही त्यांना टॉर्चर करुन अमेरीकन सैनिकांनी सॅडीझम चा अवलंब केला होता.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 13:45
पासोलिनी याच्या सालो १२० डेज ऑफ सोडोम या चित्रपटात प्रतिभाशाली दिग्दर्शक पासोलीनी एक अप्रतिम ट्रीक करतो ती अशी की या सिनेमात शेवटी शेवटी यातील चार मुख्य खलनायक ज्यांनी अतिशय कोवळ्या तरुण तरुणींना पकडुन एका मोट्या प्रासादतुल्य घरात कैद केलेले असते. त्यांच्यावर क्रमाक्रमाने विवीध प्रकारचे अत्याचार करण्यात येतात व त्यांना टोकाचे अपमानित व अत्यंत क्रुर पणे वागविण्यात येते. यातील क्रुरता सिनेमात उत्तरोत्तर वाढत जाते तर अशाच एका प्रसंगात घरासमोरच्या ग्राउंड मध्ये या तरुण तरुणींवर भीषण अत्याचार सुरु होतो व त्यातील चार ही खलनायक पाळीपाळीने एक एक करुन समोरील घरातील खिडकीत एका खुर्चीवर बसुन दुर्बीण घेउन तो सर्व प्रकार अतिशय रस घेउन तल्लीन होउन बघत असतात. ते तो अत्याचार निव्वळ बघण्याचा आनंद घेत असतात .... आणि अचानक एका फ्रेम मध्ये दिग्दर्शक पासोलिनी आपल्याला जाणीवपुर्वक फक्त दुर्बीणीचे दोन वर्तुळ दाखवितो पुर्ण पडदाभरुन आपण प्रेक्षकाला फक्त दुर्बीणीचे दोन वर्तुळ मात्र दिसतात.... पासोलीनी अत्यंत कुशलतेने आपल्यातला सॅडीस्ट दाखवुन देतो....... तो हे सुचवितो की बघा तुम्ही प्रेक्षक जो हा सिनेमा बघतायत .... तुम्ही सुध्हा सॅडीस्ट च आहात... यु आर ऑल्सो एन्जॉयींग टु वॉच जस्ट लाइक दोज व्हिलन्स.... तर अनुप असे सिनेमे पाहणे ज्यात हे कंटेट आहेत हे निश्चीतच सॅडीस्ट वृत्तीचे च एक उदाहरण आहे..

शुचि Sun, 04/27/2014 - 14:22
पुण्यातील जोशी-अभ्यंकर खून खटल्यची कुप्रसिद्ध केस, जक्कल - सुतार द्वयीतील , जक्कल हा लहानापणापासूनच sadist प्रवृत्ती दाखवे अशा प्रकारचे ठोस (confirmed )वर्णन , त्याच खटल्यातील माफीचा साक्षीदार मुनवर शहाच्या "आय am not गिल्टी" या पुस्तकात आढळते. निव्वळ मजा/टाईमपास म्हणून हे खून झाल्याचे भयंकर सत्य पुढे आले, तेव्हा आख्खे पुणे या निर्घृण हत्यांमुळे हादरल्याचे स्मरते.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:36
शुचि अनेक सीरीयल कीलर्स च्या बालपणात डोकावुन बघितले असता ते मोस्टली सॅडीस्टीक बालपणापासुन च असल्याचे आढळुन येते. असे लोक निव्वळ थ्रिल साठी एका अनाकलनीय ऑरगज्मिक नेचर च्या थ्रिल साठी खुन करतात. बाय द वे अति अति अवांतर रामाला तर भोगु दिल ना हो लव कुश ही दाम्पत्य सुखाची च परीणीती होते ना ? ओळी अशा असायला हव्या होत्या का की उर्मिलेला सासरवास, सासु कैकयीने केला लक्ष्मणासारखा भरतार हिने भोगु नाही दिला आपले कवि ग्रेस म्हणतात तस लक्ष्मणाची रेघ आली उर्मिलेच्या कामी ... तसे.. मला रामायणाची फार खोलात जाउन माहीती नाही हो इतर ही काही बाजु असेल तर जाणुन घ्यायला आवडेल बाकी कवितेचा अर्थ नाही लागला म्हणुन अवांतर केल,,, इतकच

In reply to by मारवा

शुचि Sun, 04/27/2014 - 14:41
मारवा आपण म्हणता तशाही ओळी होउ शकतात. स्वाक्षरीत उधृत केलेल्या धाग्यातून अहिराणी भाषेतील ही ओवी मी सहजच निवडली आहे. :)

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:36
शुचि अनेक सीरीयल कीलर्स च्या बालपणात डोकावुन बघितले असता ते मोस्टली सॅडीस्टीक बालपणापासुन च असल्याचे आढळुन येते. असे लोक निव्वळ थ्रिल साठी एका अनाकलनीय ऑरगज्मिक नेचर च्या थ्रिल साठी खुन करतात. बाय द वे अति अति अवांतर रामाला तर भोगु दिल ना हो लव कुश ही दाम्पत्य सुखाची च परीणीती होते ना ? ओळी अशा असायला हव्या होत्या का की उर्मिलेला सासरवास, सासु कैकयीने केला लक्ष्मणासारखा भरतार हिने भोगु नाही दिला आपले कवि ग्रेस म्हणतात तस लक्ष्मणाची रेघ आली उर्मिलेच्या कामी ... तसे.. मला रामायणाची फार खोलात जाउन माहीती नाही हो इतर ही काही बाजु असेल तर जाणुन घ्यायला आवडेल बाकी कवितेचा अर्थ नाही लागला म्हणुन अवांतर केल,,, इतकच

In reply to by मारवा

प्यारे१ Sun, 04/27/2014 - 14:44
लवकुश ही संतती सुद्धा वनवासातून परत आल्यावरच झालेली आहे. लक्ष्मण उर्मिलेला सुद्धा मूल/ मुलं झाली होती. बाकी चालू द्या.

In reply to by प्यारे१

मारवा Sun, 04/27/2014 - 15:03
सहन करावा लागला कारण लक्ष्मण एकटाच वनवासात रामाबरोबर गेला होता. त्या काळात राम्-सीता कीमान एकत्र राहत होते. मात्र उर्मिलेला ती लक्ष्मणाबरोबर राहत नसल्याने दाम्पत्य सुखाचा अनुभव घेता आला नव्हता. तिच्या या विरहवेदनेवर कवि ग्रेस यांनी अतिशय सुंदर असे मार्मीक भाष्य केलेले आहे. तसे सीतेला कुठे भोगावे लागले ? बहुधा उत्तर रामायणात असेल ते धोबी मॅटर झाल्यानंतर असो यार मी का भरकटतोय कुणास ठाउक

