मराठी शब्द हवा

त्याला पोथीचा पाट म्हणाव्हे. विनित

त्याला पोथीचा पाट म्हणाव्हे. विनित

पोथी खालच्या पाटाला, जो पोथी वाचताना उघडून ठेवतात व नंतर घडी घालून मिटता येतो त्याला मराठी अथवा संस्कृत शब्द कोणता? त्याला "ग्रंथपीठ" असं म्हणता येईल.

रयाळ येथील तज्ञ / जाणकार मंडळी आणखी प्रतिशब्द सुचवतील / यात दुरुस्ती करतील / या शब्दाचा अर्थ - व्युत्पत्ती यावर अधिक प्रकाश टाकतीलच.

पायदान ?

पायदान ? ए पर्‍या..... झोपेत आहेस का. पायदान म्हणजे पायरी. बीनाका गीतमालेत अमीन सयानी नेहमी वापरायचा हा शब्द. पोथी ठेवायच्या घडीच्या टेबलासाठी ग्रंथपीठ हा शब्द योग्य ठरेल. आमच्या घरी त्याला "पोथी ठेवायचे" असाच उल्लेख व्हाय्चा. स्वतन्त्र नाव कधीच मिळाले नाही

म्हणजे हेच का? की कोणत्याही बैठकीला घडवंची म्हणतात. "घडी"चा काही संबंध नसावा बहुतेक. बाय द वे: त्या फोल्डिंग स्टँडला पोथीचे "आसन"ही म्हणतात. चिं.विं.च्या "चिमणराव ज्ञानेश्वरी वाचतात" मधे चौरंग असाही उल्लेख आहे. पण तो खरा मोठा चौरंग की हे घडीचे छोटे पोथ्यासन काय माहीत..

त्याला जुन्या मराठीत "घडवंची" असादेखील शब्द आहे

शब्दाच्या शोधात मीही खूप विचारपूस केली पण शब्द काही सापडला नाही. काही उगाच डोळ्यासमोर शब्द आहे म्हणत होते. ओठावर आहे असे म्हणत आहेत. पण अजून काही शब्द काही कोणाला सांगता आला नाही. :( ”व्यासपीठ’ [वारकरी लोक हा शब्द वापरतात] ’आडणी’ ”घोडी’* असे शब्द मिळाले पण वरीजनल त्यासाठी काय शब्द आहे, तो काही सापडला नाही. शोध मोहीम सुरु आहे. *[घोडी हा शब्द किर्तनाच्या वेळेस मृदंग उभे राहून वाजवतांना ज्या लाकडी स्टँडवर ठेवतात त्यासाठी वापरतात] -दिलीप बिरुटे

ह्यासाठी व्यासपीठ हाच शब्द मला सांगितला गेला.

मित्रांनो, धर्मग्रंथ ठेवायच्या स्टँडला समर्पक शब्द नसेल तर अडून बसू नका. चांगलासा शब्द तयार करा आणि वापरायला सुरवात करा. मला 'आधारिणी' हा शब्द वापरावासा वाटतोय. म्हणजे जी फळी/आसन/घडवंची ग्रंथाला आधार देते ती. पण संस्कृत शब्दच वापरायचा असा आग्रह नाही. बोली भाषेत अजुन सोपा शब्द तयार करता आला तर उत्तम.

http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/16646980.cms हे तेच अविनाश ओगले काय? श्रद्धांजली!

श्रद्धांजली .!

ही अपेक्षा .