मिसळपाव ची उद्दिष्टे आणी तत्त्वे काय आहेत

सर्व प्रथम , ह्या निबंधा द्वारे आमचे परममित्र कोदा ह्यांची आठवण करून दिल्याबद्दल मंडळ आपले हार्दिक आभारी आहे !! सत्कारात णटराज षिषिपेण्षिल्स आणि खुडलब्बर्स घेउन जावीत !! एकूण एक शब्द कोदांना टक्कर देतोय .. वा वा वा !! आता राहिलं मिपाच्या धोरणांचं आणि आमच्या दृष्टीकोणाचं .. तर आपल्याला काय त्या जड जड वांझोट्या वैचारिक चर्चांत रस नाय बा !! आपण चार लोकांना "हसू फुलवून" जरा आनंदाचे क्षण देऊ शकलो तर कृतकृत्य होतो पहा. (बघा हो मराठमोळा जी .. शब्दरचना जमतेय का ते ) आता आम्हाला तो मिळमिळीत प्रकार आवडत नाही म्हणून आम्ही त्यांना जा म्हणत नाही, शेवटी ज्याची त्याची इच्छा :) हा आता आम्हालाही णजरे समोर लिहून चार शब्द लिहीले असतील (नसतीलही) तर सांगतो आमची विडंबणं घाण की नाहीत ते ठरवायला जो तो मोकळा आहे आम्ही कोण आडवणारे अर्थात तुम्ही म्हणालात तसं प्रत्येकाच्या विचार करण्याच्या तर्‍हा वेगेळ्या आहेतंच की .. आता त्यावर चार लोकांचा विरंगूळा होत असेल तर ज्याचं विडंबण झालं त्याने त्याचा सलमान( मराठीत सन्माण) झाला समजावं .. उगाच भले आपले काथ्याकुटायला मोकळे होऊ नये .... बाकी काथ्याकुट गोड गोड शब्दात घोळून आपल्यात तुंबलेल्या भावणा बाहेर काढणारा वाटला .. जर फक्त वरिल गोष्टी मिपावर उरल्या तर मात्र मिपावर यायला रस उरणार नाही .. मिळमिळीत आमटीने आम्हाला उलट्या होतात .. - (हिण आणि हिणकस विडंबण/मराठी भाषा अवहेलक) टारझन

( कोणा त्रयस्थाने या लेखाची लिंक माझ्या आंतरपत्रपेटीत दोनदा टाकली त्यामुळे पाहिले आणि काही वेगळेच आढळले म्हणूणथोडे लिहितो) तर मराठमोळा साहेब. खरे सांगायचे तर मिपाची उद्दीष्टे काय आहेत ते मला माहित नाही, आणि मला ती माहीत करायची गरजही नाही. मला व्यक्त व्हायला मिळत आहे ना म्हणून मग मी इथे यायचो आणि येतो. आपण ज्या उद्दिष्टांचा उल्लेख आपण केलात ते आपले सर्व मुद्दे योग्यच आहेत. पण पहिला मुद्दा सोडल्यास बाकी सर्व मुद्दे हे व्यक्तीव्यक्तीवर अवलंबुन असल्याने त्यात फरक जाणवतो आणि या फरकाचा परिणाम म्हणून मिपावर आणि महाजालावर अनेक कुरबुरी होतात. मराठी बांधवांना एकत्र आणणे. हा आपला पहिला मुद्दा, अगदी बरोबर आहे ,पण याचा प्रत्यक्ष आमल किती होतो ते पाहणे गरजेचे आहे ,कारण बर्‍याचशा मराठी माणसांकडे आज घरात संगणक असले तरी नेट नाही आणि नेटवर मराठी साइटस असतील ही जाणीव नाही त्यामुळे हे एकत्रीकरण हे तरुणांपुरते विशेषतः महानगरीय आणि महानगर होवु पाहणार्‍या गावांपुरते आणि इतर देशातील लोकांपुरते मर्यादीत आहे.