अण्णांचे आंदोलन कशासाठी...?

सर्वप्रथम, अण्णांच्या आंदोलनाला माझा पाठींबा आहे आणि त्या अर्थाने कदाचीत पिडांशी मी असहमत आहे असे देखील कोणी म्हणू शकेल. माझ्या मते आमरण उपोषण हे अत्यंत तेज असं दुधारी हत्यार आहे. ते लोकांची मनं वळवण्याचं काम करू शकतं तसंच उपास जर नुसत्या आश्वासनांवर सोडला गेला तर ते उपोषणकर्त्यावरही उलटू शकतं. सहमत. साने गुरुजींची गोष्ट माहीत नव्हती. पण याचा अर्थ त्यांचे उपोषण यशस्वी झाले का? (हा खरा प्रश्न आहे, उपरोधीक नाही! हल्ली असे कुठेही लिहीताना स्पष्ट करावे लागते! :-) ) राळेगणसिद्धी गावाची त्यांच्यामुळे प्रगती झाली याबद्दल मला आनंद आहे. पण अशीच प्रगती इतर काही नेत्यांनी आमरण उपोषणे वगैरे न करता आपापल्या मतदारसंघांची करून दाखवली नाहीये का? मला वाटते राळेगणसिद्धीपेक्षाही माहीतीच्या अधिकारासंदर्भातील अण्णांचे काम महत्वाचे आहे आणि ते इतर कोणी करायला गेल्याचे मला तरी माहित नाही. आता भ्रष्टाचाराच्या विषयाबद्दल! अण्णांनी हे उपोषण करून हा विषय ऐरणीवर आणला असं तुम्ही म्हणता. म्हणजे नेमकं काय केलं? "याला काही पर्याय नाही... हे असेच चालायचे" अशा प्रकारातील या संदर्भातील जी काही निराशा सामान्य मनाला होते, तिथे थोडी आशा पल्लवीत झाली आहे की यावर आवाज उठवून काहीतरी हादरे बसवू शकतो. सगळा भ्रष्टाचार नाहीसा होईपर्यंत उपोषण करत रहाणं शक्य आहे का? ते टँजिबल टार्गेट आहे का? म्हणजे मग कोणीतरी आश्वासन दिल्यावर त्यावर विश्वास ठेवून आमरण उपोषणाची सांगता करायची का? मग त्यांची विश्वसनीयता कमी होत नाही का? अहो अगदी उद्या अण्णांच्या म्हणण्यानुसार सगळे झाले तरी सर्व भ्रष्टाचार थांबणार नाही. तो कर्व अ‍ॅसेम्प्टोटीकच असणार (एव्हर अ‍ॅप्रोचेस बट नेव्हर रीचेस!). पण तरी देखील अशा डिकेइंग कर्वमुळे भ्रष्टाचाराचे प्रमाण कमी होत जाईल. मात्र अण्णा म्हणतात ते मान्य करणे राजकारण्यांना औपचारीक करार करावा लागेल आणि तेथे तो पूर्ण होण्यासाठी दबाव राहू शकतो. माझ्या दृष्टीकोनातून हे कुठे फसू शकेल? तर ते राजकारण्यांपेक्षा अण्णांच्या अनुयायांकडूनच फसू शकेल असे वाटते. कारण शेवटी अनुयायीच जास्त गोची करतात. :( तरी देखील ग्यानबा-तुकाराम म्हणत एक पाऊल पुढे आणि एक मागे करत पण ही दिंडी योग्य मार्गावर आणि ध्येयावर राहू शकेल असेच वाटते. म्हणून पाठींबा देयचा. कारण आत्ता पण जर काही झाले नाही, तर किमान नजीकच्या भविष्यापर्यंत जनतेत सिनिकलपणा वाढेल जे मारक ठरू शकते. जसं कायदे करायचं कार्यक्षेत्र हे निवडून आलेल्या लोकप्रतिनिधींचं आहे... पण योग्य कायद्यासाठी दबाव आणणे हे जनतेचे कार्यक्षेत्र/कर्तव्य आहे. तुम्ही-आम्ही अमेरिकेत बघत असतो काँग्रेसमन/सिनेटर्सना कसे इमेल, फॅक्सेस, फोन्सनी चावले जाते ते. आपल्याकडे ते शक्य नाही कारण पक्षांतर बंदी कायद्यांतर्गत मत काय देयचे हा निर्णय त्या आमदार-खासदाराला नसतोच. त्यामुळे पक्षश्रेष्ठी ठरवणार म्हणून जनतेकडूनही असेच श्रेष्ठी लागतात... जे आमच्यासारख्या अडाण्यांना... सहमत. फक्त हा शब्दप्रयोग प्रथमपुरूष एकवचनी असावा अशी विनंती... ;) (ह.घ्या. जाता जात उगाच टपलीत मारत आहे!) हे विचार फक्त आमरण उपोषणाच्या संदर्भात आहेत. ते कुणी केलं यावर नाहीत. आज या जागी अण्णा नसते, दुसरा कुणीही असता तरी ते बदलले नसते. सहमत! फक्त त्याच्या उलट, म्हणजे "मरे पर्यंत खाऊ" अशी चळवळ आपले सत्ताधारी करत आहेत त्याचं काय? :( त्याला विरोध करण्यासाठी जो पर्यंत दुसरे शस्त्र, चळवळ तयार होत नाही तो पर्यंत चालूंदेत. यात कुठे हिंसाचार चालू नाही हे महत्वाचे. कोणी अमेरिकेला पळून गेले असतील तर कुणी राअळेगणसिद्धीसारखी आपापली खेडी सोडून शहरात पळून गेले!! शेवटी फरक फक्त मैलांचा!!!! सहमतच. कदाचीत बॉस्टनला असल्याने मी भारताच्या अधिक जवळ आहे म्हणेन. :) बाकी सध्या भारतात असलात तरी केवळ स्थानिक प्रश्नांकडेच लक्ष दिले पाहीजे असा सत्याग्रह चालू आहे. म्हणजे तुम्ही पश्चिमेतील (मुंबईकडील) असाल तर इशान्येकडे बघायचे नाही वगैरे. ;)

