गावी माजघरात महालक्ष्मी बसवल्या जाई. महालक्ष्मीच्या पावलांचा रांगोळीचा ठसा घरभर आल्याच्या खुणा मी उमटवीत जात असे. प्रत्येक खोलीत पुढच्या व मागच्या माडीवर, बळदात,पुढच्या व मागच्या अंगणात, ओसरीवर , पडवीत,रामाच्या देवळात , ओट्यावर सर्वत्र. पावलं. "महालक्ष्मीला सोन्याची पावलं " असे पुटपुटत मग आई व इतर पुजेच्या बायका एक सफर करीत.
(नॉस्ट्ल्जीक)
प्रकाश घाटपांडे
काका,
शेम हियर पन...
मीही ह्याच कामात गुंतलेलो असायचो.
आता मात्र आम्हीच नोकरीच्या निमित्तानं दिड दिवसाचा गणपती झालोय, हे सगळं करायला वेळच नाही मिळत..धावत्पळत घरी जायचं, रात्रभर कसंतरी डोकं टेकवायचं, की सकाळी पळालोच परत नोकरीच्या गावी. :(
फोटो मस्तच आले आहेत. भारतात घरी जशा गौरी (खड्यांच्या गौरी व्यतिरीक्त) बसवायचो त्याची आठवण झाली. फक्त आमच्या गौरीचे मुखवटे शाडूच्या मातीचे असायचे आणि त्याला साडी नेसवली जायची. अमेरिकेत खड्याच्याच गौरी बसवतो पण गेल्या-या वर्षी मुली बरोबर क्ले वापरून तीला हवे तशा लहानशा गौरी करून त्याला भारतीय पोषाख चढवला होता. काम तीचे मदत आमची...
घरात बाहेरून गौर आणायची जी पद्धत वर घाटपांड्यांनी सांगितली त्यात "गौर कशाच्या पायाने आली?" - सोन्यारुप्याच्या पायाने, कपड्यालत्त्याच्या, धनधान्याच्या, दुधदुभत्याच्या वगैरे तीला घरभर फिरवत त्या त्या ठिकाणि नेऊन म्हणले जाते.
आमच्या कडे पण असायचे, पण भारतातून आणताना फुटतील या भितीने पितळी आणलेत. यंदा पुन्हा डिसेंबरात भारतात येणार आहोत तेव्हा शाडूचे मुखवटे, फुलोरा आणि सजावटीचे आणखी सामान आणण्याचा मानस आहे. दरवर्षी देवी समोर जे पैसे जमतात ते आम्ही याच कामासाठी वापरतो. गेल्या वर्षी चांदीचे ताम्हण आणि निरांजन घेतले या वर्षी बघू...
>घरात बाहेरून गौर आणायची जी पद्धत वर घाटपांड्यांनी सांगितली त्यात "गौर कशाच्या पायाने आली?" - सोन्यारुप्याच्या पायाने, कपड्यालत्त्याच्या, धनधान्याच्या, दुधदुभत्याच्या वगैरे तीला घरभर फिरवत त्या त्या ठिकाणि नेऊन म्हणले जाते.
अगदी अशाच पध्दतीने आणल्या गौरी. सौ. ला दरवर्षी हे करताना अगदी गहिवरुन येते. आपल्या कडे गौराई माहेरी येते या नुसत्या कल्पनेनेच तिला अगदी भरून येते. मी तिला नेहमी म्हणत असतो कि आपल्याला दोन मुलगेच आहेत हेच बरे आहे. नाहीतर मुलींच्या लग्नानंतर तू रोजच अशी डोळे टिपत बसली असतीस म्हणून..
सर्वांना प्रतिक्रियांबद्दल मनापासून धन्यवाद. पुढल्यावर्षी साठी सर्वांना आतापासूनच आमंत्रण देवून ठेवतो...नक्की या.
- नाटक्या..
आमच्याकडे खड्यांच्या गौरी असतात. माझ्याकडे सुद्धा लहान असताना कधीमधी पळी-भांडे वाजवण्याचे काम असे ! आणि आई गौरी आल्या की इथे काय आहे? असे प्रत्येक ठिकाणे विचारी आणि सोबतच्या कुणी उदंड आहे असे म्हणे ते आठवले.
--लिखाळ.
काल मलेशीया आज अमेरीका.
देशोदेशीचे गौरी-गणपती दर्शन घरबसल्या.
आपले दोघांच्या चेहेर्यावर गौरींच्या आगमनाचा आनंद दिसतो आहे.
एक+एक पण जाम खुषीत दिसतायंत.
सुंदर फोटो.
http://ramadasa.wordpress.com/ हा माझा ब्लॉग आहे.
गौरी मस्त आहेत. सजवल्यातही छान. हे सगळं करताना भरपूर वेळ लागतो. आपण ते केलत हे कौतुकास्पद आहे.
मन म्हायेराला गेलं. सगळी तयारी करताना मज्जा यायची. आज्जी असताना त्या ठरलेल्या साड्या गौरींना नेसवल्या जायच्या. नंतर मोठ्या काकूने ठरवले व दर वर्षी दोन नविन साड्या घेतल्या
जायच्या.चौघी जावांना एक वर्षाआड आवडीच्या साड्या मिळायच्या. आता सगळ्यांच्या सूना तसेच करतात.