पण अशी संकेतस्थळे एक मोठे काम करतात ते म्हणजे इतर देशातील मराठी लोकाना एकत्र आणणे .इतर देशातील मराठी माणसाना आपल्या मायबोलीच्या माणसांशी बोलण्यासाठी संवादासाठी महाजालाशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय नाही, त्यांचीही गरज मिसळपाव सारखी स्थळे भागवतात त्यामुळे त्यांना आपल्या संस्कृतीशी जोडुन राहता येते. पण मिसळपावच्या यशाचे फक्त हे रहस्य नाही आहे, अनेक मराठी महाराष्ट्रातील माणसेही याचे सदस्य झाले आहेत्.पण या मुद्द्याद्वारे परदेशातील मराठी माणसांचे त्यांच्या मराठीप्रेमाबद्दल अभिनंदन करतो. नवकवी/साहित्यिकांना चालना देणे. हा मुद्दा पटतो ,पण ह्या मुद्द्याला खरा वाव मिळत नाही, माझ्यासारखे नवलेखक ,कवी आपले साहित्य लोकाना वाचायला मिळावे म्हणुन इथे येतात.त्याना आपले लिखाण लोकापर्यंत पोहोचवायला हा राजमार्ग वाटतो .पण साहजीकच येथे अनेक प्रकारचे लेखक येतात ,त्यात माझ्यासारखे स्वतःला उगाचच शहाणे समजणारे आणि काहीही अनुभव नसताना लोकाना शिकवायचे प्रयत्न करणारेही असतात,त्याना जागेवर आणलेच पाहिजे पण वेगळ्या मार्गाने, त्यासाठी जे मार्ग वापरले जातात ते खचीतच योग्य नाही.एखाद्या माणसाची व्यक्त व्हायची पद्धत वेगळी असु शकते पण चुकीची असु शकत नाही .त्यासाठी प्रतिसादात तसे लिहिण्याची आणि टिंगलटवाळी करण्याची गरज नसते असे माझे मत आहे. आपण जेव्हा प्रतिसाद लिहितो तेव्हा एक लक्षात घेत नाही की हे प्रतिसाद फक्त मिपावरचे सदस्यच वाचतात असे नाही .अनेक पाहुणे स्वरुपात येणारे वाचकही हे लेख वाचत असतात,त्याना आपल्या टिंगलटवाळीत काही रस नसतो ,मग आपणतरी खरडवही वगैरे असताना असे का लिहावे यामुळे माझ्यासारख्यांचा भ्रमनिरास तर होतोच पण लिहायची उमेद निघुन जाते . माझ्या वैयक्तीक बाबतीत बोलायचे तर मी आत्ता सध्या कॉलेजात शिकतो त्यामुळे दिवसभर कट्टा करणे आणि मजा करणे हा माझ्या जीवनक्रमाचा भाग आहे,त्यासाठी मला मिपावर यायची गरज नसते . आणि मला लिहिताना हे लेख अनेक लोक वाचतात याची जास्तच जाणीव होती त्यामुळे मी आपला सीरीयस लिहित गेलो ,पण हा मिपाचा स्वभाव नव्हता,इथल्या लोकांसाठी हा टाइमपाससाठी आणि विरंगुळ्याचा कट्टा आहे हे समजायला मला वेळ गेला आणि त्याचे परिणाम मी आजही भोगत आहे.त्याचे काय आहे, इथे अवलिया ,भडकमकर मास्तर यांसारखे सिद्धहस्त लेखक आहेत ते एकाचवेळी अतिसीरीयस आणि अती टवाळखेर दोन्ही लिहु शकतात .