ऍडॉल्फ हिटलर आणि दुसरे महायुद्ध: सत्य आणि विपर्यास

छान परिचय! पुस्तक वाचायची उत्सुकता निर्माण झाली आहे. माहीत नाही का पण मला नेहमी हे युद्ध इतका पराक्रम दाखवूनही जर्मन हरले कसे हे कोडे उलगडत नाही! जर्मनी हरण्याचे माझ्यामते एकमेव कारण म्हणजे जपान ने रशियावर न केलेला हल्ला! 

पुस्तक पुराव्यानुसार दाखवून देतं की, इंग्लंड- अमेरिका व त्यांच्या गटातील राष्ट्रांमुळे १९३९ मध्ये युद्धाला सुरूवात झाली. आणि तेव्हा तुटपुंजी सैनिकी क्षमता असलेला जर्मनी वस्तुत: युद्ध सुरू करू शकतच नव्हता. 

ऑ? समजा १९३९ मध्ये जर्मनी युध्द सुरूच करू शकत नव्हता आणि जर्मनीची सैनिक क्षमता तुटपुंजी होती तर काही दिवसात पोलंडला पूर्ण लोळवू कसा शकला? त्यानंतर अवघ्या ९ महिन्यात फ्रान्ससारख्या बलाढ्य देशाला अवघ्या पंधरा दिवसात चारीमुंड्या चीत कसा करू शकला?

३ सप्टेंबर १९३९ नाही तर हिटलर जर्मनीत सत्ताधीश झाला तेव्हापासूनच शत्रूंनी जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारलं होतं. हे शत्रू आणि युद्धाचे खरे सूत्रधार कोण हे पुस्तकातच वाचायला हवं. 

त्याच सूत्रधारांनी त्यापूर्वीची काही वर्षे हिटलरचे लांगूलचालन केले होते त्याविषयी पुस्तकात काय म्हटले आहे? १९३६ मध्ये हिटलरने ऱ्हाईनलॅंड घेतले तेव्हा त्याने काहीही चुकीचे केलेले नाही- व्हर्सायच्या तहात गेलेला जर्मनीचाच प्रदेश त्याने परत मिळवला असे हिटलरविरोधात अगदी सुरवातीला युध्द पुकारणाऱ्या त्या तथाकथित शत्रूंचे मत होते. खरं तर ऱ्हाईनलॅंड घेताना हिटलर घाबरला होता. जर फ्रेंच सैन्याने हल्ला केला तर सरळ माघार घ्या असे त्याने आपल्या सैनिकांना सांगून ठेवले होते. तरीही हिटलरला त्या तथाकथित शत्रूंनी बिनबोभाट ऱ्हाईनलॅंड घेऊ दिले. पुढे मार्च १९३८ मध्ये ऑस्ट्रीया रक्ताचा थेंबही न सांडता त्याने ताब्यात घेतले. तेव्हाही त्या तथाकथित शत्रूंनी काहीही केले नाही. सप्टेंबर १९३८ मध्ये हिटरलने झेकोस्लाव्हाकियातील सुडेटनलॅंडवर आपला दावा सांगितला. तेव्हा इंग्लंडचे पंतप्रधान नेव्हिल चेंबरलेन तीन वेळा हिटलरला भेटायला त्याच्या बर्खटेसगाडन या खाजगी रो हाऊसवर गेले होते. मग प्रदेश झेकोस्लाव्हाकियाचा पण त्या देशाला न विचारताच तो प्रदेश इंग्लंड आणि फ्रान्सने हिटलरला देऊन टाकायच्या (म्हणजे नांगी टाकणाऱ्या) म्युनिक करारावर त्याच चेंबरलेननी सही केली होती. तो करार करून लंडनला परत गेल्यावर आपण कसे युध्द टाळले ही फुशारकी त्यांनी विमानतळावरच मारली होती तो व्हिडिओ आजही युट्यूबवर बघता येईल. त्यानंतर मार्च १९३९ मध्ये हिटलरने उरलेला झेकोस्लाव्हाकियाही गिळंकृत करून टाकला. तेव्हाही त्या तथाकथित शत्रूंनी काहीही कारवाई केली नाही. नंतर ऑगस्ट १९३९ मध्ये पोलंडमधील डॅंझिंग बंदरावर हिटलरने दावा केल्यावर शेवटी त्या तथाकथित शत्रूंचे डोळे उघडले आणि मग हिटलरने पोलंडवर हल्ला केल्यानंतर इंग्लंड-फ्रान्सने त्याच्याविरोधात युध्द पुकारले. 

हे सगळे हिटलरच्या लांगूलचालनाच्या प्रकारांविषयी त्या पुस्तकात काय म्हटले आहे? की ते पण हिटलरला युध्दात लोटायचे प्रयत्न होते- मास्टरस्ट्रोक?