In reply to by मारवा

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 03:47
त्या काळात राम्-सीता कीमान एकत्र राहत होते.
राम्-सीता वनवासात कीमान किती काळ एकत्र होते यावर कवी ग्रेस यांचे काही भाष्य उपलब्ध आहे का ? मी तर म्हणेन फक्त उर्मीलेलाच क्रेडीट ड्यु आहे रामावाचा वनवास आणी रावणा विरोधातील युध्दा विजय मिळवण्यात महत्वाची भुमीका निभावल्याबद्दल. पण बहुदा एक स्त्री म्हणून इतीहासाने तिचावर अन्याव केला असावा.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 14:57
त्यातही भारतीय अध्यात्माला तर नाहीच नाही. प्रयोगाद्वारे काढलेले निष्कर्ष, विदा, पुरावे एकीकडे आणि गांधीजी फेम अंतरात्म्याचा आवाज दुसरीकडे जीत तो आखिर तय ही है ! तरी प्रतिवादा चा केविलवाणा प्रयत्न करुन बघतो आपण म्हणता की 1- इतर सजीव अस्तित्त्वाशी अजाणता एकरुप आहेत आपण बहुधा सर्व सजीवांविषयी बोलत आहात. आता माझी एल्सा नावाची कुत्री आणि आमच्या जुन्या लाकडी कपाटात कपारीत दडलेली ३ ते ५ ढेकुणांची फॅमिली हे सर्व मी सजीवात धरले तर चालेल का ? आणि आता एल्सा व हे ढेकुण अस्तित्वाशी अजाणता एकरुप आहेत म्हणजे नेमके काय आहेत ? आणि अस्तित्व म्हणजे नेमक काय व एल्सा/ढेकुण यांचा अस्तित्वाशी नेमका संबध कसा हे आपण आध्यात्मिक जर्गन टाळुन एक्स्प्लेन करु शकता काय ?

In reply to by मारवा

जस्ट ट्राय टू अंडरस्टँड, साधी गोष्ट आहे. सर्व सजीवांचं अस्तित्व श्वासावर अवलंबून आहे त्यामुळे ते वृक्षांशी जोडलेले आहेत. वृक्ष पावसाशी जोडलेले आहेत कारण पाण्याशिवाय वृक्ष-वल्ली जगू शकत नाहीत. सगळं पाणी समुद्राशी जोडलेलं आहे आणि पाण्याला बाष्पीभवनासाठी सूर्य हवायं. त्यामुळे सगळे सूर्याशी जोडलेले आहेत. वृक्ष-वल्ली, पीकं; जमीनीशी निगडीत आहेत आणि सजीवांची शरीरधारणा त्यांनी निर्मिलेल्या अन्नावर अवलंबून आहे त्यामुळे आपण जमीनीशी जोडलेलो आहोत. खरं तर शरीर हे अन्नाचं रुपांतरण आहे म्हणून आपण सर्व मृत्तीकेचीच जाणीव असलेली रुपं आहोत. एल्साचं शरीर ज्या अन्नावर अवलंबून आहे ते एकतर जमीनीतनं निर्माण झालंय किंवा मग इतर सजीव, जे तिचं अन्न आहेत, ते धरोत्पन्न अन्नापासून निर्माण झालेत. त्यामुळे एल्सा सुद्धा पृथ्वीशी जोडलेली आहे. एल्सा सजीव आहे त्यामुळे ती वृक्षांशी सुद्धा निगडित आहे. अस्तित्वात सर्वस्वी अनाकलनीय आणि गूढ रितीनं, प्रत्येक गोष्ट प्रत्येक गोष्टीशी जोडलेली आहे. अत्यंत व्यापक परिमाणावर प्रत्येक गोष्ट प्रत्येक गोष्टीचं कारण आहे. त्यामुळे स्टीफन हॉकिंग्ज अस्तित्वाला `द ग्रेट डिझाईन' म्हणतो. आता थोडे पुढे जाऊ. या अस्तित्त्वात आपण सगळे परस्परांशी एकाच जाणीवेनं जोडलेलो आहोत जी निराकार आहे. त्यामुळे एल्साचा पाय फ्रॅक्चर झाला तर तिची वेदना तुम्ही जाणू शकता आणि तुम्ही मूडमधे नाही हे एल्सा तिच्याकडे झालेल्या दुर्लक्षामुळे जाणू शकते; ती तुमच्या भोवती घुटमळत राहाते. अस्तित्त्व एक आहे याचा अर्थ, अस्तित्व एकाच निराकार जाणीवेची अनेक रुपं आहे. त्यामुळे सम-वेदना आणि प्रेम या मूलभूत गोष्टी ठरतात. फरक फक्त इतकाच की एल्सा हे समजू शकत नाही आणि तुम्ही ते समजू शकता. ही एकरुपता समजण्याची संभावना, परपीडन ही मूळ वृत्ती आहे अशी कल्पना करुन घेतली की संपुष्टात येते.

In reply to by संजय क्षीरसागर

आत्मशून्य Sun, 04/27/2014 - 16:31
दर दोन वर्षांनी स्वतःनेच ठवलेले नियम मॉडणारा होंगिंक्स चे प्रमाण देण्या पेक्षा... देह अन्नाने, अन्न पृथ्विपासुन, प्रुथ्वि जलापासुन, जल अग्नि पासुन, अग्नि वायुपासुन, वायु आकाशापासुन, आकाश आत्म्यापासुन बनते या आशयाचा आपल्या संस्कृतीमधील दिव्य श्लोक तुम्हास माहित नाही काय ?
यामुळे एल्साचा पाय फ्रॅक्चर झाला तर तिची वेदना तुम्ही जाणू शकता आणि तुम्ही मूडमधे नाही हे एल्सा तिच्याकडे झालेल्या दुर्लक्षामुळे जाणू शकते;
अहो एल्साचा पाय फ्रॅक्चर झाला तर तिची वेदना तो ढेकुण जाणू शकणार आहे का ? की ढेकणाची चिरडले जाण्याची वेदना तुम्हाला जाणवणार आहे ? काय बोलताय ?

In reply to by संजय क्षीरसागर

मारवा Sun, 04/27/2014 - 17:09
संजय मला आपले उत्तर पुर्ण कळले असे मी म्हणत नाही परंतु मी समजण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला व त्यात काहीतरी तथ्य नक्कीच आहे असे वाटते. पण माझ्या प्रश्न विचारण्याच्या शैलीची चुक माझ्या लक्षात आली त्यासाठी मी आपली माफी मागतो.

In reply to by संजय क्षीरसागर

चौकटराजा Tue, 04/29/2014 - 17:38
सर्व सजीवांचं अस्तित्व श्वासावर अवलंबून आहे हे वाक्य दुरूस्त करून असं म्हणू या सर्व सजीवांचं अस्तित्व प्राणवायू वर अवलंबून आहे .पण मला वाटते काही प्राणी असे आहेत ज्यांची केमिस्ट्री प्राणवायूवर आधारलेली नाही.( अनारोबिक) ते वृक्षावल्लीशी जीवनचक्रात जोडले आहेत असे कसे म्हणता येईल ?

पण सॅडीझम प्रत्येक वेळी वाईटच असते असे मत बनवने योग्य नाही ... सॅडीस्ट व्यक्तीला मसोचिस्ट पार्टनर मिळाला/ली. तर त्यासारखे दुसरे कॉम्बिनेशन नाही .. अवांतर : सॅडीझम/मसोचिझमच्या पॉसिटिव्ह अ‍ॅन्गल कडे पाहण्याकरिता "सबमिशन ऑफ एम्मा मार्क" हा चित्रपट आवर्जुन पाहण्यासारखा आहे .