पण आम्ही बिचारे लहान ,आम्हाला हेही धड जमत नाही आणि तेही मग माझ्यासारखे या कात्रीत आपण अडकुन पडतो .पण तो आपला दोष आहे. काय करणार, ही माणसेच आहेत्,ते तरी मुर्खाना कितीवेळ सांभाळु शकणार.शेवटी आपला त्रास त्याना होणारच विविध मुद्द्यांवर चर्चा घडवुन आणणे आणी ज्ञानाचा प्रसार करणे. याबाबतीत मी सहमत आहे. पण मी आल्यापासुन तरी मी विचारप्रवर्तक लेखांचे प्रमाण कमीच पाहिले आहे, याला कारण मला माहित नाही. कदाचीत अशा प्रतिसादांमुळे वा प्रकारामुळे लोक असे लिहायला इथे तयारच होत नसावेत्.ठिक आहे न लिहु देत त्याने काही फरक पडत नाही. पण जर का मालकानी संस्थळ काढताना मालकांचे हे उद्दीष्ट असेल तर मात्र त्याना विचार करायची गरज आहे .लोक म्हणतात तसे इथे गंभीर विषय वेगळ्या प्रकारे हाताळले जातात म्हने, पण आमच्यासारख्या न समजणार्‍यांसाठी काय? कदाचीत हे सर्व लिखाण आमच्यसारख्याना गृहीत धरुन तर केले जात नाही ना ? असो ,पण विविध मुद्द्यावर चर्चा करण्यासाठी मिपाचा विचार कोण करत नाही असे वाटते कारण मिपाचे सदस्य देखील काही वैचारीक चर्चा करण्यासाठी इतर संस्थळांचा वापर करतात,असे दिसते .कदाचीत इथे होणार्‍या विडंबन वा तत्सम प्रकाराची भीती त्याना असावी .असो चालायचेच. हे योग्य का अयोग्य हे सर्वस्वी मालकानी ठरवणे आहे. नवे विचारी/बुद्धीजीवी किंवा चांगले मित्र जोडणे, जेणे करुन एकमेकाला संकटप्रसंगी मदत करता येईल. हा खरी गोची इथे होते हो... त्याचे काय आहे हे मित्र वगैरे जोडले जातात वगैरे ठिक आहे हो,पण असे एकमेकाना न भेटताही मैत्री होवु शकते हे अजुन पुणे मुंबई वगळल्यास इतर ठिकाणी रुचलेले आणि पचलेले नाही ,त्यामुळे अजुन लोकाना अशी मैत्री होवु शकते यावर विश्वास बसलेला नाही .कदाचीत मिपाचे बहुतेक कट्टे हे पुणे ,मुंबई ,बेंगलोर आणि परदेश याठिकाणी झालेले आहेत त्याचे कारण तेच असावेत. बर यात प्रत्येक माणसाचा स्वभाव वेगळा त्यामुळे वागताना प्रचंड सावधगीरी बाळगावे लागते आणि माझ्यासारखे ऑफीसातुन वगैरे न येता घरातुन वा इतर ठिकांणांहुन काही कामानिम्मित वा थोडावेळ येणार्‍या लोकाना हे कसे जमणार, त्यामुळे इथे अनेक मैत्रीचे प्रस्ताव फेटाळले जातात,आणि वैरत्व तयार होते .. बाकी याचा वापर अने़क ठिकाणी होतो,अजुनही महाजालावरील लोकात एखादा आवडत नसेल तर तु जा असे सांगण्याची हिंमत आलेली नाही त्यामुळे यासाठी मित्रपरिवार वगैरेचा सहारा घ्यावा लागतो . आता या सगळ्यावर उपाय काय? सर्वात चांगला उपाय गरजेपुरते येथे यावे ,आपले लेख लिहावेत्,चर्चा करावीत आणि निघुन जावे ,जे टाइमपाससाठी येतात त्यानी ते करावे .