मुलाखत .. आणखी काही मुक्ताफळे

महादेव असूदे नाहीतर नंदी...., येवस्थित वाकून नमस्कार करावा...’

=))
फुटलो.

जबरी किस्से आहेत हे ही.

खाली क्रमशः लिवायच राहिलं काय? :)

मस्त... हा भागही वाचून मजा आली!

aavadesh....vinodi lekhan mhanun!

एका केमीकल फॅक्टरीच्या केमिस्ट या पदासाठी मुलाखत चालू होती. प्रथम काही जुजबी प्रश्नाना नीट उत्तरे मिळाल्यावर
आता लेक्काच्याला कसा पकडतो बघा अशा अविर्भावात मुलाखत कर्त्याने प्रशन विचारला ..
" हे सगळं ठीक आहे पण आम्ही नक्की कोणते प्रॉडक्टस करतो हे जरा सांगाल काय ? "
होय सर आपण पेट्रोलियम अ‍ॅडेटिव्हज व सिंथेटिक रेसीन्स बनवता " उमेदवार उत्तरला
अरे....हे तुम्हाला कसं माहीत ?
सर.. माफ करा... पण हे सोपं आहे..... आपण जे मला मुलाखतीचे पत्र पाठवले आहे त्याच्या लेटर हेडवर् ते लिहिले आहे .
" यू आर सिलेक्टेड "

मुलाखतकर्ता: (उमेदवारास) आत्ता तुम्ही जो जीना चढून ह्या ऑफिसात आलात त्या जीन्याला पायर्‍या किती?

उमेदवार : २४.

मुलाखतकर्ता : अरे व्वा! बरोबर ओळखलेत की. कसे ओळखले?

उमेदवारः मोजून आलो होतो. बाबा म्हणाले होते, मुलाखतकर्ते असेच मूर्खासारखे प्रश्न विचारतात.

चेंडु सीमापार.
भयानकरित्या हसतोय.
बॉस काय समजायचे ते समजला असावा.महादेव नंदी, अगागा गा

मुलाखत देण्यअ पेक्षा मुलाखत घेणे हे जास्त कठीण काम असते.
काय एक एक नमुने भेटतात.
मुलाखती नंतर सुध्दा काही महाभाग मुलाखत घेणार्‍यांचे नंबर मिळवतात आणि फॉलोअप करतात.
त्याचातर जास्त वैताग येतो.

मी घेतलेल्या एका मुलाखतीची आठवण टंकल्याशिवाय आता राहवत नाही.

थोडी पार्श्वभूमी देतो. कंपन्यांचे २ मुख्य प्रकार असतात (अजुनही आहेत. हे २ महत्वाचे):

पब्लिक आणि प्रायव्हेट. पब्लिक कंपनीत ७ किंवा अधिक सभासद असतात तर प्रायव्हेट मध्ये २ ते ५०. त्यामुळे वार्षैक सर्वसाधारण सभेसाठी किमान कोरम पब्लिक कंपनीचा ५ तर प्रायव्हेट कंपनीचा २ असतो. ही संपनी कायद्याच्या विद्य्र्थ्यासाठी बेसिक माहिती आहे. प्रश्नोत्तरे अशी झाले:

"वार्षैक सर्वसाधारण सभेचा कोरम किती असतो"" = मी

"हॉल भरेपर्यंत"

"-------------" - मी

"हो. हॉल भरला. की मीटिंग सुरु होते."

"किती मोठा हॉल असणे अपेक्षित आहे"

" हा एवढा की बालगंधर्व एवढा"

" अं. म्हणजे बालगंधर्व मध्ये तर नाटके होतात ना? कंपनीचा मीटिंग हॉल असतो"

"तो किती मोठा असतो?"

"नाही. म्हणजे नाही माहिती. पण अं कदाचित अं. इतकाच मोठा असेल."

एव्हाना मी डोके पकडले होते. माझे. तिचे नाही. तिचे पाय पकडण्याची इच्छा झाली होती"

"हॉल नाही भरला तर?"

