एखादी गोष्ट/चित्रपट असावा तशी ही सत्यघटना! काश्‍मीरसिंग आज मायदेशी परतणार इस्लामाबाद, ता. ३ - गेली ३५ वर्षे पतीची चातकासारखी वाट पाहणारी परमजितकौर हिचे स्वप्न आज साकार होत आहे. गेली ३५ वर्षे तिने परिस्थितीशी झुंज दिली. मोलमजुरी करून मुलांना मोठे केले. हे करीत असताना ती "त्याला' विसरली नाही. तिने धावा सुरूच ठेवला होता. अखेर तिला यश आले.... सुमारे ३५ वर्षे पाकिस्तानी कैदेत असलेला जवान काश्‍मीरसिंग आज भारतात दाखल होत आहे. पत्नी परमजितकौरने त्याच्या वाटेकडे डोळे लावले आहेत. त्याची आज सायंकाळी तुरुंगातून सुटका करण्यात आली असून, उद्या (ता. ४) सकाळी ११ वाजता वाघा सीमेवर त्याची व कुटुंबीयांची भेट घालून दिली जाईल. मी व माझी पत्नी त्याच्याबरोबर वाघा सीमेवर जाणार आहोत, असे पाकिस्तानचे काळजीवाहू मानवी हक्क मंत्री अन्सार बर्नी यांनी सांगितले. काश्‍मीरसिंग परतणार असल्याच्या भावनेने परमजितकौर भारावून गेली आहे. पण हा आनंद पाहण्यासाठी त्याची आई मात्र हयात नाही. काश्‍मीरसिंगसाठी तिने आयुष्य वेचले; पण तिचे गेल्या वर्षीच निधन झाले. काश्‍मीरसिंग कोण? मूळ नाव शैलोसिंग मूळचा होशियारपूरमधील नागरचोराण गावचा. १९६६ मध्ये कॉन्स्टेबल म्हणून नोकरी. पत्नी, दोन मुलगे व एक मुलगी असा परिवार. १९७३ मध्ये रावळपिंडीत अटक. आरोप काय? हेरगिरी व देशविरोधी कारवाया. त्याचप्रमाणे तस्करीचेही आरोप. तुरुंगवास पंजाबातील साहिवल तुरुंगात १४ वर्षे. मुलतान, मियावली व लाहोरमध्ये १० वर्षे. काही काळापूर्वी धर्मांतर. "इब्राहिम' नामकरण. सुटका कशी? १९७८ मध्ये तुरुंगातून कुटुंबीयांना पत्र. त्यानंतर पाठपुरावा. पत्नीची केंद्र सरकारकडे धाव. मुशर्रफ यांच्याकडे सरकारची विनंती. पाकिस्तानचे काळजीवाहू मानवी हक्क मंत्री अन्सार बर्नी यांच्या अन्सार बर्नी ट्रस्टकडून दखल. बर्नी यांचे चिरंजिव व ट्रस्टचे अध्यक्ष सैद फाहद बर्नी यांची मध्यस्थी. मुशर्रफ यांना अधिकृत विनंती. गुन्ह्याच्या स्वरूपापेक्षा अधिक शिक्षा भोगल्याचा दाखला. २९ फेब्रुवारी रोजी मुशर्रफ यांच्याकडून माफी मंजूर. प्रतिक्रिया २९ फेब्रुवारी २००८ रोजी बर्नी यांची लाहोरच्या तुरुंगास भेट. सुटकेची बातमी ऐकून काश्‍मीरसिंगला रडू कोसळले. दोनच विनंत्या- १) सोडण्यासाठी वाघा सीमेपर्यंत यावे. २) घरी जाण्यासाठी चांगले कपडे द्यावेत. साश्रुनयनांनी काश्‍मीरसिंग यांचे मायभूमीत स्वागत... अटारी (पंजाब) - सैनिकी कवायतींचे ध्वनी गुंजणाऱ्या वाघा सीमेच्या परिसराला मंगळवारी भावनिक ओलाव्याचा स्पर्श झाला. यातनांमधून मुक्त झालेल्या एका वयोवृद्धाला निरोप देण्याचा हृद्य सोहळा सीमेच्या एका बाजूला सुरू होता; तर दुसऱ्या बाजूला दाटला होता मीलनोत्सुक गहिवर... पाकिस्तानी तुरुंगात पस्तीस वर्षे नरकयातना भोगल्यानंतर काश्‍मीरसिंग यांनी अखेर भारताच्या भूमीत पाऊल ठेवले. हेरगिरीच्या आरोपावरून वयाच्या ३२ व्या वर्षी काश्‍मीरसिंग यांना रावळपिंडीत अटक झाली होती. कोर्ट मार्शलमध्ये मृत्युदंडाची सजा फर्मावण्यात आल्यानंतर त्यांच्या नशिबी लाहोरच्या करागृहातील कोठडीचा अंधार आला होता. तो मंगळवारी सरला. दुपारी पाऊण वाजता त्यांनी मातृभूमीत पहिले पाऊल टाकले आणि त्याच्या कुटुंबीयांनी दाटलेल्या भावनांना वाट मोकळी करून दिली. ६७ वर्षीय काश्‍मीरसिंग यांची ६५ वर्षीय पत्नी परमजित कौर गेल्या शुक्रवारपासून अमृतसरमध्ये मुक्कामास होत्या. भावना मोकळ्या करताना त्यांना अश्रू आवरता आले नाहीत.