विद्यानंदा ! ओळख इथल्या आनंदी आनंदा !!

आला पहा वर.

डी जे असो की ढोल ताशा, हे सगळे तुंम्ही म्हणता तशा 'आतुन अस्थिर अशांत अस्वस्थ अपयशी' समाजाच्या वैफल्याला वाट करुन देणारे मार्ग तरूण पिढीने अंगीकारलेले आहेत. बऱ्याच वेळा अंगठी जिथे हरवली तिथे शोधणे कठीण असेल तर जिथे उजेड आहे तिथे जाऊन शोधणे मूर्खपणाचे असले तरी काही तरी प्रयत्न केल्याचे समाधान देणारे असते. त्याचप्रमाणे, शिक्षणाची दुरावस्था, नोकरीचा प्रश्न यामुळे येणाऱ्या वैफल्याला न भिडता कुठेतरी आत्मसन्मान मिळवणे आवश्यक ठरते. ढोल ताशा पथके मुलांना अखंड २० -३० तास वाजवण्याचे सोपे आव्हान देऊन त्यात त्यांना 'यश' मिळवल्याचा आनंद आणि झिंग देतात. त्यामुळे सुध्दा यात मुले सामील होत असावीत असे वाटते.

लेख अतिशय मर्मग्राही झाला आहे.

बाहेर येऊन नाचणे आणि बेभान होणे हे केवळ त्याचे बाह्य लक्षण आहे. आपण आतुन अस्थिर अशांत अस्वस्थ अपयशी असा झालेलो समाज आहे. - +१

मूळ समस्या आहे तशी राहील. एकदा राजकारण मधे आले की सगळ्या गोष्टींचा फक्त विचका होतो. दुर्दैवाने तेच घडत आलेले आहे, आणि तेच होत राहिल.

१००% सहमत! अत्यंत तार्किक गोषवारा आहे. - (सामाजिक) सोकाजी

याच प्रश्नाचे राजकारण न केल्याने, नागरिकांनी पुढाकार घेत स्थापन केलेल्या कृती समितीच्या पुढाकाराने सोलापुरातला गणेशोत्सव डीजे मुक्त झाला आहे. हे घडवून आणताना कुठल्याही नेता तर दूर राहिला, 'पोस्टर बॉय'ची देखील गरज पडली नाही हे प्रकर्षाने दिसून येते. असो.

बाहेर येऊन नाचणे आणि बेभान होणे हे केवळ त्याचे बाह्य लक्षण आहे. आपण आतुन अस्थिर अशांत अस्वस्थ अपयशी असा झालेलो समाज आहे.

+१

पूर्वी क्लास/ मास अशी रेषा अशा लक्षणानी दिसायची. परंतु आता सर्वच् समाज अस्थिरता या लक्षणांनी दिसते 👍

माझ्या आई वडिलांनी ज्या गोष्टीं धरून ठेवल्या त्यांची शून्यता मला समजली मी त्या सोडून दिल्या. मी ज्या काही गोष्टीं काही काळापूर्वी धरून ठेवल्या ती माझी मुलगी इतक्या कमी वयात त्यातली शून्यता समजून सोडून देतेय.

बदल... बदल... स्वीकारायला खुप धाडस लागते.जे सगळ्यांकडे यायला हवे. तेव्हाच "स्थिरो भव" होईल.

केवळ आनंद नव्हे तर तो नशेचाही विषय आहे.त्यांचा मेंदू हा ध्वनिप्रदूषण ला ट्यून असतो .त्यातून त्यांना नशा मिळते.अंगात माझीया भिनलाय ढोलिया या काव्यातून ती नशा व्यक्त होते.
डीजे, सामूहिक ढोलताशे हे झिंग देत असतात.मेंदुत त्यामुळे नशेचे रसायन स्त्रवते.नशेला प्रतिबंध झाला कि ते पिसाट होतात. खरच हा मानसशास्त्रीय अभ्यासाचा विषय आहे.समूहउन्मादात माणसे विचार करण्याच्या अवस्थेत रहात नाहीत.जेव्हा ती स्वतःच त्या गोंगाटाचा भाग होतात तेव्हा त्यांना ध्वनिप्रदूषण जाणवत नाही. या खेळाला ग्लॅमर जाणीव पुर्वक जोपासले आहे. कारण त्यात अर्थकारण प्रचंड आहे. मास हिस्टेरिया निर्माण केला जातो. राष्ट्रीय प्रांतिक भाषिक वगैरे अस्मिता वेठीस धरल्या जातात. ग्लॅमर टिकवण्यासाठी क्रीडा पत्रकार,लेखक, मिडिया यांना चक्क भाड्याने घेतले जाते. विन विन सिच्युएशन चे फायदे लक्षात येतात. क्रिकेट वर होणारे बेटिंग, मॅच फिक्सिंग हा माहित असून सुद्धा त्याची एक नशा चढते. भव्य स्क्रिन्स वर मॅच बघत दारु चकना खात एन्जॉयमेंट मिळते. अशा वेळी तुम्ही मच्छर असला तरी गरुड भरारी घेता.
गणपती ला पुर्वी माणिकचंद गुटक्याने इतक घेरल होत की त्याच्या गळ्यात गुटक्यांच्या माळा घालण फक्त बाकी होत. सुदैवाने गुटक्यावर बंदी आल्याने गणपती वाचला आहे. आता डीजे ढोलाने घेरलय
गणेशोत्सवात ढोलताषे डीजे च्या गो़ंगाटात अतिरेक्यांनी बॉंबस्फोट घडवले तर अशी भीती मला वाटतेच

