मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

उडणारी पाणबुडी आणि हातभट्टीतील प्लुटोनियम

ताजे प्रेत · · जनातलं, मनातलं
धोरण
लेखनप्रकार
विचार
उडणारी पाणबुडी आणि हातभट्टीतील प्लुटोनियम पुण्यातील एका वस्तीत 'रखमा' नावाच्या एका स्त्रीचा हातभट्टीचा (गावठी दारूचा) अड्डा होता. अंगावर जुनी साडी, दारूच्या वासाने भरलेले हात आणि चेहऱ्यावर कायम एक निर्विकार भाव... हीच रखमाची ओळख होती. पण यामागे एक मोठे रहस्य होते. रखमाने 'न्यूक्लिअर इंजिनिअरिंग'मध्ये डिप्लोमा केलेला होता. पण वशिलेबाजीमुळे आणि नशिबामुळे तिला कुठेच जॉब मिळाला नाही. शेवटी पोटापाण्यासाठी तिने पुण्यात हातभट्टी लावली होती. तिची मुलगी, 'णूड्रॅली', मात्र प्रचंड महत्त्वाकांक्षी आणि गर्विष्ठ होती. णूड्रॅलीला आपल्या आईची आणि तिच्या हातभट्टीच्या व्यवसायाची भयंकर चीड होती. णूड्रॅली खूप शिकली आणि तिने थेट अमेरिकेत जाऊन न्यूक्लिअर इंजिनिअरिंगमध्ये पीएच.डी. (Ph.D.) पूर्ण केली. इंजिनिअरिंगमध्ये कोणत्याही परिस्थितीत 'नोबेल पारितोषिक' मिळवायचा तिचा ध्यास होता, पण अनेक प्रयत्नांनंतरही तिला यश मिळत नव्हते. शेवटी नोबेल मिळवण्यासाठी तिने पुण्यात एक अतिशय भव्य आणि अशक्यप्राय प्रोजेक्ट सुरू केला—'उडणारी आण्विक पाणबुडी' (Flying Nuclear Submarine). या प्रोजेक्टसाठी तिने परदेशातून कोट्यवधी रुपयांचा निधी आणला होता. पाणबुडीचे काम पूर्ण झाले, पण णूड्रॅलीला स्वतःच्या आईची आणि तिच्या हातभट्टीची भयंकर लाज वाटायची. पाणबुडीच्या उद्घाटनाच्या आदल्या दिवशी णूड्रॅली रागाने रखमाच्या हातभट्टीवर गेली. "उद्या माझ्या उडणाऱ्या पाणबुडीचं उद्घाटन आहे. देशाचे पंतप्रधान आणि परदेशी शास्त्रज्ञ येणार आहेत. माझी तुम्हाला स्पष्ट ताकीद आहे, तुमच्या त्या गावठी दारूचा वास घेऊन माझ्या प्रोजेक्टच्या आसपासही फिरकू नका. लोक मला हसतील की नोबेल मिळवणाऱ्या शास्त्रज्ञाची आई हातभट्टी चालवते. माझी इज्जत घालवू नका, उद्या इथेच गुपचूप पडून राहा!" णूड्रॅली अत्यंत क्रूरपणे आईचा अपमान करून निघून गेली. रखमाने कोणताही प्रतिवाद केला नाही. ती मूकपणे स्वतःच्या भट्टीतील जाळ पाहत राहिली. दुसऱ्या दिवशी उद्घाटनाचा भव्य सोहळा सुरू झाला. हजारो व्हीआयपी (VIP) पाहुणे आले होते. पण उद्घाटनाच्या अवघे काही तास आधी एक भयंकर घटना