कट्टा - रविवार दिनांक २२ सप्टेंबर 2019

कुमार१ ह्यांनी लिहिलेला वृत्तांत खूप आवडला. कंजूस काकांचे इतक्या लांबवर आल्याबद्द्ल खास कौतुक. काही क्षणचित्रे लेण्यांतील गप्पांत रमलेले मिपाकर डावीकडून कंजूस, कुमार१, महासंग्राम, प्रशांत, नीलकांत आणि समीर शेलार हसरे मिपाकर

काढलेत प्रचेतस ! धन्यवाद

चलत्चित्र छान केले आहे. आवडले. धन्यवाद.

कशी आहे पाताळेश्वर लेणी? विडिओ

जव्हेरगंज, क्लिप एक नंबर ! वाह !

खुप दिवसांनंतर मिपाकरांना भेटता आले. मिपाकरांना भेटताना नेहमीच एक अनुभव येतो की चेहरा अनोळखी असतो माणुस मात्र ओळखीचा वाटतो. नेहमीच्या चर्चेने गप्पा करण्याइतपत सवयीचे अनोळखी चेहरे पाहून मजा येते. अर्थात त्यानंतर ते लोक आपले जवळचे होतात. कट्ट्याला कंजूस काका आले होते. थोडाच वेळ थांबता येईल हे माहिती असून सुध्दा ते एवढ्या दुरून आले हे विशेष वाटले. कुमार१ सरांशी भेट झाली. सोबतच महासंग्रामसोबत पेपरात काही देतोस का अशी विचारणा झाली मात्र पत्रकार काही ऐकेनात. ते आपले फक्त पाचशे वर अडून बसले. या निमीत्ताने फक्त ५० यांची सुध्दा आठवण निघाली. प्रशांत, वल्ली आणि यशोधरा यांच्याशी गलेमा आणि आगामी दिवाळी अंकाच्या गप्पा झाल्या. प्रकाश घाटपांडे काकांची अनेक वर्षांनी भेट झाली. लोथार मथायस नवीन होते त्यांच्याशी छान गप्पा झाल्या. मला कटट्याची एक विशेष मदत होते ती म्हणजे मिपाबाबत प्रत्यक्ष फिडबॅक मिळतो. काय केलं पाहिजे. काय बदल हवाय असे नवनवीन समजते. समीर शेलार तसे नवीन होते पण ते एवढ्या लोकांना ओळखतात आणि श्रामो व बिकाच्या गप्पा झाल्या. एकंदरीत मजा आली. - नीलकांत

संस्थळावर काही काळ वावरल्यानंतर आपण इथल्या एखाद्या व्यक्तीबद्दल मनात एक रेखाचित्र उभे करतो. ते अर्थातच काल्पनिक असते. ते पूर्णपणे आपले कल्पनारंजन असते. या कट्ट्याला मालकमंडळी येणार म्हणून उत्सुकता होतीच. प्रशांत यांचा फोटो आधीच पाहिलेला असल्याने प्रश्न नव्हता. आता नीलकांत हे कसे असतील याचे एक चित्र मनात रेखाटले होते. असा अंदाज केला होता की ते एक मध्यमवयीन, छानपैकी मिशा राखलेले करारी गृहस्थ असावेत ! वास्तव आता आपल्यासमोर फोटोच्या रूपाने आहेच ! उत्साहाने सळसळते तरुण, विनम्र आणि सर्वांच्या सूचना अगदी प्रेमाने ऐकून घेणारे असे. असा कल्पना आणि वास्तवदर्शन यात जो खूप फरक निघतो, तो देखील आनंददायी असतो !

हे कट्टे नेमकं काय प्रयोजनासाठी असतात ? कट्टा अटेंड करायचा नेमका अनुभव कसा असतो ? तेथे काय उपक्रम असतात यावर अधिकृत सविस्तर माहिती हवी होती तसेच कट्टे मिपाच्या ध्येयधोरणात बस्तात काय आणि कट्याला मिपाची ध्येयधोरणे व आचारसंहिता लागु आहे काय ?