गणेशोत्सव कालमानानुसार बदलत गेला. 

मेळे गेले,देखावे आले,कीर्तन प्रवचन गेले नाटक सिनेमे आले,देखावे गेले भव्य लाइटिंग, डिस्को म्युझिक वर थिरकणारे लाइटिंग आले,आता डि जे,लेझरने उच्छाद मांडलाय. 

मिरवणूक पालखी, बैलगाडीतून ट्रॅक्टर, ट्रकवर आली.गॅस बत्त्या गेल्या स्ट्रिट लाइट्स आले,मंडळाचे स्वताचे जनरेटर आले.

ढोल ताशे तेंव्हा होते आणी आताही आहेत.

व्यवसाय किंवा मुख्य उपजिवीका म्हणुन पारंपारीक ढोल ताशा वाजवणारे होते.

हा समज चुकीचा आहे. गणेशोत्सवात ढोल ताशा वाजवणे कधीच  उपजिवीकेचे साधन नव्हते.आजही नाही.पन्नास वर्षापुर्वी श्रीफळ शाल,थोडी बिदागी दिली जायची.

तुलनेने अधिक शिक्षीत,  आर्थिक वरचढ, पांढरपेशा , 

तुलनेने शिक्षणाचा प्रसार  जास्त झाला असल्याने असे वाटू शकते. मागील पिढीतील वादक तुलनेने कमी शिकलेले,मुख्यत्वे शेतीवर अवलंबून असणारे असल्याने सहाजिकच हा फरक असला तर यात नवल काहीच नाही.

अभिजनांची मुख्य प्रेरणा ही पलायनवाद ही आहे

याच विधाना नंतर आपणच याचे खंडन केल्यासारखे वाटते व त्याच्याशी सहमत आहे.

ग्रुप असणं, त्यात हास्य विनोद समुह संवाद होणं , शिवाय सर्व काम हे पुन्हा धार्मिक बाबीशी जोडलेलं असण्याने त्याच ही एक अधिकच समाधान मिळणं. 

अशा समूहात मित्र मिळतात. वेगळा बदल होत असतो. दररोजच्या कंटाळवाण्या रिटर्न मधे बदल होतो. काहितरी केल्याचे समाधान  मिळते.

 अधुनिक युगात जग जवळ आले असले तरी ,व्यस्ततेमुळे सोशलायझिं कमी झाले आहे. माणूस घाण्यासारख चक्रात फसलाय. त्यामुळे  असे उत्सव    

पलायनवाद नसून विरंगुळा आणी सोशलायझिंग चे बदललेले स्वरूप आहे.

या व्यतिरिक्त,  सांस्कृति कार्यक्रम ,पथनाट्य, देखावे,सामाजिक कार्य असे अनेक उपक्रम राबवले जातात.  त्यामधे गणवेश  बनवणे ,तालमी करता वेळ देणे इ. असेही चालतेच ना. तेंव्हा पलायनवाद नसून काहितरी वेगळे करण्याची संधी,पर्सनॅलिटी डेव्हलप करण्याची संधी म्हणले तरी चालेल.

या पूर्वीही बेभान  होऊन नाचतच होते. या नाचण्यात आतमधून अस्वस्थ, अशांत आहोत असा निष्कर्ष काढणे कितपत योग्य हे मला कळत नाही. 

गणेशोत्सवा पुर्वी घराघरात उत्साहाचे वातावरण  असते. घरातील गणपतीचे विसर्जन करताना लोक नाचतात,विसर्जन झाल्यावर  थोडावेळ उदास, दुखी होतात. 

परंपरेचं जोखड अजुन भिरकावुन देऊ शकत नाही उलट या सर्वात तुम्हाला जोडुन परंपराच दृढ केली जात

ज्या परंपरा सकारात्मक उर्जा निर्माण करू शकतात, समाजातील कुठल्याही घटकाला नुकसान  पोहचवत नाही. ज्याने एक ओळख बनू शकते अशा परंपरांचे पालन केले तर काय बिघडते. 