आणखी एका महत्त्वाच्या मुद्द्याविषयी लेखात काही नमूद केलेले दिसले नाही. पुस्तकात काय म्हटले आहे की काहीच म्हटलेले नाही याची कल्पना नाही. तो मुद्दा म्हणजे हिटलरचा वर्णद्वेष. असा दावा नेहमी केला जातो की व्हर्सायच्या तहामुळे जर्मनीवर अपमानास्पद अटी लादल्या गेल्या म्हणून हिटलरचे इंग्लंड-फ्रान्सशी भांडण होते. पण प्रत्यक्षात हिटलरला इंग्लंड-फ्रान्सशी युध्द नकोच होते. कारण त्याच्या मते इंग्लंड आणि फ्रान्सचे लोकही जर्मन लोकांप्रमाणे शुध्द वंशाचे आहेत तर पूर्वेकडील लोकांच्या रक्तात भेसळ झाल्याने ते लोक खालच्या वर्णाचे आहेत. जर इंग्लंड-फ्रान्सने हिटलरविरोधात युध्द पुकारले नसते तर तो स्वत:हून त्यांच्यावर हल्ला करायला गेलाच नसता. बेल्जिअमचा राजा लिओपोल्डने अचानक शरणागती पत्करल्यानंतर अडकलेल्या तीनेक लाख ब्रिटिश सैनिकांना पाहिजे असते तर हिटलर तिथेच संपवू शकला असता. पण त्याने तसे केले नाही आणि त्या सैनिकांना सुरक्षितपणे फ्रान्समधील डंकर्कच्या किनाऱ्याला त्याने जाऊ दिले. त्याचे कारण तेच होते- जर चांगुलपणा दाखवून इंग्लंड-फ्रान्सशी संघर्ष टाळता आला तर बघावा. त्याचा तो डाव यशस्वी झाला नाही ही दुसरी गोष्ट पण त्याला मुळात व्हर्सायच्या तहात अपमानास्पद अटी लादणाऱ्यांविरोधात संघर्ष नकोच होता- कारण ते शुध्द रक्ताचे होते. पूर्वेला रशियाशी युध्द सुरू केल्यानंतरही रशियन युध्दबंद्यांना दिलेली वागणूक आणि ब्रिटिश-फ्रेंच युध्दबंद्यांना दिलेली वागणूक यात खूप फरक होता- कारण रशियन लोक हलक्या वंशाचे होते. हिटलरचा पहिला मोठा- अगदी सपाटून पराभव झाला स्टालिनग्राडमध्ये. मुळात रशियात इतक्या आत घुसलेल्या जर्मन सैन्याला रसद आणि दारूगोळा वगैरेंचा प्रश्न येणे सुरू झालेच होते. त्यात दक्षिण रशियातील कॉकेशसजवळच्या भागातील तो हिवाळा- अशा हिवाळ्याची जर्मन सैन्याला सवय नव्हती. त्यामुळे लढणे जड जायला लागले हे लक्षात येताच जर्मन सेनानी पॉलसने हिटलरकडे माघार घ्यायची परवानगी मागितली होती. तेव्हा हिटलरने अजिबात माघार घ्यायची नाही हे सांगितले. ते का- तू शुध्द जर्मन रक्ताचा आणि त्या हलक्या रक्ताच्या स्लाव्ह वंशाच्या लोकांना पाठ दाखवून तू माघार घेणार? हिटलरने तेव्हाच माघार घ्यायला परवानगी दिली नाही आणि मग रशियन सैन्याने जर्मन-रोमानियन सैन्याची पिछाडीवरील बाजू कापून काढली आणि सगळ्या बाजूंनी जर्मन सैन्याला कोंडीत पकडले. तसे झाल्यावर पराभव अटळ होता. भले अधिक चांगली तयारी करून नंतर परत हल्ला करायच्या उद्देशाने का होईना वेळीच माघार घेतली असती तर मग नंतर स्टालिनग्राडचा मोठा पराभव टाळता आला असता. पण वर्णवर्चस्वाच्या फुकाच्या कल्पनांमुळे हिटलरने आपला मोठा पराभव तिथे ओढावून घेतला.

बाकी इंग्लंड-फ्रान्स आणि इतर पश्चिम युरोपिअन अजिबात धुतल्या तांदळासारखे- अजिबात शांततावादी नव्हते यात अमान्य करण्यासारखे काहीच नाही. वर उल्लेख केलेल्या बेल्जिअमच्या राजा लिओपोल्डने आफ्रिकेत लाखांच्या कत्तली केल्या होत्या. स्पॅनिश लोकांनी दक्षिण अमेरिकेत तर माया आणि इंका संस्कृतींचे नामोनिशाण पुसून टाकले होते. अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलिया या देशांमध्ये मूलनिवासी लोक अजूनही थोड्या प्रमाणावर का होईना सापडतात पण अर्जेंटिना, चिली वगैरे देशांमध्ये अशा मूलनिवासींचे नामोनिशाण पुसले गेले. शांतीप्रियांनी व्यापलेल्या भागात त्यांनी जो प्रकार केला तोच स्पॅनिश लोकांनी दक्षिण अमेरिकेत केला होता. तरीही हिटलरविरोधात आधीच युध्द पुकारले होते, १९३९ मध्ये हिटलरची काहीही तयारी नव्हती वगैरे दावे अचाट वाटले.

हे ताजमहाल नव्हे तेजोमहालय ह्या पुस्तकाच्या धाटणीतले पुस्तक वाटते. इतक्या जास्त subaltren घाणी मधे एक इतिहासाचा अकॅडमिक विद्यार्थी म्हणून हात घालायची ईच्छा होत नाही. त्यामुळे पास.  

(हिरोडोटस) खोंडे