माजोरडेपणा!

अनाथाश्रम, वृद्धाश्रम हे जागोजागी नसतात... कुठेतरी दूरवर असणार. तिथपर्यंत दूध, भाजीपाला घेऊन जाण्याचा वाहतूक खर्च कुणी करायचा? तो खर्च परवडत असता तर त्यानी माल घरीच नसता का नेला?

किती तरी संस्था स्वखर्चाने ही उत्पादने घेऊन जाण्यास तयार होतील. काही सामाजीक संस्था तर अशा प्रकारची मदत एका ठिकाणाहून दुसर्‍या ठिकाणी विनामोबदला पोचवण्याची सोय करतात. शेवटी इच्छा तेथे मार्ग.

तेच. आयत्या वेळी बाजाराकडे आणलेला पण भाव पडलेला किंवा मागणी नसलेला असा माल नेमका गरीबांना / निम्नउत्पन्नगटाला वगैरे कसा वाटपायचा ? (दूध वगैरे तर ऑलरेडी खराब व्हायला सुरुवात झालेली असू शकते.) असं काही गोरगरीबांना वाटप करण्याचा नेक विचार येण्याच्या मनःस्थितीत आणि लॉजिस्टिक स्थितीत हे निराश झालेले / खचलेले / संतप्त उत्पादक असतील का? माल कमी दरात न पुरवल्याने (पक्षी नष्ट केल्याने) माजोरडेपणा वाटणे साहजिक आहे पण अगतिक, असहाय्य करणारा संताप त्या तीव्र कृतीमागे असतो तो दिसत नाही का? अशा स्थितीत मनुष्य समाजहित, गरीब, नासाडी वगैरे तार्किक विचार करण्याच्या स्थितीत राहात असेल का? माल पडेल दरात तेवढंच नुकसान कमी अशा पडेल भूमिकेतून तसाच बाजारात पुरवत न राहता तिथे तो नष्ट केला तर त्याचा तुटवडा निर्माण होऊन दुसर्‍या-तिसर्‍या दिवशी तरी भाव वाढण्याची शक्यता निर्माण होत असावी. अर्थात त्यासाठी माल ओतून देणे ही क्रिया होत असेल असं नाही, किंवा ती समर्थनीय नाही. पण ती कदाचित अपरिहार्य आहे. अशा स्थितीत काहीसं समांतर उदाहरण सुचतंय. समजा एक तरुण एखाद्या अन्यायाविरुद्ध / भ्रष्टाचाराविरुद्ध कलेक्टर कचेरी /मंत्रालयासमोर गेला आणि पेटवून घेतलं, तर त्याला असं म्हणावं का, की अरे जीवच द्यायचा होता तर सीमेवर जाऊन शत्रूशी लढतालढता जीव द्यायचा होतास.. किंवा गेलाबाजार नेत्रदान तरी करुन ठेवायचंस.