माझं मत मी 'इतर'ला देऊ इच्छितो. परंतु मला ते ३ वाक्यात वगैरे शब्दात मांडता येत नाही! तर मला 'इतर' ह्या पर्यायाला मत द्यायचा अधिकार आहे का? :) तात्या.

माझं मत मी, "बहुसंख्य लोकांची श्रद्धा ज्यावर आहे त्याला - मग स्वतःची श्रद्धा नसली तरी चालेल" याला दिले. आपण जर लोकशाही पाळत असलो तर ती सर्वांना समान हवी. म्हणजे असे की माझा विरोध केवळ शिवाजीचा विडंबन अथवा व्यंगात्मक लिखाणासाठी उपयोग केला तरच नसेल तर महंमदाची कुचेष्टा अथवा ख्रिस्ताची कुचेष्टा केली तरी असेल. मग भले राजकीय दृष्ट्या आणि सामाजीक दृष्ट्या त्या धर्मांतील/समाजातील काही गोष्टींवर माझा आक्षेप असला तरी (जसा माझा माझ्या धर्मातील गैर गोष्टींवर पण आक्षेप असतो तसेच).

माझं मत "बहुसंख्य लोकांची श्रद्धा ज्यावर आहे त्याला - मग स्वतःची श्रद्धा नसली तरी चालेल" यालाच दिलयं..... उदा : महंमद, ख्रिस्त, मन्ना डे इ.इ..... वरील व्यक्ती/स्थाने कोणा न कोणाची श्रद्धास्थाने असतील्.....माझी नाहीत! तरीदेखील या सर्वांना मी श्रद्धास्थानच मानतो अन् यांचे विडंबन करण्याची गुस्ताखी माझ्याद्वारे झालेली नाही / होणार नाही याची ग्वाही देतो. असो, हे आमचं वैयक्तिक मत आहे अन् इतरांच्या मताबद्दल आम्हाला तेवढाच किंबहुना त्याहुन अधिक आदर आहे! -टिंग्या

मीसुद्धा "इतर"ला मत दिले. पण लिहायला ३ वाक्ये माझ्यापाशी नाही. "माहीत नाही" असे स्पष्टीकरण चालेल का? स्पष्टीकरण पुढील ४ लांबलचक वाक्यांत : वाक्य १: माझी वागणूक बघता साधारणपणे ज्यात्या ठिकाणचे सरकार ज्याला श्रद्धास्थान म्हणते ते मी अर्थातच नोंदवून ठेवतो : सरकार म्हणजे उदाहरणार्थ मिसळपावावर तात्या, मंगेशाच्या देवळात मंगेश देवस्थान ट्रस्ट, इत्यादि. वाक्य २: सरकार नसलेल्या व्यक्तींची मतेही मी मनात कुठेतरी नोंदवून ठेवतो, मग ते बहुसंख्य असोत वा नसोत. वाक्य ३: हल्लीच "नास्तिक" या लेखामध्ये माझ्या हे लक्षात आणून दिले गेले, की आपल्या आदरणीय शिक्षकांबद्दल आपली जी भावना असते, तिला "श्रद्धा" म्हणतात (त्यांची सर्व मते आपल्याला पटोत न पटोत). वाक्य ४: मला खूप म्हणजे खूपच लोकांबद्दल आदर आहे (मला त्याच्याकडून काहीच शिकता येणार नाही असे कोण? असा विचार करता, मला पटकन कोणाचे उदाहरण आठवत नाही), त्या सर्वांनाच माझी श्रद्धास्थाने म्हणावे की काय असा माझा गोंधळ होतो आहे.

तुम्ही श्रद्धास्थान कशास म्हणाल?

श्रद्धास्थानाला! :) उदा. बहुसंख्य लोकांची श्रद्धा ज्यावर आहे त्याला - मग स्वतःची श्रद्धा नसली तरी चालेल - बाकिच्यांचे श्रद्धास्थान म्हणतो बहुसंख्य लोकांची आणि स्वतःची श्रद्धा ज्यावर आहे त्याला - बहुसंख्यांचे श्रद्धास्थान म्हणतो फक्त माझी श्रद्धा आहे त्याला - फक्त माझे श्रद्धास्थान म्हणतो बाकी लोकांच्या कोणा एकाचीही श्रद्धा आहे त्याला - म्हणजे काय ते कळले नाही

कोणतीही श्रध्दा ही अनुभूतीशिवाय अंधच असते असे माझे वैयक्तिक मत आहे. त्यामुळे ज्याची त्याची श्रध्दा ही त्याने अनुभूति वरूनच ठेवलेली आहे असे मला वाटते. उदाहरणार्थ. आण्णांचे गाणे ऐकल्याशिवाय त्यांच्या गाण्याबद्दलचा अस्तिक किंवा नास्तिक तयार होऊ शकत नाही. (श्रध्दाळू) पुण्याचे पेशवे. पण म्हणून इतर कोणाच्या श्रध्दास्थानाची मी खिल्ली उडवेन असे नव्हे. पण अशी अपेक्षा तर नक्कीच बाळगेन की माझ्या श्रध्दास्थानाची जाहीर खिल्ली कोणी उडवणार नाही. कोणी माझ्या श्रध्दास्थानाची खिल्ली उडवलेली मला आवडाणार नाही , पण तसे कोणी केलेच तर मी त्याच्या श्रध्दास्थानाची खिल्ली उडवून प्रत्युत्तर देईन. पण मी उडवलेली खिल्ली मनापासून असेलच असे नाही. (जशास तसे वाला)पुण्याचे पेशवे जशी इतरांची श्रध्दास्थाने आहेत तशी माझीही आहेत. त्याविषयी मी सतर्क आहे. जर कोणाला तुकाराम महाराज, शिवाजी महाराज यांची रुपके वापरल्याने राग आला असेल तर व्यासाना लंपट म्हटल्याचा राग का बरे नाही आला. केवळ ती तुमची श्रध्दास्थाने नाहीत म्हणून. मला तर कोणी तुकाराम महाराजांचा एकेरी उल्लेख केला तरी राग येतो. पण तो माझा वैयक्तिक प्रश्न आहे. पण जाहीरपणे कोणी त्यांची निंदानालस्ती करेल तर मी ती सहन करणार नाही. पण त्याचा रुपक म्हणून वापर केला असेल तर ते न ओळखता किंवा लेखकाचा रोख न लक्षात घेता त्याने माझ्या श्रध्दास्थानावर हल्ला केला म्हणून मी गोंधळ नक्कीच घालणार नाही. ('मऊ मेणाहून आम्ही विष्णुदास| कठीण वज्रास भेदू ऐसे' वाला 'अस्तिक') पुण्याचे पेशवे पुण्याचे पेशवे