In reply to by प्रसाद गोडबोले

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 15:49
सॅडीस्ट व्यक्तीला मसोचिस्ट पार्टनर मिळाला/ली. तर त्यासारखे दुसरे कॉम्बिनेशन नाही ..
खरच माहित नाही. शुद्ध रॅशनलीस्ट अहींसावादी विचारांना परपिडानंद वाला साथीदार मानवणार नाहीच पण आत्मपिडानंद घेणाराही मानवणार नाही. सबमिसीव्ह आत्मपिडानंद वाला/ली कदाचीत एका मर्यादेपर्यंत परपिडानंद वाल्याची साथ देऊ शकत असेल पण या दोघांचेही मानसिक प्रश्न सोडवण्या पेक्षा त्यासारखे दुसरे कॉम्बिनेशन नाही .. या वेगळ्या टोकाच्या विचारांशी सहमत होण्यापुर्वी पुन्हा विचार करण्याची गरज भासेल असे वाटते.

In reply to by प्रसाद गोडबोले

मारवा Sun, 04/27/2014 - 17:15
प्रसाद मी हा चित्रपट बघितलेला नाही व त्या संदर्भात काही वाचण्यात ही आले नाही. पण तुम्ही कृपया थोड डीटेल सांगु शकता का या विषयी आणि पॉझीटीव्ह म्हणजे कस नेमक थोड विस्तृत विवेचन केल्यास आम्हाला नविन माहीती मिळेल.

In reply to by मारवा

सदर चित्रपट क्षक्षक्ष दर्जाचा असल्याने इथे जास्त लिहिता येणार नाही ... गूगल केल्यास अवश्य सापडेल http://bit.ly/1rHMsWO

शुचि Sun, 04/27/2014 - 15:39
या सर्वांमधील विरोधाभास म्हणजे धार्मिक पातळी वरचा प्रत्यक्ष सॅडीझम/मॅसोचिझम हा पवित्र आणि बेडरुम मधील बोरींग सेक्स लाइफ़ स्पाइस अप करण्यासाठी वापरलेला तसा निरुपद्रवी गमती जमतीचा सॅडीझम/मॅसोचिझम हा विकृत मानला जातो.
या वाक्याला केवळ टाळ्या!!

In reply to by शुचि

बेडरुम मधील बोरींग सेक्स लाइफ़ स्पाइस अप करण्यासाठी वापरलेला तसा निरुपद्रवी गमती जमतीचा सॅडीझम/मॅसोचिझम हा विकृत मानला जातो.
प्रश्न उपद्रवाचा आहे. जर युगुलाला आनंददायी ठरत असेल तर ते परपीडन होत नाही. त्यामुळे ती परस्पर स्विकृत आहे. इट इज नॉट सॅडिजम.
धार्मिक पातळी वरचा प्रत्यक्ष सॅडीझम/मॅसोचिझम हा पवित्र
हा उल्लेख जैनधर्मीय विमोचनादी साधनांवरुन आला आहे. मी त्या साधना जस्टीफाय करत नाही पण स्वतःचं शरीरापासून वेगळेपण जाणण्यासाठी त्या सांगितल्या आहेत. थोडक्यात, शरीराला झालेली वेदना `स्व' ला कळते पण त्याला बाधा येत नाही, हा त्या साधना प्रणालींचा हेतू आहे. जाणीवपूर्वक आणि हेतू समजून केलेल्या अशा साधना मॅसोजचिम नाहीत. मला वाटतं मी यावर अधिक उहापोह न करणं योग्य होईल. पण धार्मिक साधना आणि सॅडिजम यांचा वरकरणी संबंध फक्त त्या साधनांचा हेतू न समजल्यानं वाटू शकतो; वास्तविकात सॅडिजम (खरं तर मॅसोचिजम) आणि धार्मिक साधनांचा काहीही संबंध नाही.

In reply to by संजय क्षीरसागर

शुचि Sun, 04/27/2014 - 16:16
हा उल्लेख जैनधर्मीय विमोचनादी साधनांवरुन आला आहे.
ओह अन मी समजत होते गालात सळया खुपसून किंवा पाठीला हूक्स लावून टांगून घेणे याकडे लेखकाचा निर्देश होता. मला वाटले मुंबईत,ते एका पायावर उभे रहाणारे साधू अन त्यांचा सडणारा ,पहिला पाय याकडे लेखकाचा निर्देश होता.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 17:30
संजय आणि शुचि वरील मर्यादीत जागेत जरी मी जैन धर्मातील एक उदाहरण दिलेले असले तरी जवळ जवळ प्रत्येकच धर्मात मॅसोचिझम चे उद्दात्तीकरण केलेले आढळते. स्वपीडन करणे मग ते आत्मसंयमाच्या गोंडस नावाखाली अतिरेकी उपास करणे विवीध प्रकारची तपे (काहीतर अगदीच अतार्कीक अनावश्यक) करुन स्व शरीराला पीडा देणे त्यात गौरव मानणे. शुचि म्हणतात तसे सळया हुक्स खुपसणे, मुसलमानांमध्ये कुठल्यातरी एका दिवशी एक मिरवणुक निघते त्यात स्वतःला अक्षरशः रक्तबंबाळ करुन घेउन कुठल्यातरी शहीद (बहुदा हुसेन नक्की माहीत नाही) पवित्र व्यक्तीची आठवण त्यांनी भोगलेल्या वेदना प्रतिकात्मकतेने भोगुन केली जाते. शंकराचार्यांचे विवेक चुडामणी नावाचे ग्रंथ आहे त्यात अनेक श्लोक शरीर कीती गलिच्छ वाईट आहे हे समजावुन देण्यात च खर्ची केलेली आहेत. त्यामुळे त्याला कायम कसे कठोर वागविणे आवश्यक आहे हे सांगितलेले आहे. ख्रिस्ती धर्मात तर येशु ने तुमच्यासाठी सर्व छळ सोसला हे सतत बिंबविले जाते. नेमकी उदाहरणे आठवत नाहीत पण विवीध धर्माच्या असंख्य परंपरा स्व-शरीरा चा धिक्कार करण्यात त्याला यातना देण्यात काहीतरी श्रेष्ठ धार्मीक आहे असे मानतात. प्रत्येक धर्म हा काही ना काही प्रमाणात सॅडो-मॅसोचिझम चे उद्दात्तीकरण करणारया परंपरा बाळगतो.