पण दोघानी एकमेकांच्या मध्ये जावु नये त्याचा फार त्रास होतो. पण यात पुर्वग्रह तयार होण्याची शक्यता असते उदारणार्थ आजकाल बरेचशे लोक माझे लिखाण माझे नाव वाचुनच लोक वाचत नाहीत ,पण अशाला पर्याय नाही. तर शेवटी इतकेच की काही ही कारणाने का असेना मिसळपाव हेच आज सर्वात प्रसिद्ध संस्थळ आहे आणि तुम्हाला तुमचे विचार जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचवायचे असतीलतर इथे यावेच आणि इथे जे होईल ते सहन करावे लागेल्,पण आजही इथे लोक येतात याचा अर्थ मिपा अजुन चांगले आहे पण त्यात बदल व्हायला हवा असे मला वाटते.पण लक्षात घ्या की जोपर्यंत तात्या मिपा हे आहे असे आहे ज्याला यायचे तो येईल नाही आला तर गेला ओसाड जंगलात हे वाक्य बिनधास्त म्हणू शकतात तोपर्यंत मिपाला पर्याय नाही आणि म्हणुनच मिपावरच्या प्रेमापोटी मी आजही स्वतःची कितीही संस्थळे काढली तरी लेख पहिल्यांदा इथेच लिहितो ,खरडीच्या आणि लेखाच्या विडंबनामुळे मन आतुन दुखावले असले आणि आजही होणार्‍या कुत्सीत उल्लेखामुळे त्यावर मीठ चोळले जात असले तरी इथेच येतो आणि इथल्यांप्रमाणे व्हायचा प्रयत्न करत राहतो,यात जेव्हा मी यशस्वी होइन तो दिवस खरा म्हणायचा ......... तोपर्यंत उगाचच लोकांना पिडणारे लेख अधुन मधुन टाकत आहेच........चलतो आता,लय बोललो आपला सच्चा मिपाकर विन्या टारगट्(मिपावर खर्‍याच नावाने येणारा) स्वार्थाचा लवलेशही नसावा गर्वाचा स्पर्शही नसावा असा जन्म लाभावा कि देहच चंदन व्हावा...... विनायक पाचलग

तेज्यायला विकास, नवकवी, आणी बुद्धीजीवी असले काय काय शब्द वाचुन डोक्याची मंडई झाली भेंडी. सविस्तर प्रतिसाद मुड आल्यास देउ नाहीतर गेला प्रतिसाद तेल लावत. ©º°¨¨°º© परा ©º°¨¨°º© फिटावीत जरा तरी जगण्याची देणी, एक तरी ओळ अशी लिहावी शहाणी... आमचे राज्य

नाना, >>तुम्ही कॉलेजात कधी गेला आहात का हो? कॉलेजात पण गेलो आहे आणी निम्म आयुष्य कट्ट्यावरच काढले आहे. पण ती दुनिया मित्रांपुरती मर्यादित होती. आता आपण समाजाचे काहीतरी देणे लागतो ही भावना आहे. :) >>बाझवला तिच्यायला, मिपा हे आहे असे आहे ज्याला यायचे तो येईल नाही आला तर गेला ओसाड जंगलात हे तर तात्यांचे वाक्य आहे.. त्यांच्याआधीच तुम्ही विकेट घेऊन मोकळे झालात, असो... ओसाड जंगलात काय करणार नाना, त्यापेक्षा तुमच्यासारखे हिमालयात जाईन म्हणतो थोडे दिवस.. म्हणजे कदाचित योग्य दिक्षा मिळेल,, ;) आपला मराठमोळा. कोणत्याही गोष्टीचा ताप येईपर्यंत ठीक असते, पण तिचा कर्करोग होऊ देऊ नये!!

