इंटरनॅशनल ट्रॅव्हल साठी एखादी चांगली टुरिस्ट कंपनी सुचवा ....

आपल्याला व्यनी केला आहे.

यात्रा कंपनींना एअर फेअर ठोक खरेदी मुळे स्वस्त पडते की नाही याबद्द्ल अनेक वाद आहेत. पण निवास त्यांना स्वस्त पडत असावा असे वाटते. खर्चाचा सवाल नसेल तर स्वतः" ट्रीप " प्लान करा . एअर फेअर व निवास व स्थानिक सेवा ई साठी अनुभवी ट्रॅव्हल एजंट ला भेटा .खरा प्रवासी यात्रा कंपनीने कधी जात नाही कारण त्याचे स्वतः:चे स्थळ दर्शनाचे निकष ठरलेले असतात . लाईफ स्टायली साठी जाणार असाल तर मँगो हॉलिडे पुणे यांच्या ट्रीप वीणा व केसरी पेक्षाही उत्तम .

एक हटके टूर कंपनी https://www.escapar.in/

मँगो हॉलिडे, ट्युलीप हे केसरीतून बाहेर पडलेल्या म्यानेजरांचे आहेत ना? राज ट्रावल्स, कॉक्स & किंग्ज ?

मी केसरीसोबत दोन आंतरराष्ट्रीय सहली केल्या आहेत. एक थायलंड आणि दुसरी सिंगापूर + मलेशिया. माझा अनुभव चांगला होता. सहली थोड्या हेक्टिक असतात हे खरे पण आम्हाला मजा खूप आली. एक तर ३०-३५ लोकांचा गृप असल्याने नवीन ओळखी होतात, विविध खेळ खेळले जातात आणि प्रवास कंटाळवाणा होत नाही. खूप गाणी-गप्पा होतात. एखादा चांगला गाणारा/री असेल तर गृपमधले इतर सदस्य त्याच्यावर/तिच्यावर विशेष प्रेम करतात. अंताक्षरी वगैरे खेळांनी आनंद द्विगुणित होतो. शिवाय जेवण सगळीकडे व्यवस्थित मिळते. कुठल्याच बाबतीत काहीच टेंशन नसते. शक्यतो सगळे लोकप्रिय स्थलदर्शन समाविष्ट असते. अगदी हटके स्थलदर्शन करायचे असेल तर मात्र स्वतः सगळे प्लॅनिंग केलेले बरे. याउलट मी दोन महिन्यांपूर्वी केरळची सहल स्वतः एका एजंटच्या मदतीने प्लॅन केली. आम्हाला एक कार होती. सहल छान झाली पण सपक झाली. आम्ही तिघेच होतो (मी, बायको, आणि माझा दोन वर्षांचा मुलगा). माझ्यामते सहली जर २०-२५ लोकांच्या गृपमध्ये केल्यास खूप मजा येते. शिवाय आंतरराष्ट्रीय सहलींमध्ये हॉटेल, गाडी बुकिंग वगैरेचे खूप अवधान ठेवावे लागते. केसरी, वीणाने गेल्यास संपूर्ण फोकस फिरण्यावर ठेवता येतो. या सहली महाग असतात कारण या सहलींमध्ये दोन्ही वेळचे जेवण समाविष्ट असते. स्थलदर्शन महत्वाचे असतेच पण काही छोटे अनुभव सहल अधिक खुलवतात. एखाद्या टूमदार हॉटेलमधून बाहेर पडून संध्याकाळी निवांत मारलेला फेरफटका, लॉबीमध्ये सगळ्यांचे होणारे फोटोसेशन, जेवतांना सगळ्यांशी होणार्‍या गप्पा, वगैरे प्रकार खूप आनंददायी असतात. आम्ही बर्‍याच लोकांच्या नंतर बराच काळ संपर्कात होतो. त्यातले बरेच जण फेसबुकवर माझ्या अजूनही संपर्कात आहेत. अगदी केसरीचे टूर मॅनेजरदेखील. हे टूर मॅनेजर खूप फ्रेंडली आणि उत्साही असतात. सहल कंटाळवाणी होणार नाही याची ते पुरेपूर काळजी घेतात. मला स्वत:ला व्हिसा, हॉटेल, टॅक्सी, जेवण, विमानप्रवास, वगैरे सगळे सतत लक्ष ठेवून अरेंज करण्याचा खूप कंटाळा येतो. त्यातच वेळ आणि ऊर्जा जाते. एखादे स्थल एंजॉय करत असतांना पुढचे प्रश्न डोक्यात रुंजी घालायला लागतात. म्हणून मी शक्यतो गृप टूर्स प्रेफर करतो. अर्थात, ज्याची त्याची आवड निराळी असते.

