जॉर्डनची भटकंती : ०६ : वादी रम
===================================================================
जॉर्डनची भटकंती : ०१... ०२... ०३... ०४... ०५ (मिपा दिवाळी अंक २०१४)... ०६... ०७... ०८ (समाप्त)...
===================================================================
पुढच्या दिवशी सकाळी पेत्राहून आमचा प्रवास "वादी रम"च्या दिशेने सुरू झाला. अरबी भाषेत वादी म्हणजे दरी किंवा नदीचे (बहुतेक वेळेस कोरडे झालेले) पात्र. संपूर्ण अरबस्थान अनेक कोरड्या वाद्यांनी भरलेले आहे. फार पूर्वी कोरड्या पडलेल्या नद्यांची पात्रे किंवा आता क्वचितच पडणार्या पावसाच्या वेगाने वाहणार्या पाण्याच्या प्रवाहाने बनलेले वाळूचे आणि वालुकाश्माचे भूस्तरीय आकार असे त्यांचे स्वरूप असते. काही वाद्या जुन्या काळापासून प्रसिद्ध आहेत. ज्या वेळेस आजच्यासारखी वाहतुकीची व्यवस्था नव्हती तेव्हा व्यापाराचे आणि धार्मिक प्रवासांचे मार्ग या वाद्यांतून जात असत. प्राचीन काळी पाण्याने समृद्ध असलेल्या वाद्यांच्या काठी वस्ती होती. त्यातले एक मोठ्या राजकीय-आर्थिक-सांस्कृतिक महत्त्वाचे ठिकाण म्हणजे "वादी पेत्रा उर्फ पेत्रा व्हॅली उर्फ पेत्रा दरी" हे एका मोठ्या नाबातियन साम्राज्याच्या राजधानीचे ठिकाण होते, तेथूनच आजचा प्रवास सुरू झाला होता.
पेत्राच्या जवळच असलेली "वादी रम" तिच्या ऐतिहासिक महत्त्वामुळे आणि चित्रविचित्र नैसर्गिक भूस्तरीय रचनांमुळे एक महत्त्वाचे पर्यटक आकर्षण झाली आहे. या दरीचे नाव तिथल्या रम् नावाच्या जॉर्डनमधल्या सर्वात उंच डोंगरावरून (जबल रम्) पडले आहे. प्राचीन काळात इथे प्रचलित असलेल्या अरेमिक भाषेत रम् म्हणजे उंच आणि अरबीत जबल म्हणजे पर्वत / डोंगर.
या दरीचे अजून एक आकर्षण म्हणजे तिचे "लॉरेन्स ऑफ अरेबिया" शी असलेले नाते. पहिल्या महायुद्धाच्या काळातल्या लॉरेन्सच्या कहाण्या या दरीत आणि तिच्या आसपासच्या प्रदेशाच्या पार्श्वभूमीवर घटलेल्या आहेत.
वादी रमला चंद्रदरी (वादी कमर उर्फ Valley of the Moon) असेही संबोधले जाते. ही जॉर्डनमधली क्षेत्रफळाने सर्वात मोठी (७२० चौ किमी) आणि समुद्रसपाटीपेक्षा बर्याच वर (सर्वात उंच ठिकाण समुद्रसपाटीपेक्षा १७०० मीटर) असलेली दरी आहे. वादी रम पर्यटनाच्या दृष्टीने विकसित केलेली आहे. या दरीतले वाळवंट आणि त्यांत विखुरलेले वालुकाश्मांचे असंख्य नैसर्गिक आकार पाहत भटकायला (ट्रेकिंग करायला), गिर्यारोहण करायला, उंटांवरून किंवा चारचाकीतून सफर करायला आणि येथे असलेल्या पर्यटक छावण्यांत रात्रीची वस्ती करण्यासाठी जगभरातून पर्यटक येतात.
सकाळची न्याहारी आटपून आमची वादी रमच्या दिशेने वाटचाल सुरू झाली. वादीच्या परिसरात शिरल्याबरोबर लगेच वादी रमचे आकर्षण असणारे वाळवंट आणि वालुकाश्मांचे आकार दिसायला सुरुवात झाली...
वादी रम : ०१
वादी रम : ०२
वादी रम : ०३
वादी रम : ०४
वादी रम : ०५
वादी रम : ०६
वादी रम : ०७
वादी रम : ०८ : अरॅमिक भाषेतले प्राचीन प्रस्तरलेखन
वादी रम : ०९ : प्राचीन प्रस्तरचित्रे
वादी रम : १० : लॉरेन्स ऑफ अरेबियाने वस्ती केलेले ठिकाण
वादी रम : ११ : लॉरेन्सबरोबरची अस्मादिकांची भेट
वादी रम : १२ : राजपुत्र अब्दुल्लाचे वालुकाश्मावरचे कोरीव चित्र
वादी रम : १३ : सूर्यास्त ०१
वादी रम : १४ : सूर्यास्त ०२
वादी रम : १५ : सूर्यास्त ०३
वादी रम : १६ : सूर्यास्त ०४
वादी रम : १७ : उंटाची सफारी
वाचने
11613
वाचनखूण
प्रतिक्रिया
24
लॉरेन्स ऑफ अरेबिया पाहिल्यापासून वादी रम बद्दल एक वेगळेच आकर्षण मनात राहिलेले आहे. लेख वाचून तृप्त झालो, आता पुनरेकवार चवीचवीने सावकाश वाचतो.
In reply to मी पयला by बॅटमॅन
हेच म्हणतो !!
खुप छान वाटले वाचुन.
