हे प्रश्न मला वारंवार विचारले जातात. अगदी मिपावर सुद्धा. अर्थात व्यंनि मधुन. आजपण विचारला गेला. मी उतरे दिली. गेल्या ३० वर्षात ही उत्तरे मी तरी बदललेली नाहीत. प्रश्नकर्त्याने ही उत्तरे लेख लिहुन 'कर्तव्य आहे' सदस्यांचा गोंधळ दुर करावा अशी कळकळीची आणि 'कळीची' विनंती केली म्हणुन हा प्रपंच. ह्या काही उत्तराबद्दल वाद होण्याची शक्यता आहे ह्याची मला संपुर्ण कल्पना आहे. Different strokes for different folks according to frame of reference. प्रश्नः संतती नियमनाची चांगली साधने कोणती? गोळ्यांचा त्रास होतो हे खरे आहे का? उत्तरः लग्न झाल्यावर 'मला सगळे माहित आहे' असा आग्रह न धरता चांगल्या डॉक्टरचा सल्ला घ्यावा. त्या प्रमाणे मार्गक्रमण करावे. गोळ्यांचा त्रास हल्ली गोळ्यामधील हारमोनल लेवल कमी केल्यामुळे फारसा होत नाही. पण १ वर्षानंतर गॅप घ्यावी. इतर साधने वापरावीत. प्रश्नः लग्न झाल्यावर पहिले मुल केंव्हा. उत्तरः लग्न झाल्यावर सहसा एक वर्षानंतर 'गुड न्युज' असावी. अर्थात लग्न कितव्या वर्षी झाले हे महत्वाचे. पुरुषाचे वय साधारण ३० -३२ असेल तर जास्त प्लॅनिंग करु नये. स्त्री च्या तीशीनंतर बाळंतपण त्रासदायक होते. नियम नाही. शक्यता वाढते. प्रश्नः दोन मुलात अंतर किती असावे. उत्तरः एकानंतर दुसर्-याचा विचार सुद्धा करु नका. हे माझे वैयक्तिक मत आहे. अर्थात बापजाद्यानी खुप संपत्ती तुमच्या नावे सोडली असेल तर मात्र हरकत नाही. त्या स्थितीत अंतर सहसा ३ वर्ष असावे. प्रश्नः होणार्-या मुलातील व्यंग कसे कळते. उत्तरः 'सोनोग्राफी' मधले एक्स्पर्ट डॉक्टर सहसा १२ आठवड्याच्या आधी हे सांगु शकतात. गर्भातली व्यंगे ५ महिन्यानंतर ' कळली तर 'नशिब' ह्या उप्पर काहीही उपाय नसतो. अर्थात ६ महिन्याचा अनिधिकृत गर्भपात करणारे व्यावसयिक पण असतात. हे बरोबर का चूक हा वादग्रस्त प्रश्न आहे. मी त्यात काहीही बोलत नाही. प्रश्नः नातेसंबंध कसे सांभाळावेत? ( लग्नाचा मस्त 'मुरंबा' कसा करावा) हा मात्र प्रबंध लिहावा लागेल एवढा मोठा प्रश्न. उत्तरः बायकोला 'आपली जहागिर' नाही समजले तर लग्न व्यवस्थित टिकते. नवर्-याला आपल्या सर्व इच्छा पुरवणारे मशिन नाही समजणे हेही तेवढेच महत्वाचे. होउ घातलेल्या नवरे लोकांकरता काही खास टीप्सः१. निर्बुद्ध मेहुणा किंवा मेहुणी चे न चुकता कौतुक करावे.२. बायकोच्या बिघडलेल्या स्वयंपाकावर अजिबात टीका करु नये. नाहीतर पुढच्या वेळी 'पडवळाच्या सालीचे वडे' खावे लागतात.३. सासु घरी आल्यावर कपाळाला आठ्या घालु नयेत. नंतर काठ्या खायची तयारी असल्यास हरकत नाही.४. माहेरी जाण्याबद्दल उगाच वाद घालु नये. मधुन मधुन नवरा नवरा खेळताना अशी सुट्टी आवश्यक असते.५. बायकोचे मुल झाल्यावर सहसा वजन वाढते. असे झाल्यावर लग्नाचा आलबम किंवा कॅसेट शक्यतो टाळावीत्.६.लँडलाईन फक्त इनकमीग करताना परवानगी घ्यावी. ७. बायकोबरोबर फिरायला जातान मानेचा पॅडॅस्टल फॅन होणार नाही ह्याची काळजी घ्यावी. ८. मॉल मधे असतान खरेदीमधे उत्साहाने भाग घ्यावा.९भांडी घासायला उत्सुकता दाखवावी. आणि चांगली घासावीत. उगीच घोळ नको.१०. कपडे धुवायचे मशिन कसे वापरावे ह्याचे ट्रेनिंग घ्यावे. असे कीतीतरी. अनुभवी लोकांकडे शेअरीग करुन आपापल्या परिस्थितीप्रमाणे वेळोवेळी बदल करावेत आपल्या वागण्यात. ह्या सर्वाचा काहीही उपयोग झाला नाही तर ' नशिब लिखा है दंड तो कैसे खायेगा श्रीखंड' ह्या म्हणीला पत्करावे. जाता जाता: मी मिपावर नविन असताना चुकुन खव मधे माझा फोन जाहीर केला. कृपया त्याचा गैरफायदा घेउ नये ही नम्र विनंती. सकाळी १० ते रात्री ९ हरकत नाही. त्या नंतर जरा ' खास प्रश्नांची' उत्तर देणे अवघड होते हो. आत्तापर्यंत 'अवेळी' फोनची संख्या १७.