"मला थोडे थोडे आठवते आहे. बहुधा ८ - १० लोक लागतात" - एव्हाना बाळीला आपण भन्नाट घोळ घातला आहे ते कळाले होते.

" ८ की १०?"

" बहुधा १०"

" पब्लिक कंपनीत किती किमान सभासद लागतात? "

"७" यावेळेस उत्तर बरोबर होते.

"मग एखाद्या कंपनीत जर ७ च सभासद असतील तर?"

"अं. तर मग कोरम ७ चाच असेल. नाही. थांबा थांबा. अं कदाचित सगळ्याच कंपन्यांना ७ चा कोरम लागतो"

"कंपनी प्रायव्हेट असेल तर?"

" तरी ७ ज---ण ला- ग-- ता...... बहुधा त्यांना पण ७ च जण लागतात. हो ना? पण मग ते कोरम कसे जुळवतात? प्रायव्हेट कंपनीत तर २ च सभासद असतात ना"

"का? तिथेही ५० सभासद असु शकतातच की"

" हा... बरोबर आहे. पण मग २ च जण असतील तर? मग काय करतात सर? त्यांचे मत २ दा काऊंट करतात का?" (ऑं पण तरीही आकडा ४ च होइल ना - हे मी मनातल्या मनात) "

"इंटर्व्ह्यु मी घेतो आहे की तुम्ही. तुम्ही कसले प्रश्न विचारता आहात?"

(जीभ चावत)"सॉरी सर"

"तुम्ही खरोखर ईंटर पास झाला आहात?" मी कुत्सितपणे विचारले

"हो. झाले आहे ना. त्यामुळे मी लगेच सुरु करु शकते आर्टिकलशिप. माझा फायनल चा पहिला अटेंप्ट डिसेंबरमध्ये आहे."

"---------" मी ब्लँक झालो. ही बया जॉइन व्हायचा विचार करते आहे की काय?

" मी सांगतो तुम्हाला काही होउ शकते का ते. सिलेक्ट झालात तर फोन करेन परत."

"सर ते नंतर कोरम चे उत्तर सांगा हा खरं. मी आहे अजुन इथेच . **** कंपनीचा इंटर्व्ह्यु सुद्धा देते आहे. मी त्या दुसर्‍या ईंटरव्ह्युअरला मनोमन शुभेच्छा देत दुसरीकडे वळलो.

"

भन्नाट आहेत मुलाखतीतले अनुभव. :D

हा हा हा हा हा

मस्त खुशखुशीत किस्से !

मुलाखत घेण्याचा प्रदीर्घ अनुभव असल्याने हा अजुन एक किस्सा !

मी सहसा तांत्रिक घेत असतो, बाकी मॅनेजर विचारतो. सर्व टेक्नीकल प्रश्न विचारून झाले, उमेदवार एकदम ड्युड टाईपचा

मी : तु आयटी शिवाय अजुन काय करतोस

तो : सर, पब्ज डिस्को ई.ई.

मी : ?

तो : सर आत्ता ईथे सर्व पूरूष असल्याने सांगतो, आय एम फ्लर्ट !

माझा मॅनेजर : वी डोन्ट नीड यु , थॅन्क्स !!

( हाफिसात युनिक्स ला आठ मुली होत्या ;) चांगल टेक्नीकल नॉलेज असुन एका मार्कांने उमेदवार नापास झाला. )

लै भारी किस्से.
मजा आली वाचून.

हे लेखनही अगदी भारी झाले आहे.

शेवटचे वाक्य येईपर्यंत चेहर्‍यावर हसू होते पण......
"माझ्या आज्जीने... ती म्हणायची, महादेव असूदे नाहीतर नंदी...., येवस्थित वाकून नमस्कार करावा...’ ""
हे वाचून साक्षात फुटलो....... :D

अतिशय खुसखुशीत किस्से आहेत. मजा आली.

गमतीदार मुलाखतींना

पूर्वी कधीतरी स्वर्गवासी झालेल्या वडिलांसाठी आम्ही आत्ता शांतता पाळतो आहोत...मी मनातल्या मनात विचार करते.

