अवांतर प्रतिसाद आणि गप्पा

लिखाळ भाऊ ...आपली मतं ग्राह्य धरली जातील का ? सगळं सुरळीत चाललं असताना ... अनपेक्षितपणे आपलाच कोणता बर्‍यापैकी रिलेव्हंट प्रतिसाद "अवांतर आहे" असं कळंलं तर प्रतिसाद द्यावे की नाही असा प्रश्न उद्भवतो .. मग आपलं एक टेंप्लेट बनवून ठेवावं ... कोणतंही एक राउंड रॉबीन पद्धतीने सिलेक्ट करून लेखास चिटकवावं लागेल, उदा, १. लेख आवडला २. मस्त लिहीलंय ३. पुलेशू ४. चौथा पॅरा आवडला ५. फारच मार्मिक लिहीलंय ६. आपल्या लेखणात पु.लं दिसले ७. मागील भागांपेक्षा हा भाग उत्तम जमला आहे ८. ह्म्म्म .. मस्त भट्टी जमलीये ... येउन द्या अजून ९. पाकृ छानच आहे... आत्ता करून पहातो/ते घरी जाऊन १०. फोटू के व ळ अ प्र ति म ११. दरवेळी लेखाची स्तुती करून बोटं दुखली १२. कसं काय सुचतं बुआ आपल्याला एवढं भारी लिहायला ? आम्हाला आपला जाम हेवा वाटतो १३. फारच विचार करायला लावणारा संपादकीय लेख आहे ... आतापर्यंतच्या संपादकीय मधला बेष्ट. १४. जिंकलंस मित्रा ... तोडलंस .. पार चेंदामेंदा केलास ... १५. सहमत , +१ , असेच म्हणतो . (स्वगत : हा लिखाळ चालू ... गुपचूप संपादकांना माझा प्रतिदास उडवायला तर नाही ना लावणार ? ) - आणीबाणीचा प्रतिसादकर्ता

लिखाळ भावजी, बरे झाले आपण हा धागा सुरू केलात. आम्ही कॉलेजचे कॅन्टीन मानून सूट दिली खरी परंतु मिपावर अलिकडे अवांतरचे प्रमाण बरेच वाढले आहे.. हरकत नाही, यापुढे आम्ही स्वत: लक्ष घालून, सारासार विचार करून अवांतर किंवा विषयांतर करणारे लेखन कोणते हे तपासू आणि धडाध्धड अप्रकाशित करू....! काही ठराविक मंडळी बर्‍याच ठिकाणी अवांतर किंवा विषयांतर करणारे प्रतिसाद देतात आणि तिथेच चक्क गप्पा मारायला लागतात असे आमच्या ध्यानात आले आहे. आम्ही आजपर्यंत कधी कुणाला फारसे टोकले नाही, प्रत्येक वेळेस 'जाऊ दे, चालायचेच..!' असा विचार केला. परंतु अलिकडे हे प्रमाण बरेच वाढल्याचे आमच्या लक्षात आले आहे. यामुळे मूळ लेखातील विषय बाजूला राहतो व लेखाचे गांभीर्यही कमी होते व पर्यायाने लेखकावरही पर्यायाने अन्याय होतो.. कोई बात नही, येत्या काही दिवसात मिपावरील बरेचसे अवांतर प्रतिसाद गायब झालेले आपल्याला दिसतील! :) काही मंडळींना अनेकद सूचना/विनंत्या करूनही ती मंडळी ऐकत नाहीत, त्यामुळे नाईलाजाने आम्ही हे पाऊल उचलणार आहोत.. वास्तविक, कुठल्याही धाग्यात आपले लेखन अवांतर तर होत नाही ना, हे पाहण्याचे प्रत्येकाचे काम आहे. कारण आम्हाला आमच्या कामाच्या व्यापामुळे प्रत्येक वेळेला लक्ष देणे जमत नाही. परंतु या पुढे अवांतर प्रतिसाद उडवण्याकरता थोडा वेळ काढला पाहिजे! :) असो, हा धागा जाहीरपणे मांडल्याबद्दल लिखाळ भावजींचे आभार.. तात्या.