स्वतः हुन जाणे आणि ट्रॅवल कंपनी ने जाणे या दोन्ही प्रकाराचे फायदे तोटे आहेत. त्यामुळे अमुक एकच चांगले असे आपण जनरलाईझेशन करु नाही शकत. आपल्या सोबत जर लहान मुले, जेष्ठ नागरीक असतील तर ट्रॅवल कंपनी ने जाणे कधीही चांगलेच पडते. विमान बुकींग, विसा, हॉटेल बुकींग, पर्यटन स्थाळांची तिकिटे काढणे, जेवणाच्या वेळा झाल्या की सगळ्यांना खाता येइइल असे हॉटेल शोधणे ( शाकाहारी व्यक्ती ग्रुप मधे असतील तर हे काम अजुन अवघड होते ) ई ई या सगळ्या गोष्टी ट्रॅवल कंपनी वाले लोक सांभाळतात. आम्ही सिंगापुर - मलेशिय ट्रीप स्वत: बुकींग करुन केली. १२ लोकांचा ग्रुप, त्यात २ जेष्ठ नागरीक, ५-९ वयोगटातील ३ लहान मुले आणि बाकी आम्ही त्या मुलांचे आई बाबा अशी मंडळी होती. १२ जणांचे विमान टिकीट बुक करता करताच आमची वाट लागली. :-( ( टोटल ५ विमान प्रवास , प्रत्येकाचे नावं, जन्म तारखा नीट घालुन बुकींग करणे, त्यात पण कोणाची तरी जन्मतारीख घालताना चुकली , मग चुकीची दुरुस्ती ई ई ई....) .. मग भरपुर शोध घेउन , वेगेवेगळ्या हॉटेल्स ना एमेल करुन, सगळ्यांकडुन डील घेउन हॉटेल बुकींग, वेगवेगळे ब्लॉग वाचणे आणि तिथे फिरायची आयटेनेरेरी बनवणे, जेवायच्या वेळी आपण जिथे असु तिथे योग्य हॉटेल शोधणे, प्रेक्षणीय स्थळांची तिकिटे काढणे ई ई... काही दिवस मला असं वाटत होतं की मीच ट्रॅवल एजंट आहे की काय. आणि प्रवासवर्णनाचे इतके ब्लॉग मी पाहिले की प्रत्यक्ष ते ठिकाण बघताना मला काही फार एक्सायटींग वाटेचना . जिथे जाईन ते ठीकाण मी आधीच ( ऑनलाईन ) पाहिले असल्याचे फीलींग येत होते. बर जिथे जाल तिथलेच खावे वगैरे वगैरे कल्पना छान आहेत पण जेव्हा आपण भरपुर फिरत असतो आणि त्यामुळे भुक पण भरपुर लागत असते तेव्हा अ‍ॅट द एन्ड ऑफ द दे आपल्याला आपलं काहीतरी कंफर्ट फुड च खावंसं वाटतं हे ही तितकच खरं. कितीही नाही म्हणलं तरी जेव्हा फिरणं हा प्रधान्यक्रम असतो तेव्हा आपल्या पोटाला पचेल न रुचेल ते खाउन आपली तब्बेत नीट राखणे हे मला जास्त महत्वाचं वाटतं. ( तसही आजकाल पुण्यात सगळ्या देशाचे कुझिन्स कधीही मिळतातच की. अगदी परदेशी शेफ पण असतात इथल्या हॉटेलात ;-) ) आपले आपण फिरण्यासाठी आपला ग्रुप पण तसाच हवा. सडे लोक असतील जे कधीही कुठेही कसेही फिरु शकतात ज्यांच्यासोबत लहान मुले किंवा ज्येष्ठ नागरीक नाहीत आणि ज्यांच्यासाठी "अमुक दिवसच सुट्टी आहे तेवढ्यातच फिरा" असे बंधन नाही त्यांनी नक्की स्वतः प्लॅन करुन फिरावे. उलट मी तर म्हणेन आयटेनेरेरी प्लॅन न करता फिरावं. आपल्याला हवं त्या शहरात हवे तितके दिवस फिरणं जास्त आनंददायी असेल.

@ प्रिया१ : माझी फिरण्याची पद्धत साधारण अशी आहे. १. सर्वप्रथम आपण जेथे जाणार आहोत त्या जागेसंबंधी जालावर केलेले संशोधन, तेथे आपण काय बघण्यास व अनुभवण्यास जाणार आहोत हे ठरवण्यासाठी खूप कामी येते. हे माहित झाले की मग, तेथील कोणत्या आकर्षणांना भेट द्यायची आहे/नाही, काय पहायचे/अनुभवयाचे आहे आणि त्यानुसार त्यापैकी प्रत्येकाला किती वेळ (दिवस/तास) दिल्यास जास्त मजेशीर व सुखकारक वाटेल हे ठरवणे सोईचे होते. याशिवाय, काय करायचे हे अगोदरच माहीत असल्याने, सहल करताना मिळणार्‍या धक्क्यांवर वेळ खर्च न होता, सर्व वेळ सहलीची मजा घेण्यात घालवता येतो. २. त्यानंतर, मी स्थानिक सहल कंपन्याच्या सहलींची माहिती जालावर धुंडाळतो. त्यातील, माझ्या आवडींशी (आकर्षणे आणि त्यांना दिलेला वेळ) जमून/जवळपास असणार्‍या पहिल्या तीन-चार सहलकंपन्यांशी ईमेलने संवाद सुरू करतो. त्यांच्या प्रवास कार्यक्रमात (itinerary) माझ्या आवडीप्रमाणे फेरबदल करता येतील की नाही हे विचारतो. भारतिय कंपन्या यासाठी तयार नसतात पण परदेशी कंपन्यांसाठी असे कस्टमायझेशन हा रोजच्या व्यवहाराचा भाग असतो असा माझा अनुभव आहे. यामध्ये, सहलीचा खर्च कमी-जास्त झाला तरी, आपल्याला नसलेले पर्याय काढून टाकणे व आवडते पर्याय वाढवणे, यामुळे पैशांचा जास्तीत जास्त मोबदला मिळतो. माझ्या आवडीची नसलेल्या आकर्षणांचे अनेक दिवस बदलून त्याऐवजी कंपनीच्या कार्यक्रमात नसलेली माझ्या पसंतीची अनेक आकर्षणे बर्‍याचदा बघितलेली आहेत. रोज भारतिय जेवण हवे असा माझा हट्ट नसतो. किंबहुना, परदेशात फिरताना स्थानिक पाककृती चाखणे हा सहलीच्या आनंदाचा अविभाज्य भाग आहे असे मला वाटते. मध्येच एखाद्या वेळी भारतिय जेवणाची हुक्की आली तर, जराशी चौकशी केल्यास, अतीउत्तरेतील नॉर्वेमधील ओस्लोपासून ते अतीदक्षिणेतील न्यूझिलंडमधील रोतोरुआमध्ये भारतिय लोकांनी चालवलेल्या रेस्ताराँमध्ये उत्तम भारतिय जेवण मिळते. मात्र, रोजच भारतिय जेवण हवे असा हट्ट असल्यास भारतिय कंपन्यांबरोबर सहल करणे जास्त सोईचे होईल. ३. कंपन्यांशी ईमेलवर चर्चा करताना, अजिबात संकोच न करता हव्या असलेल्या/नसलेल्या सर्व बारकाव्यांची माहिती करून घ्यावी... एकही गोष्ट अंदाजपंचे किंवा 'असेच असेल' असे समजून गृहित धरू नये. याबाबतीत, चांगल्या परदेशी कंपन्या अत्यंत मनमोकळ्या असतात व त्या अश्या विचारणांचे स्वागत करतात, असा अनुभव आहे. किंबहुना, मी एकटा फिरायला गेलो असतानाही, बर्‍याच कंपन्यांनी, अश्या माहितीची (उदा : आहारपद्धती, आकर्षणांसंबंधी आवडी-निवडी, अ‍ॅलर्जी, बजेट, इ) स्वतःहून विचारणा केलेली आहे आणि सहलीत त्याची उत्तम अंमलबजावणी केलेली आहे. तुमचा ९-१० जणांचा गट असल्याने, तुम्हाला वरील क्र २ व ३ मुद्द्यांसंबंधात अधिकच सहकार्य मिळेल. या मुद्द्यांची स्वतःहून कदर करणार्‍या कंपन्यांची सहलीतली सेवा उत्तम असते हे सांगायला नकोच. वेगळ्या शब्दांत, कंपनी ग्राहककेंद्रित असल्याचा निर्वाळा अश्या वागणूकीतून मिळतो व तसाच अनुभव सहलीत मिळण्याची शक्यता वाढते. ४. चांगल्या कंपनीची निवड आणि आपल्या आवडीप्रमाणे बदल करून घेतलेली सहल, जास्त आनंददायक आणि अविस्मरणिय बनायला मदत करेल. ५. वरील प्रकारात, तुम्हाला फक्त भारत ते फिरण्याचा देश हे विमानतिकिट स्वतःला काढावे लागेल. एकदा त्या देशात पोचल्यावर विमानतळावर स्वागत करण्यापासून ते परतीच्या प्रवासासाठी विमानतळावर सोडण्यापर्यंत सर्व जबाबदारी सहल कंपनीवर आहे, असा कार्यक्रम ठरवावा, म्हणजे सहलीत काही समस्या आली तर ती सोडवायची जबाबदारी कंपनीवर राहते आणि तुम्ही निष्काळजीपने सहलीची मजा घ्यायला मोकळे राहता. तुमच्या सुखकारक भटकंतीसाठी अनेकानेक शुभेच्छा ! फिरून आल्यावर मिपावर सचित्र वर्णन टाकून मिपाकरांनाही तुमच्या आनंदात सहभागी करून घ्या ! :)

