ऑं...अजुन अक्षर सुधारल नाय!! किती चुका शुद्धलेखनात.. असो मिपाकर प्रकाश टाकतीलच.!

कारण िशख जरी गुरू ग्रंथसाहेब मानत आसले. तरी िहंदु देवतांची पुजा करतात . बहुतेक तुमचा पंजाबी अन शीख धर्मीय ह्या दोन कॉन्सेप्ट मधे गोंधळ उडाला असावा असे वाटते आहे मुख्य मुद्द्याबद्दल बोलता, शीख हा धर्म आहे पंथ वगैरे नाही.

धर्म आणि संस्कृती मधे फार गल्लत करतात बा लोक. ;)

यासाठी खुशवंत सिंगाचे "दि हिस्ट्री ओफ सिखिझम" भाग १ आणि २ वाचा.नावाजलेले ग्रंथ आणि यामुळे लेखक म्हणून खुशवंत सिंग माहीत झाले.

आपल्या देशात धार्मिक अल्पसंख्यांक किंवा Religious Minority असं ज्यांना म्हटलं जातं त्यांच्यात मुस्लिम, ख्रिश्चन, पारशी, जैन, बौद्ध आणि शीख यांचा समावेश होतो. माझी कंपनी (मी काम करत असलेली) केंद्र आणि विविध राज्य सरकारांच्या शैक्षणिक प्रकल्पांमध्ये प्रशिक्षण सहयोगी आहे आणि आम्हाला सरकारने ज्या guidelines दिलेल्या आहेत त्यानुसार शीख हा धर्म समजला जातो, पंथ नव्हे. महाराष्ट्रात शिखांना religious minority म्हणून आणि पंजाबीभाषिक लोकांना Linguistic Minority म्हणून मान्यता आहे. उदाहरणार्थ लाला लाजपतराय महाविद्यालय ही पंजाब्यांची संस्था आहे. तिथे पंजाबी भाषा बोलणारा कोणीही - मग धर्म काही का असेना, हा minority quota मध्ये प्रवेश घेऊ शकतो. पण खालसा काॅलेजमध्ये minority quota मध्ये प्रवेश हवा असेल तर तुम्ही शीख पाहिजे, मग तुम्हाला पंजाबी भाषा येत नसली तरी चालेल.

माझी शंका. खरंतर मी सुध्दा असाच दोनोळी धागा काढणार होतो. हल्ली मिपावर असल्या दोनोळी धाग्यांची खुप चलती आहे. पण अनायासे हा धागा आल्यामुळे नविन धागा न काढता इथेच विचारतो. "अमृतसर मधल्या सुवर्णमंदिरात प्रवेश करताना डोक्याचा वरचा भाग झाकुन जायची प्रथा नक्की कधीपासुन सुरु झाली? जर बोडक्या डोक्याने (डोके न झाकता) सुवर्णमंदिरात प्रवेश केला तर काय धार्मिक/ राजकिय/ इतर काय परिणाम होतात?"

माणसाचा एकच धर्म आहे, बाकी सर्व देवाला पुजण्याचे विभिन्न प्रकार आहेत.

माझा चारोळी धागा एकदा उडवला गेला होता. त्याची आठवण झाली... असो.

मला एवढेच म्हणाचे आहे की तो ध्रम (िशख) िहंदु ध्रमापासुन बनला आहे. कारण िशख हे पहीले िहंदु ध्रम रक्षक होते. खरयं का?

शिख ध्र्म अह्गे. ह्दिउ द्र्मच्या ख्पुशा च्लालिरिती आणि त्याण्च्या प्दध्ती स्राख्या अहेत.

कॉलिंग सर्दार मेंब्र्स ऑफ मिपा टू अन्सर.

शिख ध्रम की पंथ? कारण शिख जरी गुरू ग्रंथसाहेब मानत आसले. तरी हिंदु देवतांची पुजा करतात . मिपाकर जरा या बदंदल कोणी प्रकाश टाकेल का?

आपापला धर्म-पंथ उदात्त म्हणवून घ्यायचा आणि व्यवहारात संकुचितता ठेवायची हि बहुतांश धर्म-पंथावलंबींची परंपरा असावी किंवा कसे ? पंथ आणि धर्म यांची एक अशी व्याख्या नाही तुम्ही संकुचित व्याख्या घेतल्या तर प्रत्येक जण वेगवेगळा दिसेल, उदात्त व्याख्या घेतल्या तर सर्वजण एकच भासतील का.

दोन्ही बाजूनी उदात्त व्याख्यांचा विचार होत असेल तर तत्वज्ञानाच्या दृष्टीने शिख पंथ हिंदू धर्माचा सहसंबंध कसा जवळचा आहे याचे मुद्याच्या बर्‍याच बाजुंचा सांगोपांग विचार करणारे एक बर्‍यापैकी विश्लेषण 'आर सिख्स हिंदुज' या कोएनराड एल्स्ट ह्यांच्या लेखात मिळते. लेख बराच मोठा आहे पण या मुद्याच्या जिज्ञासुंसाठी वर्थ रिडिंग