>>अंशतः सहमत. खर्‍या गंभीर चर्चे साठी 'उपक्रम' जास्त योग्य आहे. मिसळपाववर अनेक गंभीर चर्चा आणि तितकेच गंभीर प्रतिसाद आपण पाहिलेले आहेत. 'उपक्रम' गंभीर चर्चेसाठी आहे हे किंचीत खरं आहे, पण तिथे गंभीर नसलेले प्रतिसाद अदृष्य होतात, त्यामुळे तेथील चर्चा गंभीर भासते. अर्थात आमच्या 'उपक्रमचा' लवकरच (शषांकला संपादक कळविणारसुद्धा नाहीत) विकिपिडिया होईल असेही वाटते ! :) प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे (उपक्रमवर गंभीर चर्चेबरोबर, टवाळी करणारा)

वा !! मस्त !! णक्की तात्या कशाशी सहमत आहात हो ? कसले तरी बकवास कौल /काथ्याकुट्स वारंवार पाडले जातात .. काहींना वारंवार असं करण्याची सवय असते :) एवढंच जर वाईट वाटत असेल तर थोडा वेळ इकडं तिकडं पाहून मग निट लिहावं की !! काहींना "लाइमलाईट" मधे हटकून रहाण्याची गोडी असते .. चुकून चुकणार्‍याला माफ केले जात .. पण हटकून चुकणार्‍याला का बॉ माफ करावं ? आणि ते पण डोक्याला पिक आणणार्‍याला तर सोडावसं वाटत नाय बा !! आफ्टरऑल मिपा सगळ्यांचं आहे :) थट्टामस्करी णसेल तर मज्जा नाही तात्या .. आपला (पलिकडे विडंबणात व्यस्त) टार्‍या

तात्या, तुमचे मनःपुर्वक आभार. मी तुम्हाला व्यक्तीशः जरी ओळखत नसलो तरी तुमचे जेवढे काही लिखाण वाचले आहे त्यातुन एक न बोलता काम करणारा माणुस पाहिला आहे. मनात काही तत्त्वे ठाम करुनच तुम्ही मिपा ही संस्था कुठल्याही जाहिरातीच्या किंवा आर्थिक आधार नसताना चालु केली मग तिच्यामागे नकीच काहीतरी सामाजिक जाणीव असलेले उद्दीष्ट असणार याची मला खात्री होती, त्याचेच एक फळ म्हणजे "मिसळपाव प्रतिष्ठान" आहे असे मला वाटते. आता राहिला प्रश्न टारझण भाऊंचा. मिसळपाव झणझणीतच असावे यात वाद नाही, तर्रीदार खमंग मिसळ सर्वांनाच आवडते. पण अशी मिसळ बनवताना आपले काही मित्र जास्त तिखट खात नाहीत किंवा एखाद्याला अल्सर होईल ईतपत तिखट करु नये. विडंबने हलकीफुलकी विनोदी असली तर नक्कीच वाचायला मजा येते, पण त्यातुन एखाद्या व्यक्तीचा/संस्थेचा/भाषेचा अपमान होणार नाही याची काळजी घेतली तर बिघडले कुठे? मग ज्या लेखाचे विडंबन केले आहे तो लेखक सुद्धा आनंदाने त्या मिष्किलीमधे सामिल होईल. प्रत्येकाकडे काहीतरी चांगला गुण असतो, तो ओळखावा आणी दाद द्यावी. मीसुद्धा इथे काही लोकांशी भांडलो आहे पण त्यांचे जे गुण चांगले आहेत त्याचे कौतुक सुद्धा नक्कीच केले आहे. जे चांगल आहे त्याला चांगलंच म्हणाव, तसेच एखादा धागा निरर्थक आहे किंवा नाही हे कुणी एकट्याने ठरवु नये, काही मिपाकर लेख्/काव्य आवडले नाही तर प्रतिसाद देत नाहीत इतके सभ्य आहेत, उगाच नकारात्मक प्रतिसाद देऊन खच्चीकरण होऊ नये अशी भावन असते त्यांची, असो.. तुम्हाला हे विचार पटतीलच असे नाही, कारण तुम्ही तशा परिस्थितुन घडला असाल. बाकी माझी सही माझ्या तत्वांपैकी एक आहे. :) आपला मराठमोळा. कोणत्याही गोष्टीचा ताप येईपर्यंत ठीक असते, पण तिचा कर्करोग होऊ देऊ नये!!