पौष्टिक आणि स्वादिष्ट हादग्याच्या फुलांची भाजी

मी अशी फुलांची भाजी कधी केलीच नाही.पण आता आंतरजालामुळे अनेक नाविन्यपूर्ण पाककृती समजतात.सकाळी फिरुन घरी परतताना ही टोपलीभर #हादग्याची_फुलं भाजीवाल्या मावशींकडे दिसली.मन आनंदी झालं.चला नवीन काहीतरी पाककृती बनवायला मिळणार.मावशींनी अर्धाचं माप केलं.खुप फुले येत होती.म्हटल "मावशी इतकी नको मी पहिल्यांदाच भाजी तयार करणार आहे."मावशींनी पावशेरच फुलं दिली.आणि मोलाचा सल्ला देऊ लागल्या,"पहिल्यांदाच करणार तर एक ऐक यातलं हे मधलं केसर काढून टाकायचं,पाकळ्या चिरून,डाळ टाकून भाजी करायची अगदी कोबीसारखीच"
मनात म्हटलं मावशी यूट्यूबवर ढिगाने याच्या रेसिपी असणार पण तुम्ही इतक्या मायेने सांगितले,आता हादग्याची फुलं,भाजीची कृती कधीच विसरू शकणार नाही :)
#हादगा (Sesbania grandiflora) हे एक सुंदर झाड आहे जे महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकण भागात आणि इतर ग्रामीण भागांमध्ये आढळते. याला मराठीत हादगा किंवा हेटी, हिंदीत अगस्त्य, तमिळमध्ये अगathi आणि बंगालीत बोक फूल असे म्हणतात.
याची फुलं दिसायला इतकं सुंदर की वाटतं एखाद्या पक्ष्याच्या पंखासारखं! खरं तर इंग्रजीत याला "Vegetable Hummingbird" म्हणतात – कारण फुलांचा आकार हमिंगबर्ड पक्ष्यासारखा दिसतो. बंगालमध्ये तर याला "बोक फूल" म्हणतात, कारण ते एग्रेट (बगळा) पक्ष्यासारखं दिसतं!
कोकणातल्या घरी म्हणतात, "हादग्याची फुले आली की मौसम बदलली!" कारण अगस्त महिन्यात (शरद ऋतूच्या सुरुवातीला) ही फुले जोरात बहरतात. पौराणिक कथेनुसार, अगस्त्य ऋषींना हे झाड आवडायचं आणि त्यांनी हिमालयात रसायन शास्त्र शिकताना याचा उपयोग केला असावा असं म्हणतात. अगस्त्य ऋषींनी तर विंध्य पर्वताला थांबवलं होतं – आणि हे झाडही तितकंच ताकदवान!
हे झाड हिवाळ्यात आणि पावसाळ्याच्या सुरुवातीला मोठ्या, लोंबत्या पांढऱ्या किंवा गुलाबी फुलांनी बहरते. ही फुले केवळ दिसायला सुंदरच नाहीत तर खाण्यासाठीही उत्तम आणि अतिशय पौष्टिक आहेत!
हादग्याची फुले कॅल्शियम, लोह, प्रथिने आणि जीवनसत्त्वांनी युक्त असतात. त्यामुळे हाडांसाठी, रक्तासाठी आणि एकंदर आरोग्यासाठी फायदेशीर आहेत. पारंपरिक आयुर्वेदातही याचा उपयोग डोकेदुखी, पोटदुखी, त्वचारोग आणि इतर आजारांवर होतो. ही फुले भाजी, भजी बनवून खाल्ल्याने शरीराला नैसर्गिक ऊर्जा मिळते आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढते. ही एक मौसमी डेलिकसी आहे जी ग्रामीण भागात खूप आवडीने खाल्ली जाते.

साहित्य
हादग्याची ताजी फुले: २००-२५० ग्रॅम
भिजवलेले मूग आणि हरभरे डाळ : प्रत्येकी १/२ वाटी (रात्री भिजवलेली)
मिरची आले-लसूण पेस्ट: १ टेबलस्पून
लाल तिखट: २ टीस्पून
हळद: १/२ टीस्पून
मीठ: चवीप्रमाणे
तेल: २ टेबलस्पून
कृती (स्टेप बाय स्टेप):
१. फुलांची तयारी: हादग्याची फुले स्वच्छ पाण्याने २-३ वेळा चांगली धुवून घ्या. प्रत्येक फुलातील मधला केसर (स्टिग्मा), देठ आणि हिरवा भाग काळजीपूर्वक काढून टाका – फक्त मऊ, पांढऱ्या पाकळ्या वापरा. या पाकळ्या बारीक चिरून घ्या. (हे करणे महत्वाचे आहे कारण देठ कडवट असू शकतो.)
२. फोडणी: कढईत तेल गरम करा. त्यात हिरवी मिरची आले-लसूण पेस्ट. हळद आणि लाल तिखट टाका.
३. डाळ परतणे: भिजवलेली आणि पाणी काढून टाकलेली मूग-हरभरा डाळ टाका. २-३ मिनिटे मध्यम आचीवर परतून घ्या जेणेकरून डाळ थोडी शिजेल आणि चवी येईल.
४. हादगा टाकणे: चिरलेल्या हादग्याच्या पाकळ्या टाका. चांगले मिक्स करा आणि ४-५ मिनिटे परतून घ्या.
५. वाफ देणे: झाकण ठेवून मंद आचेवर ५-७ मिनिटे वाफ द्या. फुले मऊ होतील आणि भाजी शिजेल. जास्त वेळ शिजवू नका.
शिजल्यावर ताजी कोथिंबीर घालून मिक्स करा. गरमागरम सर्व्ह करा!
ही भाजी भाकरी, पोळी किंवा वरण-भातासोबत अप्रतिम लागते. थोडी कडवट-गोड चव असते जी डाळीमुळे संतुलित होते. ही एक साधी पण अतिशय पौष्टिक आणि मौसमी रेसिपी आहे जी तुमच्या जेवणात वैविध्य आणेल.