कट्टानुभव कट्टा अटेंड करायचा नेमका अनुभव कसा असतो ? इथे आपण एखादा विषय मांडतो, चर्चा होते. काही जणांना आपल्या विषयाची आवड आहे हे कळतं. मग बरेच लेखन, खरड, वैयक्तिक निरोपही होतात. मग समजतं जवळपास राहात आहे. भेटून तो सभासद कसा आहे ते पाहतो. हीच गम्मत. दीड तासाच्या कट्ट्यात फारसे बोलणं होत नाही. पण तो उद्देश नसतोच. पुन्हा लेखनातून संवाद होतच राहतात. बाकी मिपाधोरण किंवा कोणत्याही छापील माध्यमास संयमित/मर्यादित/व्यक्त होण्याचे धोरण ठेवावेच लागते. मिपाकरांनी एकमेकास भेटून काही बोलणे वगैरे केले त्याचा थेट संबंध कसा लावणार? आचारसंहिता वगैरे प्रश्न मला कळला नाही.

कट्टानुभव कट्टा अटेंड करायचा नेमका अनुभव कसा असतो ? इथे आपण एखादा विषय मांडतो, चर्चा होते. काही जणांना आपल्या विषयाची आवड आहे हे कळतं. मग बरेच लेखन, खरड, वैयक्तिक निरोपही होतात. मग समजतं जवळपास राहात आहे. भेटून तो सभासद कसा आहे ते पाहतो. हीच गम्मत. दीड तासाच्या कट्ट्यात फारसे बोलणं होत नाही. पण तो उद्देश नसतोच. पुन्हा लेखनातून संवाद होतच राहतात. बाकी मिपाधोरण किंवा कोणत्याही छापील माध्यमास संयमित/मर्यादित/व्यक्त होण्याचे धोरण ठेवावेच लागते. मिपाकरांनी एकमेकास भेटून काही बोलणे वगैरे केले त्याचा थेट संबंध कसा लावणार? आचारसंहिता वगैरे प्रश्न मला कळला नाही.

मिपाचे नाहीत पण सार्वजनिक ठिकाणचे.

‘कट्टा’ या विषयाच्या अनुषंगाने मी एक आवाहन करतो. संस्थळावरील लोकांच्या गाठीभेटी याव्यतिरिक्तही अन्य प्रकारचे कट्टा-उपक्रम समाजात चालू असतात. आपल्यातील काही जण अशा उपक्रमांचे सभासद असू शकतील. तर त्याची माहिती /अनुभव स्वतंत्र धागा काढून लिहीता येतील. आपल्या महाविद्यालयीन जीवनातील असे काही अनुभव देखील असू शकतात. नमुन्यादाखल माझ्या यासंदर्भातल्या एका जुन्या लेखाचा दुवा देतो: https://misalpav.com/node/40878 जर अशा काही माहितीचे संकलन झाले तर आपण ‘कट्टा’ या शब्दाकडे व्यापक दृष्टीने बघू शकू.

इतर कोणते कट्टे? संस्थळावरील लोकांच्या गाठीभेटी याव्यतिरिक्तही अन्य प्रकारचे कट्टा-उपक्रम समाजात चालू असतात. आपल्यातील काही जण अशा उपक्रमांचे सभासद असू शकतील. तर त्याची माहिती /अनुभव स्वतंत्र धागा काढून लिहीता येतील. दहा वर्षे नियमित चालू असलेला एक कट्टा मुंबईत आहे. आयोजक डॉ उषा देसाई (80) आणि रिनि व्यास (70) आहेत. दर महिन्याला एका रविवारी कट्टा मुंंबईतल्या एका पार्कमध्ये सकाळी साडेसात ते साडेनऊ वेळात होतो. झाडांची ओळख हा विषय. बागेत फिरून झाडांची माहिती घेतात. साधारणपणे पन्नास ते सत्तर लोक येतात. निम्मे पंचवीशीतील असतात. (फक्त सिनिअर सिटिझन हाफ तिकिट नाहीत). कोणतेही इन्फ्रास्ट्रक्चर नाही, खर्च नाही, अवडंबर नाही. मी या कट्ट्याला अधुनमधून जातो. एक लेखही लिहिला आहे -ठाण्यातला पाचू दत्ताजी साळवी उद्यान. याचे फेसबुक पेज Tree Appreciation Walks Mumbai - facebook public group page