‘अय्या..!’ आता उमेदवार खुर्चीच्या तीन चतुर्थांश भागात जरा सैलपणे विसावते.

अशा नर्मविनोदी वाक्यांची फोडणी मस्त जमली आहे.

वरील मुलाखतींमधील उत्तरे विनोदी आहेत हे खरे, पण मला त्यात काही आश्चर्य वाटले नाही. तसे म्हणाल तर यातील प्रत्येकच अननुभवी आणि एकंदरीत अधुनिकतेची (मॉडर्न) नोकरी मिळवण्यासाठी लागणारी तोंड ओळख नसलेला अथवा मार्गदर्शनास मुकलेला (ली) वाटला (ली).

पण मध्यंतरी ऐकले होते की एका आय ए एस / युपिएससी मधील उमेदवाराने गांधीजींबद्दलची माहिती देताना त्यांना, "कस्तुरवा आणि विनोबा" अशा दोन पत्नी होत्या असे सांगितले. (ज्या व्यक्तीने हे सांगितले ती व्यक्ती विनोद करत नव्हती)

मला एकंदरीत

उमेदवारास संवादात engage करून त्याच्या गुणाची पारख करणे आणि ते कामासाठी तसेच कंपनीसाठी योग्य आहेत का हे बघणे महत्वाचे असते... पण अनेकदा तसे घडताना दिसत नाही. अर्थात काही क्षेत्रे आणि पदे अशी असतात की जेथे केवळ त्या कामातली केवळ कुशलता बघणे महत्वाचे असते. उ.दा.: (विशेषतः पुर्वीच्या काळात) टायपिंग स्पिड, एखाद्या विशिष्ठ प्रोग्रॅमिंगसाठी निवडलेल्या व्यक्तीस ती प्रोग्रॅमिंग लँग्वेज येते का ते बघणे वगैरे... ते करताना देखील कोण कुठून आले आहे, पार्श्वभुमी काय हे समजून त्याबद्दल आढी, कुत्सितपणा वगैरे नसणे महत्वाचे असते...

मात्र इतर वेळेस, विशेष करून जर प्रोफेशनल पोझिशन्स साठी कुणाला घेत असलात आणि त्याचा देखील क्लेरीकल पोझिशनसाठी घेत असल्याची दृष्टी असली तर ते अयोग्य आहे असे वाटते. अनेकदा अशा नजरेतून सिलेक्ट करताना आपण चांगल्या उमेदवारास दूर लोटू शकतो आणि कुणाला तरी चुकीच्याला घेऊ शकतो. केवळ कॉलेजातले मार्क बघून घेणे देखील पटत नाही. तो एक क्रायटेरीयन असावा पण सगळेच त्यावर अवलंबून नसावे. अमेरीकेत अनेक ठिकाणि अतिउच्च ग्रेडपॉईंट अ‍ॅव्हरेज असलेल्या मुलांना तसेच घेतले जात नाही, उलटा अधिक विचार केला जातो, की अशी (हुशार) व्यक्ती ही टिममधे काम करू शकेल का? तसे करता येत नसेल आणि ती गरज असेल तर अशा व्यक्तीचा काय उपयोग?

त्या व्यतिरीक्त जाता जाता...

इंटरव्यूज प्रमाणेच कॉलेजातील viva (oral exams) संदर्भात आठवते. आमच्या तसेच दुसर्‍या (दोन्ही जुन्या) अभियांत्रिकी कॉलेजात असे काही (friendly) प्राध्यापक होते ज्यांच्या हाताखालून पिढ्या तयार झाल्या त्यातील काही ज्युनिअर प्राध्यापक म्हणून परत त्याच कॉलेजात लागल्या. त्यातील काही नवीन प्राध्यापकांना स्वतःचा स्मार्टनेस दाखवण्याची हौस असायची म्हणून म्हणा, अथवा वृत्तीच तशी, पण असे काही प्रश्न विचारायचे ज्याने मुले निरुत्तरीत होतील, रडत बाहेर येतील आणि आयुष्याचा नाही पण नंतर बाहेरच्या विश्वात लागणारा आत्मविश्वास घालवून बसू शकतील... जेंव्हा असले वर्तन जुन्या प्राध्यापकांच्या लक्षात आले, तेंव्हा त्यांनी या नव्यांना (त्यांच्याच आधीच्या विद्यार्थी असलेल्या) प्राध्यापकांना बाजूस घेऊन रँडम टेक्निकल प्रश्न विचारले. अर्थातच त्यांची गडबड झाली, उत्तरे देता आली नाहीत. मग हे म्हणाले, "तुला तेंव्हा पण उत्तरे देता आली नाहीत, आत्ता पण सगळे येत आहे असे नाही, मग मुलांना कशाला त्रास देतोयस?" :-)