मोठमोठ्या अनुभवी लोकांनी वर दिलेले सल्ले अतिशय मोलाचे आहेतच. पण तरीही माझे मत नोंदवतो वीणा केसरी बरोबर मी जातच नाही कारण मला ते फार महाग वाटते. शिवाय सगळीकडे जाउन भारतीय जेवण मिळावे अशी अपेक्षा नसते. त्यामुळे विमान तिकिटे व्हिसा स्वतः करणे आणि पोर्ट टु पोर्ट सहल (हॉटेल, ट्रान्सपोर्ट, साईट सीइंग) तिथल्या किवा ईथल्या प्रवास कंपनीकडे बुक करणे हा पर्याय मला आवडतो. त्यातही हॉटेलही स्वतःच बुक केली की चांगले हॉटेल मिळाले नाही अशी तक्रार करायला जागा राहात नाही. जालावर सगळी माहिती मिळते, फोटोही दिसतात त्या मुळे कल्पना येते. https://traveltriangle.com/ ह्यान्च्या बरोबर मी १-२ ट्रिप केल्या आहेत. अनुभव चांगला आहे. कोरडे खाणे जसे की चिवडा लाडु ठेपले साटोरी बरोबर ठेवले तर एखादे वेळी पोटभर जेवण नाहि झाले तरी उपयोगी पडते. शक्य असल्यास सामिष जेवण (निदान चिकन) खावे म्हणजे फक्त ब्रेड व सॅलड खाउन राहयची वेळ येत नाही. शक्य नसल्यास तांदुळ बरोबर घ्यावे व काही तयार डाल फ्राय वगैरे (एम. टी.आर) घ्यावे म्हणजे हॉटेल मध्ये मायक्रो वेव्ह मिळाल्यास आणि योगर्ट वगैरे असल्यास एक जेवण होउन जाते. लोकल बस ट्राम ट्रेनने प्रवास केल्यास त्या त्या देशाची बरीच ओळख होते. युरोपात असाल तर ते स्वस्तही पडते. चलन शक्यतो त्या त्या देशाचे वापरावे म्हणजे हिशोबात घोळ होत नाही. क्रेडिट कार्ड असल्यास उत्तमच. कधी कधी ए.टीएम. मधुन सरळ भारतीय डेबिट कार्ड वापरुन पैसे काढले तरी दर चांगला मिळतो. श्रीलंका मॉरिशस मध्ये मला तोच सुखद धक्का होता. एखादा दिवस जास्त ठेवला तर विमान लेट/लवकर होणे वगैरे प्रसंगात उपयोगी पडते. प्रवासात २ माणसांना मिळुन एक मोठी ट्रॅव्ह्ल बॅग व १ सॅक पुरते. शिवाय बॅगा हॉटेलात आणि सॅक पाठीवर टाकुन सोपे फिरता येते. श क्यतो १ लोकल सिम घ्यावे म्हणजे लोकल कॉल करायला बरे पडते. बाकी हॉटेलमध्ये वाय फाय असतेच. असो. सध्या ईतकेच.