In reply to by मारवा

कारण असे प्रतिसाद मला वाचवत देखिल नाहीत. तस्मात, आय वोंट टेक द सब्जेक्ट एनी फरदर.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 17:31
संजय आणि शुचि वरील मर्यादीत जागेत जरी मी जैन धर्मातील एक उदाहरण दिलेले असले तरी जवळ जवळ प्रत्येकच धर्मात मॅसोचिझम चे उद्दात्तीकरण केलेले आढळते. स्वपीडन करणे मग ते आत्मसंयमाच्या गोंडस नावाखाली अतिरेकी उपास करणे विवीध प्रकारची तपे (काहीतर अगदीच अतार्कीक अनावश्यक) करुन स्व शरीराला पीडा देणे त्यात गौरव मानणे. शुचि म्हणतात तसे सळया हुक्स खुपसणे, मुसलमानांमध्ये कुठल्यातरी एका दिवशी एक मिरवणुक निघते त्यात स्वतःला अक्षरशः रक्तबंबाळ करुन घेउन कुठल्यातरी शहीद (बहुदा हुसेन नक्की माहीत नाही) पवित्र व्यक्तीची आठवण त्यांनी भोगलेल्या वेदना प्रतिकात्मकतेने भोगुन केली जाते. शंकराचार्यांचे विवेक चुडामणी नावाचे ग्रंथ आहे त्यात अनेक श्लोक शरीर कीती गलिच्छ वाईट आहे हे समजावुन देण्यात च खर्ची केलेली आहेत. त्यामुळे त्याला कायम कसे कठोर वागविणे आवश्यक आहे हे सांगितलेले आहे. ख्रिस्ती धर्मात तर येशु ने तुमच्यासाठी सर्व छळ सोसला हे सतत बिंबविले जाते. नेमकी उदाहरणे आठवत नाहीत पण विवीध धर्माच्या असंख्य परंपरा स्व-शरीरा चा धिक्कार करण्यात त्याला यातना देण्यात काहीतरी श्रेष्ठ धार्मीक आहे असे मानतात. प्रत्येक धर्म हा काही ना काही प्रमाणात सॅडो-मॅसोचिझम चे उद्दात्तीकरण करणारया परंपरा बाळगतो.

मारवा Sun, 04/27/2014 - 17:42
तुलनेने आधुनिक काळात इंटरनेट मुळे अधिक प्रचलित झालेले परस्पर संमतीने स्वीकारलेले व समर्थक ज्याला अ‍ॅज अ लाइफ स्टाइल म्हणतात. ज्यात या आदिम प्रवृत्तींचा सेफ लिमीट्स मध्ये कुशलतेने आनंद मिळविण्यासाठी वापर करण्यात येतो. व अशा बीडीएसएम चा हेतु हा केवळ दैनंदिन लैंगिक आयुष्यातील बोअरडम ( जो हमखास प्रत्येक विवाहा त काही कालावधी नंतर येतो.) त्याला थोडा स्पाइस अप करण्यासाठी वापरला जातो. हा बीडीएसएम चा युज वरील धार्मीक उग्र वापरापेक्षा हेतु प्रक्रीया परीणाम अनेक बाबतीत भिन्न आहे. यातली गंमत अशी आहे की रीलीजीयस बीडीएसएम ला अत्यंत पवित्र गौरवाने बघितले जाते आणि या मॉक बीडीएसएम ला अतिशय काहीतरी विकृत आहे पाश्च्यात्य आहे असे बघितले जाते. मागे एकदा हा गमंत जंमत बीडीएसएम करण जोहर ने त्याच्या एका सिनेमात दाखविला होता ज्यात राणी मुखर्जी आपल्या बोअर्ड सेक्स्युअल लाइफ ला स्पाइस अप करण्यासाठी याचा अवलंब करते नाव नाय आठवत यार पण काहीतरी गंमतीदार प्रसंग होता इतक नक्क्की आठवतय.

In reply to by मारवा

सॅडिजमची किंवा मॅसोचिजमची (निरुपद्रवी असला तरी) आवश्यकता नाही. खरं तर पारस्पारिक अनुबंधात प्रणय उत्तोरत्तर खुलत जातो कारण द कपल डिवेलप्स ग्रोईंग ग्रॅटिट्यूड टोवर्डस इच अदर, असा व्यक्तिगत अनुभव आहे. धर्मातल्या सॅडिजमचं कारण साधनाप्रक्रियेचा हेतू आणि मुळात त्यातला डेलिकेटनेस न समजणं (खरं तर सो कॉल्ड धर्मगुरुंचं संपूर्ण अज्ञान) हा आहे. ज्यांना या प्रक्रियांविषयी रस आहे त्यांनी ओशोंचा The Book of Secrets हा ग्रंथ (कारण तो १२५० पानी आहे) वाचावा.

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 18:55
(मागील भागावरून पुढे चालू आधीच्या प्रतिसादांची लांबी बरीच वाढल्याने आपण वेगळ्या धाग्यावरतर पोहोचलो नाही असे वाचकांना वाटू नये म्हणून येथून प्रतिसाद जरा खाली आणला आहे.) ऐतिहासिक काळात योध्यांनी आणि शासकांनी युद्धांच्या दरम्यान आपली जरब बसवण्यासाठी अमानुष अत्याचार केल्याच्या नोंदी पहाण्यास मिळतात, मानवी इतिहासापूर्व काळातील असंख्य प्रसंग हे विस्मरणात देखील गेले असणार तर, इतिहासातील काही स्मृती लोकांच्या मनात अजूनही जाग्याच नाही तर असे अन्याय करणार्‍या मानवी समुहांच्या वंशजांवरही अविश्वास, राग प्रसंगी बदल्याची टोकाची भावनाही आढळून येऊ शकते. योद्धे आणि राज्यकर्त्यांचे इतिहासातील काही क्रौर्य प्रसंग हे परपिडानंदाचे असू शकतात हे वास्तव जसे स्विकारले पाहीजे तसे आजच्या सारखी आधूनिक दळणवळण नसलेल्या काळात दूरच्या प्रदेशांवर सातत्याची देखरेख करणे शक्य नसे त्यामुळे एकदाचीच जरब अथवा दहशत बसवणार्‍या मार्गांवर विसंबण्या शिवाय प्रसंगी प्रत्यवायही राहत नसावा त्यामुळेही ऐतिहासिक काळातील असंख्य शीक्षांचे युद्धातील कारवायांचे स्वरूप अमानुष असे होते. त्यामुळे ऐतिहासिक काळ त्या परिपेक्षात पहाणे अधिक सुसंगत ठरू शकते

