फोंड्याच्या आजूबाजूची प्रमुख देवळे पूर्वी सासष्टी तालुक्यात होती. उदाहरणार्थ वरील मंगेशीचे देवस्थान (हल्ली फोंडा तालुक्यातील मंगेशी गावात) पूर्वी कुठ्ठाळी (सासष्टी/मुरगांव तालुक्यांत) होते. सासष्टी भाग पोर्तुगिजांच्या "जुन्या जित" भागात होता. फोंडा तालुक्यात पोर्तुगिजांनी सौंद्याच्या (हिंदू) राजाला शरण दिली होती. तिथे देवळांच्या पावित्र्याचे रक्षण केले जाईल असे पोर्तुगिजांचे सौंदेकरांना आश्वासन होते (आणि त्यांनी ते पाळले). म्हणून सासष्टीमधील देवस्थळे फोंड्याच्या बाजूला स्थलांतरित झाली. सर्व इमारती १७४० काळाच्या नंतरच्या आहेत. मंगेशी देवस्थानाच्या संकेतस्थळावर काही जुने फोटो आहेत. १७४४-१८९० काळातली इमारत : १८९०-१९७३ काळातली इमारत : १९७३ सालच्या जीर्णोद्धारात इमारतीचे स्थापत्य बदललेले नाही : माझ्या मते गोव्यातल्या देवळांचे स्थापत्य गोव्यातील चर्च-इमारतींसारखे नाही. घुमट गोल आहेत खरे. पण त्रिकोणी मुख, "फ्लाइंग बट्रेसेस" हे सर्व प्रकार मुळीच दिसत नाहीत. १८९०च्या जीर्णोद्धारानंतरही मंगेशीच्या मुख्यद्वारत कमानी (आर्चेस) दिसत नाहीत. १९७३ नंतर दिसतात, ते वेगळे.