मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

तुम्हाला माहिती आहेत का ही.... चिन्हे <>?:;',.

मिलिंद · · जनातलं, मनातलं
तुम्हाला एक प्रयोग सांगतो. मराठी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांवर (म्हणजे आत्ताचे नोकरदार, व्यावसायिक, गृहीणी इत्यादी, पण पुर्वी मराठी माध्यमातुल शिकलेले सर्वजण किंवा आत्ताही मराठी माध्यमातून शिकत असणारे) प्रयत्न केल्यास प्रयोगाला हमखास यश! प्रयोग काय तर व > अशी जी दोन चिन्हे आहेत त्याबद्दल विचारायचे. प्रश्न इंग्रजीत विचारलात की काम फत्ते. म्हणजे यातले लेस दॅन कोणते व ग्रेटर दॅन कोणते? मराठी माध्यमात शिकलेल्यांना च्या पेक्षा लहान व च्यापेक्षा मोठे अशी ही चित्रे माहिती आहेत. इयत्ता दुसरीचे पुस्तक आठवा (आणी गवाणकरांचे व्यंगचित्रही आठवा - मडक्यांचे) त्यावर या चिन्हांचा अर्थ चित्रातून स्पष्ट होतो. पण आमच्या शिक्षकवृंदाचा (अगदी आजही) समज आजही का तसा आहे याचे कोडे उलगडत नाही. वरील चिन्हांचा वापर करुन मी खालील प्रमाणे लिहिले 9 10 आणी 10 > 9 अनुक्रमे वाचले की नाईन इज लेस दॅन टेन व टेन इज ग्रेटर दॅन नाईन. इथे खरं तर चिन्हांचा अर्थ लगेच समजतो पण थोडेसे ताणून असे विचारले की मी पहिले वाक्य टेन इज ग्रेटर दॅन नाईन असे वाचले तर चालेल का? तर मराठी माध्यमातील शिकलेले लगेच सांगतात की चालेल किंवा दुसरे वाक्य नाईन इज लेस दॅन टेन असे वाचले तर चालेल का तर तेही हो असे उत्तर येते. मुळात मराठी माध्यमातील शिकलेल्यांना गणित ही सुध्दा एक भाषा असून तिला भाषेचे नियम लागू होतात हे मान्यच करत नाहीत त्याने हा सर्व घोळ होतो. पण मग इंग्रजी माध्यमातील मुले हुशार असतात का? तर तसेच काही नाही तर त्यांना सुरुवातीपासून हे चिन्ह म्हणजे लेस दॅन व > हे चिन्ह म्हणजे ग्रेटर दॅन असे पक्के माहिती असते. गणित ही भाषा आहे याबद्दल मात्र दोन्हीकडे (सगळीकडे) वानवा. आता जर मी a = 5 असे लिहीले तर डावीकडील अक्षरास मधल्या चिन्हामुळे उजवीकडील किंमत लागू होते हे स्प्ष्ट झाल्यानंतर गणितातील कोणतेही वाक्य/समीकरण डावीकडून उजवीकडे वाचायचे असते हे स्पष्ट होते (माझ्या माहितीनुसार अगदी उर्दु मध्ये सुध्दा गणिताच्या बाबतीत हेच अवलंबिले जाते). मी हे इतके जणांना विचारले आहे की शेवटी कंटाळून शिक्षकांना (विशेषतः गणिताच्या) विचारायला सुरुवात केली तेव्हाही तेच. मग लक्षात आले की हा प्रवाह शिक्षकांकडून विद्यार्थ्यांकडे वर्षानुवर्षे आहे त्यामुळे विविध वयोगटात व विविध स्तरांत या चिन्हांबद्दल विशेषतः मराठी माध्यमातून शिक्षण झालेल्या/होत असेलेल्यां कडून अशी उत्तरे मिळतात. तुम्ही प्रयोग करुन बघा. पण पहिल्या प्रयोगापासून मोजायला सुरुवात करा. आणी आकडा मला कळवायला विसरु नका मग तो अगदी लेस दॅन, ग्रेटर दॅन असला तरी...

वाचने 6123 वाचनखूण प्रतिक्रिया 16

प्रतिक्रिया

९ १० ==> नाईन इस लेस दॅन टेन हेच फक्त बरोबर आहे, कुठल्याही माध्यमात शिकला तरी. १० इस ग्रेटर दॅन ९ हे इंप्लाईड आहे, पण इथे चिन्ह ते दाखवत नाही. अवांतर : कंपाइलर लिहिला आहे का कधी? किंवा अभ्यासला आहे का? हे असले सगळे फंडे क्लीअर होतात. एक चांगला प्रोग्रॅमर म्हणूनच बहुतेक वेळा खूप नेमके (प्रिसाईज) बोलतो.

