मुलांची कोडी

शब्द कोडी मुलांकरता माझी धाकटी नात इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत जाऊ लागली तेंव्हा सर्व आजी-आजोबांच्या मनात असते तशी [निरर्थक] भीती माझ्या मनातही निर्माण झाली " आता हीच्या मराठीचे काय ?" शेजारची मुले-मुली मराठीच होती पण तीही इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेमधलीच! तेंव्हा आता ही जबाबदारी आजी-आजोबांचीच असे ठरवून एक ठरवले की तीच्याशी बोलतांना आपण इंग्रजी शब्द टाळावयाचे. तीलाही तसेच सांगावयाचे. पण एवढे पुरेसे वाटले नाही. . वर्ष दोन वर्षे गेली. मग आम्ही एक निराळा खेळ सुरु केला. तीला तीन-चार अक्षरांचा मराठी शब्द द्यावयाचा व त्यापासून, त्यातील अक्षरे घेऊन निरनिराळे शब्द बनवावयाचे. उदा.मगर पासून मग, गर, मर, रग,गम वगैरे. सुरवातीला इंग्रजी-हिंदी शब्द करावयासही मुभा दिली. काही दिवस आम्ही शब्द देत असू व तीला शब्द बनवावयास सांगत असू. नंतर थोडा बदल केला. शब्दकोड्यासारखे पहिल्या दोन अक्षरांपासून बनणाऱ्या शब्दाचे [clue]शोधसूत्र, तिसऱ्या व पहिल्या अक्षरांपासून तयार होणाऱ्या शब्दाचे शोधसूत्र , इत्यादी सांगावयाचे व तीने मुख्य शब्द ओळखावयाचा. उदा. तीन अक्षरी शब्द.पहिले व दुसरे अक्षर = गरम उबदार पांघरुण, दुसरे व तिसरे अक्षर = किल्ला, पहिले व तिसरे अक्षर = भोकाड पसर. उत्तर = रगड. तीचा उत्साह वाढू लागला. व आता तीच आम्हाला कोडी घालते. परवा तीने आम्हाला घातलेली कोडी देत आहे. तुम्हीही सोडवा. [१] तीन अक्षरी शब्द. पहिले व दुसरे अक्षर घेतले की एक पेय,पहिले व तिसरे घेतले की अनोळखी माणसाला आपण विचारतो तो प्रश्न, दुसरे व तिसरे घेतले की बारीक तुकडा. [२] तीन अक्षरी शब्द. पहिले व दुसरे अक्षर घेतले की पक्षाचा आवाज, दुसरे व तिसरे घेतले की खाण्याचा पदार्थ, पहिले व तिसरे घेतले की रागवा, तिसरे व दुसरे घेतले की खेळी. पोरखेळ कसा वाटतो ? ता.क. तीचे नाव सांगावयाचे राहिलेच ! माणसाच्या प्राथमिक गरजा घेतल्या की तीचे नाव तयार होते. आता कोणी पेपर फोडला तरी बिघडत नाही कारण खरी मजा तुमची कोडी येथे येतील तेव्हाच येते. करा तर सुरवात. शरद