गणेशोत्सवात व्यतिरिक्त गणेशोत्सव यात्रा, उत्सव, उरूस काही विशेष पारंपारिक पद्धतीनुसार   साजरे होतात.  माणूस समाजप्रिय आहे आणी अशाच गोष्टींमधून एकत्र येत असतो.

असो, मुळ मुद्दा फक्त आणी फक्त ध्वनिप्रदूषण आणी लेझर याबद्दल आहे. याला आता बरेच फाटे फुटले आहेत.

पन्नास, साठ वर्षापुर्वी ढोल ताशे होते, रस्त्यावर मंडप होते मिरवणुका निघत होत्या,  मशाली गॅसबत्त्या जळत होत्या. सामुहिक  खिरापती वाटत होते. कार्यकर्ते श्रमपरिहार करत होते. थोड्याफार प्रमाणात हुडदंग माजत होता.

लोकसंख्येत प्रचंड वाढ,तंत्र ज्ञान  विकास  यामुळे याचे स्वरूप विक्राळ व त्रासदायक  झाले आहे एवढेच.

 कमी कर आवाज, डी जे तुला ......

कुणाची शपथ देऊ म्हणजे आवाज कमी करशील. 

हे माझे मत माझ्या अनुभवानुसार.  आपणच म्हटल्यामुळे लिहिले आहे. 

कृपया मतभिन्नता आहे म्हणून व्यक्तीगत पातळीवर  कांमेटू नये हि विनंती.

आजचा नाही. गेल्या चार पाच वर्षापासून पुणेकरांनी लावून धरलाय. 

दोन वर्षापुर्वी एका जेष्ठ नागरिकाने मंडपात जाऊन डी जे बंद करा विनंती केली होती. तो कमी न करता किंचित वाढवला. मग आता त्याची सटकली आणी त्यांनी डी जे ची उपकरणे तोडून फोडून टाकली. त्याची प्रतिक्रिया कार्यकर्त्यांना अनपेक्षित होती. पोलीसांनी जेष्ठ नागरिकाला अटक केली व गुन्हा दाखल  केला. नंतर  पब्लिक अपरोर नंतर काढून टाकण्यात आला असे समजले. 

मागील वर्षी गणेशोत्सवा  नंतर  आठ लोक अंधळे,बहिरे झाल्याचे रिपोर्ट नंतर महाराष्ट्र  टाइम्स ने नागरीकांच्या प्रतिक्रिया मागवल्या. पण त्या सोईस्कर पणे कानामागे टाकण्यात आला.

या वर्षी बापटांनी थेट महासभेत प्रश्न विचारून प्रशासनाची गोची केली. त्यांना सभेतून बाहेर काढण्यात आले. सत्ताधुंदानी अन्अर्गल वक्तव्य करून हवा दिली. 

वातावरण तापले. दबलेला आवाज बुलंद  झाला.

फटफट्यांनी गेले काही वर्षुु उच्छाद मांडला होता. प्रशासनालाच डोकेदुखी झाली असावी अशा सर्व गाड्यांचे सायलेन्ससर काढून रोड रोलर ने चेपून टाकले. स्वारांची वरात काढली. वर्कशॉप वर सखत कारवाई करण्यात  आली.

या वर्षी बहुतेक फरक पडेल असे वाटते.

-डी जे के धडकनेसे खडकती है खिडक्यांवर

खिडकियोंके खडकनेसे दुबकता है खडकसिंग.

-डी जे त्रस्त जे. ना.

अभिजन ढोल ताशा पथकाच्या बाबतीत अजुन एक निरिक्षण आहे . यातील महीलांचा सहभाग. एक मुंबईत गुढीपाडव्या ला साडी वगैरे नेसुन ते बुलेट वरुन फिरणे आणि दुसरे ढोल बडविणे. हे एक रोचक आहे. म्हणजे यातील महीलांकडे एक " बघा आधुनिक आहेत मात्र आपल्या संस्कृतीशी नाळ जोडुन आहेत धर्माशी नाळ जोडुन आहेत " असा एक पवित्रा असतो. यात तुम्ही परंपरेचं जोखड अजुन भिरकावुन देऊ शकत नाही उलट या सर्वात तुम्हाला जोडुन परंपराच दृढ केली जात असते याची त्यांना क्वचितच जाणीव होत असावी. 