रेवती
अरेवा... काय प्रसन्न वाटलं.. खूप सुंदर आहेत गौरी आणि सजावट! माझ्या माहेरी महालक्ष्मी नाही बसत, आणि सासरी बसतात.. खूप उत्सुकता होती त्यामुळे कसं असतं सगळं.. पण अमेरीकेमधे असल्याने ते सगळं हुकलं.. आता घरी जाऊन कधी तो सगळा उत्सव याचिदेही-याचिडोळा पाहते असं झालंय! गौरी - गणपती इथे घरी बसतील तेव्हा तर जाम खुष असीन मी! :)
फार मस्त वाटलं फोटोज पाहून!
तुम्ही उभयतांनी सर्व स्वयंपाक सोवळ्यात केलात ह्यात तुमची श्रद्धा दिसते!
गौरींची आरास, सर्व सजावट, पुढे भरलेले नैवेद्याचे ताट सर्वांचे फोटो मनमुराद आनंद देणारे आहेत.
आमच्या घरी खड्याची गौर बसवायचे. "गौर आली गौर, कशाच्या पावलानी? सोन्या रुप्याच्या पावलानी" हे मला आजही आठवते. सौ. आई बरोबर मी रांगोळीचे ठसे घरभर उठवून त्यावर हळद-कुंकू घालायचा! पुरणाच्या पोळीचा बेत असल्याने सकाळपासून स्वयंपाकघरात घिरट्या चालू असायच्या. त्या सगळ्या आठवणी जाग्या झाल्या आणि आमच्या जुन्या वाड्यातून मला फिरवून आणलं त्यांनी!
धन्यवाद!
चतुरंग
नाट्यराव झकास आहेत गौरी तुमच्या कडच्या. शाडूमातीच्या मुखवटयांचे जमले तर खासच पण नाही जमलं तरी हरकत नाही तुमच्याकडचे पितळी मुखवटे छानच आहेत. मध्यंतरी पेपरात १८३० साली बनवलेल्या गौरीच्या पितळी मुखवट्यांचा फोटो पाहीला पेपरात त्यांचीच एकदम आठवण झाली. तुमच्याकडचे मुखवटे पण छान घासून पूसून चकाकत होते. मस्त वाटले बघून.
अवांतरः तुम्ही यापुढेही अमेरीकेत राहणार असाल तर शाडूमातीच्या मुखवट्यापेक्षा पितळी मुखवटेच जास्त चांगले. टीकण्याच्या दृष्टीनेही ते जास्त चांगले. तुमच्या पुढेही तुमच्या मुलांनी तिकडे गौरी गणपतीची परंपरा जागृत ठेवावी आणि तशीच ती पुढे १००० वर्षे चालू रहावी अशी गौरी-गणपती चरणी प्रार्थेना.
अति अवांतरः आणी तसे झाले व १००० वर्षानंतरचे भारतीय संशोधक संस्कृती अभ्यासासाठी अमेरीकेत पोचले आणि तिथे हा गौरींचा सोहळा पाह्यला मिळाला तर त्यांचा निष्कर्ष काहीसा असाही असू शकतो. 'आपल्यासारख्याच गौरींची परंपरा अमेरिकेतही आहे पण तिथे गौरीचे मुखवटे पितळी असतात. याचा अर्थ असा की आर्य अमेरिकेतून भारतात आले आणि त्यानी त्यांची गौरींची परंपरा भारतीयांवर लादली. पण बहुजन भारतीयाना पितळी मुखवटे परवडत नसल्याने त्यानी ते शाडूमातीचे बनवले.' त्यामुळं आपल्या असणार्या गोष्टी ज्या आपल्या नाहीत (संशोधकांच्या मते)त्या यादीत आता गौरींची भर पडली आहे.
(अति ह.घ्या.)
पुण्याचे पेशवे
>अवांतरः तुमच्या पुढेही तुमच्या मुलांनी तिकडे गौरी गणपतीची परंपरा जागृत ठेवावी आणि तशीच ती पुढे १००० वर्षे चालू रहावी अशी गौरी-गणपती चरणी प्रार्थेना.
आमचाही तोच प्रयत्न आहे. मुलाला गणपती आणि हनूमान आवडतो (हनूमान सिनेमा बघुन असेल कदाचित). अजुन तरी लहान असल्याने सांगता येणे अवघड आहे, बघूया काय करतो ते.
प्रतिक्रिया
सुरेख!
खूपच सुंदर
खुपच
सुरेख..
महालक्ष्मी
काका, शेम
शेम शेम
गौर कशाच्या पायानं आली?
शाडूचे मुखवटे
मस्त आठवण !
वा भाई वा
खुपच
अरे वा!
खूपच छान !
अरेवा... काय
अरे वा!
मस्तच.
सुरेख
भारी वाटल
मस्तच फोटो!
एकरावांचे
धन्यवाद तात्या..
दोन्ही!
एक नंबर वाटले तुमच्या कडच्या गौरी बघून :)
>अवांतरः
छान
खुप सुंदर
सर्वांना
व्वा..
मन प्रसन्न झाले