घडली. पाणबुडीला उडवण्यासाठी लागणारे मुख्य इंधन—'प्लुटोनियम' (Plutonium)—कोणीतरी लॅबमधून चोरून नेले! प्लुटोनियमशिवाय पाणबुडी उडणे शक्यच नव्हते. "इंधन नाही मिळालं तर पाणबुडी उडणार नाही, माझं नोबेलचं स्वप्न तुटेल आणि जगभर माझी बदनामी होईल!" णूड्रॅली वेड्यासारखी डोक्याला हात लावून रडत होती, हताश होऊन जमिनीवर बसली होती. तिचे परदेशी शास्त्रज्ञ काहीही करू शकत नव्हते. तेवढ्यात... लॅबच्या मागच्या दारातून एका मळकट साडीतील स्त्री आत आली. ती रखमा होती. तिच्या हातात एक जड, शिशाची (Lead) पेटी होती. णूड्रॅलीला काहीच समजेना. "तू इथे का आलीस?" तिने ओरडून विचारले. रखमा शांतपणे म्हणाली, "पोरी, मी न्यूक्लिअर इंजिनिअरिंगचा डिप्लोमा असाच वाया जाऊ दिला नाही. मला जॉब मिळाला नाही, पण मला माझी हौस पूर्ण करायची होती. म्हणून हातभट्टीच्या मागे मी छुप्या पद्धतीने एक 'छोटी अणुभट्टी' (Mini Nuclear Reactor) लावली होती. दारू गाळता गाळता, मी त्या अणुभट्टीत थोडे थोडे प्लुटोनियम बनवून ठेवत होते. हे घे, यात तुझ्या पाणबुडीला पुरेल एवढं प्लुटोनियम आहे." णूड्रॅलीच्या पायाखालची जमीनच सरकली. ज्या आईची आणि तिच्या हातभट्टीची तिला लाज वाटत होती, तिनेच आपल्या डिप्लोमाच्या जोरावर भट्टीमागे चक्क प्लुटोनियम तयार केले होते! रखमाने थरथरणाऱ्या हातांनी ती प्लुटोनियमची पेटी णूड्रॅलीकडे दिली. पण ती पेटी हातात देताच, रखमा अचानक वेदनेने विव्हळत जमिनीवर कोसळली. वर्षानुवर्षे कोणत्याही सुरक्षा उपकरणांशिवाय (Safety Gear) घरगुती अणुभट्टीत काम केल्यामुळे आणि भयानक किरणोत्सर्गामुळे (Radiation) तिला थेट कॅन्सरचा गंभीर अटॅक आला होता. तिचे शरीर आतून पूर्णपणे जळून गेले होते. रखमा जमिनीवर तडफडत होती, तिचे प्राण कंठाशी आले होते. कोणत्याही सामान्य मुलीने आईची ही अवस्था पाहून हंबरडा फोडला असता... पण णूड्रॅली मूळचीच अत्यंत स्वार्थी आणि वाईट प्रवृत्तीची होती. आई जमिनीवर तडफडत असताना तिला फारसे काहीच वाईट वाटले नाही. तिच्या डोळ्यांत एकही अश्रू आला नाही. तिने जमिनीवर पडलेल्या आईकडे एक निर्विकार कटाक्ष टाकला, हातातली प्लुटोनियमची पेटी घट्ट पकडली आणि नोबेल मिळवण्याच्या लालसेने ती तशीच आपल्या उडणाऱ्या पाणबुडीकडे निघून गेली. मागे रखमा त्या थंडगार लॅबच्या जमिनीवर आपले शेवटचे श्वास मोजत पडून होती.
