राष्ट्रीय राजकारणावरचा प्रादेशिक अस्मितांचा प्रभाव

अस्थिरता म्हणजे विनाश असे काही नसते.

स्थिर सरकार देण्याकरता त्या अस्थीरतेची म्हणून एक किंमत मोजावी लागते.किंमत मोजली नाही तर सरकार रोज घरंगळेल. आणि मोजली तर लोकपाल खाऊ का गिळू करेल. त्या बिचार्‍या पंतप्रधान मंडळींनी नेमक काय करायच असा काही प्रश्न पडेल का ? प्रतिसादांकरता सर्वांना धन्यवाद

माहितीपूर्ण प्रतिसादा बद्दल धन्यवाद

आपले मुद्दे विचार करण्या जोगे आहेत पंतप्रधान नंतरही निवडता येतात हे बरोबर आहे पण काँग्रेस अथवा भाजप पेक्षा केंद्रातील तिसर्‍या आघाडीला स्थीर सरकार देण्यास प्रॉब्लेम आला आहे.(खाली यादी दिली आहे.) जेव्हा भाजप अथवा काँग्रेसच्या दावणीला बांधून घेतले तेव्हा घोडे बाजारात प्रादेशिक पक्षांच्या नेत्यांची व्यक्तीगत आकांक्षाची काळजी घेतली गेलेली दिसते सिबीआयने इनकम टॅक्सने राज्यातील केसेस ड्रॉप केलेल्या दिसतात त्या बदल्यात त्या नेत्यांनी राष्ट्रीय पक्षांनी स्वतःच्या नेत्यांवरिल केसेस ड्रॉप केल्या जाताना केवळ दिखाऊ विरोध केले पण प्रत्य़क्षात बघ्याची भूमीका घेतली एवढे करून जनतेच्या प्रादेशीक अस्मीतांना कुठे समजून घेण्याचे सोलूशन देण्यास पुरेशी प्राधान्य मिळालेच असे म्हणण्या सारखी परिस्थिती नाही. लोकसंख्या जास्त असलेल्या अथवा आर्थीक समृद्धी असलेल्या उत्तरप्रदेश हरयाणा (देविलाल उपपंतप्रधान होते) पंजाब गुजराथ या राज्यांचा दबदबा अधिक दिसतो. देवेगौडांच्या मागे राजकीय कारकीर्द होती नाही असे नाही तरीपण ते नाव थोडे जास्तच आश्चर्यकारक पणे पुढे आल्या सारखे वाटले होते. *मोरारजी देसाई २ वर्षे १२६ दिवस *चरण सिंग १७० दिवस *व्हिपी सिंग ३४३ दिवस *चंद्रशेखर २२३ दिवस *देवेगौडा ३२४ दिवस *गुजराल ३३२ दिवस कमी कार्यकाळ आणि अस्थीरता याचा परिणाम प्रशासनावर होतो काही वेळा देशाच वार्षिक अंदाजपत्रकास संसदेची मंजुरी मिळण्यात सुद्धा अडचणी आल्याचा अनुभव आहे.भांडवलशहांचा मागच्या दाराने प्रभाव वाढतो.पंतप्रधान पदाचा उमेदवार तिसर्‍या आघाडीने आधी जाहीर करण्याचा यत्न केल्यास तो स्वतःच्या प्रदेशाबाहेर सामान्य जनते पर्यंत अधिक पोहोचू शकेल काँग्रेस किंवा भाजपा वरील प्रादेशिक अस्मीतांचे अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल असे काही मुद्दे सुचतात. प्रतिसादा करिता धन्यवाद

सध्याची आपली लोकशाही यंत्रणा कधी डावीकडे, कधी उजवीकडे वळणे घेत चालताना दिसली तरी या वेव्ह पॅटर्नची दिशा एकच राहिली आहे, हे महत्त्वाचे.