थोडक्यात विद्यार्थी झाले अथवा नोकरीस आलेला उमेदवार झाला, त्याला स्वत:चे ज्ञान दाखवताना आपण त्या एजग्रुप मधे असताना कसे होतो, आत्ता बाहेर मुलाखत देयची वेळ आल्यास काय होईल याचा विचार तर करावाच॑, पण त्याहूनही अधिक त्याला संवादात engage करत, त्याची खरी लायकी (qualification) समजून घ्यावे असे वाटते.

आधीच्या भागाइतकाच सुरेख .

अजून काही असतील तर नक्की टाका पुढचा भाग.

आम्ही ३ जण मुलाखती घेत होतो. मी , अजून एक सहकारी आणि एच. आर. ची एक "अविवाहित" प्रौढ स्त्री

एका साधा / शिंपल पोरा ची मुलाखत संपली होती.

हया बाईनी सहज म्हणून विचारले "व्हेअर डू यु स्टे ?"
उमेदवाराने उत्तर दिले - "आय आम् बेचलर."
(त्याला मी बेचलर असल्याने मित्रां बरोबर राहतो असे म्हणायचे होते )

लगेचच त्याला बाहेर काढले व आम्ही दोघे हसू लागलो. बाई समजून न समजल्या सारखे करून निघून गेल्या. मग आम्ही खो खो हसलो,

यावरुन (बहुधा) अनिल अवचटांच्या एका आत्मकथनातला भाग आठवला. मेडिकलच्या एका वर्षी शेवटच्या तोंडी परीक्षेत एका प्रोफेसरने एका मुलाला जोखून खूपच ओपन एन्डेड प्रश्न विचारला : "टेल अस अबाउट एनी टॉपिक यू नो.."

आता मुलाला म्हणायचं होतं की "सर तुम्ही कोणत्याही टॉपिकवर प्रश्न विचारा.."

पण इंग्रजी डळमळते असल्याने तो म्हणाला, "आस्क एनी टॉपिक यू नो.."

.. आणि तो तोंडी परिक्षेत फेल मारला.. :)

लेख मजेशीर आहे हे खरेच, पण विकास यांचा प्रतिसादही आवडला.
मुलाखतीला आलेली बहुतेक पोरे ही लहान गावातली, जनरल नॉलेज कमी असणारी आणि गरजू दिसत आहेत. अशी मुले एका ठराविक प्रकारचे काम दिले तर नीट करतात. त्यासाठीच नव्हे तर एरवीही पालकमंत्री कोण? शार्दूलविक्रीडित म्हणजे काय, खेळातील एखादे रेकॉर्ड याबद्दलची माहिती नोकरीत कधीही लागत नाही. तरी असे प्रश्न कशासाठी असतात हे मला आजपर्यंत कळलेलं नाही. पहिल्या भागातली एका मुलाला अडीच मिनिटात जज करने ही गोष्टही मला फार आवडली नाही. नोकरी शोधत असताना एका ग्रामीण बँकेत ऑफिसरच्या लेखी परीक्षेत चांगला स्कोअर करून आणि तोंडी परीक्षेत प्रत्येक प्रश्नाचं बरोबर उत्तर देऊनही नोकरी मिळाली नव्हती हे आठवलं. मुलाखत घेणार्‍यांनी तिथेच मला सांगून टाकलं की तुमचं क्वालिफिकेशन जास्त आहे, आमच्या नोकरीत तुम्ही टिकणार नाही!