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 19:35
कायद्याचे राज्य हि संकल्पना नसलेल्या काळात निती नियमांची आखणी धर्मसंस्थांनी त्यांच्या अखत्यारीत ठेवण्याचा प्रयत्न केला होता. एका स्त्रीला दगड मारण्याची मागणी झाली असता येशु ख्रिस्ताने ज्याने कधीही एकही पाप केले नाही त्यांनीच फक्त दगड मारावेत म्हटल्या नंतर एकही व्यक्ती पुढे आली नाही, काही भारतीय ऋषी -मुनींनी प्रणयरत प्राण्यांच्या हत्येचा केलेला निषेध, वर्षाऋतूत चातुर्मासाचे पालन, किंवा बौद्ध आणि जैन धर्माने सांगितलेली अधिक कडक अहिंसा असे परपिडानंद थांबवणारे अपवाद सोडले असता; या धाग्यात म्हटल्याप्रमाणे धर्मसंस्थांनी अनेक नितींमध्ये परपिडानंदाचा आंतर्भावच केलेला आढळतोच सोबतच बर्‍याच ठिकाणी त्याचे अनफेअर, बायस्ड, अर्बीट्ररी असणे जाणवते. एक अंधश्रद्धांमुळे दुसरे पुरुषांच्या भावनांना प्राधान्य देणार्‍या, स्त्रीयांवर लादावयाच्या पिडांना धार्मीक मान्यता देऊन होणारे अप्रत्यक्ष साटेलोटे यामुळे या परपिडांनदांना वेळोवेळी चालवूनच घेतले गेले नाही तर समर्थनही केले जाते. मग जे काही इतिहास काळात झाले असेल त्याची चुक स्विकारून नैतीक जबाबदारी घेणे अद्यापतरी बहुतांश धर्मसंस्थांना झेपलेले नाही. टोकाच्या आत्मपिडनाचा समर्थन अथवा आग्रह हे दुसर्‍या अंगाने शीष्याचे धर्मसंस्थेने अथवा गुरुने केलेले सानंद परपिडन नाही किंवा कसे हे विचारणेही अनेकांच्या मनाला दुखावू शकेल त्यामुळे मी तसे विचारण्याचे टाळतो.

In reply to by माहितगार

माहितगार Sun, 04/27/2014 - 20:47
कायद्याचे राज्य, मानवाधिकार, मानसशास्त्रीय विश्लेषण आणि समुपदेशन साहाय्य इत्यादी अभिनव संकल्पनांमुळे आधूनिक काळात ऐतिहासिक काळापेक्षा परपिडानंद चे प्रकार आणि घटनांची संख्येची टक्केवारी पहावयास गेल्यास वस्तुतः निश्चित कमी भरेल. आज आपण याची अधिक चर्चा करतो कारण या विषयांबद्दल आपण अधिक जागरूक आहोत. त्याच वेळी सुसंस्कृततेस अभिप्रेत पातळीपासून बरेचसे लाबं आहोत. अजूनही डिनायल्सचे अस्तीत्व आहे. परपिडानंद टाळण्यासाठी लागणार्‍या संस्कारांपासून अद्यापही वंचितता आहे. तर काही ठिकाणी जसे की शिक्षण संस्थांच्या प्रमुखांच्या नितीमुल्यांच्या ठिकाणी असो अथवा कायदा आणि सुव्यवस्था राखणार्‍या अधिकार्‍यांच्या अंगी आवश्यक निती मुल्यांचे अवमुल्यन झाल्या मुळे वरचा माणूस आदर्श असेल तर बाकी सारे आदर्श वागतील ते आदर्श आधारस्तंभ ढासळले आहे याला अंशतः स्वतः समाजही जबाबदार असतोच कारण हे आदर्श आधारस्तंभ समाजानेच उपलब्ध करून द्यावयाचे असतात. इथे लहानवया पासून द्यावयाच्या सुयोग्य संस्कारांची चर्चाही अभिप्रेत आहे. खासकरून एखादे बालवयातील मूल जेव्हा एखाद्या हिंसक घटनेस पाहते अथवा अनुभवते तेव्हा त्या मुलाला बोलते करणे त्याने तो अनुभव समजून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे हे समजून घेणे आणि मग एका बाजूला अयोग्य मार्गाचे त्याच्या मनात समर्थन निर्माण होत नाही आहे अथवा दुसर्‍या बाजूला त्याच्या मनात भिती दहशत अथवा नैराश्य वास करत नाही आहे हे दोन्हीही पाहणे हि पालकांची शिक्षकांची समुपदेशकांची आणि समाजाचीही आवश्यकता आहे. तुम्ही केलेल्या परपिडानंदाला तुमचे आप्तस्वकीय सुद्धा अ‍ॅप्रीसिएट करणार नाहीत हे सांगणारी वाल्याकोळ्याचा पश्चातापाने वाल्मिकी होणारी कथा समाजाला परपिडानंदापासून दूर नेण्याचे उद्दीष्ट साधण्यासाठी उजवी वाटते.

चित्रगुप्त Tue, 04/29/2014 - 11:04
परपीडनाचे बाबतीत मानवाची प्रयोगशीलता, 'करता येणे' आणि अनुकूल परिस्थिती यांचा कितपत सहभाग असावा? यावर जाणकारांनी प्रकाश टाकावा. उदाहरणार्थ लहानपणी एकदा माझ्या हातात बासरी पडली. सहज फुंकून बघता निघणारा आवाज बरा वाटला, मग काहीतरी बोटांची चाळवाचाळव करू लागलो, एकदा अचानक कुठल्याश्या गाण्याचे सूर प्रकटले, मग ते मुद्दाम वाजवून बघितले, ते जमले, मग आणखी प्रयत्न केले, तर 'करता येऊ' लागले. रस वाढत गेला, आणि चांगल्यापैकी वाजवू लागलो. हेच चित्रकला, जादू, लंबक, लेखन इ.इ. चे बाबतीत घडले. अर्थात या सर्व गोष्टी समाजमान्य असल्याने उघडपणे करता येत. घरच्यांनी मनाई केली असती, तर एकतर चोरून केले असते, वा सोडून दिले असते, आणि कधीतरी अनुकूल परिस्थिती येताच ते पुन्हा उफाळून आले असते. परपीडनाचे बाबतीत असेच काही होत असेल का?

In reply to by चित्रगुप्त

परपीडनाचे बाबतीत मानवाची प्रयोगशीलता, 'करता येणे' आणि अनुकूल परिस्थिती यांचा कितपत सहभाग असावा?
If you look into the deepest, खरं तर निव्वळ जगणं हीच हिंसा आहे! आपल्या अन्नात पीकाची हिंसा आहे, श्वासात सूक्ष्म जिवाणूंची हत्या आहे आणि बोलण्यात शांततेला धक्का आहे. त्यामुळे `मिनीमम डॅमेज टू द इग्झिस्टन्स' हा जगण्याचा (सहजीवनाचा) सर्वोत्तम मार्ग समजला गेलायं. थोडक्यात `जेवढा बाहेर धक्का कमी तितकी आत अविचलता' असं सूत्र आहे. पीडन हा मात्र हेतूपुरस्सर केलेला हिंस्त्रपणा आहे. बासरी शिकणं इतरांना त्रासदायक आहे पण एकदा सुरेख वाजवता आली की त्यात स्वानंद आणि परानंद दोन्हीही आहे. सो द बेसिक प्रिंसिपल प्रिव्हेल्स, तुमच्या वादनाचा हेतू जेंव्हा स्वतःला आनंद मिळावा हा असतो आणि तुम्ही पुरेसे संवेदनाशील असता तेंव्हा प्रॅक्टीस निर्जन ठिकाणी किंवा इतरांना कमीतकमी त्रास होईल अशा पद्धतीनं करता. आणि एकदा सराईतपणे वाजवता येऊ लागलं की मग आपल्या आनंदात इतरांना सहभागी करुन घेता. पीडनाची मानसिकता नेमकी विरुद्ध आहे, त्यात संवेदनाशीलतेचा आभाव आहे. दुसर्‍याला दुखावून स्वतः सुखी होऊ अशी मानसिकता आहे. परिस्थिती जरी अनुकूल असली आणि मॅसोचिस्ट व्यक्ती मिळाली तरी अशा क्रियेतून उन्मादा व्यतिरिक्त काहीही निर्माण होत नाही.