मी आत्तापर्यंत २ वेळा केसरीने देशांतर्गत प्रवास केलाय. कस्टमाईज करून. विमानतळ ते विमानतळ असं बुकींग केलं होतं. अनुभव चांगला होता. दुसऱ्या वेळी केरळ मधे पुर परिस्थिती होती. तेव्हा सुरक्षितपणे बाहेर आणणे, हॉटेलचा स्टे वाढवणे , कमी करणे, हॉटेल बदलणे वगैरे गोष्टी त्यांनीच मॕनेज केल्या. (स्वतः गेलो असतो तर खूप पैसे वाया गेले असते आणि खूप मनस्ताप झाला असता) केसरी निश्चित पैसे जास्त घेतात पण मला तरी पैसे गेल्याचं वाईट वाटलं नाही. रच्याकने स्वतः मॕनेज करायचं तर एक पर्याय असा आहे की , केसरीच्या अॉफिसमधे जायचं , सगळी माहिती (हॉटेलसगट) घ्यायची आणि तेच हॉटेल बुक करायचे. व प्लॕन पण जवळजवळ तसाच ठेवायचा.

1. केवळ सोय बघायची असेल तर वीणा / केसरी उत्तम पण ते फक्त मेन points of interest दाखवतात. त्यातपण थोडी घाई असते. आणि काही ठिकाण महत्त्वाचे असुनही skip करतात. मी वीणा ने 1 आणि आई -बाबा नी 4 trip केल्या आहेत. अतिशय सोईचे. पण जागा कमी दाखवल्या त्यामुळे मनस्ताप झाला. शिवाय बराच वेळ बस मधे जातो. 2. Thailand Singapore, Indonesia and Malaysia हे चार देश स्वतः आरामात फिरता येतात आणि खर्च tours company पेक्षा बराच कमी होतो मी Thailand and Singapore केले आहेत. वेगवेगळे. लहान मुलगी घेऊन. अजिबात त्रास झाला नाही. भरपूर फिरून होते 3. USA, Australia ,New Zealand खूप लांब प्रवास आहे. 20+ तास . सगळ्या लोकांना झेपत नाही. शिवाय USA मधे travel is either flying option or traveling by your car. So tours are better as they provide commute. पण उस गाव tours ने फिरु नये हे माझे वैयक्तिक मत आहे. फक्त 4-5 शहरात भोज्जा करून येणे ह्याला उस गाव फिरून आलो असे मी तरी नाही म्हणू शकत.

तुम्ही थेट टूरीस्ट कंपनी कुठली असे विचारले आहे म्हणजे टूरीस्ट कंपनीतर्फेच जायचे असे ठरवले आहे, असे दिसते. तुमच्या ९-१० जणांच्या ग्रूपमध्ये जेष्ठ नागरीक अथवा भारतीय जेवणच पाहिजे, असा आग्रह असणारे किती? असे असतील तर टूरीस्ट कंपनीने जाण्यावाचून पर्याय नाही. परंतु, असे नसेल तर स्वतः नियोजन करून जाणे केवळ स्वस्तच नव्हे तर मस्तदेखिल असते! अहो, प्रत्यक्ष टूर इतकीच मजा त्याच्या प्लॅनिंगमध्येदेखिल असते की!! वाजवी दर हवे असतील तर किमान तीन महिने अगोदरच नियोजन करा. सर्व प्रथम जाण्याचे ठिकाण, आपल्यकडे असणारे दिवस आणि अर्थातच बजेट ठरवून घ्या. एकदा ते नक्की झाले की विमानाची तिकिटे काढून घ्या. तीही रिफंडेबल पद्धतीची घ्या. नॉन-रिफंडेबलपेक्षा थोडी महाग पडतील पण नंतर काही कारणामुळे बेत बारगळाच तर, काही रिफंड मिळेल. त्यानंतर राहण्याची व्यवस्था - हे दोन स्टेजमध्ये करायचे असते. सुरुवातीस booking.com वरून कुठल्यातरी हॉटेलमध्ये रूम बूक करा. यात फार विचार करू नका कारण हे बूकिंग फक्त विजा मिळवण्यापुरते असते. booking.com मध्ये सुरुवातील पैसे भरायची अट नसते. विजा मिळाल्यावर हे बूकिंग रद्द करा! आता राहण्याची खरी व्यवस्था करायची आहे. माझ्याबाबतीत म्हणाल तर मी हॉटेलपेक्षा होम-स्टे किंवा Airbnb सारखे पर्याय निवडतो. यात स्थानिक लोकांशी संवाद होतो जो नक्कीच त्या ठिकाणची मजा दुणावतो. (काही महिन्यांपूर्वी मिझोराममध्ये अश्याच एका मिझो कुटुंबाच्या होम-स्टेमध्ये काढले. त्या तिमजली घरातील सर्वात वरच्या मजल्यावरील दोन खोल्या त्याने पर्यटकांसाठी सजवल्या होत्या - गच्ची सहित. पारंपरिक मिझो खाना, काही अनवट ठिकाणे आणि अनेक बहुमोल सल्ले मिळाले. आता पुढील महिन्यात पॅरीसला जातो आहे तेव्हा Airbnb वरून एक अपार्टमेन्ट बूक केले आहे. त्याच्या मालकाशी मेलवरून संपर्क केला तेव्हा त्याने त्या अपार्टमेन्टलगतच युरोपातील सर्वात मोठे सायन्स म्युझियम असल्याचे कळवले. ते मी लगोलच माझ्या यादीत समविष्ट केले - जे आधी नव्हते. खेरीज, अस्सल फ्रेन्च पदार्थ खिलवणारी अनेक रेस्टॉरन्ट्स जवळपास असून, त्याचीही माहिती देण्याचे त्याने कबूल केले आहे!) अर्थात, ९-१० जणांच्या ग्रूपमध्ये सर्वांनाच हा प्रकार मानवणारा असेल असे नव्हे. पण हा प्रकार हॉटेलपेक्षा स्वस्त पडतोच खेरीज, जर पाव, अंडी, बटर, चीज, फळे, दूध इत्यादी भरून ठेवलीत तर, सकाळचा भरपेट नाश्ता तर होतोच शिवाय, एखादे भक्कम सॅन्डविच पार्सल म्हणून नेले तर दुपारच्या जेवणाचीही सोय होते - पैसे आणि वेळ दोन्ही वाचतात. रात्री मात्र बाहेर, शक्यतो स्थानिक पदार्थ खाणे मला आवडते. अमेरेकेत नाही पण युरोपात सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उत्तम आहेच, शिवाय त्याचे काही दिवस मुदतीचे एकत्रीत असे पासदेखिल मिळतात - जसे लंडनमध्ये ओयस्टर किंवा पॅरीस पास इत्यादी - जे मेट्रो, बस, रेल्वे या सर्वांनाच चालतात. अमेरिकेत ग्रे-हाऊंड बसेस किंवा Amtrack च्या रेल्वे सर्वत्र नाहीत. त्यामुळे, कार भाड्याने घेणे हेच उत्तम. तर अशी राहण्याची आणि वाहतुकीची व्यवस्था केलीत तर, टूर कंपनीच्या निम्म्या किमतीत सफर होते. तीही अगदी मनासारखी. हवी ती ठिकाणे, हवा तितका वेळ घेऊन पाहण्यासारखी!