मराठी_माणूस 10/04/2009 - 11:36
जर मी a = 5 असे लिहीले तर डावीकडील अक्षरास मधल्या चिन्हामुळे उजवीकडील किंमत लागू होते हे स्प्ष्ट झाल्यानंतर गणितातील कोणतेही वाक्य/समीकरण डावीकडून उजवीकडे वाचायचे असते हे स्पष्ट होते (माझ्या माहितीनुसार अगदी उर्दु मध्ये सुध्दा गणिताच्या बाबतीत हेच अवलंबिले जाते). मी हे इतके जणांना विचारले आहे की शेवटी कंटाळून शिक्षकांना (विशेषतः गणिताच्या) विचारायला सुरुवात केली तेव्हाही तेच इथे काय म्हणायचे आहे ते कळले नाही.

In reply to by मराठी_माणूस

मिलिंद 10/04/2009 - 12:46
म्हणायचे असे की कोणतीही भाषा असो उजवीकडून वाचली जाणारी अथवा डावीकडून वाचली जाणारी..... पण गणित लिहिण्याची वेळ आली की भाषांचा नियम डावीकडून उजवीकडेच राहतो
सगळेच कंपायलर लिहीत असते तर फार बरे झाले असते. मी सर्वसाधारण जनांबद्दल लिहीले आहे विशेष जनांबद्दल नाही. आणि विशेष जनांनाही कि-बोर्ड वरची चिन्हे विचारा किती चिन्हे सांगता येतात ते पहा? : ला मराठीत काय म्हणतात ते १०० जणांना विचारुन पहा एकदा.

In reply to by मिलिंद

मनिष 10/04/2009 - 11:46
सगळेच कंपायलर लिहीत असते तर फार बरे झाले असते. मी सर्वसाधारण जनांबद्दल लिहीले आहे विशेष जनांबद्दल नाही. आणि विशेष जनांनाही कि-बोर्ड वरची चिन्हे विचारा किती चिन्हे सांगता येतात ते पहा? : ला मराठीत काय म्हणतात ते १०० जणांना विचारुन पहा एकदा.
म्हणूनच मी अवांतर मधे लिहीले आहे, माझा दुखवायचा किंवा हिणवायचा हेतू नव्हता - एक निरीक्षण संगत होतो. गणितातच पुढे 'असोसिएटीव्ह' (मराठी माहित नाही, मी मराठी माध्यमात नाही शिकलो) वगैरे असते, तेव्हा डावीकडून उजवीकडे हे समजावले जाते असे वाटते, पण हे सगळे खर्‍या अर्थाने उमगते ते कंपायलर लिहितांना - मजा येते खरच! :) : म्हणजे विसर्ग -- बरोबर आहे ना?

In reply to by मनिष

मिलिंद 10/04/2009 - 12:48
: म्हणजे विसर्ग हे अगदी बरोबर काही जणांना विचारु पहा काय काय उत्तरे येतात ती?मजा येईल.

विंजिनेर 10/04/2009 - 12:06
इथे खरं तर चिन्हांचा अर्थ लगेच समजतो पण थोडेसे ताणून असे विचारले की मी पहिले वाक्य टेन इज ग्रेटर दॅन नाईन असे वाचले तर चालेल का? तर मराठी माध्यमातील शिकलेले लगेच सांगतात की चालेल किंवा दुसरे वाक्य नाईन इज लेस दॅन टेन असे वाचले तर चालेल का तर तेही हो असे उत्तर येते.
ह्यात मराठी माध्यमाचा काय संबंध आहे ते नीटसे कळाले नाही. मुळ गोंधळ एखाद्या समीकरणाचा इंप्लाइड म्हणजे गर्भित अर्थ आणि दर्शितार्थ(/explicit) ह्यातला फरक हा आहे. तो लक्षात आणून देण्यासाठी चांगल्या शिक्षकाची गरज आहे :) . ह्या ऐवजी गणिताचे भाषीकरण करून मुलांच्या गोंधळात भर पाडणे होईल(गणिताच्या पेपरच्या वेळी कोणत्या भाषेचा पेपर सोडवू असे विचारल्यावर पंचाईत... वर पुन्हा गणिते+भाषा ५०/५० ला लावायचे का हा वेगळचा प्रश्न ;)). -- कळप-मनोवृत्तीचा सूक्ष्म अभ्यास करण्यात आम्ही गढलेलो असल्यामुळे कंपूबाजी करायला आमच्याकडे वेळ नाही