वाचने 337 वाचनखूण प्रतिक्रिया 8

ताजे प्रेत Wed, 03/18/2026 - 13:01
कोल्हापूरच्या महालक्ष्मी मंदिराजवळ 'रघुनाथराव' यांची मिसळ आणि वडापावची एक अत्यंत जुनी आणि साधी गाडी (हातगाडी) होती. अंगावर मळकट सदरा, राखेने भरलेले हात आणि चेहऱ्यावर कायम हसू... हीच रघुनाथरावांची ओळख होती. त्यांचा मुलगा, 'सिद्धार्थ', मात्र प्रचंड महत्त्वाकांक्षी आणि गर्विष्ठ होता. सिद्धार्थने हॉटेल मॅनेजमेंटचे शिक्षण घेतले आणि स्वतःच्या बुद्धीच्या जोरावर कोल्हापुरात एक अतिशय भव्य, पाचतारांकित (5-Star) हॉटेल उभे केले. या हॉटेलसाठी त्याने बँकेकडून १० कोटी रुपयांचे कर्ज घेतले होते. हॉटेलचे काम पूर्ण झाले, पण सिद्धार्थला स्वतःच्या बापाच्या त्या 'रस्त्यावरच्या' वडापावच्या गाडीची आणि गरिबीची भयंकर लाज वाटायची. हॉटेलच्या उद्घाटनाच्या आदल्या दिवशी सिद्धार्थ रागाने रघुनाथरावांच्या गाडीवर गेला. "उद्या माझ्या हॉटेलचं ओपनिंग आहे. राज्याचे मुख्यमंत्री आणि दिल्लीचे मोठे साहेब येणार आहेत. माझी तुम्हाला हात जोडून विनंती आहे, तुमच्या त्या राखेने माखलेल्या हातांनी आणि फाटक्या कपड्यांनी माझ्या हॉटेलच्या आसपासही फिरकू नका. लोक मला हसतील की एका पाचतारांकित हॉटेलच्या मालकाचा बाप रस्त्यावर वडापाव विकतोय. माझी इज्जत घालवू नका, उद्या घरीच थांबा!" सिद्धार्थ अत्यंत क्रूरपणे आणि सर्वांसमोर बापाचा अपमान करून निघून गेला. रघुनाथरावांनी कोणताही प्रतिवाद केला नाही. त्यांच्या डोळ्यांत पाणी आले, पण ते मूकपणे स्वतःच्या चुलीतील राख पुसत गप्प राहिले. दुसऱ्या दिवशी हॉटेलच्या उद्घाटनाचा भव्य सोहळा सुरू झाला. हजारो व्हीआयपी (VIP) पाहुणे आले होते. पण रात्री आठ वाजता निसर्गाने भयंकर रूप धारण केले. कोल्हापुरात ढगफुटीसारखा मुसळधार पाऊस सुरू झाला. विजांच्या कडकडाटाने संपूर्ण शहराची वीज गेली. आणि सर्वात मोठा आघात तेव्हा झाला, जेव्हा हॉटेलच्या मुख्य किचनमधील गॅस पाईपलाईनमध्ये बिघाड झाला. सुरक्षिततेसाठी संपूर्ण हॉटेलचा गॅस सप्लाय बंद पडला. किचनमध्ये अंधार आणि गोंधळ उडाला. बाहेर ५०० व्हीआयपी पाहुणे जेवणाची वाट बघत होते आणि किचनमध्ये एक कणभरही अन्न शिजवणे शक्य नव्हते. बाहेर मुसळधार पाऊस सुरू होता. "पाहुण्यांना जेवण दिलं नाही, तर मीडियात माझी बदनामी होईल. हॉटेलची इज्जत जाईल आणि माझं १० कोटींचं कर्ज बुडेल!" सिद्धार्थ वेड्यासारखा डोक्याला हात लावून रडत होता. त्याचे परदेशातून बोलावलेले शेफ (Chefs) गॅसशिवाय काहीही करू शकत नव्हते. सिद्धार्थला स्वतःचे आयुष्य संपल्यासारखे वाटत होते. पण बरोबर नऊ वाजता... हॉटेलच्या मागच्या