पेत्रा दरी, वादी रम सगळच लोभसवाणं आहे. पेत्रा दरीचे फोटो तर फारच आवडले गेले आहेत. रखरखीत वाळवंटहि तुमच्या फोटोतुन संदर भासु लागत.
तिथले वातावरण पाहता शिलालेख आणि प्रस्तरचित्रांचे वय ठरवायचा प्रयत्न कोणी केला नसेल असं वाटतंय. वादी शब्द चांगलाच ओळखीचा आहे. (हिंदी सिनेमांमुळे) वादियाँ मेरा दामन कोण विसरेल!हे बदु म्हणजे बदाउनी लोकांचे जवळचे का? की तेच ते?
In reply to जबरदस्त! by पैसा
हे शिलालेख थामुदिक कालखंडातले (इ स पूर्व ४ थे शतक ते इ स ४ थे शतक) असावेत असे समजले जाते. अरामिक आता लुप्त झालेली भाषा आहे.
बदू (इंग्लिश्मध्ये bedouin) हा अरबस्तानातल्या भटक्या अरब जमातींसाठी वापरला जाणारा अरबी शब्द आहे.
In reply to धन्यवाद ! by डॉ सुहास म्हात्रे
बदूला किती शेपट्या लावल्यात त्या! एन्ग्लिश इस अ वेर्य फुन्न्य लन्गुअगे.
In reply to ओह! by पैसा
मूळ अरबी शब्द "बदू, badw, بَدْو" आणि त्याचे अनेकवचन "बदविन, badawiyyīn/badawiyyūn, بَدَوِيُّون" असे आहे. भाषाअशिक्षित गोर्यांनी उच्चारला कठीण वाटणार्या शब्दाचे नेहमीप्रमाणेच अपभ्रंश केलेला आहे.
चीन , व्हेनेझुएला, जॉर्डन, उत्तर अमेरिका ( नेवाडा, उता , अरिझोना ) ई देशात नेहमीचेच पर्वत , समुद्र किनारे ई पेक्षा वेगळी पृथ्वी पहावयास मिळते. त्यातीलच हे एक दिसतेय ! फारच विचित्र कला निसर्गाने केलीय ! वाह !
अहाहा!
मस्त फोटो व वर्णन.
वाळू अशी लालसर का दिसतंय?
In reply to मस्त फोटो व वर्णन. by शिद
वाळूत असलेल्या खनिजांमुळे तेथिल वाळू व वालुकाश्म सुर्यप्रकाश पडल्यावर असे रंग उधळतात.
In reply to धन्यवाद ! by डॉ सुहास म्हात्रे
अच्छा. धन्यवाद.
बॅटमॅन, खटपट्या, केदार-मिसळपाव, दिपक.कुवेत, चौकटराजा आणि स्वॅप्स : अनेक धन्यवाद !
मस्त प्रवास वर्णन !!!
फोटोही अप्रतिम आहे.
In reply to मस्त प्रवास वर्णन !!! by सतिश गावडे
+++१११
छान लेख आणी फोटो . हिदाल्गो , प्रिन्स ऑफ पर्शिया , सहारा या हॉलीवूडच्या चित्रपटांची आठवण झाली.
नवा प्रवास चालु झाला तर... :)
मदनबाण.....
आजची स्वाक्षरी :- LIVE UPDATE - मी देवेंद्र गंगाधर फडणवीस... शपथ घेतो कीअद्भूत आहेत ही ठिकाणं.
रखरखीत उजाड वाळवंट सुद्धा किती सुंदर दिसतंय.
In reply to अद्भूत आहेत ही ठिकाणं. by प्रचेतस
वाळवंट रखरखीत असले तरी त्याचे दिवसभरात बदलत जाणारे विविध रंग आणि आकार मोठे चित्ताकर्षक असतात.
अगदी रब अल् खाली या जगातल्या एका मोठ्या उडत्या वाळूच्या (शिफ्टिंग सँड) वाळवंटातही तगून राहिलेले जीवन थक्क करणारे असते !
In reply to वाळवंट रखरखीत असले तरी त्याचे by डॉ सुहास म्हात्रे
अगदी रब अल् खाली या जगातल्या एका मोठ्या उडत्या वाळूच्या (शिफ्टिंग सँड) वाळवंटातही तगून राहिलेले जीवन थक्का करणारे असते !ह्यावर एक लेख अवश्य येऊ द्यात. उडती वाळू म्हणजे वार्यामुळे वाळूची सतत स्थलांतरीत होत जाणारी टेकाडेच ना? सॅण्ड ड्युन्स?
In reply to अगदी रब अल् खाली या जगातल्या by प्रचेतस
शिफ्टिंग सँड वाळूच्या वादळांनी जेवढी जागा बदलते त्यापेक्षा जास्त वार्याने २४ तास भूरभूरत राहून जागा बदलत राहते. त्यामुळेच तिच्यावर पाण्याच्या लाटांसारख्या वळ्या दिसतात.
सतिश गावडे, अत्रुप्त आत्मा, सिरुसेरि, मदनबाण आणि वल्ली : धन्यवाद !
पण आज राहवलेच नाही... (ते क्रमशः.... वाचल्यामुळे , परत एकदा मोह बाजूला ठेवून वाखूसा केले)
शेवटी आम्ही मोहापुढे हार मानली आणि सगळे भाग वाचून टाकले....
नेहमीप्रमाणेच इ.ए. स्टाइलचे प्रवासवर्णन....(आजकाल उपमा सुचत नाहीत)
मी पयला