मुंबईत फार्मास्युटिकल केमिस्ट्स असोसिएशन वर्षातून तीन कट्टे भरवीत असे. २६ जानेवारी, १ मे आणि १५ ऑगस्ट. १००/१५० च्या आसपास लोक असत. बहुतेक सारे औषध कारखान्यात काम करणारे `अन्न आणि औषधे कायद्याखाली मान्यताप्राप्त तांत्रिक अधिकारी. स्थळ असे बोरिवली राष्ट्रीय उद्यान, आरे कॉलनीतले मॉडर्न बेकरी समोरचे क्रीडांगण वा असेच कोणतेतरी. न्याहारी, जेवण आणि केव्हाही मिळणारा चहा हे सारे वर्गणीत अंतर्भूत असे. मी औषध कंपनीतली नोकरी सोडल्यानंतरही मला चिटणिसांची आमंत्रणपत्रिका आणि दिवाळीचे शुभेच्छापत्र येत असे. माणसे जरी एवढी असली तरी कुठे ८-१०, कुठे २५-३० तर कुठे ४-५ असे अनेक वेगवेगळे गट बसत. नवीन तंत्रज्ञानाची देवाणघेवाण, औषध नियंत्रण कायद्यातले फेरफार, कामगार कायदे इ. इ. वेगवेगळ्या विषयांवर चर्चा चालत. काही जण फक्त पत्ते कुटत. कोणती चर्चा कुठे चालू आहे हे पाहून आपल्या आवडीप्रमाणे वा गरजेप्रमाणे कोणीही कुठेही घुसत असे. गाण्यांच्या कॅसेटसची देवघेव देखील गाणी उतरवून घेण्यासाठी होई. नवीन संशोधनाबाबत प्रशिक्षण देखील औषध प्रशासनाच्या साहाय्याने दिले जाई. हेपेटायटीस बी, लेप्टोस्पायरॉसिस, चिकुनगुनिया इ. रोगांबद्दल प्राथमिक माहिती आणि समाजजागृती अशा अनेक चांगल्या कार्यक्रमांची माहिती इथे मिळत असे. त्यातच एका फिल्म क्लबचा देखील कट्टा होत असे आणि त्या क्लबतर्फे दर्जेदार सिनेमे दाखवले जात. आपली आवड जाणून काही चित्रपटांना आपल्याला खास आमंत्रित म्हणून आमंत्रण दिले जायचे. 'बायसिकल थीफ'सारखे काही दर्जेदार सिनेमे मी खास आमंत्रित म्हणून पाहिलेले आहेत. अगदी पाचेक वर्षापूर्वी मला माजी सचिवांनी शास्त्रीय संगीताच्या काही डीव्हीडी स्पीड पोस्टने पाठवल्या होत्या. अतिशय महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे भाषणबाजी टाळून कमीत कमी शब्दात जास्तीत जास्त माहिती सांगणे आणि श्रोत्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे अशा स्वरूपात ३०-४० मिनिटात देखील सैद्धान्तिक आणि अनुभवाचे बोल अशी मोलाची माहिती मिळे.

वा ! टीपी के, कंजूस व सुधीर, उपयुक्त माहिती. टी पी, हे टोस्ट मास्टर के असते ?

लोथार ला इंग्लंडला भेटलो होतो. भारतात कधी आलास. फोन्नंबर कळव

कट्ट्याला काही खास मजा आलेली दिसत नाही. खाण्यापिण्याची काही खास मजा नाही. उन्हातान्हात, पावसात चांगलीच रखडपट्टी झाली असावी. फोटोही तेच तेच फिरवून छापावे लागलेले दिसतात. चर्चेचे विषयही काही फारसे चमचमीत वाटले नाहीत. एकूण विशेष मजा आलेली दिसत नाही. एकंदरीत पुणे येथील कट्टे ठाण्याप्रमाणे कितपत मनोरंजक, सकारात्मक आणि सामाजिक संदेश देणारे बांधिलकी दाखवणारे असतात याविषयी प्रश्नचिन्ह उपस्थित होते असे परखड मत नोंदवून मी खाली बसतो. कोण आयोजक होतं बरं यावेळी? धन्यवाद. (प्रशांत, पुढील दोनशे प्रतिसादांची सोय केल्याबद्दल अल्प शुल्क पेपालने स्वीकारतो)

जसं बुद्धिबळ खेळणाऱ्याला आपल्यापेक्षा वरचढ /समतुल्य प्रतिस्पर्ध्याशी खेळायचं असतं तसं काही कट्टेकऱ्यांचही असतं बहुतेक. नाही तर ते टाळतात.

अरे वा, छान झालाय कट्टा. काही नविन चेहरे दिसले. यशोताईंचे दर्शन झाले.