मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

कोकण प्रवास: प्रकाशचित्रे

श्रीगणेशा · · भटकंती
२० ते २२ नोव्हेंबर
कोकण पाहायचे दूरच, पण साधं "येवा कोकण आपलाच असा" हेही ऐकलं किंवा वाचलं नव्हतं. डिसेंबरची पर्यटनगर्दी अजून दूर होती. त्यामुळे चार-पाच दिवस हाताशी ठेऊन, खूप नियोजन न करता निवांत फिरण्याचं नियोजन होतं. नेहमीप्रमाणे कोणी तयार होणार नाही हे माहीत असूनही सगळ्यांना सोबत यायचा आग्रह करून झाला होता. अशा मोहिमांसाठी आवश्यक मानसीक तयारी, नवीन हवामानात रुळण्याची प्रक्रिया (acclimatization) बेस कॅम्पवर, अर्थातच सासुरवाडीत, पूर्ण झाली होती. कदाचित मनात आलं तर कोकणातच स्थायिक होता येईल अशा विचाराने सौं ने सामानाची बांधाबांध केलेली दिसत होती. नकाशातलं अंतर कमी वाटत असल्याने निवांत प्रवासाला सुरुवात झाली.
मुळशी धरण, ताम्हिणी घाट रस्ता घाट रस्त्याच्या उजव्या बाजूने सोबत करणारं, डोंगरांनी वेढलेलं, अथांग पसरलेलं धरणाचं पाणी. मुळशी धरण
दापोली मुरुड जाता जाता स्वतःचंच सोनेरी प्रतिबिंब पाहण्यासाठी किनाऱ्यावर ओझरतं डोकावणारा सूर्य. दापोली मुरुड
कर्दे पहाटेची वेळ. लाटांचा किनाऱ्याशी अविरत सुरू असलेला संवाद. दूर क्षितिजावर लुकलुकणारे असंख्य दिवे. कर्दे पहाट
वेळ थांबवून ठेवावी, असं वाटेल, अशी शांत, रम्य, आगळीवेगळी पहाट. कर्दे पहाट
उजाडायला लागलं तसं दिसू लागलेल्या छोट्या-मोठ्या नौका. क्षणभर, लहानपणी खेळताना पाण्यात सोडलेल्या होड्या जिवंत होऊन समोर आल्यासारखं वाटलं. कर्दे सकाळ
हर्णे बंदर समुद्रात रात्रभर मासेमारीसाठी भटकून, बंदरात पहाटेपासून हळू हळू गोळा झालेल्या अनेक नौका. एवढ्या नौका एकाच ठिकाणी, इतक्या दाटीवाटीत पाहण्याची ही पहिलीच वेळ. हर्णे बंदर
आंजर्ले नदी, खाडी, समुद्र आणि सर्वात उजवीकडे कड्यावर, झाडांच्या गर्दीत लपलेलं, कड्यावरचा गणपती मंदिर. आंजर्ले
मंदिर सभामंडप. कोकणवासीयांनी जपलेलं वेगळेपण, मंदिर परिसरातील शांतता आणि स्वच्छता, सर्व काही लक्षात राहणारं. कड्यावरचा गणपती मंदिर
जास्वंदीच्या फुलांनी सजलेली, पाहतच राहावी अशी मोहक, आखीव-रेखीव गणपती मूर्ती. कड्यावरचा गणपती
कर्दे मानवी हस्तक्षेपापासून अजूनही थोडासा का असेना पण दूर राहिलेला शांत, निवांत, विस्तीर्ण समुद्रकिनारा. कर्दे समुद्रकिनारा कर्दे समुद्रकिनारा
कर्दे ते बुरोंडी प्रवास जिथे कुणाही निसर्गप्रेमीची पावलं थबकतील अशी एक अनवट वाट. कर्दे ते बुरोंडी प्रवास
दूरपर्यंत निर्जन परिसर, निळाशार समुद्र, हिरवाईने नटलेले डोंगर, सोनेरी किरणे. कर्दे ते बुरोंडी प्रवास कर्दे ते बुरोंडी प्रवास कर्दे ते बुरोंडी प्रवास आजही त्या वाटेवरील प्रवासाचं, तिथल्या निसर्ग सौंदर्याचं गारूड मनावर कायम आहे. जरी ते चित्रांत किंवा शब्दांत व्यवस्थित साठवता आलं नसलं तरीही!
खूप खूप वर्षांपूर्वी. इसवी सन २०१७. क्रमशः