In reply to by चित्रगुप्त

मारवा Tue, 04/29/2014 - 12:24
Most of us try to avoid inflicting pain on others. But some people seem to gain pleasure from inflicting pain or watching people suffer without feeling guilt, or remorse. New research just published in the journal Psychological Science suggests that this kind of everyday sadism is real and more common than we might think. Two studies led by psychologist Erin Buckels show that people who score high on a measure of sadism seem to derive pleasure from behaviors that hurt others, and are even willing to expend extra effort to make someone else suffer. “Some find it hard to reconcile sadism with the concept of ‘normal’ psychological functioning, but our findings show that sadistic tendencies among otherwise well-adjusted people must be acknowledged,” says Buckels, a doctoral student at the University of Manitoba who conducted her research while doing her Master’s at the University of British Columbia. She adds: “These people aren’t necessarily serial killers or sexual deviants but they gain some emotional benefit in causing or simply observing others’ suffering.”

In reply to by मारवा

मारवा Tue, 04/29/2014 - 12:38
सॅडीझम आढळतो. याचाच अर्थ असे लोक नक्कीच आपली इछा पुर्ण करण्यासाठी टपुन बसलेल्याच असतात. योग्य संधी मिळताच त्यांच्यातील या प्रवृत्ती उफाळुन येतात. आपल्या पेक्षा कमजोर सावज मिळाल्यावर हा प्रकार होतच असणार पण हे अगदी गुप्त आणि खाजगी पातळीवर होत असल्याने बाहेर येत नसावे जसे लैंगिक बाबतीत बरच काय काय घडत असत पण बाहेर कोणाला एखादा वरकरणी अगदी नॉर्मल दिसणारा माणुस त्याच्या बेडरुम मध्ये नेमक काय करतो हे माहीत पडण्याची शक्यता अगदीच कमी असते त्याप्रमाणे, हे ही माहीत पडण्याची शक्यता अर्थातच कमी असते. पण रॅगिंग ची संधी मिळताच अनुकुल वातावरण मिळताच तसेच रस्त्यावर बघा एखादा चोर पकडला गेल्यास वा एखादा कीरकोळ गुन्ह्यासाठी लोकांच्या ग्रुपच्या तावडीत सापडल्यावर त्याचे भीषण हाल करण्याच्या अनेक घटना भारतात तर फार च मोट्या प्रमाणात आढळतात या केसेस मध्ये तर ज्यांचा काहीच संबध त्या प्रकरणाशी नसतो असे ही येऊन टॉर्चर मध्ये सामील होतात. उदा. हा व्हीडीयो बघा http://www.youtube.com/watch?v=G7F0ULPh9gE

In reply to by मारवा

मारवा Tue, 04/29/2014 - 13:17
मिसळपाव वर अनेक ऑदरवाइज सभ्य सुसंस्कृत शालीन आयडी ज्यांचा पास्ट अतिशय नीट आणि क्लीन होता. ज्यांनी सहसा कधी ट्रोलींग इतर धाग्यांवर केल नव्हत ( जे रेग्युलर राडेबाज होते ते सोडुन द्या) पण असे अनेक नॉर्मल आयडी देखील जे खात्रीपुर्वक सभ्य या वर्गवारीत मोडत होते आणि मोडतात ही ते देखील जेव्हा संजय क्षीरसागरांच्या आध्यात्मिक धाग्यांवर प्रतिसाद देतांना अत्यंत सॅडीस्टीकली प्रतिसाद देत. एक प्रकारच शाब्दीक रॅगिंग सुरु होते. घेराव घालुन जाणीवपुर्वक अतिशय क्रुरतेने त्यांच्यावर हल्ला चढवुन आपल्यातील सॅडीझम चा प्रत्यय अनेक नॉर्मल आय डी नी दिलेला आहे हे आपल्या अतिशय जवळचे उदाहरण च अत्यंत बोलके आहे. आजही त्यांनी असा एखादा आध्यात्मिक विषय घेतला तर त्याची पुनरावृत्ती होइल असे म्हणण्यास वाव आहे.पण माणसामध्ये एम्पाथी हा ही एक भाग असतोच त्याचा प्रत्यय गवि नावाच्या आयडीने ( मी माणुस म्हणुन त्यांना ओळखत नाही म्हणुन आय डी म्हणतो) दिला त्यांनी प्रवाहाच्या अगदी विरोधात जाउन ही क्षीरसागरजींचा जो काय पॉइंट होता तो समजण्याचा प्रयत्न केला तशी दुर्मिळ संवेदनशीलता एम्पाथी दाखविली ( दया या अर्थाने म्हणत नाही कृपया गैरसमज नसावा) तर संजय जींच्या मिसळपाव वरील धाग्याच्या केस मध्ये आपल्याला दोन्ही बाजुंचे विलक्षण दर्शन होते. ही एक उत्कृष्ठ केस स्टडी आहे. तसेच इंटरनेट ट्रोलिंग करणारे हे सॅडीस्ट असण्यासंदर्भात मोठा विदा आपणास इंटरनेट वर च मिळेल. दुसर उदाहरण वर लेखात दिल्याप्रमाणे तेंडुलकरांच्या शांतता कोर्ट चालु आहे यात बेणारे बाईंचा जो अत्यंत हिंस्त्र अशा रीतीने मानसिक छळ केला जातो वरकरणी अगदी साध्या लोकांकडुन नाटकाचे निमीत्त्त घेउन ते तर निव्वळ चकीत करणार आहे तेंडुलकरांनी मानवी मनातला जो अत्यंत सुक्ष्म पदर हिंसेचा परपीडनाचा दाखविलेला आहे त्याला तोड नाही.

चांगला लेख आणि उत्तम प्रतिसाद. सँडीझम जर मानवी प्रवृत्ती असेल तर तिला कमी करावं किंवा असूच नये असे सुचवायचं आहे का ? आणि काही वेळी मानवी मनात असलेल्या भावना उफाळून येतात तेव्हा या प्रेरणा दाबून टाकल्या पाहिजेत असे म्हणावे काय ? उदा. समजा 'अ' नावाच्या व्यक्तीने 'ब' ची फसवणूक केली आहे, अशा वेळी कोणतीही व्यवस्था जर 'अ' ला शिक्षा देऊ शकत नसेल तर ती व्यक्ती व्यक्त होऊ पाहाते अशा वेळी जर एखादा समुह जर 'अ'ला सार्वजनिक ठिकाणी फटके देत असेल (सार्वजनिक ठिकाणी फटके देणे हे चूकच) तर 'अ' ला मिळालेला आनंद मोजायचा की त्याच्यातला सँडीझमची चर्चा केली पाहिजे ? -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

शासन ही समजव्यवस्था सुरळीत चालावी म्हणून केलेली योजना आहे आणि सॅडिझम ही निव्वळ परपीडनातून आनंद मिळवण्याची वृत्ती आहे. फसवणूक करणार्‍याला शासन व्हावं असं वाटणं वेगळं आणि काहीही कारण नसतांना दुसर्‍याला पीडा देण्यातून आनंद मिळवणं वेगळं. The first is punishment & the second, sadism. अर्थात, शासन, पीडनानंदात केंव्हा बदलेल सांगता येत नाही. थोडक्यात, शासन जर झालेल्या नुकसानाच्या भरपाईपर्यंत मर्यादित असेल तर ठीक पण त्यापेक्षा जास्त होऊ लागलं तर सॅडिजम हॅज ओवर टेकन पनीशमंट!

