दत्तजयंतीच्या निमित्ताने...

_____/\______

जबरदस्त रे नाना ___/\___ अतिशय सुरेख. हा लेख वाचतानाच आज सकाळीच सकाळ मध्ये आलेल्या श्री. बालाजी तांबे ह्यांच्या दत्तगुरुंवरील लेखाची आठवण झालीच झाली.

श्री गुरुदेव दत्त! मस्त लिहलय निरूपण!!

खुप छान . धन्यवाद अमोल केळकर

आवडले.

फार उत्कृष्ट लिहिले आहे. भले शाब्बास. पराही परतली तेथे कैचा हा हेत जन्म मरणाचा पुरलासे अंत ॥२॥ "पराही परतली" याचा अर्थ सांगु शकाल का कृपया?

अतिशय सुंदर!!! सिद्धहस्त लेखणी. इनसाईट ( इनर आय) ____ धन्यवाद!!!

इतके सुरेख निरुपण वाचावयास मिळाले, धन्य झालो. अवांतर : आपण शुची यांच्या लेखनातील 'एक काळा ठिपका' काढून नाही टाकला तर त्या काळ्या ठीपक्याला अश्या प्रकारे सजविले कि आता 'तोच काळा ठिपका' एक डाग बनून न राहता त्या कथेतील एक सौंदर्य दागिना झाला. व्वा. आता नव्याने जव्हा हि कथा वाचीन तेव्हा अजून आनंद होईन. कथाकार शुची आणि निरुपण कर्ते अवलिया यांचे मनापासून धन्यवाद.

छान निरुपण. आवडले.

वेगळा धागा काढणार होते, पण इथेच लिहिते आता; दत्तकथा: या गोष्टीची किल्ली 'भाव दृढ' ठेवा ही आहे. पोराना मारा अशी अजिबातच नाही. ते केवळ दर्शानार्थींची परिक्षा पाहण्यासाठी 'गारुड्याने'( = स्वत: दत्तागुरुनी/ समर्थांनी) उभे केलेले गारुड होते. दर्शनार्थींची इतर कुठली परिक्षा( सुंदर स्त्री पाठवणे वगरै) घेणे योग्य ठरले नसते, बाकीच्या मोहांपासून ते सुद्धा 'तप' करून मोकळे झाले असतील. त्यांच्या 'बेसिक इन्स्टिन्क्ट' ला हात घातला. सरव्हायवल इन्स्टिन्क्ट! इतके बीभत्स दृश्य समोर उभे केले की खरोखरच त्यांच्या 'भक्तीभावाच्या दृढतेची' कसोटी लागेल. मुळात सगळेजण 'जप-तप' करायचे सोडून त्या गारुड्याच्या गारुडात अडकलेच कसे? शिवाय समर्थांवाराच्या श्रद्धेची सुद्धा परीक्षा होईल. जर का या ब्राम्हणाना खात्री होती की समर्थ प्रत्यक्ष दत्तगुरूंचे दर्शन घडवून देऊ शकतात, मग ते आपले प्राण सहज वाचवतील, हा विश्वास का नाही ठेवला. इथेच ती किल्ली लागते, 'भाव दृढ' ठेवा! म्हणजेच विश्वास ठेवा. स्वत:वर, गुरुवर. ही किल्ली प्रत्येक परिक्षेसाथीच आवश्यक असते. इथे एक किस्सा आठवतो, युरी गागारीनची प्रशिक्षनाच्या दरम्यान एकदा परिक्षा होती. त्याला एकट्याला एका छोट्या खोलीत कोंडले, पेपर दिला, भयंकर मोठा पेपर आणि खूप कमी वेळ, असे होतंच. शिवाय पेपर सुरु झाल्यावर त्याच पेपरातल्या प्रश्नांची बरोबर व चुकीची देखील उत्तरे स्पीकरवर मोठमोठ्यानी सुरु केली. हा देखील त्या पातळीवरचा दुष्टपणाच आहे. पण त्यांनी 'भाव दृढ' ठेवला, मन खंबीर केले, एकाग्र केले पेपर चांगल्या पद्धतीनी सोडवून पुढे गेला. जसजशी परिक्षा वरची, तसतसा परिक्षकांचा 'दुष्टपणा' अधिक! आता अंधश्रद्धा: इथे कुठेही 'पोरे मारल्यामुळे दत्तगुरू दिसले' अशा प्रकारचा संदेश येत नाहीये. कशाला साप समजून भुई धोपटायाची! 'अंधश्रद्धा पसरतील' असा आरडाओरडा करणार्यांच्या 'भोळेपणा'बद्दल मला नेहमीच कौतुकमिश्रित आश्चर्य वाटते! ;) एकंदरीत माणूस ( शिक्षित/अशिक्षित) हा इतका इरसाल प्राणी आहे, की खरोखरच असे कुणी कुणावर विश्वास ठेऊन कुणालाही मारेल असे वाटत नाही. माणूस हा अत्यंत स्वार्थी प्राणी आहे. स्वत:च्या 'सोयीची' जी तत्वे असतील, ती तो अंगीकारतो. जीव वाचावायचाय, लेकाराबाळाना खायला मिळेल, थोडा मान मिळेल, चला 'धर्म' बदला! अशी माणसाची वृत्ती असते. ( इथे 'धर्म' चा अर्थ 'कुठलीही तत्वप्रणाली' - कम्युनिझ्म सुद्धा- असा आहे.) शेवटी माणूस स्वत:ला सोयीचे असेल तेच 'आदर्श' म्हणून घेतो. या श्रद्धा-अंधश्रद्धा वादाला काहीही अर्थ नाही! जाता जाता, आपल्या स्वत:च्या 'स्टेटस च्या भूकेपायी' स्वत:च्याच मुलांवर (कधी कधी आत्महत्या करेपर्यंत) अभ्यासाचा ताण आणाणारे पालक/समाज अंधश्रद्ध नसतात, पण क्रूर नक्कीच असतात! सगळीच माणसे आपापल्या 'कपॅसिटी' प्रमाणे कधी न कधी कमी-जास्त क्रूरपणा करतच असतात. त्यामूळे ही गोष्ट ( दत्तकथा) बिभत्स जरी असली, तरी २ जागतिक महायुद्धे बघितलेल्या अत्ताच्या मानवसमाजाने 'बोम्बाबोम्ब' सुरु करण्याइतकी भयानक नक्कीच नाही.

