लोकसभा निवडणुका: २००९. पश्चिम भारतातील परिस्थितीविषयी माझा अंदाज

धन्यवाद अमोल केळकर, हो. बेलापूर अजुनही ठाणे लोकसभा मतदारसंघातच आहे. आपला प्रतिसाद बघताच मी मतदारसंघ पुनर्रचना आयोगाच्या संकेतस्थळावरून महाराष्ट्राची फाईल उतरवून घेतली. म्हणजे ती माहिती अधिकृत आहे यात शंका नाही. ही फाईल http://www.delimitation-india.com/ वरून उतरवून घेता येईल. त्याप्रमाणे ठाणे लोकसभा मतदारसंघात मीरा-भाईंदर, ओवळा-माजीवडा, कोपरी-पाचपाखाडी, ठाणे,ऐरोली आणि बेलापूर विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश आहे. तर कल्याण लोकसभा मतदारसंघात अंबरनाथ, उल्हासनगर, कल्याण (पूर्व), डोंबिवली, कल्याण ग्रामीण आणि मुंब्रा-कळवा या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश आहे. त्याचबरोबर माझ्याकडून आणखी एक चूक झाली होती. ती म्हणजे पूर्वी कोकणात राजापूर आणि रत्नागिरी असे दोन लोकसभा मतदारसंघ होते. आता तिकडे एकच रत्नागिरी -सिंधुदुर्ग असा एकच लोकसभा मतदारसंघ आहे. पूर्वीच्या कुलाबा मतदारसंघाचे नाव बदलून रायगड केले आहे हे मला पक्के माहित होते आणि ते बरोबर आहे. कधीकधी माहितीच्या बाबतीत अति आत्मविश्वास आणि स्वतःच्या स्मरणशक्तीवर वाजवीपेक्षा असलेला विश्वास नडतो तसे आता झाले. आणि त्यामुळे अशी चूक झाली. मिपाकरांनी मोठ्या मनाने ती पोटात घालावी ही विनंती. पूर्व भारतावरील लेख प्रकाशित करण्यापूर्वी आधीच्या लेखामधील माहिती पुन्हा एकदा तपासून बघणार आहे. त्यात चूक आढळली तर मी ती मिपावर जाहिर करेनच. आपल्यालाही अशी काही चूक आढळली तर ती जरूर सांगावी ही विनंती. एक भगवंत सोडला तर कोणीही 'परफेक्ट' नसते आणि प्रत्येकाकडून कधीनाकधी चुका होतच असतात. आणि अशा चुकांचे लक्षात आणून दिल्यावरही समर्थन करायचा दुराग्रह माझ्याकडे नाही. माझ्या अंदाजांविषयी मतेमतांतरे असू शकतात आणि असावीत. त्यावर चर्चा व्हावी. पण अशा काही चुका आढळल्यास आणि त्या लक्षात आणून दिल्यास त्याचे स्वागतच आहे. आता यामुळे अंदाजांमध्ये काय बदल होतील हा प्रश्न उभा राहतो. सुरवात करू या कोकणापासून. रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग मतदारसंघात चिपळूण, रत्नागिरी, राजापूर, कणकवली, कुडाळ आणि सावंतवाडी विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश आहे. कणकवली हा नारायण राण्यांच्या मालवण जवळचा भाग. पूर्वी कणकवलीचा समावेश मालवण विधानसभा मतदारसंघात होता. पण आता कणकवली स्वतंत्र मतदारसंघ आहे आणि त्यात आजूबाजूचा भाग (उदाहरणार्थ देवगड) समाविष्ट आहे. तसेच पूर्वीच्या मालवण मतदारसंघातील कणकवली वगळता उरलेला प्रदेश कुडाळ विधानसभा मतदारसंघात आहे. कणकवली आणि मालवण भागात नारायण राण्यांनी शिवसेनेची अनामत रक्कम जप्त करवू असे आधीच जाहिरपणे सांगितले आणि तसे करूनही दाखवले. तसेच राजापुरातही झाले. चिपळूणमध्ये भास्कर जाधव सोडून गेल्यानंतर शिवसेनेची परिस्थिती फारशी सशक्त नाही. रत्नागिरीत