आपण समाजहिताचा काहीतरी विचार मांडत आहोत असे या धाग्यावरील लिखाण भासविण्याचा प्रयत्न करते. पण या लिखाणातून हिंदुद्वेष पसरविण्याचा प्रयत्न करणारा स्लो पॉइझनसदृश्य कॉमरेडी कावा मात्र या वरील परिच्छेदातून साफ उघड पडला आहे. ध्वनी प्रदूषण, वायू प्रदूषण, प्रकाश प्रदूषण इ पर्यावरणाच्या दृष्टीने वाईटच आहे यात कसलाच वाद नाही. पण त्याला विरोध करण्याच्या निमित्ताने हिंदू धर्म, संस्कृती व परंपरांना तुच्छ लेखणे व एकूणच हिंदू असणे लाजिरवाणे आहे असा नरेटिव्ह सेट करण्याचा प्रयत्न हा अश्या प्रकारच्या लिखाणाचा दुष्ट कॉमरेडी कावा असतो. 

पहिली बाब म्हणजे, एकीकडे आम्ही पुरोगामी आहोत असे भासविणे पण प्रत्यक्षात मात्र स्त्रियांच्या साड्या, त्यांचं दुचाकीवर फिरणं आदींना हीन दृष्टीने पाहणे ही अशा लोकांची स्त्रीद्वेष्टी मनोवृत्ती. अश्या लोकांच्या पुरुषसत्ताक पद्धतीत - सुरुवातीला स्त्रियांच्या कपड्यावर निर्बंध, नंतर त्यांच्या हिंडण्याफिरण्यावर निर्बंध त्यापुढे त्यांच्या एकूणच आयुष्यावरच निर्बंध शेवटी त्यांना शटलकॉक बुरख्यात बंदिस्त राहण्याचे निर्बंध या सगळ्या पुढच्या पायऱ्या असतात. 

१. स्त्रियांनी त्यांना हवे तसे कपडे घालू नयेत त्यांनी वाहने चालवू नयेत त्यांनी चार भिंतीतच कोंडून राहावे - कॉमरेडी विचार  
२. स्त्रियांनी हवे ते कपडे घालावेत त्यांनी योग्य ती वाहने चालवावीत, मुक्त वातावरणात वावरावे - हिंदू धर्म विचार  
वरीलपैकी क्रमांक २ हाच विचार श्रेष्ठ आहे, स्त्रियांचा आदर करणारा आहे, तोच जोपासायला हवा व त्याचे संवर्धन करायला हवे हे स्पष्टच आहे. 

दुसरी बाब म्हणजे परंपरा. ध्वनी प्रदूषणायाला वाईट ठरविताना त्याच्याशी काहीही संबंध नसलेल्या हिंदू परंपरेलाही वाईट ठरविण्याचा अश्लाघ्य प्रयत्न करणे ही बाब म्हणजे सामाजिक संवादाची पातळी किती रसातळाला गेली आहे याचे द्योतक आहे. यापूर्वीही मिपावर हिंदू धर्म परंपरेची हेटाळणी करण्याचा हीन प्रयत्न झाला होता पण जागरूक मिपाखरांनी "हिंदू धर्म हीच एक प्रचंड परंपरा आहे. जिच्यामुळे दीडशे कोटी हिंदू एकमेकांचा गळा न घोटता जिवंत राहताहेत.सरसकट टीकाकारांनी तो आधार आधी सोडावा" असा टोला हाणत तो प्रयत्न हाणून पडला. 

शालेय शिक्षणापासून म्हटली जाणारी प्रतिज्ञा "माझ्या देशातल्या समृद्ध आणि विविधतेने नटलेल्या परंपरांचा मला अभिमान आहे" ही शिकवण देते. पण हे कॉमरेडी लोक्स् मात्र त्याच परंपरेला जोखड ठरवण्याचा संविधानविरोधी प्रयत्न करतात. 

अपेक्षेप्रमाणे तिसरी बाब म्हणजे या कॉमरेडी लोकांना अकारण खुपणारी धर्माची नाळ. ज्यांच्या दृष्टीने धर्म ही अफूची गोळी आहे त्यांच्याकडून हिंदू धर्म व त्यासंबंधित जे दिसेल त्यावर दुगाण्या झाडणे अपेक्षितच आहे. 

तथापि, "धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षति रक्षितः।तस्माद्धर्मो न हन्तव्यो मा नो धर्मो हतोऽवधीत्॥" अशी हमी पवित्र हिंदू धर्म देतो. त्या सर्वश्रेष्ठ धर्म परंपरेवर प्रश्नचिन्ह उभे करू पाहणाऱ्या मानवताविरोधी कॉमरेडी विचाराला दिसेल तिथे हाणून पाडायलाच हवे, नाही का? 

- (जागरूक मिपाखरु) कांदा लिंबू

मागील वर्षी गणेशोत्सवात गावात डि जे वर दर आर्ध्या तासाने हेच गाणे लागत होते. 

काय माहित डी जे वाल्या बाबूचे आणी अश्वीनीचे  काय झेंगाट आहे.

डी जे शपथ खोटे बोलत नाय.....

गणेशोत्सवानंतर काही दिवस  .....

जाऊ द्यात, म्हणाल म्हातारचळ लागलाय. 

.