सहमत या डावे पणाच्या प्रभावाची कारणे मात्र वेग वेगळी आहेत. १) स्वातंत्र्य प्राप्तीचा उद्देश केवळ राजकीय स्वातंत्र्य नाही तर सामान्यात सामान्य व्यक्तीला उत्कर्ष साधण्याची संधी हा आंबेडकरी गांधीवादी (काँग्रेस) आणि डाव्या चळवळींचा समान धागा या समान धाग्याच्या परिणामी भारतीय लोकशाहीची वीण सामान्य जनतेचा अधिकतम प्रभाव अशा स्वरूपाची आहे (इथे आमेरिकन लोकशाहीत एकास्तरा नंतर सामान्य जनतेचा सहभाग मागे पडतो) पण इथे आंबेडकरी आणि गांधीवादी वस्तुतः पुर्णतः डाव्या गटात मोडत नाहीत यांची खासगी भांडवलास हरकत नाही आहे.पण स्वतःचा असा अंशतः डावेपणा होताच २)काँग्रेस पुर्णतः डावी नसली तरी जनमत कम्युनिस्टांकडे झुकू नये म्हणून एकीकडे डावेपणाची चढाओढ केली गेली ( दुसरीकडे या डावेपणाला बॅलन्स करण्यासाठी प्रसंगी मागच्या दाराने प्रादेशिक अस्मीतांना फुंकरही घातली गेली.) इथे चढा ओढीतून येणारा डावेपणा आहे.(तत्वज्ञान>>)लोकशाही संरचनेतून येणारा प्रभाव + चढाओढीतून डावेपणा (+प्रादेशिक अस्मितांना फुंकर) हे गणित इतरही राजकीय पक्षांनी वापरावयास चालू केल.पण हा चढाओढीतन आलेला डावेपणा मनाच्या आतन आलेला डावेपणा नाही दिखाऊ डावेपणा आहे.या दिखाऊ डावेपणांचा परिणाम एकीकडे सार्वजनिक उपक्रम वाढताना अंबानीपण मोठे होतात आणि विरोधी डाव्या आघाडीचही नेतृत्व मोरारजी देसाईंसारख्या भांडवलशहा समर्थकांच्याच हातात राहत. ३)एकदा या समाजवादात दिखाऊपणा आहे म्हटल कि विरोधाभास ओघाने येतात यातील भ्रष्टाचार आणि विरोधाभासांना उघडकीस आणून दबाव आणणारा एक गट निर्माण या लोकशाहीत होत राहीला यात फिरोझ गांधी आले अण्णा हजारे केजरीवाल इत्यादी आले (बरेच खासगी क्षेत्र बंदकरून सरकारीकरणात फिरोझ गांधींनी केलेली भंडाफोडी कारणीभूत होती हे लक्षात घ्याव लागेल) यात दुसर्‍या बाजूला भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावर प्रसंग पाहून आपली पोळी भाजून घेणारेही बरेच आहेत ते लिपसर्वीस देऊन नावापुरती डावी बाजू घेतात. पण हि दोन्हीही मंडळी मुलतः मनातून डावी नाहीत हे लक्षात घ्याव लागत संयुक्त महाराष्ट्रासारख्या चळवळीत सहभागी होऊन कम्यूनिस्ट डाव्यांनीही प्रादेशिक अस्मीतांना फुंकर घातली तर काँग्रेसने यातही चढाओढ करत मागच्या दाराने कडव्या उजव्या प्रादेशिक अस्मितांना फुंकर घातली पुन्हा त्यांना नियंत्रणात आणण्याकरता अधीक कडव्या किंवा दुसर्‍या छटेच्या प्रादेशिक प्रांतिक अस्मीतेला फुंकर घाल हा खेळ अगदी देशाच्या एकात्मतेस अंगलट येईल इतपत खेळला गेला आणि बेसिकली जेनुआईन प्रादेशिक अस्मीतांबद्दल साशंकता नाही.ताकालीक चढाओढीच्या आणि कृत्रीम प्रादेशिक अस्मीतांबद्दल साशंकता आहे.

प्रादेशिक अस्मिता या बहुपेडी असतात. त्यातले कोणते पेड उसवायचे आणि कोणते घट्ट करून जतन करायचे याचा विवेक करता येण्याजोगी सुसंस्कृतता आणि सहिष्णुता अंगी बाणेपर्यंत हे असेच चालणार.

सहमत