केसरी,वीणा वर्ल्डने कधीही फिरलो नाही. पण बऱ्याच लोकांचे अनुभव ऐकले आहेत. बहुतांश अनुभव "खूपच आरामदायक, काहीच त्रास नाही", "फारच छान सर्व्हिस"," फाईव्ह स्टार हॉटेलमध्ये सोय केली", "आपल्याला काहीच करावे लागत नाही" वगैरे आहेत. पण ट्रीपमध्ये काय पाहिलं किंवा किंवा काय दाखवलं ह्यावर कोणीही भरभरून बोलत नाही. सोय हा एकमेव क्रायटेरिया असेल आणि पैसे भरपूर असतील तर ह्या ट्रेव्हेल कंपन्या उत्तम आहेत ह्यात वादच नाही. पण इतर प्रवासी लोकांना त्या सुटेबल नाहीतच. बहुतांश वेळा त्या परवडणाऱ्या नसतात. थोडे कष्ट घ्यायची तयारी दाखवली तर तेवढ्या पैश्यात दोन ट्रिप्स होतील. काश्मीरच्या सहा दिवसांच्या ट्रिपचा पर पर्सन चार्ज जर पन्नास हजार रुपये असेल (उदाहरण फक्त) तर दोघांचे एक लाख रुपये द्यावे लागतात. ह्यातला राहण्याचा दर दिवशी तीन हजार रुपये पर रूम खर्च पकडू. म्हणजे सहा दिवसांचे अठरा हजार. पण आपल्याला छत्तीस हजार द्यावे लागतात. आणि रूम मिळते एकच. अर्थात नवरा बायको असतील तर एकच रूम लागेल. पण पैसे दुप्पट जातायेत. असेच इतर खर्चाचे तपशील बघितले तर सोयीच्या नावाखाली आपला प्रचंड पैसे खर्च होतो.

ह्या धाग्यावर वीणा आणि केसरी हे जवळपास सारखेच असल्यासाराख लिहिलं आहे , पण वीणा आणि केसरी ह्यांच्यात केसरी प्रचंड उजवा आहे सर्व्हिस , हॉटेल दर्जा , बरोबरच स्टाफ जवळपास साऱ्याच गोष्टीत केसरी , वीणा पेक्षा खूप अंतराने पुढे आहे !!! वीणा च्या अनेक हॉरर स्टोर्या ऐकल्या आहेत :)

पर्यटन कंपन्या आपल्या कडून किती पैसे जास्त घेत आहेत (उदा. ७ दिवसाच्या सहलीसाठी त्यांचे एक लाख रुपये होत असतील आणि आपण स्वतः आरक्षण केल्याने जर ६०००० रुपयात होणार असेल) तर ४०००० रुपये अतिरिक्त होत आहेत. आता आपला पगार ८०००० रुपये असेल तर हेच ४०००० रुपये मिळवण्यासाठी आपल्याला १५ दिवस मान मोडून( आणि मन मारून) काम करावे लागते मग आपल्याला आरक्षण करण्यासाठी किती दिवसाचे कष्ट होतात आणि त्यासाठी किती पैसे आपण खर्च करायचे हा हिशेब करून ज्याचा त्याने करावा. असेच एक उदाहरण-- माझ्या पुतणीचे लग्न पुण्यात होते. तेंव्हा माझ्या बायकोच्या मेकअप आणि हेअर स्टाईल साठी तेथील ब्युटी पार्लर वालीने सकाळी ७ वाजता घरी येण्यासाठी ६००० रुपये सांगितले होते. आम्ही विचार केला कि माझी बायको( एम बी बी एस आहे ), कुणा रुग्णाच्या घरी जाऊन त्याला दम्यावर इंजेक्शन देते तेंव्हा लोक ५०० रुपये देण्याला फार काचकूच करतात आणि इथे हि "१० वि पास" मुलगी घरी येण्याचा दर ६०००( रुपये सहा हजार फक्त) कोणत्या हिशेबाने लावते आहे. यावर माझ्या बायकोने स्वतः मेक अप केला आणि माझ्या मुलीने तिला काही तरी हेअर स्टाईल( त्याला काय म्हणता माहित नाही) करून दिली. त्यात कोणताही भडक मेक अप ना होता बायको छान दिसत होती. मी हसत ६ हजार रुपये बायकोला खरेदी साठी देईन. किंग ऑफ गुड टाइम्स आपल्याला किती थुका लावत आहेत म्हणजे आपल्या आनंदात थोडासा भर घालण्यासाठी आपण किती पैसे खर्च करत आहोत/उधळतो आहोत याचा विचार बहुतेक लोक करत नाहीत हि दुर्दैवी गोष्ट आहे.