दारातून वेटर्सनी गरम, वाफाळणाऱ्या आणि अत्यंत चविष्ट जेवणाचे ताट आणून पाहुण्यांना वाढायला सुरुवात केली! अन्नाचा तो सुगंध संपूर्ण हॉटेलमध्ये पसरला. पाहुणे बोटे चाटून जेवत होते. सिद्धार्थला काहीच समजेना. "हे जेवण कुठून आलं? किचन तर बंद आहे!" त्याने मॅनेजरला ओरडून विचारले. "साहेब... मागच्या सर्व्हिस गल्लीत कोणीतरी बाहेरून येऊन चूल पेटवलीये. ते तिथून जेवण पाठवतायत," मॅनेजर म्हणाला. सिद्धार्थ धावतच हॉटेलच्या मागच्या अंधाऱ्या गल्लीत गेला. आणि तिथे मुसळधार पावसात जे दृश्य त्याने पाहिले, ते बघून त्याच्या काळजाचा ठोकाच चुकला. त्याच्या पायाखालची जमीन कायमची सरकली. हॉटेलच्या मागच्या मोकळ्या जागेत, एका फाटलेल्या प्लास्टिकच्या ताडपत्रीखाली 'रघुनाथराव' उभे होते! त्यांनी पावसात भिजतच विटांच्या तीन भल्यामोठ्या चुली मांडल्या होत्या. त्यांच्या अंगावरचा सदरा पावसात पूर्णपणे भिजला होता, पाठीवर पावसाचे थंडगार थेंब आणि विजांचा कडकडाट कोसळत होता, पण त्यांच्या समोर असलेल्या त्या महाकाय चुलींमधून भयंकर आगीचे लोळ उठत होते. वेळ अजिबात नव्हता आणि पाहुणे जास्त होते, त्यामुळे पकड किंवा चिमटा शोधायला वेळ घालवण्याऐवजी... रघुनाथराव स्वतःच्या 'उघड्या हातांनी' ते उकळत्या रस्स्याचे आणि गरम भाज्यांचे महाकाय पातेले चुलीवरून खाली उतरवत होते! सिद्धार्थ तिथेच थिजून गेला. त्याने बापाच्या हातांकडे पाहिले. रघुनाथरावांच्या दोन्ही हातांची कातडी त्या भयंकर उष्णतेने आणि उकळत्या पातेल्यांच्या चटक्यांनी पूर्णपणे सोलवटून निघाली होती. त्यांच्या हातांवर लिंबाएवढे पाण्याचे फोड आले होते, त्यातून रक्त आणि पाणी गळत होते. पण तो बाप चेहऱ्यावर कोणताही वेदनेचा भाव न आणता, स्वतःचे रक्तबंबाळ आणि जळालेले हात पुन्हा पुन्हा त्या भयंकर उष्णतेत घालत होता... फक्त एकाच वेडेपणापायी... "माझ्या पोराची इज्जत गेली नाही पाहिजे, माझ्या पोराचं स्वप्न मोडलं नाही पाहिजे!" ज्या गरिबीची आणि ज्या राखेने माखलेल्या हातांची सिद्धार्थला काल लाज वाटत होती, आज त्याच जळलेल्या आणि रक्तबंबाळ हातांनी त्याच्या १० कोटींच्या हॉटेलची इज्जत आणि त्याचे भविष्य वाचवले होते! परदेशातून आलेले ते हाय-क्लास शेफ अंधारात लपून बसले होते, पण एक 'रस्त्यावरचा वडापाव विकणारा बाप' स्वतःच्या कातडीचे आणि रक्ताचे पाणी करून भरपावसात आपल्या पोराचा संसार उभा करत होता. अखेर शेवटचे पातेले खाली उतरवल्यावर, वेदना असह्य होऊन रघुनाथराव तिथेच त्या चिखलात आणि पावसात बेशुद्ध होऊन कोसळले. "बाबा...!" सिद्धार्थच्या घशातून एक भयंकर किंकाळी फुटली. तो धावत गेला आणि त्या