आता मला असा प्रश्न पडतो की, अवांतर नक्की कधी अक्षेपार्ह होते? माझा मापदंड (!) असा - विषयाला धरून असलेल्या प्रतिसादापर्यंत पोचायला खूपच अधिक स्क्रोल करायला लागले की मधले बरेचसे प्रतिसाद अवांतर असण्याची शक्यता असते. आणि असे स्क्रोल करायला लागणे हे मधले प्रतिसाद लेखाच्या विषयात काही भर टाकत नसले तर ते कधीकधी आक्षेपार्ह (किंवा खरेतर कंटाळा येण्यासारखे किंवा रसभंग करणारे) असू शकतात. याची समज सदस्यांनी स्वत: ठेवावी. एकमेकांना खाजगी प्रश्न विचारायचे असले तर खरडवही, खरडफळा यांचा वापर करावा. मिपावरती अवांतर प्रतिसाद, गप्पा यांचे काही संकेत सदस्यांनीच ठरवावेत? की त्याची गरज नाही? सतत नवीन सदस्य येत असलेल्या संकेतस्थळावर असे सदस्यांनी असे संकेत ठरवणे आणि त्यांची अंमलबजावणी होते आहे का नाही ते पाहणे अवघड जाऊ शकते. सदस्यांनी एकमेकांना किंवा संपादकांना यासंबंधी जाणीव करून दिली तर असे लेखन अप्रकाशित करणे किंवा मूळ अवांतरकारास (विचारपालट झाला तर) त्यात बदल करणे सोपे जाईल. फक्त संपादकांनी अवांतर म्हणजे काय यासंबंधी एकवाक्यता ठेवली तर बरे होईल. नसल्यास भांडणे लागण्यास वेळ लागणार नाही. (याचा हा अवांतर प्रतिसाद राहिला, माझा काढला इत्यादी). माझ्या मते अवांतर म्हणजे जे विषयाला मूळ मुद्द्यापासून खूपच दूर घेऊन जाते असे - उदा. भौतिकशास्त्राच्या लेखात व्याकरणाची चर्चा किंवा उलटे. आत्ता खरे तर अनेक "मॉडेल" अवांतर प्रतिसाद शोधून इथे देण्याचा मोह होतो आहे, पण तो आवरता घेत आहे.

अवांतर असलेल्या (वाटणार्‍या नाही) प्रतिक्रिया लगोलग उडवून टाकल्या! आता कसा, लेख आणि त्यावरचे योग्य प्रतिसाद मामला सुटसुटीत झाला! :) बाकी ज्यांना गप्पा ठोकायच्या आहेत त्यांना ख.फ./ख.व. आहेतच ;) चतुरंग

ज्या सदस्यांना "आता अवांतर पुरे" असे सुचवायला गेलो त्यांनी आपल्या खरडवह्या डिस्-एबल केल्या आहेत. एक मॉडरेटर म्हणून हे मला थोडेसे विसंगत वाटले. ज्या सभासदांना मुक्त व्यासपीठावर मुद्दाम अवांतर प्रतिसादच द्यायचे आहेत त्यांनी आपली खरडवही बंद ठेवावी याचा अर्थ समजू शकेल काय ? म्हणजे ज्यांना तापलेले वातावरण "मॉडरेट" करायचे आहे त्यांची ही नाकेबंदी आहे असे समजावे काय ? आणि मॉडरेशनच्या प्रक्रियेला असा अडथळा निर्माण करणे आडमुठेपणाचे , पर्यायाने ज्याला "झारीतल्या शुक्राचार्यांचे "वागणे म्हणावे काय ? सगळ्यात वाईट म्हणजे असे करणार्‍यांमधे काही मित्र आहेत. त्यांच्याबद्दल आदर आहे. पण त्यांचे याबाबतीत चुकते आहे असे मला वाटते. (एक संत्रस्त मॉडरेटर.)

फारच मार्मिक लिहीलंय टारझन ह्यांनी दिलेले टेंप्लेट १ आणि ५ वापरुन प्रतिसाद व्हॅलीड केला आहे. आता अवांतर: तात्यांचं बिघडलेलं पोट आता बरं आहे ना? मुख्य पानावर आज चणे फुटाणे लावलेत

३. पुलेशू (हा प्रतिसाद अवांतर नाही)

आपली मते कृपया मांडावीत आणि आपल्याला या संदर्भात काही अजून भर घालायची असेल तर मोकळेपणी भर घालावी. हे क्रिप्टीक होतं का?