मी स्वतः माझ्या नातेवाइकांसाठी २ आठवड्यांची युरोप टुर प्लान करुन देत आहे, काही मदत लागल्यास बिंधास्त व्यनी करा थोडा लाल डबा कम झैरात या वर्षी माझ्या मैत्रीणींना २ आठवड्यांची बजेट युरोप ट्रिप प्लान करुन दिलेली....त्यांची भारताबाहेरची पहिलीच ट्रिप होती...मस्त ट्रिप झाली इथल्या १-२ मिपाकरांना आठवडाभराची थायलंडची ट्रिप प्लान करुन दिलेली थायलंड - ८ दिवस ट्रिप प्लान (स्वतःच्या फॅमिलीबरोबर जाणार्यांसाठी) http://misalpav.com/node/42369 स्वतःची कस्टमायझेशन करुन ट्रिप प्लान करुन देणारी टुर कंपनी असावी अशी इच्छा आहे :)

मी स्वतः केसरी किव्वा वीणा च्या ग्रुप टूर्स प्रिफर करते . दोन्ही कंपन्यांमध्ये डाव -उजवं काही तरी आहेच आणि ते असणारच आपण आपल्या चॉईस नुसार दोन्ही कंपन्यांमधून निवडावी काही वेळा मी किव्वा आजकाल बरेच वेळा केसरी ला प्रेफरन्स देते याच अर्थ असा नाही कि वीणा वाईट आहे पण तुलनेने बऱ्यापैकी उजवा आहे तो केसरीच . वीणाच्या काही टर्म्स आणि कंडिशन्स पटत नाहीत . खर्च दाखवण्याची पद्धत पण वेगवेगळी आहे. दोन्ही मधला काही ठळक फरक लिहिते कारण मी दोन्ही कंपन्यांचा अनुभव घेतला आहे १ ) केसरीच्या टूर्स प्रथम दर्शनी महाग वाटतात पण त्या तशा नसतात हे बारकाईने बघितलं तर लक्षात येत . वीणा व्हिसा चा खर्च समाविष्ट न करून सहल खर्च दाखवते . तिथे केसरी मध्ये मात्र व्हिसा चार्जेस इन्क्लुड करून सहल खर्च दाखवते म्हणून त्यांच्या टूर ५-१० हजार ने महाग वाटतात पण प्रत्यक्षात तस नसत . वीणा ची टूर खर्च कमी दाखवण्याची हि चलाखी आहे . त्याला लोक भुलतात २ ) वीणा च्या टूर मध्ये ओरिएंटल टूर्स खूप असतात. म्हणजे बाहेरूनच बस मधून ती ती ठिकाण दाखवली जातात . फार फार तर काही ठिकाणी फोटो काढायला ५-१० मिनिटांचा स्टॉप घेतात . तिथे केसरी मध्ये मात्र बरिचशी ठिकाण हि आतून दाखवली जातात . त्यामुळे त्यांची एंट्री फी चा खर्च टूर मध्ये समाविष्ट असतो पर्यायाने टूर खर्च वाढतो . वीणा मध्ये डेस्टिनेशन्स पण कमी दाखवल्या जातात केसरीच्या तुलनेने ३ ) टूर कॅन्सल केली तर वीणा मध्ये पैसे परत मिळत नाहीत त्याच्या जागी त्या आणि तेवढ्याच खर्चात ( थोडं फार इकडे तिकडे ) तुम्हाला दुसरी टूर घ्यावी लागते . केसरी मध्ये मात्र काही दिवसांच्या आधी टूर तुम्ही कॅन्सल केलीत तर सगळे पैसे परत मिळतात . असं संगितलं गेलं . अनुभव नाही कारण मी कॅन्सल केली नाहीये पण केसरीच्या टूर मध्ये तीन बहिणींनी हा विणा चा अनुभव सांगितला आणि आता त्या वीणा बरोबर कधीच फिरत नाहीत असं सांगितलं . कारण त्यांनी फिक्स डिपॉझिट मोडून वीणामध्ये टूर खर्च भरला पण नंतर आजारपणाच्या कारणाने टूर कॅन्सल केली तर त्यांना दुसरी टूर घ्यायला सांगितली ती पण एक वर्षाच्या आत . पैसे परत नाहीत . दुसरी टूर त्यांना तारखांच्या हिशोबाने जमत नव्हती त्यामुळे त्यांचे पैसे वाया गेले असं त्यांचं म्हणणं ४ ) एकदा वीणा च्या टूर वर मी गेले असताना क्रूझ वर केसरीचा ग्रुप पण होता . त्यांची छान खाण्यापिण्याची बडदास्त ठेवलेली दिसली आम्हाला मात्र वीणाने एक १०० रुपयांचा चहा पण दिला नाही . तुम्ही स्वतःच्या खर्चाने प्या असं सांगितल गेलं .केसरीची खाण्यापिण्याची बडदास्त टूर खर्चात समाविष्ट होती ५ ) वीणा मध्ये काही वेळा दुपारच्या चहा स्किप करतात .माझ्या सिंगापूरच्या टूरला मी हा अनुभव घेतला . दुपारचा चहाच देत नव्हते . किती सांगितलं तरी . केसरी मध्ये मात्र दोन वेळच जेवण / नाष्टा / दुपारचा चहा सगळं सगळं दिल जात ६ ) वीणाने आता बॅग्स देणं बंद केलं आहे . टूर खर्चात कपात . केसरी अजूनही बॅग्स देत आहे म्हणून त्यांच्या टूर महाग . ब्यागेचा इश्यू काही एवढा मोठा नाहीये पण त्याने टूर खर्चात थोडासा फरक पडतो . त्यातून काही जणांना वीणामध्ये बॅग मिळत नाही याचंही दुःख झालेलं मी बघितल आहे वीणाच्या बाबतीत दोन वेळा मी स्ट्रॉंग कंप्लेंट्स नोंदवलेल्या आहेत . अतिशय वाईट आणि तापदायक अनुभव . बाकी समीरसूर म्हणतात त्याप्रमाणे " मला स्वत:ला व्हिसा, हॉटेल, टॅक्सी, जेवण, विमानप्रवास, वगैरे सगळे सतत लक्ष ठेवून अरेंज करण्याचा खूप कंटाळा येतो. त्यातच वेळ आणि ऊर्जा जाते. " याच्याशी मात्र १०० टक्के सहमत . त्यामुळे मी पण केसरी / वीणा ग्रुप टूर्स ना प्राधान्य देते