In reply to by अनुप ढेरे

शुचि Tue, 04/29/2014 - 16:40
इस्लामी शासन काळात देण्यात येणारया अनेक प्रकारच्या शिक्षा ज्यात गुन्हेगाराला सरळ साधे मारुन टाकण्यापेक्षा हाल हाल करुन सार्वजनिक रीत्या मारणे यामध्ये तेथील लोकांची सॅडीस्टीक प्रवृत्ती दिसुन येते.
अगदी अगदी!!! मला ते sadistic न वाटता न्यायपूर्णच वाटतं.

In reply to by शुचि

शिक्षेचा हेतू गुन्हेगारात सुधारणा व्हावी असा असायला हवा म्हणून मृत्यूदंडाला विरोध आहे. गुन्हेगारच संपला तर सुधारणा कुणात होणार? म्हणजे ज्याची हत्त्या झाली त्याबद्दल काही करता येत नाही Because the person is dead. आता जे हयात आहेत त्यात तीन प्रकारचे लोक आहेत : एक, मृताशी संबंधित व्यक्ती; त्यांना हानीची भरपाई मिळून सुखानं जगता यावं हे उचित आहे. थोडक्यात, मृत व्यक्ती हयात असती तर त्यांचं जीवनमान जसं चाललं असतं तसं चालावं. (जे गुन्हेगारला फाशी दिल्यानं भावनिकदृष्ट्या साध्य झालं तरी त्यांच्या रोजच्या जगण्यात त्याचा फायदा होत नाही) दोन, गुन्हेगारी प्रवृत्तीच्या व्यक्ती; त्यांना दहशत बसते हे खरं असलं तरी फाशीची शिक्षा असून देखिल गुन्हे घडत आहेतच. त्यामुळे तो हेतू देखिल साधला जातो असं म्हणता येणार नाही. तीन, असंबधित लोक; त्यांना फक्त बातमी वाचायचं समाधान मिळतं. आपण जर असंबधित असू तर फाशीच्या शिक्षेनं आपल्याला आनंद होणं हे (सहज लक्षात न येणारं) सॅडिजम आहे.

In reply to by शुचि

पण त्या वस्तुस्थितीचा अनुभव आल्याशिवाय सर्वांशी नातं जुळत नाही. अगदी साधं उदाहरण द्यायचं झालं तर संवेदनाशील माणूस आपसूक शाकाहारी होतो. मला आहाराविषयी वाद निर्माण करायचा नाही, फक्त हिंसेचा मुद्दा अधोरेखित करायचा आहे. आपली सांप्रत नाती (निव्वळ) मानसिक आहेत, ती जाणीवेतून निर्माण झालेली नाहीत त्यामुळे तिसर्‍या समूहाला `असंबधित' म्हटलंय. इस्लामी पद्धतीचं वर्णन आणि हेतू मॅसोचिजम आहे आणि त्या अनुषंगानं ती पद्धत न्यायं वाटणं सॅडिजम आहे असा विचार मांडला आहे.

In reply to by संजय क्षीरसागर

बॅटमॅन Wed, 04/30/2014 - 00:09
अगदी साधं उदाहरण द्यायचं झालं तर संवेदनाशील माणूस आपसूक शाकाहारी होतो.
बुद्धाबद्दल काय मत आहे?

In reply to by संजय क्षीरसागर

शुचि Wed, 04/30/2014 - 00:34
मला तर उलटं वाटतं अतिभावनिक (= संवेदनाशील????) लोकांनाच न्याय्य कायदाव्यवस्थेचे महत्त्व कळेल. ज्यांनी विकृती अनुभवलीच नाहीये त्यांना कळणारच नाही अन ते भूतदया भूतदया करत गुन्हेगारांना पाठीशीच घालत रहाणार. . . . हां आता त्यांनी जोशींच्या टीनेजर मुलाला नग्न करुन, नायलॉनच्या दोरीने फास आवळून मारले असेल ना का, अभ्यंकरांच्या नातीला जाईला नग्न करुन घरभर फिरुन मौल्यवान वस्तू दाखवायला लावून मग मारले असेनाका पण आपले भूतदया दाखविणारे आडवे पडणारच! कारण ...... जाई परत येणार नाही, मुलगा परत येणार नाही, त्यांचे ह्युमिलिएशन मिटणार नाही पण हे बिचारे गुन्हेगार कशाला फासावर लटकवायचे? अन काय विदा आहे की फाशीमुळे गुन्हे कमी झालेले नाहीत याचा? मान्य आहे पूर्ण नामशेष झालेले नाहीत पण कशावरुन कमी झालेले नाहीत?

In reply to by शुचि

आपण काय साधण्याचा प्रयास करतोयं हा आहे. जर गुन्हेगाराला त्याच्या दुष्कृत्याची जाणीव झाली तर तो सुधारण्याची शक्यता आहे पण त्याला देहदंड दिला की विषयच संपला. मी गुन्हेगारीची भलामण करत नाही, संवेदनाशीलता कशी वाढवता येईल याचा विचार व्हावा असा मुद्दा मांडतो. समाजाची संवेदनाशीलता वाढली की गुन्हेगारी आपोआप आवाक्यात येईल.

In reply to by संजय क्षीरसागर

शुचि Wed, 04/30/2014 - 00:56
जर गुन्हेगाराला त्याच्या दुष्कृत्याची जाणीव झाली तर तो सुधारण्याची शक्यता आहे पण त्याला देहदंड दिला की विषयच संपला.
होय कळतय पण वळत नाहीये :)

In reply to by शुचि

मधे एकदा रवि परांजपे या ज्येष्ठ आणि दिग्गज चित्रकाराशी गप्पा झाल्या. त्यांच्या दृष्टीकोनानं जगण्याचा एक नवाच पैलू उलगडला. ते म्हणाले, "जर लहानपणापासून मुलाची सौंदर्यदृष्टी जोपासली गेली तर जगातली सर्व अराजकता दूर होईल." नाऊ जस्ट सी धिस थॉट, जर आपण जगाच्या सुंदरतेकडेच पाहू लागलो तर आपोआप कृतज्ञता येते. ज्या चक्षुंनी आपण पाहतो त्यांची किमया जाणवायला लागते. द वेरी फॅक्ट दॅट वी कॅन सी इज सच अ वंडरफुल फिनॉमिना. मग नजरेनं चांगल्याच गोष्टी पाहाव्या, सौंदर्यपूर्ण घटना बघाव्या असा भाव निर्माण होतो. स्पर्शाचं सौंदर्य जाणवू लागलं की, वी स्टार्ट फिलींग ग्रॅटिट्यूड टोवर्ड्स अवर पार्टनर्स बॉडी. वॉट अ‍ॅन एक्स्ट्सी इट इज टू बी टुगेदर इन अ स्टार स्टडेड नाईट! स्वादाचं सौंदर्य कळलं की अन्न ब्रह्म होतं! गंधांचं सौंदर्य कळलं की सारी फ्रॅगरन्सेसची दुनिया इतके दिवस कशी गवसली नाही याचं नवल वाटतं. नादाचं सौंदर्य कळायचा आवकाश की आपण शांततेला मार्दवानं हँडल करायला लागतो. आणि उमजतं की, इट इज अ‍ॅन इनवॅल्युएबल ट्रेजर ऑफ ब्लिस अराऊंड अस. जस्ट टू बी सायलेंट इज सच अ प्लेजर! मग सॅडिजम, मॅसोचिजम, हिंसा, गुन्हेगारी अशा गोष्टींना जीवनात स्थानच राहात नाही.