In reply to by विंजिनेर

मिलिंद 10/04/2009 - 13:00
मराठी माध्यमाचा संबंध असा की सेमी इंग्लिश माध्यम येण्याअगोदर १० वी पर्यंत लेस दॅन ग्रेटर दॅन च्या ऐवजी च्यापेक्षा लहान च्या पेक्षा मोठे हेच कानावरुन गेलेले असायचे. इंग्रजी माध्यमाच्या मुलांनाअसते हे चिन्ह लेस दॅन व > हे चिन्ह ग्रेटर दॅन असे फक्त माहिती असते, पण त्याचा वापर करताना डावीकडून उजवीकडे वाचले पाहिजे हे मात्र माहिती नसते. खरंतर शाळेत (प्राथमिक/माध्यमिक) हे शिक्षकांकडून शिकविले गेले पाहिजे, पणत् यांच्यातच आनंदीआनंद आहे. गणिताचे भाषीकरण करण्याची गरजच नाही कोणत्याही भाषेत गणित लिहिण्या - वाचण्याची पध्दत बदलत नाही, पण मराठी माध्यमातून शिकणा-या सर्वसामान्य विद्यार्थ्याला असे ज्ञान मिळत असेल तर का नाही बागुवबुवा होणार गणित आणि इंग्रजीचा??

मनिष 10/04/2009 - 12:08
ह्यात मराठी माध्यमाचा काय संबंध आहे ते नीटसे कळाले नाही. मुळ गोंधळ एखाद्या समीकरणाचा इंप्लाइड म्हणजे गर्भित अर्थ आणि दर्शितार्थ(/explicit) ह्यातला फरक हा आहे. तो लक्षात आणून देण्यासाठी चांगल्या शिक्षकाची गरज आहे Smile
सहमत! :)

पक्या 10/04/2009 - 12:21
>> 9 10 आणी 10 > 9 >> अनुक्रमे वाचले की नाईन इज लेस दॅन टेन व टेन इज ग्रेटर दॅन नाईन. हे पटले. सामान्यत: डावीकडून उजवी कडे वाचले जात असल्याने गणितातही तसेच होत असावे.

सँडी 10/04/2009 - 14:13
आम्ही आणि आमचे गणिताचे मास्तर, कंपाइलर न लिहितापण गणितात लै हुशार होतो! (आता पण आहोत...;)) -सँडी एखादी गोष्ट विसरायला पण तिची आठवण ठेवावी लागते.

सूहास 10/04/2009 - 16:54
आम्ही आणि आमचे गणिताचे मास्तर, कंपाइलर न लिहितापण गणितात लै हुशार होतो, आमच ही असच पण मास्तरा॑च नेमक आमच्या विषयी गणीत चुकायच..परिक्षेच्या येळेला.. सुहास " जाली॑द॑र जलालाबादी प॑खे मड॑ळ" च्या सर्व सदस्या॑ना शुभेच्छा ..

नितिन थत्ते 10/04/2009 - 18:43
आत्ता कळलं तुम्ही काय म्हणताय ते. ९ 'पेक्षा लहान' १० असे डावीकडून उजवीकडे वाचले तर ते चुकीचं होतं. खराटा (रंग माझा वेगळा)
९ १० हे समीकरण 'नऊ दहापेक्षा लहान' असे मराठीत आणि 'नाईन लेस दॅन टेन' असे इंग्रजीत वाचले जायला हवे. १० > ९ हे समीकरण 'दहा नवापेक्षा मोठा' असे मराठीत आणि 'टेन ग्रेटर दॅन नाईन' असे इंग्रजीत वाचले जायला हवे. मराठी किंवा इंग्रजी मध्यमामुळे ह्या गणिती भाषेत फरक पडत नाही. खरा घोळ होण्याचे कारण भाषेतला शब्दांचा क्रम विशिष्ठ असल्याने होतोय. मराठीत आपण 'नऊ लहान दहापेक्षा' असे म्हणत नाही पण इंग्रजीमधे 'नाईन लेसदॅन टेन' असे म्हणतो त्यामुळे 'आकडा - गणीती चिन्ह - आकडा' ह्यांचा डावीकडून उजवीकडे जाणारा प्रवाह हा गणिती आणि इंग्रजी भाषेत सारखा रहातो. तर मराठी भाषेत समजावताना 'नऊ दहापेक्षा लहान' 'आकडा - आकडा - चिन्ह' असा बदलतो - हा भाषेतल्या व्याकरणामुळे झालेला बदल आहे. समीकरण वाचताना पहिली संख्या ही डावीकडलीच उच्चारली जायला हवी हा नियम हे सगळ्याचे मूळ सूत्र आहे तो पक्का करुन घेणे हे गणिताच्या शिक्षकाचे काम म्हणजे मग घोळ होत नाही! चतुरंग

दवबिन्दु 11/04/2009 - 11:15
आपण लोक आकडे बोल्ताना २१ हे एक-वीस, २५ हे पंच-वीस असे बोल्तो. भारतात गणित पुर्वी उलट्या दिशेन वाचत असावेत.