त्यातून काही जणांना तेच तेच घरातले लोक घरी पण आणि बाहेर पण सहन करायचे नसतात. तीच तीच तोंड . तेच तेच स्वभाव . तीच तिच घरची भांडण . जी घरी भांडायची तिच बाहेर जाऊन भांडायची / ज्या घरी शिव्या खायच्या त्या टूर वर पण खायच्या असं नको वाटत. त्या पेक्षा जरा अनोळखी लोकांबरोबर गेलेल कधीही चांगले म्हणून अशा ग्रुप टूर्स :)

प्रिया मी आपल्याला वरील पैकी अमेरिका सोडल्यास इतर देशांची माहिती देऊ शकतो परंतु त्याआधी १-२ नम्र सूचना आपण दिलेल्या देश हे फार वेगळ्या पद्धतीचे आहेत त्यामुळे सल्ला देणे सोपे होण्यासाठी तुमचाच या सहली मागचा उद्देह्स काय ते सांगितलेत तर बरे पडेल - उदाहरण काय बघणे: मानव निर्मित? इतिहास वस्तू? निसर्ग? काय खाणे? नेहमीचे कि जरा वेगळे? इतर धडपड ( ४ व्हील ड्राईव्ह) ट्रेकिंग इत्यादी कला ? - एकूण वेळ - वयोगट ( कुटुंब?) - कोणता काळ? ( डिसेंबर मध्ये उत्तर अम्रेईकेत थंडी वेगळे आणि ऑस्ट्रेलियात उन्हाळा सिंगापोरे ला १२ महिने सारखेच - अगोदर काय बघितले आहे? सर्वसाधार गट असे करू शकता - निसर्ग+ मानवनिर्मित, + पाहिलं विकसतीत देशातील प्रवास = उत्तर अमेरिका निसर्ग + पाहिलं विकसतीत देशातील प्रवास = ऑस्ट्रेलिया + न्यू झीलंड निसर्ग + ऐतिहासिक वस्तू वेगळी संस्कृती / खाणे = थायलंड + बाली खाणे / जर फार धाडसी नसाल तर आणि मीठही सहल असले तर भारतीय मराठी विना / केसरी वगैरे उत्तम वेळ:(त्याप्रमाणे खर्च ) ३+ आठवडे उत्तर अमेरिका / ऑस्ट्रेलिया + न्यू झीलंड १.५ आठवडे = सिंगापोरे इत्यादी धडपड: उत्तर अमेरिका/ ऑस्ट्रेलिया + न्यू झीलंड

प्रिया , आपला मूळ प्रश्न परत वाचला आणि माझी चूक लक्षात आली कि आपण " कोणती टूर कंपनी " याबद्दल विचारले आणि मी लिहून राहिलो काय तर कोणते देश आणि काय या बद्दल! तर परत तीच चूक करीत आहे पण कदाचित आपल्याला आणि इतरांना थोडा फायदा होईल - आटोक्याची कौटिम्बिक सुटसुटीत टूर म्हणाल तर मी सिंगापोरे + बाली सुचवेन तसे सिंगापोरे बरोबर मलेशिवाय पण करतात पण नुसते गेंटिंग हीघलांड चाय बाजारू गावात जाण्यापेक्षा बाली मध्ये जास्त वेळ घालवलेला बारा , आणि सिंगापोरे बघितल्यावर कवळ लॅम्पर बघण्यात काही विषे नाही म्हणून यःची करणे अशी व्हिसा सोप्पे हवमान १२ महिने सारखे २७-३० जवळ आधुनिक सिंगापोर + वेगळी संस्कृती अजूनही शिल्ल्लक असणारे बाली बेट असे दुहेरी काही गोष्टी सुचवीत आहे या कदाचित टूर कंपन्यांचं "साच्यातलंय" टूर चा भाग असण्याची शक्यता कमी बघ आवड असलॆ आणि वेळ असाल तर विचारात घाई सिंगापोरे: पाहणे: सेंट जॉन आणि कुसू बेट (वेगळं व्हिसा अलगत नाही : अर्धा दिवस पुरतो साधारण बोट भाडे $१८ रात्री ८ किंवा ८.३० चाय सुमारास, मरिना बे सँड्स येथील लाईट शो MacRitchie Reservoir पार्क खाणे: खादाड पांढरी नेहमीचं टुरिस्ट ठिकाणी ना जात स्थानिक छोट्या HAwKAR सेन्टर ला जावे हैनान चिकन राइस पोपेय नावाचे पात्तळ स्प्रिंग रोल ( ना तळलेले आणि शाकाहारी) मलेशिअन पद्धतीचे रोटी मर्तबा ( रोटी चनय नाही) मारशे नावाचे स्विस पद्धतीचे जेवणगृह बाली: पाहणे: उलुवातु मंदिरातील संध्यकाळचा रामायण नृत्य सोहळा उबूड गावात राहणे १-२ दिवस ( कुटा भाग टाळा फार बाजारू) अंग रगडून घेणे ( दोन्ही पुरुष आणि स्त्रियांसाठी आणि सभ्य ) खाणे: नासी लेमक : नारळ दुधातील भात + कोरडे चिकन + इंडोनेशियन पद्धतीचे लोणचे + तळलेले दाणे + बारीक तळलेले खारट मासे ( खरं सान्गतो पुण्याच्या जुन्या स्वाद भेळेची आठवण झाली वरून चुरलेला खमंग पोह्याचा पापड + खारे दाणे घालायचे ते मालक) विविध फळांचे रस ( अवाकाडो) भाजलेले साते कबाब ( तळलेलं नाही) लेमन ग्रास चा स्वाद असलेला कोणताही पदार्थ असो सध्या एवढेच