वाचने 9341 वाचनखूण प्रतिक्रिया 20

प्रतिक्रिया

कंजूस 23/01/2022 - 04:55
थोडक्यात आटपलं. फोटो आवडले. हा 'गारंबिचा बापू' कादंबरीचा परिसर. वाहन नसल्यास फारसं काही पाहता येत नाही कोकणात. दापोलीकडची पन्हाळेकाजी लेणी पाहायचं यामुळेच राहिलं आहे.

In reply to by कंजूस

धन्यवाद _/\_ खरं आहे, वाहन आवश्यक. आणि वेळही. थोडंच लिहिता आलं. अजून एकदा निवांत प्रवास करण्याचं मनात आहे.

In reply to by श्रीरंग_जोशी

धन्यवाद _/\_ उलट मागे वळून पाहताना, छायाचित्रांवर अजून बरीच मेहनत घेता आली असती असं वाटतंय आता :-)

गोरगावलेकर 23/01/2022 - 10:08
अप्रतिम फोटो आणि थोडक्यात वर्णन. या रस्त्याने हरी हरेश्वर-केळशी-आंजर्ले, हर्णे, दापोली असा प्रवास केला आहे. खूप सुंदर परिसर आहे .
असेतूहिमाचल फिरलो पण कोकण मात्र सेवानिवृत्त नंतर बघायला मिळाले. कश्मीर बद्दल म्हंटलं जाते, "गर फिरदौस बर रूये ज़मी अस्त/ हमी अस्तो हमी अस्तो हमी अस्त" (पृथ्वीवर जर स्वर्ग कुठे आहे तर तो इथे आहे इथे आहे). कश्मीर आणि कोकण दोन्ही ऋषी मुनींची भुमी, एक कश्यप तर दुसरी परशुरामाचे म्हणून दोन्ही स्वर्गच. मागील दहावर्षात कोकणात वेगवेगळ्या मार्गाने गेलो. Travel by own vehicle is drivers delight. I hate to sit on co driver seat. लेखकाचे अभिनंदन.
मस्त फोटोज... कर्दे मधील सागर सावली मधे राहिला होतात का? त्या गेटच्या फोटोवरुन वाटत आहे.. मस्त भाग आहे एकदम...

In reply to by बेकार तरुण

सागरहील (sagarhill) मधे -- कदाचित कर्दे किनाऱ्यासमोरील डोंगर पायथ्याला असल्यामुळे नाव दिलं असावं. पर्यटकांची गर्दी नव्हती त्यामुळे, तिथे पोहोचल्यावर ऐनवेळी तीन चार ठिकाणी चौकशी करून इथे राहिलो होतो.
फोटो माहिती आवडली. शेठ. मी करोनापूर्वी असाच सागरी किना-याने प्रवास केलेला. कड्याचा गणपतीला रात्री गेलो होतो. लोकांची श्रद्धा एक पाय समुद्रात आणि दुसरा इथे. पूर्वी मंदिर तिथे होतं असे काही तरी पण ते आवडलेलं आपल्याला. सुवर्णदुर्ग, केळशी, हरिहरेश्वर, आंजर्ले, हर्णे, याकुबबाबा दर्गा, अजून बरेच असे फिरलेलो. मजा आलेली. राहण्याची सोय नीट झाली नाही. राहण्याचा प्लॅन न करता फिरत राहिलो. हाल व्हायचे. आता एवढे तेवढे चालायचेच. तुमच्या फोटोंनी पुन्हा एकदा ती सहल व्यवस्थित प्लॅन करुन करावी असे वाटायला लागले आहे. धन्यवाद. -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

धन्यवाद सर _/\_ तुमच्या आठवणीतील कोकण सफर वाचायला आवडेल. आणि तुमच्या पुढील कोकण सहलीसाठी शुभेच्छा! त्यावरही जरूर लिहा.
स्थायिक होता येईल अशा विचाराने सौं ने सामानाची बांधाबांध केलेली दिसत होती .. हे बाकी छान लिहिलेय .. फोटो एकदम बेस्ट