या प्रकारच्या कथा अशा निरुपणासहितच सांगितल्या जाव्यात. कारण सर्वसामान्यांना आगोदरच ते गर्भितार्थ कळतील न कळतील.. आणि जे अर्थ घेतले जातील ते वेगळेच / चुकीचे समजले, घेतले जाण्याची शक्यता मूळ गूढार्थ समजण्यापेक्षा अधिक असेल. एखादे महाराज नेहमी थोबाडीतच मारतात, किंवा मिठी मारतात, हाच त्यांचा प्रसाद असतो (पर्टिक्युलर महाराजांची नावे माहीत नाहीत याबद्दल क्षमस्व..उदाहरण म्हणून गृहित धरावे..) पण तो प्रसाद आहे हे काही भक्तांना माहीत असते तर बर्‍याच नव्या सामान्य अनोळखी लोकांना ते माहीत नसू शकते. त्यामुळे आपल्यातला वाईटपणा, खलत्व घालवणे अशा प्रतीकात्मक उद्देशाने जरी महाराजांनी सार्वजनिक ठिकाणी कोणा नागरिकाच्या थोबाडीत मारली तर तो त्याला "थोबाडीत"च समजेल, तो "प्रसाद" आहे /ते महाराज आहेत हे कोणीतरी तिथल्यातिथे उलट हात उठायच्या आत त्याला सांगावे लागेल कारण बोलूनचालून तो सामान्य आहे. समर्थचरित्र पूर्वीच वाचले आणि त्यात गळू चोखण्यापासून कफदाणी पोटात थारा देउन मोकळी करण्यापर्यंत शिष्यत्वाच्या परीक्षेच्या कथा / उल्लेख आहेत. (अशा अनेक आवृत्त्या असल्यास आणि त्यातल्या काही जेन्युईन नसल्यास माहिती नाही पण कॉमनली वाचली जाणारी एक आवृत्ति वाचली होती.) कफ, गळू यातही प्रतीकात्मक अर्थ असतीलही पण ते तिथल्या तिथे समजावून सांगणारी आवृत्ती असावी. अन्यथा एका चांगल्या विचाराबद्दल अकारण किळस अज्ञानी वाचकांना (भक्त नव्हेत) वाटू शकते. वाद उत्पन्न करायचा म्हणून नाही तर फक्त वरील पहिले वाक्य अधिक स्पष्ट व्हावे म्हणून उदाहरण दिले. उलट लेख आवडला आहे आणि हीच काही समजावून सांगण्याची योग्य पद्धत आहे हे आधीच म्हटले आहे.

छानच हो नाना!!! अवांतर: भगवद्गीता वाचून झाली की बोला आमच्याशी! ;)

अतिशय सुंदर निरूपण. नानानहाराज की जय _____/\______

दत्तात्रय हरे कृष्णा..उन्मत्तानंद दायाकाll दिगंबरा मुनीबाला..पिशच्चा ज्ञानसागराll आपण अवलियाच आहात.. मन:पुर्वक धन्यवाद..

वा नाना! सुरेखच हो, प्रसन्न वाटलं.

अतिशय सुंदर निरुपण केले आहे. अवलिया, तुम्ही 'रेग्युलर' किर्तनकार/ प्रवचनकार आहात का हो? इतके सगळे शब्द सुचतात कसे?

_____/\______

आवडल हो तुमचे निरुपम कितीची सुपारी घेता तुम्ही?

धन्यवाद रे नाना.

सुरेख! निरूपण फार सुरेख केले आहे. लिमाउजेट, चा प्रतिसादही अतिशय सुंदर आहे. मात्र ते निर्गुण निराकार माझ्यासमोर साजिरे रुप घेउन आले आणि आता मला त्याचीच गोडी लागली आहे. माझे मन आता जागृत्,स्वप्न, आणि सुषुप्ती या तीनही अवस्थांच्या पलिकडे गेले आहे. या अवस्थेत माझे मन उन्मन झाले आहे. यात आता माझे तुझे मी तू हा विषय विषयी हा भेदच उरला नाही. जे जे चेतन असो वा अचेतन, जीव असो वा जड ते सर्व मीच आहे हा भाव आता माझ्या ठि़काणी एकवटला आहे. आणि माझ्या मनात केवळ दत्त असुन त्याचेच निरंतर ध्यान करत आहे. हे वाचताना, संत ज्ञानेश्वरांच्या कानडा ओ विठ्ठलू, कर्नाटकू या गाण्यातील भाव आठवला. :)