वृक्ष लागवड.

आंबा, चिक्कू तर नक्कीच करा. मौसमात फळे मिळतातच. हल्ली त्यांची छोटी व्हरायटीपण मिळतात.

घर कुठल्या भागात आहे - थोडक्यात पत्ता, घराचे क्षेत्रफळ, उपलब्ध मोकळी जागा इ. जरा सविस्तर सांगितलेत तर सविस्तर सांगता येईल ना! पुण्यात घर आहे असे धरून असाच एक सल्ला देऊन टाकतो... पुणे विद्यापीठाच्या सर्कारी नर्सरीत जा... तिथे झाडांची रोपेही स्वस्तात मिळतात, भरपूर प्रकारही उपलब्ध आहेत, आणि त्यांच्याकडूनच योग्य ते मार्गदर्शनही मिळेल. धन्यवाद, Sandy

कोणत्या भागात? कोकण,खानदेश,मराठवाडा,कराड कोल्हापुर?

आता कसं! ह्याला म्हणतात माहिती! ;) आता, सगळ्यात महत्वाची गोष्ट म्हणजे यासंबधी तुम्हाला कंजूसकाका आणि मिपावरची इतर जाणकार मंडळी योग्य ते मार्गदर्शन करतील. मी आपला "नुसतीच लुडबूड" कॅटेगरीतला आहे. तरीही हे जरास... १) ज्या बाजूने धूळ येते त्या बाजूला शोभेची दाट व बऱ्यापैकी उंच अशी झुडूपे लावता येतील. नारळाच्या झावळ्यांसारखी दिसणारी शोभेची झुडूपे दाट व उंचही असतात. तिथेच उंचीसाठी अशोकाची झाडे लावता येतील. २) बहाव्याचे झाडही बऱ्यापैकी दाट असते व त्याचा घेरही कमी असल्याने त्यांच्यातले अंतर कमी ठेवता येते. ३) फळझाडे लावायची झाल्यास, दोन झाडांमधले अंतर, फळ हातात येण्याचा काळ, त्या फळांचा हंगामाचा काळ इ. बाबी विचारात घ्याव्यात. त्यातल्या त्यात पपईची झाडे बेस्ट, खालोखाल चिकू, पेरू इ.फळझाडांना लागणारी खते, औषधे यांची माहीती ठेवावी. फळांच्या जातीवर यांच्या रोपांची किंमत कमी-जास्त होते हे लक्षात घ्या. ४) कडुनिंबाची व गुलमोहोराचीही झाडे लावा. जास्त जागा व्यापतील पण प्रचंड सावली व गारेगार हवा यांसाठी यांच्यासारखी दुसरी झाडे नाहीत. मला वाटते, कमी घेर असलेली कडुंनिबाची एक प्रजाती आहे. योग्य ठिकाणी चौकशी केल्यास फायदा होईल. ५) सूर्यप्रकाशाची दिशा पाहून छोटी फुलझाडे, फळझाडे, शोभेची झाडे, फळझाडे उंच झाडे(नारळ, सुपारी वगैरे) यांची जागा निश्चीत करावी. शोभेची काही झाडे सावलीतही येतात. ६) भाजीपाला आणि औषधी वनस्पती यांच्यासाठीही जागा राखून ठेवावी. ७) झाडांसाठी रोपे जिथून विकत घेणार ती नर्सरी किंवा संस्था चांगली'च' निवडावी जेणेकरून रोपे घेताना व घेतल्यानंतर त्यांच्याकडून निरंतर माहिती मिळू शकेल. हडपसर ते उरूळी किंवा अजून थोडंसं पुढे, पुणे-सोलापूर महामार्गावर चिक्कार चांगल्या नर्सरीज तसेच संशोधन केंद्रे आहेत. ८) तुम्ही स्वत:च करताय तर मिपाकरांचा एक कट्टा लागवडीच्या दिवसात इंदापुरात ठरवावा, म्हणजे मुबलक मनुष्यबळ उपलब्ध होऊन तुमचे काम सुकर होईल व कमी वेळात संपेल. हौशी मिपाकरांनाही आपले हात-पाय मातीत (तोंड नाही!) काळे करता येतील. ;) ९) लेटेस्टेस्ट टेक्नॉलॉजीवर जरा रिसर्च करून उद्या किंवा वेळ मिळेल तसे सांगतो. केएफबायोप्लांट्स, फ्युचरफार्मस अशी नाव माहिती आहेत. आधिक तपास करतोच! सर्कारी "शेतकरी", कृषी विज्ञान प्रकाशनचे "बळीराजा" असली मासिकं मिळवा. त्यात व्यवस्थित, इत्थंभूत माहिती असते. धन्यवाद, Sandy

साग लावा.

हिरडा,भोकर,बिब्बा,रिठा. सदाहरीत वृक्ष. फळांना चांगला भाव येतो.चोरीला गेली तरी थोडी उरतातच.सावली दाट.घराच्या पायाला त्रास देण्याइतकी मुळे वाढ़त नाहीत.रोपे सहज तुम्हालाचा करता येतात.रस्त्याकडे एक दहाफुट उंच जाळी अथवा लाकडं ाची चौकट टाकून कृष्णकमळ,गारवेल वगेरे वेल सोडले की एक हिरवी भिंत तयार करतात आणि आडोसा मिळतो व धूळ अडवतात.निरनिराळ्या बंगल्यात या अथवा इतर वेली पाहायला मिळतील.एक निळ्या फुलांचा वेलही मिळतो अथवा गोकर्णीचा वेल सोडा.बिया भरपुर मिळतात.नर्सरीतून काहीच आणावे लागणार नाही. ( सोलापूर रस्त्यावरचं इंदापूर? / रोह्याजवळचं गोवा रोडवरचं इंदापुर?)

मोठी झाडं आताच होळीनंतर लावायची आणि पाणी द्यायचे कष्ट घेतले तर मृगाचा पाऊस लागला की फार जोर मारतात.जूनमध्ये लावलेल्या रोपापेक्षाही भारी काम होतं.वरती थोडी झावळ्यांची सावली करायची.

तुम्ही इंदापूरकर आहात.इंदापूरमध्ये कुठं राहता?पत्ता देता का?

वृक्ष-वल्ली आम्हा सोयरी... हे जरी खरं असलं तरी ह्या हिरवाई सोबत कांही किडे, चिलटं, घुंगरटं वगैरे येऊ शकतात त्याने गोठ्यातील गुरांना आणि बंगल्यातील माणसांना उपद्रव होऊ नये म्हणून जाणकारांचा ह्या विषयावरही सल्ला घ्यावा. बाकी आमच्या शुभेच्छा तुमच्या पाठीशी आहेतच.