राष्ट्रवादीने विधानसभा निवडणुकीत बाजी मारली होती. तेव्हा कोकणात शिवसेना गेल्या अनेक वर्षांत नव्हती एवढी कमजोर आहे. आणि तिकडे सेनेला विजय मिळणे खूप कठिण दिसते. रायगड लोकसभा मतदारसंघात पेण,अलिबाग,श्रीवर्धन, महाड, दापोली आणि गुहागर मतदारसंघांचा समावेश आहे. म्हणजे रायगड जिल्ह्यातील ४ आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील २ विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश आहे. श्रीवर्धनमध्ये शाम सावंतांनी नारायण राण्यांबरोबर शिवसेना सोडली पण नंतरच्या पोटनिवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला आणि शिवसेनेचाच उमेदवार तिथून निवडून आला.तसेच गुहागरमध्ये युतीची परिस्थिती बरी आहे. गुहागर विधानसभा मतदारसंघात खेड तालुक्याचा काही भाग समाविष्ट आहे. जर रामदास कदम असंतुष्ट असतील तर त्याचा सेनेवर थोडा परिणाम नक्कीच होईल. महाड, पेण भागात शेकाप-काँग्रेसचे वर्चस्व आहे. तरीही अंतुले काँग्रेसचे उमेदवार असतील तर त्यांना रायगड जिल्ह्यात नक्कीच मताधिक्य मिळेल. तेव्हा या जागी पण काँग्रेसच बाजी मारेल असे वाटते. ठाण्यात मात्र शिवसेनेची कोंडी व्हायची शक्यता आहे. मागच्या वेळी ठाणे लोकसभा मतदारसंघात ठाणे,बेलापूर,कल्याण,मुरबाड,उल्हासनगर आणि अंबरनाथ विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होता. शिवसेनेच्या प्रकाश परांजपेंची बेलापूर,मुरबाड आणि उल्हासनगर भागातून पिछेहाट झाली होती. तरीही ठाणे आणि डोंबिवली-कल्याण भागातून त्यांना आघाडी मिळाली आणि त्यांना २५ हजार मतांनी विजय मिळाला. त्यांच्या निधनानंतर मे २००८ मध्ये झालेल्या पोटनिवडणुकीत आनंद परांजपे यांनी ८५-९० हजारांची आघाडी मिळाली. यावेळी ठाणे लोकसभा मतदारसंघातून डोंबिवली-कल्याण हा युतीला मताधिक्य देणारा हक्काचा भाग गेला आहे तर बेलापूर-ऐरोली हा नव्या मुंबईतील राष्ट्रवादीचे वर्चस्व असलेला प्रदेश मात्र आहे. शिवसेनेला ठाणे आणि कोपरी-पाचपाखाडीतून मताधिक्य नक्की मिळेल. बर्‍याच अंशी माजीवड्यातून शिवसेना पुढे असेल. पण बेलापूर-ऐरोलीतून पिछेहाट होईल असे दिसते. तरीही ठाणे, कोपरी-पाचपाखाडी, माजीवडा या भागात मिळणार्‍या मताधिक्याने शिवसेनाच बाजी मारेल असे वाटते. कल्याण लोकसभा मतदारसंघावरून शिवसेना-भाजपमध्ये कलगीतुरा रंगेल अशी चिन्हे आहेत. ह्या मतदारसंघावर भाजपने दावा सांगितला आहे. उल्हासनगर आणि मुंब्रा-कळवा भागात युतीची पिछेहाट नकी. २००४ च्या विधानसभा निवडणुकीत अंबरनाथमधून शिवसेनेचे साबीर शेख पराभूत झाले होते आणि राष्ट्रवादीचा विजय झाला होता. कल्याण-डोंबिवलीत जरी युतीला आघाडी मिळाली तरी ती उल्हासनगरमधून कलानींच्या कृपेने राष्ट्रवादीच्या डावखर्‍यांना आघाडी मिळेल ती भरून काढायला पुरेशी ठरेल का? बहुदा त्यामुळे कल्याणमधून युतीचा पराभव होईल असे वाटते. तेव्हा महाराष्ट्रात माझ्या चुकीचा माझ्या अंदाजात खूप फरक पडेल असे वाटत नाही. आपले काय मत आहे? ---विल्यम जेफरसन क्लिंटन