In reply to by संजय क्षीरसागर

चित्रगुप्त गुरुवार, 05/01/2014 - 10:48
@संक्षि: प्रतिसाद आवडला, पण एवढी इंग्रजी वाक्यं कशाला हवीत त्यात? या वाक्यातून जे सांगयचंय, ते व्यक्त करू शकण्याएवढी नक्कीच संपन्न आहे मराठी भाषा. एका भाषेत दुसरी भाषा घुसडणं, हा सुद्धा त्या भाषेच्या सौंदर्याचा, संपन्नतेचा अवमान आहे, आणि एकाअर्थी हिंसकपणा देखील आहे. संपूर्ण प्रतिसाद मराठीचं मार्दव्य, पावित्र्य राखत लिहून तर बघा, या भाषेची अद्भुत किमया इतके दिवस कशी गवसली नाही याचं नवल वाटेल...

In reply to by चित्रगुप्त

संजय क्षीरसागर गुरुवार, 05/01/2014 - 11:28
व्यक्त होतांना मला भाषेचा अडसर येत नाही. पण माझ्या लेखी भाषेपेक्षा संवाद आणि त्याचा परिणाम महत्त्वाचायं. लेखवरच्या प्रतिसादांची भाषा संयुक्त आहे त्यामुळे प्रतिसाद देतांना तसं लिहीलंय. बाय द वे, तुमच्यासाठी तीच जादू, मराठीतून: मधे एकदा रवि परांजपे या ज्येष्ठ आणि दिग्गज चित्रकाराशी गप्पा झाल्या. त्यांच्या दृष्टीकोनानं जगण्याचा एक नवाच पैलू उलगडला. ते म्हणाले, "जर लहानपणापासून मुलाची सौंदर्यदृष्टी जोपासली गेली तर जगातली सर्व अराजकता दूर होईल." किती दुर्लभ विचार आहे पाहा, जर आपण जगाच्या सुंदरतेकडेच पाहू लागलो तर आपोआप कृतज्ञता येते. ज्या चक्षुंनी आपण पाहतो त्यांची किमया जाणवायला लागते. आपण पाहू शकतो हीच किती विलोभनीय गोष्ट आहे. मग नजरेनं चांगल्याच गोष्टी पाहाव्या, सौंदर्यपूर्ण घटना बघाव्या असा भाव निर्माण होतो. स्पर्शाचं सौंदर्य जाणवू लागलं की आपण सखीच्या देहाप्रती कृतज्ञ होतो. चांदण्या रात्रीतला सखीसंग म्हणजे जणू स्वर्गच धरेवर उतरतो! स्वादाचं सौंदर्य कळलं की अन्न ब्रह्म होतं! गंधांचं सौंदर्य कळलं की इतक्या सार्‍या गंधांची, हरक्षणी चित्तप्रसन्न करणारी दुनिया, आपल्याला पूर्वीच कशी गवसली नाही याचं नवल वाटतं. नादाचं सौंदर्य कळायचा आवकाश की आपण शांततेशी मार्दवानं वागायला लागतो. आणि उमजतं की, आपल्याला सतत वेढून असणारा तो रेशीमकोष आहे. नुसतं शांत बसणं ही सुद्धा काय ऐयाशी आहे! मग परपीडन, स्वपीडन, हिंसा, गुन्हेगारी अशा गोष्टींना जीवनात स्थानच राहात नाही.

In reply to by संजय क्षीरसागर

मार्मिक गोडसे Tue, 04/29/2014 - 21:46
अगदी बरोबर. मृत्यूदंडाने अपेक्षीत हेतू साध्य होत नसेल तर निष्कारण एखाद्याचा गिनि पिग करणे कितपत योग्य आहे?

आत्मशून्य Tue, 04/29/2014 - 17:22
सेडिसम ही कोणती विशिष्ट भावना नसून( विशेषत: खोडसाळ/खोडकर पणाची ) बेसुमार इंटेसिटी आहे. कोनाला तो करायला आवडतो कोनाला सहण करायला आवडत असेल. अथवा याविरुध्द सरां प्रमाने सेडिसम बाबत दिशाभूल व तीव्र तिटकरा व्यक्त करून पुन्हा स्वत:चा सेडिजमच प्रदर्शित करायला पण मान्य मात्र न करायला आवडत असेल. मला स्वत:ला मर्यादित तीव्रतेचा सेडिस्म पसंत आहे. सर्वच बाबतीत.

Pain Fri, 05/02/2014 - 11:06
खासकरुन इंजिनीयरींग आणि मेडीकल मध्य याचे तुलनेने फ़ार जास्त प्रमाण दिसुन येते. म्हणजे जो सर्वात जास्त हुशार अभ्यासु असा एज्युकेटेड क्लास आहे त्यात सॅडीझम तर जास्त च दिसुन येतो. संस्कृतीने चढविलेली शिक्षण संस्काराची पुटे कीते तकलादु असतात ती आय आय टी च्या रॅगिंग च्या घटना बघितल्यावर कळुन येते. बर विशेष म्हणजे येथे आलेला क्लास हा जनरली सर्वच बाबतीत सहसा उच्च असतो आणि त्यातही परत शहरी भागातुन आलेल्यांकडुन ग्रामीण विद्यार्थ्यांची रॅगिंग अधिक तीव्रतेने होत असलेले हे दिसते जनरलायझेशन (सार्वत्रिकीकरण?). संस्कृतीचा, शिक्शणाचा, शहर - खेडेगावात राहण्याचा आणि ही विकृती असण्याचा परस्परांशी काहीही संबध नाही. अमेरीकन सैनिकांनी जे अफ़गाणी कैद्यांवर अत्याचार केले त्यात विशेष म्हणजे काही अमेरीकन महिला सैनिकांचा देखील समावेश होता. या अमेरीकन महीला सैनिंकांनी अतिशय भीषण अशी सॅडीस्टीक प्रवृत्ती पुरुष सहकारयांच्या बरोबरीने दाखविली विषेश म्हणाजे? स्त्रिया कधी काही गुन्हे करत नहीत का? पुन्हा तेच!