अवांतर नक्की कधी अक्षेपार्ह होते? अवांतर हे होतच रहाणार. प्रश्नात थोडा बदल करतो. म्हणजे असे की अवांतर कोणाला आक्षेपार्ह होते? तर मला असे वाटते की काही जण जे थोडे गंभीर स्वरुपाचे आहेत आणि खेळीमेळीचे प्रतिसाद ज्यांना आवडत नाहीत त्यांना हे आक्षेपार्ह होत असावे. अवांतर प्रतिसादाच्या 'गप्पा' कधी होतात? म्हणजे चाराच्या वर तिरके प्रतिसाद म्हणजे गप्पा..की नक्की कसे? प्रतिसाद हाच मुळी 'गप्पा' या स्वरुपाचा असतो. केवळ 'वा वा', 'छान लेख', '+१ सहमत' अशा प्रतिसादांनी सुरवातीला बरे वाटेल पण नंतर होईल काय की त्यामुळे प्रतिसादांची व एकंदर मिपाची मजाच कमी होईल अवांतर प्रतिसादाबद्द्ल मूळ लेखकाने तक्रार घ्यावी आणि संपादकाकडे मदत मागावी आणि मगच संपादकाने कार्यवाही करावी?की संपादकाने असे प्रतिसादांचे स्वतः न्यायकरुन संपादन करावे?मिपावरती अवांतर प्रतिसाद, गप्पा यांचे काही संकेत सदस्यांनीच ठरवावेत? की त्याची गरज नाही? माझ्या मते लेखकाने लेखाच्या सुरवातीला किंवा शेवटी अ किंवा यु असे लिहावे. ज्यामुळे त्याला गुळमुळीत प्रतिसादांची अपेक्षा आहे किंवा खरे मत हवे आहे तसेच अवांतर गप्पा चालु शकतील हे कळेल. तसेच प्रतिसाद देणा-याने पण केले तर त्याला उपप्रतिसाद देणारा विचार करुन देईल. सदस्यांनी प्रतिसादाला उपप्रतिसाद देतांना लेखाचे व प्रतिसादाचे वर्गीकरण यांची सांगड घालुन सारासार विचाराने उपप्रतिसाद द्यावा. संपादकांनी त्यांची कार्यवाही कशी करावी याचे तात्याच त्यांना मार्गदर्शन करु शकतात. वरील सर्व माझी वैयक्तिक मते आहेत. विशेष गांभीर्याने घेतली नाही तरी चालतील. -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

प्रत्येक सभासदाने उद्यापासुन कोणी काय लिहावे आणी काय लिहु नये किंवा लिहिल्यास कसे लिहावे हे सर्व लेखकांना सांगणयास सुरुवात केली तर कसे होइल ? हे म्हणजे थोडेसे 'छापा मी जिंकलो, काटा तु हरलास' असे वाटत नाहि का ? काहि सभासद जर मुद्दाम त्रास देण्यासाठी म्हणुन तिरकस प्रतिक्रिया देत असतिल तर त्या निश्चीत उडवल्या जाव्यात, पण मझ्यामते इतर सभासदांना मात्र प्रतिक्रिया देण्यासाठी मोकळेपणा द्यावा. (हे वैयक्त्तिक मत आहे, ह्याचा विचार केलाच जावा असा आग्रह नाही.) हुकुमावरुन सर्व प्रतिक्रिया समान आनंदाने स्विकरणारा |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

प्रतिसादांचा आणि सदस्यांचा अवांतरपणा बंद झाल्यास मिपाच्या अस्तित्वाला, जिवंतपणाला अर्थच राहणार नाही. नाही का? "तुझं वाचन किती? तू बोलतोयस किती?" "तुझा पगार किती? तू बोलतोयस किती?"

लेखन अवांतर असेल तर काय करावे

अवांतर प्रतिसादाचा आणखी एक नमुना. मला असे भरपुर बघायला मिळाले. म्हणुन आपण बघु प्रयत्न करुन आपल्याला जमते ते का? नाही जमले.