आमचीच majority असल्यावर न द्यायची काय बिशाद! पण आमच्या संकुलात होळीसुद्धा अगदी रंगांसह खेळली जाते. दिवाळीत आतषबाजीही होते, गाणे बजावणेही होते. या संकुलात पाऊल टाकले कीं आपण परदेशी आहोत हे कळतसुद्धा नाहीं! जेवणा-खाण्याचा सुगंध भारतीय, घराघरातून ऐकू येणारे संगीतही भारतीय, कांहीं विचारू नका!

अगदी बरोबर! आजकाल "दुसर्‍याचा तो 'बाब्या' आणि आपले ते 'कार्टे'" असे म्हणून आपला निधर्मीपणा (कीं pseudo-secularism?) सिद्ध करण्याची चढाओढच लागली आहे!

इथला दही-हंडी हा कार्यक्रम एक सांस्कृतिक असल्यामुळे (non-commercial) त्या हंडीत कांहीं नाणीच असतात! नितिनच्या प्रश्नाला मी जे उत्तर दिले ते स्वानुभवावरून दिले आहे. कदाचित् पुनरुल्लेख होत असेल पण नवरा मुस्लिम तर बायको हिंदू असे एक जोडपे व नवरा ख्रिश्चन तर बायको मुस्लिम असे दुसरे जोडपे माझ्या खूप चांगल्या माहितीची आहेत. त्यांच्या घरी ईद, ख्रिसमस व बैसाखीसारखे सण साजरे झालेले व त्यावेळी त्यांच्याकडे अल्पोपहाराला गेल्याचेही आठवते. त्या हिंदू बाईच्या घरी तर तिचे छोटेखानी देवघरही पाहिले आहे. असे कुठे पहायला मिळेल? पण आज परिस्थिती बदलत आहे. माझ्या अनेक मुस्लिमेतर सहकार्‍यांकडून त्यांना होणार्‍या त्रासाची वर्णने ऐकायला मिळतात. जुन्या चर्चेसवर हल्ले होत आहेत तर नव्या बांधायला सरकार परवानगी देत नाहीं असेही चालले आहे. अहमदियांच्या धर्मस्थळांवर होणार्‍या हल्ल्यांच्या बातम्या राजरोसपणे वृत्तपत्रांत वाचायला मिळतात. FPI (Defender of Islam) नावाची संस्था तर थेट हल्ले करू लागली आहे व या सार्‍या प्रकारात या देशाचे राष्ट्राध्यक्ष गप्प बसून "अनुमतीच देत नाहीं आहेत ना?" असे इथल्याच लोकांना वाटते. पण ही झाली रोजची observations. पण लेख लिहायचा तर त्याला अभ्यास पाहिजे. बघू कधी अशा अभ्यासाचा योग येतो का! पण आम माणूस कडवा नाहीं. सध्या रमजानच्या महिन्यातही त्यांच्यासमोर कॉफी वगैरे प्याल्यास अजीबात भुवईसुद्धा वर जात नाहीं. एकाच खात्यात आजही उपास करणारे व जेवणारे एकत्र बसलेले दिसतात. ही मोठीच जमेची बाजू! हा देश म्हणजे खरंच एक विस्मयजनक देश आहे. असाच राहू दे हीच इश्वराकडे प्रार्थना!

वेताळ-जी, इतिहास नेहमी जेता लिहितो असे म्हटले जाते! त्यामुळे अकबर-जोधाबद्दल मी काय सांगणार? पण मी जे लिहिले आहे ते वर्तमानकाळातील असून माझ्या आसपास घडणारे, मी पाहिलेले-अनुभवलेले, इंग्रजी वृत्तपत्रांत आलेले आणि माझ्या सहकार्‍यांकडून ऐकलेले आहे. ते जास्त सत्य असावे असे मला वाटते.