चिखलात, बापाच्या शेजारी गुडघ्यावर कोसळला. त्याने स्वतःचा तो महागडा कोट फाडून फेकून दिला. त्याने रघुनाथरावांचे ते जळालेले, सोलवटलेले आणि रक्ताने माखलेले हात स्वतःच्या छातीशी घट्ट आवळून धरले. तो पावसाच्या आवाजापेक्षाही मोठ्याने ओक्साबोक्शी रडत होता. पैशांचा, पाचतारांकित हॉटेलचा आणि यशाचा तो हिमालयाएवढा अहंकार आज चिखलात पडलेल्या एका बापाच्या जळलेल्या हातांसमोर कायमचा राख झाला होता. आपणच आपल्या देवाला हॉटेलमधून कुत्र्यासारखे हाकलून लावले, ही पश्चात्तापाची आणि अपराधीपणाची जाणीव इतकी भयंकर आणि जीवघेणी होती की, सिद्धार्थ एका जिवंत प्रेतासारखा त्या चिखलात कायमचा थिजून गेला. ती सुन्न करणारी शांतता आज त्या मुसळधार पावसापेक्षाही भयंकर होती. आपल्याला जे यश मिळते, ते अनेकदा आपल्या आई-वडिलांनी स्वतःचे हात आणि आयुष्य जाळून मिळवून दिलेले असते. कधीही स्वतःच्या यशाचा अहंकार करून आई-वडिलांच्या साधेपणाची लाज वाटून घेऊ नका. कारण जेव्हा तुमची सर्व संपत्ती आणि जगातील सर्व लोक साथ सोडतात, तेव्हा तुमचे आई-वडीलच स्वतःच्या अस्तित्वाची राख करून तुम्हाला अंधारातून बाहेर काढतात.

निनाद गुरुवार, 03/19/2026 - 07:24
रखमाची मुलगी - णूड्रॅली !! कुठून अशी नावे सुचतात?? हॅट्स ऑफ !!

गवि गुरुवार, 03/19/2026 - 07:44
पण उद्घाटनाच्या अवघे काही तास आधी एक भयंकर घटना घडली. पाणबुडीला उडवण्यासाठी लागणारे मुख्य इंधन—'प्लुटोनियम' (Plutonium)—कोणीतरी लॅबमधून चोरून नेले!
तरी बरे, "फ्यूज कंडक्टर" काढून नाही नेले..

मुक्त विहारि गुरुवार, 03/19/2026 - 09:59
तुम्हाला पण ही कूट कथा समजली नाही? "बाराला दहा कमी" हे पुस्तक वाचलेत तर , समजेल. एक शास्त्रज्ञ, "बेरियम" औषध म्हणून पीत होता. हा ह्या कथेचा पूर्व भाग. जर्मन शास्त्रज्ञ, अणु बाँब बनवू शकत होते. पण, हिटलर ही गोष्ट समजू शकला नाही आणि नंतर आर्थिक दृष्टीने, अणुबॉम्ब तयार करणे, जर्मनीला अशक्य झाले. हीच गोष्ट रॉकेट सायन्स बाबतीत घडली... ह्या गोष्टी म्हणजे, कथेचा मध्यभाग. आणि एखादा मोठा प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी, बऱ्याच जणांना आपले प्राण खर्ची घालावे लागतात आणि अशा लोकांना कुणीही , प्रकल्प पूर्ण झाला की, विचारात घेत नाही. हा कथेचा उत्तरार्ध... थोडक्यात सांगायचे तर, "नाही चिरा, नाही पणती..." अशी ही एका वाक्यातली कूट कथा आहे. तुम्ही , ह्याच कथेला, "मरे एक त्याचा, दुजा शोक वाहे...." असे काव्यात पण म्हणू शकता.... बाय द वे, मनोरंजक प्रतिसाद लिहीण्यापेक्षा, अशा कूट कथा लिहिणे, फार उत्तम.... हे माझे वैयक्तिक मत आहे....