या विषयावर त्यांच्यासारख्या समाजसेवकाने जनमत जागृत करणं मी समजू शकतो पण त्यासाठी आमरण उपोषण हे हत्यार प्रभावी होऊ शकतं का? सगळा भ्रष्टाचार नाहीसा होईपर्यंत उपोषण करत रहाणं शक्य आहे का? ते टँजिबल टार्गेट आहे का? म्हणजे मग कोणीतरी आश्वासन दिल्यावर त्यावर विश्वास ठेवून आमरण उपोषणाची सांगता करायची का? मग त्यांची विश्वसनीयता कमी होत नाही का? हा भ्रष्टाचार वर ऊपाय नाही तर तुम्ही सांगा ना काय ऊपाय आहे यावर तर??? आता तुम्ही म्हणाल मला माहीत नाही मि काय सांगु तर जो कोणी करत असेल त्याच्यावर असले प्रतीसाद देऊन ताशेरे ओढण्याचा तुम्हाला काही एक अधीकार नाही. स्वॉरी फॉर बिईंग हार्श ;-) आय एम विथ अण्णा आर यु??

@पैसे कमवायला अमेरिकेला पळून गेले नाहीत. इंग्रज जर स्वताच्या देशात राहिले असते .( काही पळून भारतात व्यापार किंवा नोकरी निमित्त गेले नसते )तर आज त्यांच्या भाषेत उच्च शिक्षण घ्यायची आपल्याला नौबत आली नसती . आज युकेमध्ये सर्वात जास्त रोजगार टाटा पुरवतात हा काव्यगत न्याय आहे .अर्थात त्या कंपनीत भारतीय लोक भारतातून काम करायला टाटा ह्यांनी नेले तर त्या लोकांनी भारता बाहेर पळून गेले असे म्हणायचे की भारताचा मान देशात वाढवला .असे म्हणायचे . तिसरीतील इतिहासातील वाक्य '' व्यापारी म्हणून आले नी राज्यकर्ते झाले '' अमेरिकेत बलाढ्य ज्यू समूह अमरिकेत स्वधर्मियांसाठी देशाकरीता काय काय यत्न करतो. ह्याची कल्पना बहुतेक जणांना नाही आहे . ''अनिवासी भारतीयांनी भ्रष्टाचाराविरुद्ध दबाव गट बनवावा '',असे केनेडा मध्ये मेघा ताई म्हणाल्या ते योग्य आहे . कोणतेही चळवळ एका व्यक्तीच्या केन्द्री मर्यादित राहिली कि व्यक्तीपुजेचे स्तोम माजते, . दबावगट( ज्यात अनेक मान्यवर व्यक्ती व संस्था कार्यरत असतात ) ते परदेश व देशांतर्गत उभे राहिले पाहिजे ( मदतीला सोशल नेटवर्किंग चे दुधारी शस्त्र आहे . आज अनेक अनिवासी भारतीयांनी आपल्यापरीने अण्णा हजारे ह्यांना आभसी जगतातून पाठिंबा दिला .व राहत्या देशात हा मुद्दा पोहोचवला . आता ४जि चे तंत्रांद्यान अप्लावधीत भारतात येईन .त्यावेळी घोटाळा होणार नाही म्हणून डोळ्यात तेल घालून लक्ष दिले पाहिजे . हजारे ह्यांचे अभिनंदन ( अहिंसक मार्गाने आंदोलन यशस्वी झाल्याचे दुसरे उदाहरण डोळ्यासमोर आहे .) अवांतर - कुणी सांगावे जसा ओबामा राष्टाध्यक्ष झाला तसा एखादा विक्रम किंवा विजय सुद्धा अमेरिकेच्या सर्वोच्च पदावर जाऊ शकतो .

आमरण उपोषण हे अत्यंत तेज असं दुधारी हत्यार आहे. ते लोकांची मनं वळवण्याचं काम करू शकतं तसंच उपास जर नुसत्या आश्वासनांवर सोडला गेला तर ते उपोषणकर्त्यावरही उलटू शकतं. असं सारखं व्हायला लगलं की मग ते हास्यास्पद होतं.

अण्णांच्या ह्याअगोदरच्या कुठल्या उपोषणांच्या बाबतीत हे लागू होते हे स्पष्ट करावे.

सगळा भ्रष्टाचार नाहीसा होईपर्यंत उपोषण करत रहाणं शक्य आहे का? ते टँजिबल टार्गेट आहे का?

उपोषणाचे ते टँजिबल टार्गेट नाही. भ्रष्टाचार निर्मूलनाच्या दिशेने काही ठोस पाउले उचलली जावीत. त्यासंबंधित जो कार्यक्रम आखायचा आहे, त्याबद्दल सरकारची जी भूमिका आहे, तिच्या निषेधार्थ उपोषण आहे, असा माझा समज आहे. तो चूक आहे तर तसे स्पष्ट सांगावे, आणि हजारेंनी भ्रष्टाचार निर्मूलन होईपर्यंत आपण उपोषण करू असे कुठेही म्हटले असेल तर ते कृपया निदर्शनास आणावे.

नितीन थत्त्यांचे नाव घ्यायला तुम्ही का बुवा लाजता?

ओके...भापो.. धन्यवाद :-)