अरे बापरे किती मुद्रा राक्षस विनोद केले मी ! क्षमा करा मंडळी पण देवनागरीत कसे लिहावे , मी इसकाळ वर लिहितो आणि त्याचे कॉपी पेस्ट करतो दुसरे असे कि एकदा प्रकाशित केल्यावर त्यात दुरुस्ती कशी करावयाची?

तुमच्याकडे पुरेसा वेळ आहे.स्वतः व्यवस्थित कार्यक्रम आखून सहल आयोजकांशिवाय जाऊ शकाल. सुमारे दीड वर्षांपूर्वी असेच स्वनियोजन करून एक आठवड्याची दुबई सहल आम्ही कुटुंबीय करून आलो. आंतर्जालाद्वारे विमानाची तिकिटे, व्हिसा, हॉटेल आरक्षण आदी सर्व कामे घरबसल्या होऊ शकतात. स्वनियोजित सहल किफायतशीर नक्की पडते.

सिंगापोर मध्ये मोठा खेकडा ( मिरची वाला ) प्रसिद्ध आहे ..लाल तिखट गोड असा घट्ट रस्सा ( पिठल्यासारखा) परातीत असतो आणि मध्यभागी मोठा उकडलेले आणि बहुतेक थोडासा तळलेलं खेकडा ) सोबत पांढऱ्या लुसलुशीत पावाचे तुकडे . पण खरं सांगू यातला तो रस्सा म्हजे फारच गुळमात केचप सारखा लागतो त्यापेक्षा काळ्या मिरी तीl खेकडा जास्त चांगला लागतो - मश्रुम चे विविध प्रकार - मलेशिअन रेंदान्ग ( खोबरे + कँडल नट व इतर मसाले ) यातील सुके असे कोंबडीचे गोड: आइस कचान्ग पेय: सावर ( तुरट + आंबट) चेरी लिंबू पाणी इच्छा असले आणि खात असाल तर तर बालीतील खासियत म्हणजे बेबेक नावाचाच डुकरांचा पदार्थ ( माफ करा सरळ शब्द वापरला)

तुमचा मोठा ग्रुप असेल व डोक्याला काही ताप नाही असा प्लान हवा असेल तर यात्रा कंपनीच चान्गली. मी भारतात सुमारे १८ ट्रीप्स सहकुटुंब केल्या आहेत . चार जणांचा ग्रुप सबब मतभेद नाहीत .कोणत्याही वहानाने प्रवास करून पुढे जायची तयारी ठेवली की सगळे जमते. मी २०१७ मध्ये युरोपातील ३ देश पाहिले यात अशी काही स्थळे होती जी वीणा केसरी दाखवत नाही. उदा. शामोनी, मौंतरू ,मिलान जिनेव्हा ई. बर्निना पास ( तिरानो ते लुसर्न ) कोणतीही यात्रा कंपनी दाखवीत नाही .भारतातील १८ पैकी एकाही ट्रीप मध्ये मी वीणा किंवा तत्सम ट्रीप सह गेलो नाही. पण किरकोळ मनस्ताप सोडला तर काही फारसे बिघडले नाही .माझा असा अनुभव आहे की वीणाच्या एका तिकिटात मी सारे कुटुंब भारतात फिरवू शकलेलो आहे. १४ रात्री युरोपचा खर्च मला फक्त १ लाख ५ हजार प्रत्येकी इतका आला. ( व्हिसा , विमा सह ). मी स्थळ दर्शनात एक तडजोड मात्र करतो ती अशी की समजा नॉट्रे देम हे चर्च फुकट आहे तर चर्च पाहायचा आनंद तिथे मिळवायचा . त्याच्याच शेजारी एक अप्रतिमी चर्च आहे पण ते फुकट नाही सबब टाटा .केसरी तुम्हाला युंगफ्राऊ ला बर्फ पाहण्यासाठी नेईल . पण तुम्ही जर स्वीस पास काढलात तर माउंट रिगी हे तितकेच बर्फाळ ठिकाण मोफत .स्वीस सारखा महागडा देश देखील डोके लढविले तर कमी खर्चात पहाता येतो. खाण्याचा हव्यास न करणे हे स्वीस मध्ये जमले पाहिजे. तिथे राईस प्लेट २५०० रु ला आहे .

अरे अजून एक आठवले, महत्वाचे, खास करून New Zealand आणि ऑस्ट्रेलियातील काही भाग यात अर्थात जोखीम हि आहे पण मजा येऊ शकते खास करून कुटुंब आहे म्हणून ते म्हणजे स्वतः गाडी/ भाड्याने घेऊन फिरणे, राहण्यासाठी गावोगावी मोटेल , - भारतासारखेच उजव्या बाजूचे चालक - भारतीय ड्रायविंग परवाना चालतो ( स्मार्ट चिप ) - दिवसाचा kharch ८ जण व्हॅन = अंदाजे ७०- १०० औस्ट्रेलिअन डॉलर

परवाच ५ दिवसांची स्वतः आखलेली बाली ट्रिप करून आलेय. त्याबद्दल काही माहिती हवी असल्यास व्यनि करू शकता.

मस्त बाली भटकंती वृत्तांत लिहा की. सगळ्यांनाच फायदा होईल.